II OSK 2297/10

Naczelny Sąd Administracyjny2012-02-21
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii cyfrowejobszar oddziaływaniastrony postępowaniaochrona środowiskaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę stacji bazowej, uznając za prawidłowe działania organów administracji w zakresie ustalania kręgu stron i obszaru oddziaływania inwestycji.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowe w sprawie było ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji oraz kręgu stron postępowania, co według NSA było prawidłowo realizowane przez organy administracji.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody Łódzkiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie Starosty Wieluńskiego o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Powodem odmowy było nieuzupełnienie przez inwestora wniosku w wyznaczonym terminie, w tym brak przedłożenia dokumentacji dotyczącej przyłącza energetycznego oraz graficznego przedstawienia obszaru oddziaływania planowanej stacji na działki sąsiednie. Inwestor argumentował, że część wniosku dotyczącą przyłącza została wyłączona i będzie realizowana oddzielnie, a Identyfikacja Przedsięwzięcia potwierdza brak wpływu stacji na środowisko. Wojewoda uznał, że inwestor nie miał prawa korygować wniosku na tym etapie i nie mógł ustalić obszaru oddziaływania bez wymaganych dokumentów. WSA oddalił skargę, wskazując na brak możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii oddziaływania na środowisko i ustalenia stron postępowania. NSA w swojej skardze kasacyjnej zarzucił m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących stron postępowania i naruszenie przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji miały prawo i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia obszaru oddziaływania i kręgu stron, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i przepisami Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że ustalenie obszaru oddziaływania nie ogranicza się jedynie do przepisów ochrony środowiska, a brak wymagalności decyzji środowiskowej nie wyklucza istnienia takiego obszaru. NSA uznał również, że WSA nie naruszył przepisów postępowania, a zarzuty dotyczące braku ponownego wezwania do złożenia dokumentów czy kompetencji organu były nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia obszaru oddziaływania oraz kręgu stron postępowania, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przepisami Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu i kręgu stron postępowania jest kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy o pozwolenie na budowę. Brak wymagalności decyzji środowiskowej nie wyklucza istnienia takiego obszaru, a przepisy techniczno-budowlane również wpływają na jego określenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

pb art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

pb art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

pb art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

kpa art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pb art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

pb art. 82

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

pusa art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

pusa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

pusa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

pusa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

pusa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § ust. 2 pkt. 3 i 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie zakresu i opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji miały prawo i obowiązek ustalić obszar oddziaływania inwestycji i krąg stron postępowania. Brak wymagalności decyzji środowiskowej nie wyklucza istnienia obszaru oddziaływania. Ustalenie obszaru oddziaływania opiera się nie tylko na przepisach ochrony środowiska, ale także na przepisach techniczno-budowlanych. WSA prawidłowo zastosował art. 151 ppsa, oddalając skargę jako niezasadną.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pb, uznając właścicieli gruntów sąsiednich za strony postępowania mimo braku oddziaływania. Niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 3 pb poprzez wezwanie do złożenia dokumentów celem określenia stron, gdy inne strony nie występują. Naruszenie art. 151 ppsa poprzez uznanie zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem, mimo naruszeń. Naruszenie art. 8 kpa poprzez zaniechanie ponownego wezwania do złożenia prawidłowo uwierzytelnionej zgody właściciela na rozbiórkę. Naruszenie art. 1 ust. 2 pusa poprzez kontrolę w oparciu o przesłanki pozaprawne. Naruszenie art. 82 pb poprzez uznanie, że organ architektoniczno-budowlany ma kompetencje do określania obszaru oddziaływania w oparciu o przepisy ochrony środowiska.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej obu instancji nie kwestionowały twierdzeń strony skarżącej co do wskazania stron postępowania administracyjnego, czy kwalifikacji planowanej inwestycji, lecz miały jedynie na celu skrupulatne sprawdzenie faktycznego zakresu oddziaływania planowanej inwestycji po to, aby wydać stronie wnioskowane pozwolenie albo go odmówić zasada prawdy obiektywnej, która stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa) nie ma w tej kwestii miejsca na żaden automatyzm pozwalający na sztywne i generalne określenie kręgu stron postępowania budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 pb) powoływanie się na naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez profesjonalnego pełnomocnika jednej z największych spółek w kraju w sytuacji, gdy nie pamiętał on o złożeniu prawidłowo uwierzytelnionej zgody właściciela działki na rozbiórkę budynku wydaje się co najmniej wątpliwe.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Maria Czapska-Górnikiewicz

