II OSK 2305/24

II OSK 2305/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II SA/Wr 654/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-03-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133, 182, 183, 184, 189, 250, 258
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 25, 28, 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 654/23 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 654/23, oddalił skargę A. D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 26 maja 2023 r., którą ten orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] [...] w [...].
Skargą A. D. zaskarżyła powyższą decyzję domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła potraktowanie sprawy powierzchniowo, tendencyjnie, zaniechanie wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego materiału. Wskazała na celowe działania pracowników Urzędu Miejskiego przeciwko niej, w celu odebrania jej prawa do mieszkania. Podniosła celowe uniemożliwianie jej przez Urząd zamieszkania, zabranie podstaw do życia w nim, dostępu do komina w łazience i możliwości wykonania remontu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Uzasadniając oddalenie powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie mieszka w mieszkaniu w którym była zameldowana na pobyt stały co najmniej od 2016 r. Sama skarżąca jako przyczynę opuszczenia lokalu konsekwentnie wskazuje zły stan techniczny mieszkania i niemożność przeprowadzenia w nim remontu z powodu braku zgody matki - najemczyni lokalu, problemy sąsiedzkie, trudne stosunki z siostrą, która mieszka w sąsiedztwie oraz stan zdrowia zamieszkującej tam mamy, z powodu którego nie mogła w mieszkaniu wykonywać pracy zarobowej (malowanie, renowacja mebli). Z tego powodu, jak wskazuje, zamieszkała w lokalu, który wynajmuje od 2013 r. na pracownię. Okoliczności te, poza przyznaniem przez samą skarżącą, potwierdzają dokumenty zgromadzone w toku postępowania, tj. umowa najmu z 2013 r., protokoły wizji przeprowadzonej w miejscu zameldowania skarżącej, sporządzone przez pracowników urzędu miasta oraz dokumenty z postępowania sądowego o ustalenie wstąpienia przez skarżącą w stosunek najmu.
Sąd wskazał, że wobec niespornego faktu niezamieszkiwania przez skarżącą w mieszkaniu przy ulicy [...] [...] w [...], ustaleniu przez organy podlegały okoliczności jego opuszczenia, tj. wola skarżącej, towarzysząca opuszczeniu miejsca pobyt stałego. W ocenie Sądu, prawidłowo organy obu instancji dokonały tej oceny, stwierdzając, że wbrew wyrażanemu teraz stanowisku strony, nie doszło do niego pod wpływem przymusu.
Odnosząc się kolejno do zarzutów skarżącej Sąd wyjaśnił, że kwestia remontu lokalu jest zawsze przedmiotem decyzji jego właściciela i głównego najemcy. Matka skarżącej nie wyrażała na to zgody i jako osoba legitymująca się tytułem prawnym do lokalu, miała do tego prawo. Skoro jednak, jak słusznie zauważył Wojewoda, zamieszkiwała w nim do śmierci, to lokal w istocie nadawał się do zamieszkiwania, jego stan techniczny musiał więc być do tego wystraczający. Natomiast odnośnie do niemożliwości wykonywania w nim pracy, w ocenie Sądu, jeżeli wolą skarżącej nie byłoby opuszczenie miejsca pobytu stałego, to mogła w mieszkaniu wynajmowanym na potrzeby pracowni wykonywać pracę, natomiast po jej zakończeniu, na czas wolny, noce i weekendy, powracać do domu. Jednakże to skarżąca sama zdecydowała się przenieść tam swoje centrum życiowe, spędzać tam nie tylko czas pracując ale i mieszkając. O woli opuszczenia mieszkania przy [...] świadczy również okoliczność, że jak podała skarżąca w trakcie rozprawy przed tutejszym sądem, pracownię wynajęła blisko miejsca zameldowania, aby móc często odwiedzać matkę. Cały czas dysponowała kluczami do lokalu i miała do niego wolny dostęp. Nikt zatem nie utrudniał jej ani wejścia do mieszkania, ani zamieszkania w nim, do czasu zakończenia postępowania sądowego o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Pomimo tego, strona nie zdecydowała się na taki model – pracy poza miejscem zamieszkania, z własnej woli decydując o zamieszkaniu w pracowni przy ulicy [...]. W realiach niniejszej sprawy okoliczności te stanowią więc w ocenie Sądu dowód na dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego.
Zdaniem Sądu nie jest prawdziwy zarzut, że organy administracji orzekając o wymeldowaniu oparły się na ustaleniach prawomocnego orzeczenia w sprawie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu. W zaskarżonej decyzji Wojewoda wyczerpująco opisał okoliczności na podstawie których ustalił, że skarżącą opuściła miejsce pobytu stałego i nie dokonała wymeldowania się i ustalając datę tego opuszczenia na 2016 r., a zatem przed postępowaniem toczącym się przed sądem. Organy administracji wydając decyzje w kontrolowanej sprawie nie oparły się wyłącznie na wspomnianym wyroku, który stanowił jedynie jeden z wielu dowodów w sprawie. Stan faktyczny ustalony w sprawie na podstawie pozostałych dowodów pozwalał na wymeldowanie skarżącej, która dobrowolnie wyprowadziła się ze spornego lokalu i nie podjęła żadnych prób powrotu do niego. Orzekający w sprawie Sąd orzekając w niniejszej sprawie wskazał, że również wydał wyrok w oparciu o materiały zgromadzone w sprawie, które pozwoliły jednoznacznie przyjąć, że wymeldowanie skarżącej było uprawnione. Podkreślił, że kontrolowana decyzja organu II instancji została wydana po upływie kilku lat od opuszczenia przez skarżącą lokalu przy ulicy [...]. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm.) obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. Organy administracji przeprowadziły wystarczające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które ustalono istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy i niebudzące wątpliwości okoliczności faktyczne. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z przeprowadzoną oceną dowodów i dokonanymi ustaleniami faktycznymi nie oznacza, że doszło w tym względzie do istotnego naruszenia przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Skargą kasacyjną A. D. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) norm postępowania mające istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, którego skutkiem było błędne ustalenie, że skarżąca nie ma intencji stałego zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] [...] w [...], a to w szczególności niezgodne z zasadami logicznego rozumowania wnioskowanie, że:
- skarżąca opuściła w/w lokal z zamiarem przeniesienia swojego centrum życiowego do dotychczas najmowanego lokalu (który jest pracownią), podczas gdy z analizy protokołu z 21.04.2023 r. sporządzonego przed UM we Wrocławiu DOiA, a stanowiącego przesłuchanie skarżącej wynika jednoznacznie, że skarżąca nigdy nie wyzbyła się woli zamieszkania w przedmiotowym lokalu, bowiem nadal posiada klucze do w/w lokalu (protokół był sporządzony w 7 lat po rzekomym opuszczeniu lokalu), to ze skarżącą kontaktują się przedstawiciele administratora i to skarżąca otwiera lokal, dogląda go (7 lat po rzekomym opuszczeniu lokalu), zaś z drugiej strony z materiału dowodowego,
- wiarygodna jest relacja osób przybranych do notatki służbowej z 1.02.2016 r. (k. 34 akt), bowiem z pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności oświadczenia M. Z. z 3.08.2016 r. (k. 37 akt) oraz poświadczenia m.in. przez M. Z. z 8.03.2016 r. (k. 35 akt), a więc osób, które zamieszkują w mieszkaniu przy ul. [...] [...], wynikają zupełnie wykluczające się wersje, bowiem z oświadczeń na k. 35 oraz 37 akt wynika, że p. Z. poświadcza, że skarżąca zamieszkuje w spornym lokalu, a także że jedna z osób przybranych do notatki służbowej z 1.02.2016 r., a mianowicie C. B. był inicjatorem całego postępowania, zaś p. Z. nie podpisała oświadczenia z 1.02.2016 r. (które zostało przygotowane, co zresztą widać w rzeczonej notatce z 1.02.2016 r., że treść oświadczeń została napisana przez jedną osobę(!)) świadomie, bo była zapewniona, że chodzi tylko o dostęp w celu prac kominiarskich; powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie na budzące daleko idące wątpliwości co do rzetelności notatki z 1.02.2016 r., a zatem, wobec sprzecznych relacji co najmniej kilku innych sąsiadów, brak jest racjonalnych podstaw do przydania temu dokumentowi waloru wiarygodności i podstawy do dokonywania w oparciu o powyższy dokument stanu faktycznego w sprawie,
- a także że dokonała opuszczenia tego lokalu samodzielnie, tzn. bez przymusu zewnętrznego, podczas gdy z analizy protokołu z 21.04.2023 r. sporządzonego przed UM we Wrocławiu DOiA, a stanowiącego przesłuchanie skarżącej wynika jednoznacznie, że skarżąca w tym protokole jasno wskazuje, że to działania właściciela lokalu wymusiły opuszczenie lokalu, bowiem to administrator działający w imieniu i na rzecz właścicielskiej gminy, wprowadził pracowników, którzy odcięli szacht kominowy (w kamienicach każde mieszkanie ma tylko jeden szacht, przez który można odprowadzać spaliny z procesu ogrzewania), przy czym okoliczność ta jest istotna, bowiem chodzi o sam środek okresu grzewczego, a zatem skarżąca została pozbawiona jakiejkolwiek możliwości zamieszkania, które to działania mogą nosić znamiona celowego działania w celu wymuszenia opróżnienia lokalu, co samo w sobie jest karygodne. Dodać również należy, że z protokołu wynika, że do czasu śmierci matki skarżąca zamieszkiwała w lokalu. Chybionym jest również argumentowanie, że warunki mieszkaniowe były właściwe, bo matka skarżącej przecież mieszkała w mieszkaniu, jednakże pomija Sąd w ocenie okoliczność, że dopiero w styczniu 2016 r. przedstawiciele administratora pozbawili możliwości zamieszkania skarżącej w tym lokalu przez odcięcie możliwości ogrzewania w środku sezonu grzewczego; z całą stanowczością należy stwierdzić, że w tych okolicznościach (całokształcie) dowolne jest ustalenie, jakoby ewentualne opuszczenie lokalu było dobrowolne, zaś powołanie się na konflikt z siostrą i sąsiadem jest jedynie powieleniem stanowiska organów administracyjnych, które były zainteresowane zbieraniem dowodów wyłącznie w jednym kierunku, tj. wymeldowania, zaś ocena sądu administracyjnego musi opierać się o całokształt ujawnionych okoliczności,
- ustalenie, że skarżąca nie podejmowała środków prawnych w celu powrotu do mieszkania w sytuacji, w której skarżąca przyjeżdżała do matki za życia regularnie i często, zaś po śmierci matki skarżąca nie była w sytuacji potrzeby kierowania żadnych środków prawnych, bowiem nigdy nie została pozbawiona posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, bowiem środki ochrony prawnej byłyby uzasadnione i konieczne jedynie w sytuacji obiektywnego naruszenia np. możliwości zamieszkania, a taka sytuacja nie nastąpiła, co zresztą wynika z przesłuchania skarżącej z 21.04.2023 r. (po 7 latach), a także z faktu, że nigdy właściciel nie podejmował jakichkolwiek działań (obecnie ponad 8 lat) windykacyjnych;
2. prawa materialnego poprzez naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że:
a) skarżąca opuściła trwale mieszkanie przy ul. [...] [...] w [...] w sytuacji, w której już nawet z niekwestionowanego materiału dowodowego wynika, że skarżąca do chwili obecnej posiada klucze do mieszkania, posiada w nim swoje rzeczy, dogląda go, zaś zamieszkuje w lokalu, który jest pracownią, zaś nigdy nie manifestowała ani faktycznie nie przejawiała woli wyzbycia się zamieszkania w w/w lokalu, zaś nawet z protokołu z 21.03.2024 r. wynika okoliczność wprost przeciwna,
b) skarżąca opuściła lokal przy ul. [...] [...] w [...] dobrowolnie, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że przyczyną opuszczenia lokalu była wymuszona sytuacja przez administratora właściciela lokalu, który pod przykrywką prac kominiarskich odciął szacht kominowy od w/w lokalu, czym uniemożliwił ogrzewanie lokalu, zaś sytuacja miała miejsce w styczniu 2016 r., a więc w środku okresu grzewczego, zatem oczywistym jest, że skarżąca nie mogła bez narażenia zdrowia pozostać w tym lokalu, a zatem w tych okolicznościach absolutnie nie można mówić o dobrowolności opuszczenia lokalu. Na dodatkowe napiętnowanie zasługuje fakt, że takich działań dopuścił się właściciel będący gminą.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Wrocławia i umorzenie postępowania o wymeldowanie skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono również o przyznanie kosztów udzielonej skarżącej pomocy prawnej z urzędu, która nie została uiszczona w żadnej części, a to 240 zł powiększonej o VAT, a także kosztów w postaci dwóch listów rejestrowanych w kwocie 15,60 zł (zawiadomienie skarżącej oraz wysłanie niniejszej skargi kasacyjnej) oraz kosztów dojazdów do WSA w celu zapoznania się z aktami w kwocie 32,20 zł (przejazd tam i z powrotem na trasie [...] ul. [...] do [...] ul. [...] [...] km* 2* 1,15 zł = 32,20 zł) oraz na postulowane przez skarżącą spotkanie w OIRP we Wrocławiu w dniu 23.07.2024 r. w kwocie 29,90 zł (przejazd tam i z powrotem na trasie [...] ul. [...] do [...] ul. [...] - 13 km * 2 * 1,15 zł = 29,90 zł), tj. łącznie 77,70 zł. Jednocześnie skarżąca zrzekła się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie wnosząc przedmiotowy środek odwoławczy zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, po doręczeniu odpisu tej skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Przedmiotem oceny Sądu I instancji była decyzja Wojewody Dolnośląskiego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 26 maja 2023 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] [...] w [...]. Podstawę działania organu we wskazanej formie prawnej stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm.), zgodnie z którym organ wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
W świetle powyższej regulacji nie może budzić wątpliwości, że warunkiem, by pobyt danej osoby uznać za stały, konieczne jest fizycznie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem i jednocześnie wyrażanie woli stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Niedopełnienie obowiązku wymeldowania się w kontekście warunków uzasadniających przypisywanie określonemu pobytowi charakteru stałego powinno zatem wiązać się z wykazaniem, że osoba zameldowana w miejscu pobytu opuściła je oraz że nie występuje u niej zamiar fizycznego przebywania już w tym miejscu jako miejscu stałego pobytu, to jest koncentrowania w nim swoich dalszych interesów życiowych. Przy czym tego rodzaju zamiar wskazywać powinien na cechującą decyzję o opuszczeniu miejsca dotychczasowego przebywania trwałość i zasadniczo jej dobrowolność (por. wyrok NSA z 18 maja 2021 r., II OSK 2606/18; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1739/19; wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II OSK 227/19; wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r.; II OSK 380/18; wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1354/19). Ocena zaistnienia tychże przesłanek powinna mieć na uwadze charakter decyzji o wymeldowaniu, której rozstrzygnięcie wywiera skutki wyłącznie na płaszczyźnie ewidencyjnej, służąc jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do wymaganej zgodności pomiędzy rzeczywistym miejscem zamieszkania danej osoby a miejscem jej zameldowania. Porządkowy charakter ww. decyzji potwierdza dyspozycja art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały (lub czasowy) służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowaniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie towarzyszyło dopuszczenie się przez organ uchybień procesowych na płaszczyźnie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które zaważyłyby na jej wyniku. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, znajdującymi bezpośrednie zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organ meldunkowy na podstawie ww. przepisów ustawy o ewidencji ludności, organ administracji powinien podjąć kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Na podstawie całokształtu materiału dowodowego w dalszej kolejności ocenić, czy okoliczności istotne z punktu widzenia stosowanych przepisów prawa materialnego zostały udowodnione (art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle powiązany z zasadą swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sporu, czy wnioski wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdują w nim swoją podstawę, powinno mieć na uwadze ocenę tego, czy przyjęte przez organ ustalenia opierają się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, zostały one skonfrontowane ze sobą, organ dokonał oceny ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wyprowadzając z nich wnioski, którym nie można zarzucić sprzeczności z zasadami wiedzy, regułami logiki dotyczącymi wnioskowania, a także zasadami doświadczenia życiowego.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy zebrany materiał słusznie został uznany przez Sąd I instancji za wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Jak to zostało już zauważone, aby uznać pobyt danej osoby za stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i jednocześnie mieć wolę stałego w tym miejscu przebywania, czyli koncentracji w nim spraw życiowych. W kontrolowanej sprawie niewątpliwie tego rodzaju stan rzeczy nie zaistniał. Należy bowiem podzielić wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Wojewody, zgodnie z którym z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika niezbicie, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały co najmniej od stycznia 2016 r., tj. od śmierci matki, co sama oświadczyła do protokołu dnia 21 kwietnia 2023 r. Wskazała także wówczas, że zmuszona została do jego opuszczenia złymi warunkami mieszkaniowymi, co słusznie organy uznały za nieudowodnione skoro matka skarżącej zamieszkiwała w spornym lokalu aż do śmierci i nie widziała potrzeby jego remontu. Wyrażone w zaskarżonej decyzji przez organ i podzielone przez Sąd pierwszej instancji stanowisko zarówno co do możliwości mieszkaniowych spornego lokalu jak i woli skarżącej przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce w pełni zasługuje na aprobatę. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że w aktach sprawy znajduje się zawarta przez skarżącą na cele mieszkaniowe umowa najmu lokalu przy ul. [...] [...] w [...] z 2013 r., która dodatkowo potwierdza opuszczenie spornego mieszkania przez skarżącą z zamiarem stałego związania się z innym miejscem pobytu. Z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało więc, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] [...] w [...] co najmniej od 2016r. oraz że opuściła je dobrowolnie.
Odnośnie podnoszonych w skardze kasacyjnej okoliczności posiadania przez skarżącą kluczy do przedmiotowego lokalu, doglądania go przez nią i kontaktowania się administratora budynku ze skarżącą (który notabene potwierdził fakt niezamieszkiwania skarżącej w lokalu przy ul. [...] [...]) wskazać należy, że okoliczności te w żaden sposób nie świadczą o zamieszkiwaniu przez skarżącą w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Przywołana w kasacji okoliczność, że skarżąca nie była w sytuacji potrzeby kierowania żadnych środków prawnych w celu powrotu do mieszkania bowiem nigdy nie została pozbawiona jego posiadania, także świadczy o tym, że skarżąca pomimo możliwości zamieszania w przedmiotowym mieszkaniu wolała skoncentrować swoje życie w innym miejscu, co potwierdza zasadność podjętego w niniejszej sprawie przez organy rozstrzygnięcia. Z kolei podnoszona przez skarżącą kwestia wiarygodności relacji osób przybranych do notatki służbowej z dnia 1 lutego 2016 r. nie mogła podważyć dokonanych w sprawie przez organy i uznanych za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji ustaleń. Dowód ten, jak i następne z oświadczeń świadków przywołane w kasacji stanowiły bowiem materiał dowodowy zebrany na potrzeby postępowania przed sądem cywilnym z pozwu skarżącej o ustalenie wstąpienia w najem przedmiotowego lokalu (która to sprawa zakończyła się oddaleniem powództwa skarżącej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej z dnia 31 lipca 2017 r. sygn. akt IC 972/16 i oddaleniem apelacji o tego wyroku przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu dnia 6 czerwca 2018 r.) i nie miały przesądzającego charakteru w niniejszej sprawie. Organy orzekające obecnie w przedmiocie wymeldowania skarżącej przeprowadziły bowiem własne postępowanie i same zgromadziły materiał dowodowy umożliwiający ocenę sytuacji skarżącej w kontekście przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Tak zebrany materiał umożliwiał z kolei dokonanie swobodnej oceny, czy okoliczność dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżącą przedmiotowego lokalu została udowodniona. Podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. nie mogły zatem odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku.
W konsekwencji powyższych ustaleń nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Całokształt prawidłowo zebranego materiału dowodowego pozwalał bowiem stwierdzić, że A. D. dobrowolnie i trwale opuściła lokal przy ul. [...] [...] w [...] co najmniej w 2016 roku. Zasadne zatem było wymeldowanie jej w celu zapewnienia zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem jej pobytu. Przeciwne rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie byłoby sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz utrzymywałoby fikcję pobytu skarżącej w lokalu, w którym faktycznie nie przebywa.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
W sentencji wyroku w tej sprawie nie orzeczono o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym bowiem wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z tego tytułu od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach 258 - 261 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., podlega więc rozpoznaniu przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Ponadto takie rozwiązanie daje możliwość ewentualnego zażalenia się pełnomocnika na postanowienie Sądu pierwszej instancji, co byłoby wykluczone, gdyby kwestię tę rozstrzygał NSA (niezaskarżalność postanowień). Orzeczenie o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowaniu w tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.