II OSK 2284/21

II OSK 2284/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Jerzy Stankowski
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 136/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 136/20 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 9 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 136/20, oddalił skargę M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie (PINB) decyzją z 28 lipca 2017 r. nakazał rozbiórkę samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku piekarni, tj. wiaty blaszanej o wymiarach 2,76 m x 4,36 m na działce nr ewid. [...] wraz ze ścianą murowaną o szer. 1,27 m, zlokalizowanych w [...] na działce nr ewid. [...], obręb [...] - [...].
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (LWINB) decyzją z 3 września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję PINB. Z kolei skarga na decyzję organu drugiej instancji złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie została odrzucona prawomocnym postanowieniem z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 924/18 z powodu niezachowania ustawowego terminu do jej wniesienia.
W związku z niewykonaniem w terminie obowiązku rozbiórki, w dniu 7 czerwca 2019 r. PINB wystosował do skarżącego upomnienie, które zostało doręczone 24 czerwca 2019 r. Organ wezwał skarżącego do wykonania ciążącego na nim obowiązku dokonania rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku piekarni.
Ponieważ upomnienie nie przyniosło pożądanego skutku, PINB wystawił tytuł wykonawczy znak: [...] z dnia 16 lipca 2019 r., który został doręczony zobowiązanemu 30 lipca 2019 r. W dniu 9 sierpnia 2019 r. wpłynęły zarzuty skarżącego dotyczące tytułu wykonawczego, które PINB postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2019 r., znak: [...], uznał jednak za nieuzasadnione.
Skarżący pismem z 1 lipca 2019 r. zwrócił się do Wojewody Lubelskiego z prośbą o wstrzymanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego położonego w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...]. Z uwagi na niewłaściwość rzeczową Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie pismem z dnia 15 lipca 2019 r. przekazał wniosek skarżącego do LWINB.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego LWINB postanowieniem z 12 września 2019 r., znak [...], odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego przez PINB na podstawie tytułu wykonawczego z 16 lipca 2019 r. - na podstawie art. 23 § 6 w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.). W uzasadnieniu LWINB stwierdził, że stosownie do treści art. 23 § 6 u.p.e.a., organy sprawujące nadzór mogą wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wskazał, że z uwagi na art. 6 § 1 u.p.e.a. PINB jako wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, miał obowiązek podjąć działania zmierzające do doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Egzekucja obowiązku musi być przy tym przeprowadzona z zastosowaniem administracyjnych środków przymusu przewidzianych w przepisach prawa. Odnosząc się do przesłanek wstrzymania postępowania organ wojewódzki podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zdecydowanie przeważa pogląd, według którego organ nadzoru będący dysponentem prawa do wstrzymania egzekucji w ramach postępowania nadzorczego w egzekucji może je wstrzymać, gdy dopatrzy się w działaniach organu kontrolowanego konkretnych nieprawidłowości uzasadniających ochronę zobowiązanego. Może się bowiem okazać, że zastosowane środki egzekucyjne są zbyt dolegliwe lub są wykorzystane w sposób niegodny z prawem. Ponadto, za "szczególnie uzasadnione przypadki" można uznać tylko takie sytuacje, które zostały spowodowane przez przyczyny niezależne od zobowiązanego. Mogą to być sytuacje spowodowane działaniem czynników, na wystąpienie których zobowiązany nie miał wpływu, które były niezależne od sposobu postępowania zobowiązanego lub mające charakter losowy. Oczywiście dotyczy to przypadków zaistniałych w toku postępowania egzekucyjnego. Ponieważ LWINB jako organ pierwszej instancji nie dopatrzył się wymienionych okoliczności w rozpatrywanej sprawie, dlatego odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) postanowieniem z 7 listopada 2019 r., znak [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia, które M. W. wniósł na postanowienie LWINB z 12 września 2019 r. GINB wskazał, że w aktualnym stanie prawnym wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu, a zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego i jedynie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Przepis art. 23 § 8 u.p.e.a. wyklucza możliwość złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Skargą M. W. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: art. 7, 7a, 7b, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 138 k.p.a.; art. 29 ust. 1 pkt. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b.; § 140-142, § 271, 272 i 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych; art. 153 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Sąd podkreślił, że kontrolowane rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało wydane wyłącznie na podstawie przepisów procesowych, tzn. zarówno przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Tylko przepisy wskazanych aktów wyznaczają granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Organ drugiej instancji nie badał więc sprawy toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: P.b.), ani przepisów wykonawczych do tej ustawy. W związku z powyższym i ze ściśle określonymi granicami sprawy Sąd badający niniejszą sprawę nie mógł więc kontrolować prawidłowości nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkaniowego, bez względu na to, czy obejmuje ona tylko blaszaną wiatę, czy też jednocześnie ścianę murowaną o szerokości 1,27 m. Skarżący sam podał w skardze, że zarzuca postanowieniu GINB naruszenie prawa materialnego poprzez rażące naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, oraz § 140-142, § 271, 272 i 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Innymi słowy, "sprawa rozbiórki", tj. prawidłowości nakazu rozbiórki, jest odrębna od "sprawy wstrzymania" egzekucji, czyli zgodności z prawem odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Niniejszy Sąd nie mógł zatem badać zgodności z prawem nakazu rozbiórki nałożonego przez PINB i potrzeby jej przeprowadzenia. Zresztą te kwestie były już wcześniej badane, zarówno w postępowaniu przed organami administracji w ramach tzw. postępowania zwykłego przez LWINB, jak i przez sąd administracyjny – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie prowadzonej pod sygnaturą II SA/Lu 924/18. Rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach nie można już kwestionować w postępowaniu egzekucyjnym.
Wyjaśniając z kolei kluczową kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania egzekucji Sąd przywołując treść art. 23 § 6 u.p.e.a., art. 23 § 8 u.p.e.a. oraz art. 141 § 1 k.p.a. wskazał, że: a) zażalenie można wnieść wyłącznie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Nie można natomiast zażalić się na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jest więc to wyraz zasady prawnej, że postępowanie egzekucyjne powinno się toczyć sprawnie, a liczba środków prawnych, które pozwalałyby na spowalnianie lub blokowanie postępowania egzekucyjnego powinna być jak najkrótsza; b) zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego może wnieść tylko wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym. Oznacza to, że zobowiązany, czyli osoba wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne nie może wystąpić z zażaleniem ani na postanowienie o wstrzymaniu, ani postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego bądź określonych czynności podjętych przez organ w ramach takiego postępowania. Zażalenie na postanowienie LWINB o odmowie wstrzymania egzekucji wniósł skarżący, czyli osoba, której nie przysługuje prawo do zaskarżenia postanowienia z dnia 12 września 2019 r. GINB nawet, gdyby chciał podważać postanowienie Lubelskiego WINB nie miałby prawa tego zrobić. Rozpatrzenie zażalenia złożonego przez skarżącego jako zobowiązanego byłoby nieważne z mocy prawa. W przedstawionym kontekście zarzuty skarżącego odwołujące się do przepisów o postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7, 7a, 7b, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 138 k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a. nie mogły być zdaniem Sądu rozpatrzone. Skoro nie jest dopuszczalne złożenie zażalenia, to organ drugiej instancji nie miał prawa prowadzić postępowania odwoławczego i oceniać rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji na podstawie wymienionych przepisów. Jednocześnie Sąd wskazał, że przedstawiona argumentacja o niedopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania egzekucji znajduje swoje wyraźne wsparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie uznając, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna.
Skargą kasacyjną M. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 i 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 32 i 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego postanowienia organu w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 23 § 6 oraz art. 23 § 8 u.p.e.a. w zw. z art. art. 15, 134, 141, 142, 144 k.p.a. w zw. z art. 17 i 18 u.p.e.a poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz niezastosowania art. 7 § 3, 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 pkt 1 i 2 u.p.e.a., co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przedmiotowe postanowienie wskutek naruszenia wskazanych przepisów powinno zostać uchylone, a cała sprawa ponownie rozpatrzona merytorycznie, skoro prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów prowadzi do wniosków, że skarżący miał prawo żądać kontroli instancyjnej merytorycznego postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i słusznie na podstawie akt przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, iż kwestionowane skargą postanowienie w pełni odpowiada prawu, stąd zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi wynikającą z art. 151 p.p.s.a. Podnieść należy, iż w realiach tej sprawy nie było uzasadnionych przesłanek do uwzględniania regulacji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. albowiem w sprawie nie występują wady uzasadniające przyjęcie, że doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić należy, że przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji było postanowienie GINB wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącego wniesionego od postanowienia LWINB z 12 września 2019 r., znak [...] o odmowie, na podstawie art. 23 § 6 w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 pkt 1 i 2 u.p.e.a., wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego przez PINB na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 lipca 2019 r. Zaskarżone postanowienie jako postanowienie ostateczne kończące postępowanie odwoławcze w trybie art. 3 ust. 2 pkt 2 p.p.s.a. podlegało zaskarżeniu do Sądu administracyjnego i wyłącznie w tym zakresie dokonywano przedmiotowej kontroli. Poza zakresem oceny Sądu pierwszej instancji pozostawała natomiast zasadność postanowienia LWINB z 12 września 2019 r. odmawiającego na podstawie art. 23 § 6 w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego. Skarga kasacyjna podniesionymi zarzutami zmierza do wykazania, iż wykładnia przepisów art. 23 § 6 u.p.e.a., art. 23 § 8 u.p.e.a. oraz art. 141 k.p.a. prezentowana w skarżonym wyroku wyklucza możliwość instancyjnej kontroli postanowienia o odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej na wniosek dłużnika. Natomiast pozostawienie kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego w administracji swobodnej decyzji tylko jednego organu, jak zaznaczono, stoi w sprzeczności z art. 78 Konstytucji RP i zasadą dwuinstacyjności postępowania. Jednak wbrew stanowisku skarżącego nie można w realiach tej sprawy powoływać się na powyższe naruszenia odnoszące się do pierwszoinstacyjnego postanowienia LWINB z dnia 12 września 2019 r. gdyż w postępowaniu dotyczącym odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego wydano postanowienie o niedopuszczalności wniesienia zażalenia, co jest formą zakończenia postępowania wstępnego przez organ odwoławczy w takim postępowaniu a jednocześnie zamyka ono drogę do merytorycznego zbadania zasadności postanowienia pierwszoinstancyjnego. Tym samym to rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego stając się wyłącznym przedmiotem oceny tego Sądu. Zatem czynione zarzuty w tym zakresie, w szczególności wykazujące na naruszenie art. 32 i 78 Konstytucji RP jawią się jako chybione, tym bardziej, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, by i w jaki sposób w przedmiotowym postępowaniu sądowoadmintracyjnym doszło do złamania zasady oznaczonej w art. 32 ustawy zasadniczej tj. równości wobec prawa.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. dotyczący granic orzekania sądu. Zgodnie z ww. normą Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy- patrz wyrok NSA z dnia 17 maja 2024 r. III OSK 4309/21. Jednakże w niniejszej sprawie z takimi naruszeniami nie mamy do czynienia. Z kolei nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. I FSK 227/17). Mając to na uwadze stwierdzić raz jeszcze należy, że skarga dotyczyła postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a. i w takim właśnie zakresie doszło do prawidłowej kontroli legalności kwestionowanego aktu.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy podnieść, że art. 134 k.p.a. obliguje organ drugiej instancji do badania, w pierwszej kolejności, dopuszczalności zażalenia. Cytowany przepis nie określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności zażalenia, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania.
Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym, jak zasadnie wyjaśnił organ. Dokonując oceny przesłanki podmiotowej badaniu podlega złożenie zażalenia przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje natomiast przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Niedopuszczalne jest bowiem zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia.
W tej sprawie, zdaniem Sądu odwoławczego, wniesienie zażalenia było niedopuszczalne zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych.
Na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia, organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, natomiast na podstawie art. 23 § 8 ww. ustawy na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.
W tej sprawie jest niesporne, iż wniosek zobowiązanego z dnia 1 lipca 2019 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego został przekazany do Lubelskiego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 15 lipca 2019 r. Ten organ odmówił na podstawie art. 23 § 6 p.p.s.a. wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 lipca 2019 r. Na to postanowienie złożono zażalenie a uczynił to skarżący jako zobowiązany.
W związku z powyższym zasadnie GINB zastosował konstrukcję prawną z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 23 § 8 p.e.a. w aktualnie obowiązującym brzmieniu, a więc wykluczającym możliwość złożenia przez zobowiązanego zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Takie zażalenie może złożyć jedynie wierzyciel, o ile nie jest organem egzekucyjnym. Z tego względu zasadnie GINB uznał, że skarżący jako zobowiązany nie ma prawa wnieść zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Dalej podnieść trzeba, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, tylko na postanowienie o wstrzymaniu (nie o odmowie wstrzymania) czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, służy zażalenie. Świadczy o tym treść zmiany wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2016 r. W poprzednim stanie prawnym treść omawianego przepisu brzmiała "Na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych (...)", obecnie jego treść brzmi "Na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych (...)". Powyższa zmiana wskazuje, że intencją ustawodawcy było ograniczenie możliwości złożenia zażalenia na rozstrzygnięcia dotyczące wstrzymania czynności egzekucyjnych, tylko do postanowień o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych. Zatem i z tego powodu w obowiązującym stanie prawnym wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne (przyczyna przedmiotowa). W kontekście powyższego stwierdzić należy, że skoro u.p.e.a. nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, to organ drugiej instancji nie miał innej możliwości, jak tylko stwierdzić niedopuszczalność złożonego przez skarżącego (jako zobowiązanego) zażalenia. Ponieważ organ ten nie rozpatrywał sprawy merytorycznie, nie mógł również odnieść się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego ww. zażaleniu. Dlatego też nie można podzielić twierdzeń wniesionego środka odwoławczego, że skarżący miał prawo żądać kontroli instancyjnej merytorycznego postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Przedstawione wyżej rozważania pozwalają uznać, iż skarga kasacyjna i jej zarzuty w całości nie zasługiwały na uwzględnienie a więc nie było usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniosków tego środka odwoławczego.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.