członek

Anna Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego, znaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, interpretacja przepisów Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej, ale ogólne zasady dotyczące postępowania administracyjnego są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, takich jak ustalanie stron postępowania i obszaru oddziaływania, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Kto jest stroną w budowie stacji bazowej? NSA wyjaśnia obowiązki organów i inwestora.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2297/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Maria Czapska - Górnikiewicz
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 340/10 - Wyrok WSA w Łodzi z 2010-06-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA del. Anna Żak Protokolant: Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 340/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 2010 r. nr 45/2010 znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 roku, II SA/Łd 340/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej jako: WSA) - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (dalej jako: [...]) na decyzję Wojewody Łódzkiego (dalej jako: wojewoda) z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej - skargę oddalił.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] Starosta Wieluński (dale jako: starosta) na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami - dalej jako: pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) odmówił [...] zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce nr [...] w Miejscowości T., bowiem postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. inwestor został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, jednakże w wyznaczonym terminie nie wywiązał się z szeregu obowiązków określonych w postanowieniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik [...] wyjaśnił, iż w odpowiedzi na postanowienie zobowiązujące do uzupełnienia wniosku o zatwierdzenie pozwolenia na budowę zawarte było sprostowanie odnośnie instalacji elektrycznej, która dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego zostanie wykonana poprzez zgłoszenie prac budowlanych, niezależnie od wniosku o zatwierdzenie projektu i udzielenia pozwolenia na budowę samej stacji. Z kolei wywiązując się z obowiązku określonego w pkt. 11, przesłana została Identyfikacja Przedsięwzięcia, w której przedstawione zostały parametry i kierunki anten sektorowych i radioliniowych, na podstawie której było możliwe stwierdzenie, iż planowana stacja nie wpływa na środowisko. Złożona Identyfikacja Przedsięwzięcia potwierdza, że stacja zaprojektowana została zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami i ustawami dotyczącymi warunków budowy, usytuowania oraz warunków pracy obiektów telekomunikacyjnych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność swej decyzji wojewoda przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i stanowiska stron. Podkreślił, iż wydając postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. strona została wezwana m. in. do przedłożenia rozwiązań projektowych i pozostałej dokumentacji dotyczącej przyłącza energetycznego (pkt. 2, 5, 9) oraz graficznego przedstawienia obszaru oddziaływania projektowanej stacji na działki sąsiednie znajdujące się w zasięgu emitowanego przez stację pola elektromagnetycznego. W odpowiedzi inwestor wskazał, iż ad. pkt. 2, 9 modyfikuje złożony wniosek w ten sposób, że wyłącza z niego część dotyczącą realizacji przyłącza, która to część "zrealizowana zostanie oddzielnym trybem na podstawie zgłoszenia", w związku z czym również pkt 9 nie dotyczy zmodyfikowanego wniosku. Z kolei ad. pkt. 5 i 11 wskazał, iż przedkłada dokumentację poprawioną zgodnie z uwagami. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie inwestor określił we wniosku zakres przedsięwzięcia, obejmujący m. in. budowę przyłącza energetycznego. Na etapie wypełniania obowiązków nałożonych postanowieniem inwestor nie miał już możliwości korekty wniosku o pozwolenie na budowę. W konsekwencji organ nie mógł już przychylić się do wskazanej korekty wniosku, a rzeczona korekta wprowadzona została zamiast wypełnienia jednego z obowiązków. Wojewoda zaznaczył, iż w sprawie istotne było określenie obszaru oddziaływania inwestycji, co za tym stron postępowania, natomiast ani część opisowa, ani rysunkowa nie zawierały informacji na temat parametrów anten, które miałyby być zainstalowane na wieży, ani też na temat przebiegu wiązek promieniowania, zatem organ nie mógł wyznaczyć obszaru analizowanego. Nie mógł tego uczynić także w oparciu o Identyfikację Przedsięwzięcia, gdyż wzmianka o tym dokumencie zawarta została dopiero w załączonej przez stronę przy piśmie z dnia 19 listopada 2009 r. skorygowanej dokumentacji projektowej. Z treści decyzji Burmistrza Wielunia z dnia [...] lutego 2009 r. wywnioskować można natomiast, iż dokument ten prawdopodobnie przedkładano w toku starań o decyzję lokalizacyjną, natomiast w aktach organu I instancji brak tego opracowania, a w konsekwencji organ nie mógł odnieść się do konstrukcji, formy lub innych cech obiektu. Wojewoda wyraził stanowisko, iż strona obowiązana była wywiązać się i dostarczyć wymaganą dokumentację, a nie korygować nałożone wymogi według uznania. Wojewoda powtórzył, że w oparciu o dokumentację załączoną do wniosku ani też w oparciu o uzupełnione przez inwestora dokumenty starosta nie miał możliwości prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, stron postępowania i oceny prawidłowości inwestycji z przepisami obowiązującymi. Organ zwrócił uwagę, iż przedłożony projekt zagospodarowania terenu nie spełnia wymogów art. 34 ust. 3 pkt 1 pb oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie zakresu i opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. Nr 25, poz. 133 ze zmianami - dalej jako: rozporządzenie). Na koniec organ zauważył, iż inwestor obowiązany był także do przedłożenia projektu rozbiórki budynku wskazanego na planie zagospodarowania pod nr. 3 oraz zgodę właściciela tego budynku na rozbiórkę, tymczasem dokumenty dotyczące rozbiórki nie zostały uzupełnione we właściwy sposób, ponieważ zgoda właściciela tego budynku nie została złożona w oryginale, a załączono tylko nieprawidłowo poświadczoną za zgodność kserokopię.
W skardze do WSA [...] podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 35 ust. 3 pb poprzez jego błędną interpretację oraz zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w sytuacji doręczenia przez inwestora wszystkich wymaganych dokumentów oraz rażące naruszenie art. 6, art. 7 i art. 9 kpa poprzez niewystarczające określenie zakresu wymaganych do dostarczenia dokumentów, sposobu oraz metod ich sporządzenia, a także braku informowania inwestora o przyczynach ich żądania oraz skutkach niezastosowania się do żądań organu. Uzasadniając sformułowane zarzuty strona oświadczyła, iż wypełniła wszystkie nałożone postanowieniem obowiązki, modyfikując jednocześnie złożony wniosek w taki sposób, że wyłączyła z niego część dotyczącą realizacji przyłącza i wyjaśniła, iż zostanie ona zrealizowana w terminie późniejszym w trybie zgłoszenia, bądź bez zgłoszenia na podstawie art. 29a pb. W konsekwencji korekty wniosku inwestor zaniechał uzupełnienia dokumentacji w zakresie realizacji przyłącza, a w pozostałym zakresie przedstawił wymagane dokumenty. Odnośnie pkt. 11 inwestor odesłał organ do opracowania Identyfikacji Przedsięwzięcia, znajdującej się w aktach, która wskazuje, iż sporna stacja nie wpływa na środowisko. Strona zwróciła uwagę, iż w pkt. 11 postanowienia organ nie wskazał, jaki rodzaj graficznego przedstawienia obszaru oddziaływania ma być złożony, nadto wadliwie oznaczył termin wywiązania się z obowiązków nałożonych postanowieniem, gdyż wskazując konkretny dzień nie uwzględnił, iż samo postanowienie może zostać doręczone stronie już po upływie terminu do wywiązania się z nałożonych obowiązków. Strona nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu, iż nie przysługiwało jej prawo do modyfikacji wniosku, gdyż organ nie jest uprawniony, aby wymagać od inwestora wykonania wszystkich robót, o których wspomniał we wniosku, i tym samym odebrać mu możliwości rezygnacji z wykonania części z nich. Zdaniem strony, w takim przypadku, organ obowiązany jest wydać decyzję merytoryczną w zakresie objętym wnioskiem, a w części co do której postępowanie stało się bezprzedmiotowe powinien je umorzyć.
W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie.
W zaskarżonym wyroku WSA wskazał, że skarga nie jest zasadna, bowiem tak z przedłożonego wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę jak i z samego projektu budowlanego, nie wynika czy inwestycja obejmuje instalowanie anten czy nie, a co za tym idzie, nie jest możliwe jednoznaczne rozstrzygnięcie czy chodzi o instalację, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 czy § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zmianami). W następstwie braku wyznaczonego obszaru oddziaływania na środowisko nie jest możliwe ustalenie kręgu stron postępowania, którym niewątpliwie należy zapewnić czynny udział w postępowaniu, ze wszystkimi gwarancjami przynależnymi stronie. Wobec szeregu wątpliwości i nieścisłości powstałych na gruncie niniejszej sprawy nie jest uprawniony zarzut przekroczenia kompetencji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uniemożliwiał podjecie jednoznacznej decyzji.
Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył ww. wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenia prawa materialnego przez: a) błędną wykładnię art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 pb polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele gruntów sąsiednich do terenów inwestycyjnych w sytuacji pozostawania tych gruntów poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji; b) niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 3 pb polegające na przyjęciu, iż obowiązkiem organu było wezwanie inwestora do złożenia dokumentów celem określenia stron postępowania w sytuacji, gdy inne strony w postępowaniu nie występują; 2) naruszenie przepisów postępowania: a) art. 151 ppsa poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w sytuacji gdy analiza decyzji wskazuje, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa; b) art. 8 kpa poprzez zaniechanie ponownego wezwania inwestora do złożenia prawidłowo uwierzytelnionej zgody właściciela działki na rozbiórkę budynku; c) art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami - dalej jako: pusa) poprzez dokonanie kontroli w oparciu o przesłanki pozaprawne, co dotyczy w szczególności ustalaniu stron postępowania w oparciu o interes faktyczny zamiast prawny; d) art. 82 pb poprzez uznanie, iż organ architektoniczno-budowlany posiada kompetencje do określania obszaru oddziaływania obiektu w oparciu o przepisy z zakresu ochrony środowiska. Biorąc powyższe pod uwagę wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku lokalizacji stacji bazowych telefonii cyfrowej samo pozostawanie w sąsiedztwie nie jest wystarczającą okolicznością do uznania, iż nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Do tego, jak stanowią omawiane przepisy, niezbędne jest ustalenie obszaru oddziaływania stacji bazowej, w szczególności obszaru w którym znajdują się pola elektromagnetyczny o natężeniu przekraczającym dopuszczalny poziom określony przepisami prawa, a wyznaczenie granic oddziaływania obiektu możliwe jest tylko w oparciu o rozwiązania wymagane przepisami z zakresu ochrony środowiska, odzwierciedlone w decyzji w przedmiocie uzgodnienia rozwiązań środowiskowych oraz w stanowiącym podstawę jej wydania raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie każda jednak inwestycja polegająca na wykonaniu stacji bazowej telefonii cyfrowej jest inwestycją oddziałująca lub mogąca znacząca oddziaływać na środowisko, wymagającą uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, ale niewątpliwie tego typu inwestycją jest przedmiotowa stacja bazowa telefonii cyfrowej. Skoro więc znajdujące się w aktach sprawy dokumenty pozwalają na określenie przedmiotu przedsięwzięcia oraz zakresu jego oddziaływania na środowisko, to bezpodstawnym była zatem wskazana przez WSA konieczność przedstawienia przez inwestora obszaru oddziaływania projektowanej stacji bazowej telefonii cyfrowej na działki sąsiednie, bowiem o braku istnienia takiego obszaru oddziaływania wskazuje już sam brak wymagalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Tak więc, skoro w niniejszej sprawie brak obowiązku uzyskania decyzji o "środowiskowych uwarunkowaniach...", której podstawowym celem jest wskazanie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, tym samym nie można mówić, iż obiekt taki oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, których właściciele powinni brać udział w postępowaniu. W ocenie strony skarżącej znajdujące się w aktach sprawy dokumenty pozwalały dokonać ustaleń, iż planowa inwestycji nie zalicza się nawet do przedsięwzięć, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym zupełnie bezpodstawne było działanie organów wzywające inwestora do przedstawienia obszarów. Tym samym brak było podstaw do wzywania inwestora do składania dokumentów celem ustalenia stron postępowania, gdyż poza inwestorem i właścicielem działki przeznaczonej do zainwestowania strony takie nie występują. Działaniem takim organ naruszył art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 pb, czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Nietrafne są również twierdzenia Sądu, iż znajdująca się w aktach sprawy mapa nie odpowiada warunkom rozporządzenia. Bezspornym jest, że złożona w aktach mapa obejmuje obszar o pasie 30 m wokół planowanej inwestycji. Z uwagi na brak oddziaływania inwestycji (co wykazano wyżej) brak było podstaw do przedłożenia mapy obejmującej większy obszar terenu. Odnośnie natomiast kwestii zgody właściciela działki na rozbiórkę budynku, zgodzić się należy z organem i Sądem I instancji, iż przedłożona zgoda nie była dokumentem wystarczającym. W ocenie strony skarżącej nieprawidłowym było jednakże wyciąganie z tego faktu negatywnych dla strony konsekwencji. Jak się wydaje, w sytuacji złożenia niewłaściwie poświadczonej kserokopii obowiązkiem organu było ponowne wezwanie inwestora do prawidłowego jej uwierzytelnienia lub złożenia oryginału tym bardziej, iż wezwanie nie wskazywało, jakie warunki musi spełniać przedmiotowa zgoda.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły.
Rozpatrując skargę w tym zakresie należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej w sposób nieuprawniony interpretuje użyte przez Sąd I instancji skądinąd trafne argumenty, przemawiające za uznaniem postępowania organów administracji za prawidłowe. Chodzi mianowicie o to, że kontrolowane przez WSA decyzje organów administracji publicznej obu instancji nie kwestionowały twierdzeń strony skarżącej co do wskazania stron postępowania administracyjnego, czy kwalifikacji planowanej inwestycji, lecz miały jedynie na celu skrupulatne sprawdzenie faktycznego zakresu oddziaływania planowanej inwestycji po to, aby wydać stronie wnioskowane pozwolenie albo go odmówić, a więc postąpić zgodnie z przepisami pb, ale dopiero w sytuacji, gdy organy nie będą miały żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Takie postępowanie jest przecież wymagane przez przepisy prawa, na czele z zasadą prawdy obiektywnej, która stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa), a więc jego kwestionowanie - zdaniem NSA - jest nieuprawnione.
Przechodząc do analizy poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej NSA wskazuje, że WSA nie naruszył art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 pb, bowiem wbrew sformułowaniu zarzutu skargi kasacyjnej Sąd I instancji w żaden sposób nie przesądził, kto jest, czy też ma być stroną prowadzonego postępowania budowlanego a jedynie słusznie uznał, że organy administracji miały prawo a wręcz obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wynikający z ww. art. 7 kpa, a więc właśnie ustalenia, kto jest a kto nie jest stroną postępowania inwestycyjnego prowadzonego w rozpatrywanej sprawie. Aby zaś to uczynić organy słusznie starały się zaś ustalić właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, bowiem - zgodnie z art. 28 ust. 2 pb to właśnie te podmioty stanowią strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Oczywiście, zgodzić należy się ze strona skarżącą, że nie można w konkretnym przypadku wykluczyć sytuacji, w której oddziaływanie obiektu nie będzie wykraczać poza nieruchomość objętą wnioskiem. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA nie ma w tej kwestii miejsca na żaden automatyzm (por. wyroki z dnia 6 lipca 2007 r., II OSK 1016/06, LEX nr 355287; z dnia 10 sierpnia 2011 r., II OSK 724/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) pozwalający na sztywne i generalne określenie kręgu stron postępowania budowlanego. Z drugiej jednak strony, bez skrupulatnej weryfikacji zakresu obszaru oddziaływania obiektu nie można wykluczyć, że oddziaływanie obiektu będzie wykraczać poza nieruchomość objętą wnioskiem. NSA wskazuje więc, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 pb). Obszar oddziaływania obiektu jest zatem wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, oraz który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m. in. przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a więc nie tylko - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - przepisy z zakresu ochrony środowiska. W konsekwencji obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzenie m. in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie do wymogów § 8 ust. 2 pkt. 3 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133), część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi, a zwłaszcza przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami).
Mając to na uwadze wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., II OSK 1970/08 i z dnia 20 października 2010 r., II OSK 1774/09, a także z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, LEX nr 340189) przyjmuje się, że w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 ustawy pb. Sąd kasacyjny podziela więc stanowisko organów administracji i WSA, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest dokonanie szeregu ustaleń, w szczególności także ustaleń odnoszących się do kręgu stron, który należało ustalić na zasadach określonych w art. 28 ust. 2 pb. Skoro więc, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, o braku istnienia obszaru oddziaływania obiektu nie świadczy sam brak wymagalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, to w konsekwencji próbując ustalić, czy ten obszar istnieje, aby w oparciu o jego zakres ustalić ewentualne inne strony postępowania budowlanego, organy administracji nie naruszyły art. 35 ust. 3 pb uznając, że nie są w stanie ustalić faktycznego stanu sprawy ze względu na nieusunięcie wskazanych przez organ nieprawidłowości przez stronę skarżącą. Organy właśnie prawidłowo zastosowały ten przepis, a w konsekwencji - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - WSA także go nie naruszył.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 kpa poprzez zaniechanie ponownego wezwania inwestora do złożenia prawidłowo uwierzytelnionej zgody właściciela działki na rozbiórkę budynku NSA wskazuje, że faktycznie w pewnych okolicznościach naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa może być zakwalifikowane przez Sąd administracyjny jako inne naruszenia przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r., V SA/Wa 506/08, LEX nr 523972). Jak widać jednak, w rozpatrywanej sprawie WSA nie uznał, by działanie (a właściwie jego brak w zakresie wezwania strony do złożenia prawidłowo uwierzytelnionej zgody na rozbiórkę budynku) stanowiło inne naruszenia przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Chociaż NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uważa, że być może stanowisko zaprezentowane przez WSA odnośnie doręczonej organowi kserokopii dokumentu jest zbyt restrykcyjne to z pewnością nie można jednak w tym przypadku mówić o naruszeniu prawa przez Sąd I instancji. Na marginesie, chociaż NSA ma oczywiście na uwadze kolejną kardynalną zasadę demokratycznego państwa prawnego, a więc zasadę równości (tak - przykładowo - niewykształconej i ubogiej osoby, jak również najbogatszego przedsiębiorcy, korzystającego z pomocy profesjonalnych pełnomocników), to jednak nie ulega wątpliwości, że powoływanie się na naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez profesjonalnego pełnomocnika jednej z największych spółek w kraju w sytuacji, gdy nie pamiętał on o złożeniu prawidłowo uwierzytelnionej zgody właściciela działki na rozbiórkę budynku wydaje się co najmniej wątpliwe.
NSA nie mógł się odnieść do kolejnego zarzutu - naruszenia art. 82 pb poprzez uznanie, iż organ architektoniczno-budowlany posiada kompetencje do określania obszaru oddziaływania obiektu w oparciu o przepisy z zakresu ochrony środowiska -, bowiem nie doszukał się w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji akceptacji takiego twierdzenia. Zarzut ten jest więc chybiony.
W konsekwencji przedstawionych zaś wyżej uwarunkowań za chybiony uznać też trzeba zarzut naruszenie art. 151 ppsa w związku z art. 1 ust. 2 pusa przez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, skoro jak wykazano to wyżej, w sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego, a to art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 pb i art. 35 ust. 3 pb. Zastosowanie przez Sąd I instancji art. 151 ppsa stanowiło więc wynik kontroli dokonanej przez ten Sąd legalności zaskarżonych aktów. Stąd też oparcie skarżonego wyroku przez Sąd I instancji na przepisie art. 151 ppsa było konsekwencją nieuwzględnienia wniesionej skargi z uwagi na brak stwierdzenia uchybień w toku postępowania przed organami administracji, a tym samym Sąd był uprawniony powołać jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 ppsa, co też i uczynił. Nie można wobec tego uznać, aby zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez zastosowanie art. 151 ppsa był uzasadniony, gdy z przyczyn wyżej wskazanych skarga winna była zostać oddalona.
W związku z powyższym, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, NSA na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI