II OSK 2302/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-08
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanewarunki techniczneinstalacja gazowagaz płynnygaz sieciowybudynek wielorodzinnynadzór budowlanydemontażbezpieczeństwonieruchomości

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku demontażu butli gazowej w budynku wielorodzinnym, uznając przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych za prawidłowo zastosowane.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. F. od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp., który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą demontaż butli gazowej z lokalu. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, argumentując, że jej instalacja jest bezpieczna i nie powinna podlegać demontażowi, zwłaszcza w kontekście wprowadzenia gazu sieciowego do budynku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy te, dotyczące zakazu stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu sieciowego oraz wykonywania instalacji gazowych na gaz płynny w budynkach innych niż niskie, zostały prawidłowo zastosowane.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą demontaż butli gazowej z lokalu mieszkalnego skarżącej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, argumentując m.in., że korzystanie z instalacji gazu płynnego nie stanowi zagrożenia, a przepisy rozporządzenia nie mogą stanowić samoistnej podstawy do nakazu demontażu. Kwestionowała również zastosowanie przepisów do jej sytuacji, wskazując, że instalacja istniała przed wejściem w życie rozporządzenia i nie naruszyła zakazu stosowania w jednym budynku gazu płynnego i sieciowego, gdyż to Wspólnota Mieszkaniowa zainicjowała wprowadzenie gazu sieciowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku, a nałożenie obowiązku nie jest powiązane z przyczynami powstania tych przesłanek ani winą adresata decyzji. Sąd uznał, że przepisy § 157 ust. 5 i 6 rozporządzenia o warunkach technicznych, zakazujące stosowania gazu płynnego w budynkach innych niż niskie oraz zabraniające stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu sieciowego, zostały prawidłowo zastosowane. Wskazano, że przepisy te znajdują zastosowanie również do starszych instalacji ze względów bezpieczeństwa, a ich naruszenie stanowi podstawę do nakazu demontażu, który powinien być skierowany do indywidualnego właściciela lokalu, a nie wspólnoty mieszkaniowej. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania są niezasadne, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, korzystanie z instalacji gazu płynnego w budynku wielorodzinnym, w którym stosowany jest gaz sieciowy, stanowi naruszenie § 157 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania demontażu takiej instalacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy § 157 ust. 5 i 6 rozporządzenia o warunkach technicznych, zakazujące stosowania gazu płynnego w budynkach innych niż niskie oraz zabraniające stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu sieciowego, zostały prawidłowo zastosowane. Wskazano, że przepisy te znajdują zastosowanie również do starszych instalacji ze względów bezpieczeństwa, a ich naruszenie stanowi podstawę do nakazu demontażu. Podkreślono, że nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami ich powstania ani winą adresata decyzji, a obowiązek ten musi być skierowany do indywidualnego właściciela lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 66 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Nałożenie obowiązku nie jest powiązane z przyczynami powstania przesłanek ani winą adresata.

p.p.s.a. art. 61 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami ochrony środowiska i utrzymywać w należytym stanie technicznym.

p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mieniu lub środowisku. Nałożenie obowiązku nie jest powiązane z przyczynami powstania przesłanek ani winą adresata.

p.b. art. 61 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami ochrony środowiska i utrzymywać w należytym stanie technicznym.

r.w.t. art. 157 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Instalacje gazowe zasilane gazem płynnym mogą być wykonywane tylko w budynkach niskich (którym nie jest przedmiotowy budynek).

r.w.t. art. 157 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zabrania się stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.w.t. art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa zakres zastosowania rozporządzenia do projektowania, budowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym.

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 1-7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczące zakazu stosowania gazu płynnego i gazu sieciowego w jednym budynku oraz wykonywania instalacji gazu płynnego w budynkach innych niż niskie, zostały prawidłowo zastosowane. Nakaz demontażu instalacji gazu płynnego jest uzasadniony względami bezpieczeństwa i znajduje zastosowanie również do instalacji istniejących przed wejściem w życie przepisów. Obowiązek demontażu instalacji gazu płynnego jest skierowany do indywidualnego właściciela lokalu, a nie do wspólnoty mieszkaniowej. Nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami ich powstania ani winą adresata decyzji.

Odrzucone argumenty

Korzystanie z instalacji gazu płynnego w lokalu skarżącej nie stanowi zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Przepisy § 157 ust. 5 i 6 rozporządzenia o warunkach technicznych nie mogą stanowić samoistnej podstawy do nakazu demontażu. Instalacja gazu płynnego istniała przed wejściem w życie rozporządzenia i nie naruszyła zakazu stosowania gazu płynnego i sieciowego w jednym budynku, gdyż to Wspólnota Mieszkaniowa zainicjowała wprowadzenie gazu sieciowego. Organ nadzoru budowlanego nie wykazał konkretnego zagrożenia, a decyzja powinna być skierowana do podmiotu, który wprowadził gaz sieciowy. Proces budowlany zainicjowany przez Wspólnotę Mieszkaniową dotyczył części wspólnych budynku, a nie lokali stanowiących odrębną własność, i nie mógł prowadzić do powstania sytuacji, że wewnętrzna instalacja lokalu stała się nieuprawniona.

Godne uwagi sformułowania

Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem. Względy bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi, a także dla bezpieczeństwa ich mienia decydujące o wprowadzeniu rozważanych nakazów i zakazów przesądzają bowiem o tym, że przepisy r.w.t. znajdują zastosowanie także do budynków i instalacji powstałych nawet przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Pozostawienie bowiem w jednej klatce dotychczasowych niedozwolonych instalacji zasilanych gazem płynnym, powoduje zagrożenie dla całego budynku, a nie wyłącznie tej klatki, gdzie są takie instalacje.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczących instalacji gazowych w budynkach wielorodzinnych, w szczególności w kontekście zakazu jednoczesnego stosowania gazu płynnego i sieciowego oraz stosowania przepisów do istniejących instalacji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami dotyczącymi instalacji gazowych i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych obszarach prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy codziennego problemu bezpieczeństwa w budynkach wielorodzinnych i interpretacji przepisów technicznych, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i zarządców budynków.

Czy możesz mieć butlę gazową w bloku? NSA rozstrzyga spór o bezpieczeństwo i przepisy techniczne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2302/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Go 189/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-06-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 61 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 157 ust. 5 i 6
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 189/22 w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2022 r., nr WOK.7721.13.2022.MRaj w przedmiocie nałożenia obowiązku demontażu butli gazowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 189/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę T. F. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2022 r., nr WOK.7721.13.2022.MRaj w przedmiocie nałożenia obowiązku demontażu butli gazowej.
Skargę kasacyjną wniosła T. F..
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 61 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; zwanej dalej: p.b.) oraz § 157 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.; zwanego dalej: r.w.t.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a polegające na przyjęciu, że regulacje te obligowały organ nadzoru techniczno - budowlanego do wydania decyzji nakazującej demontaż z lokalu skarżącej instalacji zasilanej gazem płynnym, podczas gdy:
- sam fakt korzystania w lokalu skarżącej z instalacji gazu płynnego nie jest równoznaczny z użytkowaniem obiektu budowlanego w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska,
- § 157 ust. 5 i 6 r.w.t., nie może stanowić samoistnej podstawy faktycznej do formułowania nakazu wobec skarżącej, gdyż takowym mógłby być tylko i wyłącznie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b.
- skarżąca nie wykonała instalacji gazu płynnego w swoim lokalu po wejściu w życie r.w.t. i w związku z tym w ogóle do jej sytuacji prawnej nie powinien mieć zastosowania § 157 ust. 5 tego aktu prawnego,
- skarżąca nie naruszyła zakazu z § 157 ust. 6 r.w.t. i w związku z tym gdyby nawet uznać, że zapisy tego aktu stanowią samoistną podstawę do wydania nakazu administracyjnego z art. 66 ust. 1 pkt 2 p. b., bezzasadne jest obligowanie skarżącej do likwidacji wewnętrznej instalacji w jej lokalu, a reakcja organu nadzoru budowlanego winna się skupić na podmiocie, który nie zastosował się do warunków rozporządzenia i wprowadził gaz sieciowy do budynku, pomimo korzystania w nim z instalacji gazu płynnego,
- nieuprawnione jest takie stosowanie regulacji art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b, które służyć ma nie wyeliminowaniu realnego zagrożenia bezpieczeństwa dla dóbr z tej regulacji prawnej, lecz temu aby w budynku możliwe było korzystanie z gazu sieciowego,
2) § 2 ust. 1 r.w.t .poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tej regulacji prawnej, a polegające na przyjęciu że skorzystanie przez inwestora z prawa do realizacji inwestycji wewnętrznej instalacji gazowej zasilanej z sieci na podstawie § 157 ust. 7 r.w.t., czyli w budynku, gdzie istniała wcześniej w mieszkaniach instalacja gazowa zasilana gazem płynnym z indywidulanej butli w rozumieniu § 156 ust. 4 r.w.t., rzutuje na obowiązek organów techniczno-budowlanych regulowanych tym rozporządzeniem i w konsekwencji zaakceptowanie zobligowania skarżącej przez organ do demontażu z jej lokalu wewnętrznej instalacji gazu płynnego, podczas gdy biorąc pod uwagę zakres zastosowania r.w.t. i datę jego wejścia w życie, zupełnie nieuprawnione jest formułowanie nakazu wobec skarżącej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 p. b. a przystąpienie do inwestycji przez Wspólnotę Mieszkaniową nie może skutkować tym, że wewnętrzna instalacja w lokalu skarżącej będącego odrębnym przedmiotem własności i będąca w lokalu wiele lat przed wejściem w życie rozporządzenia ma być zdemontowana dla skutecznego przeprowadzenia inwestycji i możliwości korzystania z gazu sieciowego.
3) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; zwanej dalej: k.p.a.) polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie p.p.s.a., skargi nie uwzględnił i zaskarżonej decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie uchylił, lecz skargę oddalił, mimo że:
- organ nadzoru budowlanego przy wydaniu decyzji w żaden sposób nie wykazał aby fakt korzystania przez skarżącą z wewnętrznej instalacji gazu płynnego stanowił jakiekolwiek zagrożenie i poza przytoczeniem regulacji § 156 i 157 r.w.t. nie przedstawiono żadnego dowodu, a nawet twierdzenia wynikającego choćby z praw fizyki, z którego wynikałoby, że korzystanie ze szczelnej i prawidłowej instalacji gazu płynnego w lokalu skarżącej powoduje powstanie zagrożenia w obiekcie budowlanym,
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w tym nie odniósł się do argumentacji i dowodów przedstawionych przez skarżącą wraz z pismem z 22 czerwca 2021 r., z których wynika, że w budynku nie występuje jakiekolwiek zagrożenie spowodowane korzystaniem przez skarżącą z jej instalacji oraz oparł decyzję tylko i wyłącznie o własne założenia bez nawet próby wnikliwego ustalenia stanu faktycznego i odniesienia się do dowodów i argumentacji,
- na organie nadzoru budowlanego w sytuacji gdy korzystanie i z gazu sieciowego i gazu butlowego miałoby spowodować powstanie stanu zagrożenia dla bezpieczeństwa dóbr z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. i taki stan powstał na skutek rozpoczęcia dostaw gazu ziemnego przy korzystaniu w obiekcie z gazu butlowego, związanym regulacją art. 66 ust. 1 p.b. spoczął automatycznie obowiązek wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z rozpoczęciem dostaw gazu sieciowego do budynku i wywołaniem tym samym stanu sprzecznego z § 157 pkt 6 r.w.t i bierność organu w tym względzie nie może w żaden sposób usprawiedliwiać tego aby obecnie prowadzić postępowanie o nakazanie demontażu gazu butlowego z lokalu z skarżącej,
- art. 134§1p.p.s.a., a polegające na nieodniesieniu się w zaskarżonym wyroku do wszystkich argumentów skargi, w tym w szczególności do kwestii, iż:
- proces budowlany zainicjowany przez Wspólnotę Mieszkaniową, który dotyczyć mógł tylko i wyłącznie części wspólnych budynku, a nie lokali stanowiących odrębną własność, nie mógł doprowadzić do powstania sytuacji, że wewnętrzna instalacja danych lokali miałaby stać się nieuprawnioną, tylko dlatego, że przystąpiono do inwestycji w zakresie części wspólnych budynku, a tym samym skarżąca kontynuując jedynie dotychczasowy sposób korzystania ze swojego lokalu nie mogła zostać potraktowana jako osoba, która wykonała instalację gazu butlowego w swoim lokalu i naruszyła § 157 pkt 5,
- zapisy § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. z uwagi na zakres zastosowania tego aktu wynikający z jego § 2 ust. 1 nie mogą stanowić samoistnej podstawy do zastosowania odnośnie skarżącej użytkującej od wielu lat w niezmieniony sposób z prawidłowej instalacji gazu butlowego, w którą wyposażony jest jej lokal mieszkalny, nie mogą stanowić samoistnej podstawy do orzeczenia nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że w zaskarżonym wyroku Sąd przyjął, że wystąpienie przesłanek z art. 66 p. b. stanowi zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiedni nakaz. Równocześnie Sąd przyjął, że dla zastosowania tej regulacji nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do spełnienia przesłanek z art. 66 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu słusznie organ przyjął, że korzystanie z gazu płynnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest niezgodne z zapisami § 157 ust.5 i 6 r.w.t. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając sporne orzeczenie dokonał niewłaściwej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 pkt 1 p.b. oraz § 157 ust. 5 r.w.t., przyjmując że istnienie instalacji gazu butlowego w lokalu skarżącej stanowi podstawę do orzeczenia jej demontażu. Podstawą do orzeczenia nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 2 jest to aby obiekt budowlany był użytkowany w sposób nie zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowisku. Koniecznym jest więc to aby wykazane zostało, że stan zagrożenia występował. Błędne jest założenie Sądu I instancji, że wystąpienie stanu innego aniżeli określonego w § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. stanowi podstawę do orzeczenia nakazu z art. 66 ust. 1 p.b. Regulacja ta nie stanowi o kompetencji organu nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu w sytuacji zaistnienia stanu sprzecznego z zapisami r.w.t., lecz jedynie w sytuacji wystąpienia zagrożeń z art. 66 ust. 1 pkt. 2 .W skardze zaakcentowano to, że zakres zastosowania r.w.t. reglamentowany jest § 2 ust. 1 tego aktu. Akt ten określa jedynie reguły obowiązujące przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Akt ten w żaden sposób nie definiuje stanów, których zaistnienie obliguje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazów z art. 66 ust. 1 p.b. i brak jest upoważnienia wyrażonego w ustawie p. b. do definiowania takich sytuacji w rozporządzeniu wykonawczym. Zaistnienie sytuacji innej aniżeli wynikającej z §157 ust. 5 czy 6 r.w.t nie oznacza samo w sobie, że istnieje stan zagrażający dobrom z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b.i konieczne jest orzeczenie nakazu administracyjnego. Dla zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 konieczne jest występowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa. Skarżąca przed organami obu instancji i w skardze argumentowała, że nie jest jej wiadomym na czym stan niebezpieczeństwa wynikający z użytkowania przez nią z gazu butlowego miałby polegać i na taki zarzut nie przedstawiono żadnej argumentacji. Instalacja w lokalu skarżącej jest prawidłowa i przechodzi cyklicznie pozytywne przeglądy przez osobę uprawnioną .Ani w decyzji organów obu instancji, ani w zaskarżonym wyroku pomimo obszernej argumentacji i wielu dowodów, tego się nie wyjaśnia. Skarżąca podniosła ,że nie naruszyła dyspozycji z § 157 ust. 5 r.w.t. albowiem instalacji gazu butlowego nie wykonała, a jedynie korzysta z niej nieprzerwanie od kilkudziesięciu lat. Nie wywołała także stanu, że w obiekcie budowlanym zaczęto korzystać i z gazu sieciowego i butlowego albowiem taki stan wywołała Wspólnota Mieszkaniowa. Nie można tak jak to uczyniły organy obu instancji ingerować w konstytucyjnie chronione prawo własności skarżącej do jej lokalu oraz elementów jego wyposażenia z powołaniem się wyłącznie na zapisy r.w.t. Regulacja z art. 66 prawa budowlanego nie może być wykorzystywana do tego aby w obiekcie budowlanym możliwe było korzystanie z gazu sieciowego, lecz służy wyłącznie temu aby w przypadku konkretnego i realnego niebezpieczeństwa zostało ono wyeliminowane poprzez odpowiednie orzeczenie organu nadzoru budowlanego. Z decyzji organów obu instancji i także z zaskarżonego wyroku, wynika że intencją organów orzekających jest to aby w całym budynku możliwe było korzystanie z gazu sieciowego. Stanowi to element ewidentnie niewłaściwego stosowania instytucji z art. 66 p. b. W demokratycznym Państwie prawa nie może być tak, że z powołaniem się jedynie na zapisy rozporządzenia i tylko dlatego że inny podmiot realizuje inwestycję w zakresie części wspólnych budynku (a nie do lokali będących przedmiotem odrębnej własności), ingeruje się w prawa nabyte skarżącej do korzystania z wewnętrznej instalacji jej lokalu. Wspólnota Mieszkaniowa i organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień do decydowania jaka instalacja ma być używana w lokalu stanowiącym odrębną własność. Tym samym nie można przyjąć tak jak uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., że poprzez przystąpienie do inwestycji przez Wspólnotę Mieszkaniową zaktualizował się obowiązek organu nadzoru budowlanego domagania się od skarżącej demontażu instalacji gazowej w jej lokalu. Brak jest podstaw prawnych do formułowania takich tez. Pozwolenie na przebudowę obiektu budowlanego (części wspólnych nieruchomości) nie wywołuje i nie może wywoływać tak daleko idących skutków jak brak możliwości korzystania z wewnętrznych instalacji lokalu stanowiącego odrębną własność. Przez uzyskanie pozwolenia na budowę Wspólnota Mieszkaniowa nie uzyskała jakichkolwiek uprawnień względem lokali mieszkalnych i jego uzyskanie nie może być traktowane jako swego rodzaju uzyskanie przewagi nad członkiem Wspólnoty i powodować, że wewnętrzna instalacja danego lokalu przestaje być legalną i ma być zdemontowana. Nie ma regulacji prawnych które taki skutek by wywierały i wbrew stanowisku Sądu I instancji przystąpienie do realizacji inwestycji nie spowodowało powstania po stronie organu nadzoru budowlanego wydania nakazu demontażu gazu butlowego z lokalu skarżącej i taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. jest wadliwa. Kwestia czy w danym obiekcie ma być wykorzystywany gaz sieciowy czy gaz butlowy rozstrzygnięta może być tylko i wyłącznie na gruncie prywatnym, a nie na gruncie regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Jeśli Wspólnota Mieszkaniowa pragnęła wprowadzić gaz sieciowy do budynku i z niego korzystać, konieczne było uprzednie uzyskanie zgody od wszystkich właścicieli lokali na demontaż instalacji z ich lokali . Tylko wówczas - aby nie naruszyć § 157 ust. 6 r.w.t. możliwe byłoby rozpoczęcie korzystania z gazu sieciowego w budynku. Brak jest podstaw prawnych do wspierania przez organ nadzoru budowlanego inwestora tylko dlatego, że uzyskał on pozwolenie na budowę, a do tego sprowadzają się argumenty decyzji organów obu instancji i zaskarżonego wyroku. Skarżąca nie doprowadziła do sytuacji, że w obiekcie budowlanym zaczęto stosować gaz butlowy i gaz sieciowy, lecz uczynił to inny podmiot. Norma z art. 66 ust. 1 p.b. winna być stosowana wobec tego podmiotu, który doprowadził do stanu użytkowania obiektu w sposób stwarzającym niebezpieczeństwo, a nie wobec podmiotów, które takiego stanu nie wywołały. Nie można regulacji z art. 66 prawa budowlanego stosować w sposób tak nieobiektywny i stosować sankcji do podmiotu który nie wywołał stanu niepożądanego. Skarżąca zwracała uwagę na te kwestie i w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze. Tymczasem w zaskarżonym wyroku nie ma żadnego odniesienia się do tej kwestii, pomimo tego, że taki sposób postępowania wobec skarżącej ewidentnie narusza i art. 7 i 8 k.p.a. Jeśli korzystanie z gazu sieciowego i gazu butlowego w budynku miałoby powodować stan niebezpieczeństwa, to postępowanie winno być prowadzone wobec podmiotu, który nie dostosował się do warunków z § 157 ust. 6 r.w.t.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Skarżąca kasacyjnie stoi na stanowisku, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 pkt 1 p.b. oraz § 157 ust. 5 i 6 r.w.t., albowiem korzystanie z instalacji gazu płynnego w jej lokalu nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Ponadto podkreśliła że § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. nie może stanowić samodzielnej podstawy do nałożenia obowiązku określonego w decyzji, a decyzja powinna być skierowana do podmiotu który wprowadził w budynku gaz sieciowy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Zgodnie zaś z art. 61 pkt 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.b., zgodnie z którym obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Przepis art. 66 p.b. zawiera cztery przesłanki wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji odpowiadającej danemu stanowi faktycznemu, zawierającej nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że np. obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ewentualnie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym albo swoim wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia, stanowi w istocie zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiedni nakaz. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem.
Zgodnie z § 157 ust. 5 r.w.t. instalacje gazowe zasilane gazem płynnym mogą być wykonywane tylko w budynkach niskich (którym nie jest przedmiotowy budynek). Natomiast w myśl ust. 6 tego paragrafu, zabrania się stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej. Słusznie zatem organy uznały, że stwierdzenie używania gazu płynnego typu propan-butan w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, jest niezgodne z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, to jest z § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. Względy bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi, a także dla bezpieczeństwa ich mienia decydujące o wprowadzeniu rozważanych nakazów i zakazów przesądzają bowiem o tym, że przepisy r.w.t. znajdują zastosowanie także do budynków i instalacji powstałych nawet przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony, w tym techniczno-budowlanych i ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem dopuszczalnym. Obiekty niespełniające wymogów bezpieczeństwa muszą być doprowadzone do stanu niezagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi.
Trafnie organy przyjęły, że wymogi określone w § 157 ust. 5 i 6 r.w.t. dotyczą całego budynku, a nie jego części (klatki). Pozostawienie bowiem w jednej klatce dotychczasowych niedozwolonych instalacji zasilanych gazem płynnym, powoduje zagrożenie dla całego budynku, a nie wyłącznie tej klatki, gdzie są takie instalacje.
Prawidłowo określono, iż adresatem decyzji jest skarżąca, a nie Wspólnota Mieszkaniowa. Przepisy w § 157 ust. 5 i 6 r.w.t., w zw. z art. 61 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b., które znajdują zastosowanie w sprawie obligowały organ nadzoru techniczno- budowlanego do wydania decyzji nakazującej demontaż indywidualnej instalacji zasilanej gazem płynnym znajdującej się w lokalu mieszkalnym skarżącej . Dlatego obowiązek ten musiał być adresowany wyłącznie do skarżącej, a nie wspólnoty .
Z powyższych względów niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż organy nie dopuściły się zarzucanych uchybień dowodowych i argumentacyjnych, bo okoliczności podnoszone przez skarżącą dotyczące w szczególności wieloletniego użytkowania instalacji na gaz płynny, jej bezpieczeństwa, innych lokatorów mających te same instalacje, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. organy administracji mają obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji ma więc obowiązek podejmowania czynności, które są niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy nie ma natomiast obowiązku podejmowania wszelkich czynności, których przeprowadzenia postuluje strona postępowania. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ocena dowodów dokonana przez organy administracji jest prawidłowa. Nie przekracza ona granic swobodnej oceny dowodów i brak jest podstaw do jej kwestionowania. Możliwość przedstawienia przez stronę postępowania własnej, odmiennej oceny dowodów nie oznacza, że ocena dokonana przez organy administracji jest oceną błędną.
Zasadnie Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych i nie wymagał uzupełnienia. Nie było podstaw do podważania dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI