II OSK 2282/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek o wymiarach 4,10 x 3,10 m został zlokalizowany na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], która stanowiła grunty leśne. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe wykazały, że budynek został wykonany z naruszeniem warunków zgłoszenia, a także przepisów technicznych, w szczególności § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem, minimalna odległość budynku gospodarczego (kategorii PM) od granicy lasu powinna wynosić 12 metrów, podczas gdy sporny budynek znajdował się bezpośrednio na terenie leśnym (odległość 0 m). WSA w Warszawie, w zaskarżonym wyroku, oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Sąd podkreślił, że dokonanie zgłoszenia budowy nie uprawnia do budowy w miejscu niedozwolonym, a naruszenie przepisów technicznych uniemożliwia legalizację obiektu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji i słusznie oddalił skargę. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Sąd podkreślił, że mimo wcześniejszych wytycznych WSA dotyczących konieczności ustalenia, czy dokonano zgłoszenia, organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie, które wykazało naruszenie przepisów technicznych i brak możliwości legalizacji obiektu. W związku z tym, nakaz rozbiórki był uzasadniony. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, postępowania naprawczego, legalizacji obiektów budowlanych, a także stosowania przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków na terenach leśnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy na gruncie leśnym i naruszenia konkretnych przepisów technicznych. Interpretacja przepisów o zgłoszeniu budowy i postępowaniu naprawczym może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy budynek gospodarczy zlokalizowany na gruncie leśnym, wykonany z naruszeniem warunków zgłoszenia i przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy lasu, podlega nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budynek gospodarczy zlokalizowany na gruncie leśnym, naruszający przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy lasu, podlega nakazowi rozbiórki, jeśli nie ma możliwości jego legalizacji.
Uzasadnienie
Budynek gospodarczy zlokalizowany na działce leśnej naruszał § 271 rozporządzenia ws. warunków technicznych, wymagający minimalnej odległości 12 m od granicy lasu. Brak możliwości legalizacji obiektu z powodu naruszenia przepisów technicznych uzasadnia nakaz rozbiórki.
Czy dokonanie skutecznego zgłoszenia budowy, z naruszeniem jego warunków, wyłącza możliwość zastosowania przepisów o postępowaniu naprawczym i nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokonanie zgłoszenia z naruszeniem jego warunków nie wyłącza możliwości zastosowania przepisów o postępowaniu naprawczym (art. 50-51 P.b.) i nakazu rozbiórki, jeśli obiekt narusza przepisy prawa i nie można go zalegalizować.
Uzasadnienie
Skuteczne zgłoszenie chroni inwestora przed zarzutem samowoli budowlanej i wpływa na tryb postępowania (naprawczy zamiast sankcyjnego), ale nie sankcjonuje budowy w miejscu niedozwolonym ani nie wyłącza obowiązku sprawdzenia zgodności z prawem i możliwości legalizacji.
Czy organ nadzoru budowlanego może samodzielnie rozstrzygać o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy lub zgody na odlesienie gruntu?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o tym, czy inwestor uzyska decyzję o warunkach zabudowy lub zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu.
Uzasadnienie
W poprzednim wyroku WSA wskazano, że organ nadzoru budowlanego wykroczył poza swoje kompetencje, orzekając o braku możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy. W obecnej sprawie NSA potwierdził, że organy prawidłowo ustaliły brak możliwości legalizacji obiektu z powodu naruszenia przepisów technicznych, a nie z powodu braku decyzji o warunkach zabudowy.
Czy zmiana podstawy prawnej nakazu rozbiórki przez organ odwoławczy (z art. 51 ust. 1 pkt 2 na art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.) stanowi naruszenie zasady reformationis in peius (art. 139 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana podstawy prawnej orzeczenia o rozbiórce, jeśli nie pogarsza sytuacji prawnej strony i dotyczy sprecyzowania przepisu w ramach tej samej normy prawnej (art. 51 P.b.), nie stanowi naruszenia zasady reformationis in peius.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy jedynie sprecyzował podstawę prawną nakazu rozbiórki w ramach art. 51 P.b., nie zmieniając trybu orzekania ani nie odstępując od ustalonych okoliczności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki pozostało tożsame, co nie pogorszyło sytuacji prawnej skarżącego.
Przepisy (14)
Główne
P.b. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, o ile nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
P.b. art. 51 § 7
Ustawa Prawo budowlane
Przepis określający możliwość orzekania nakazu rozbiórki w ramach postępowania naprawczego.
rozporządzenie ws. warunków technicznych art. 271 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalna odległość pomiędzy ścianami budynków ZL i PM wynosi 8 m.
rozporządzenie ws. warunków technicznych art. 271 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zwiększenie wymaganej odległości o 50% lub 100% w przypadku ścian lub dachu rozprzestrzeniających ogień.
rozporządzenie ws. warunków technicznych art. 271 § 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Najmniejsza odległość budynków ZL, PM, IN od granicy lasu.
Pomocnicze
P.b. art. 30 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi w przypadku budowy wolno stojących parterowych budynków gospodarczych do 25 m2.
P.b. art. 49b § 2
Ustawa Prawo budowlane
Możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku budowy obiektu niezgodnie z przepisami.
rozporządzenie ws. warunków technicznych art. 209
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kwalifikacja budynków do kategorii PM (produkcyjne, magazynowe).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (reformationis in peius).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy zlokalizowany na gruncie leśnym narusza przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy lasu. • Brak możliwości legalizacji obiektu budowlanego z powodu naruszenia przepisów technicznych. • Skuteczne zgłoszenie budowy z naruszeniem jego warunków nie wyłącza możliwości zastosowania postępowania naprawczego i nakazu rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 8) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie samowoli budowlanej mimo skutecznego zgłoszenia. • Naruszenie art. 139 k.p.a. (reformationis in peius) poprzez wydanie rozstrzygnięcia pogarszającego sytuację prawną skarżącego. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie ustaleń i wytycznych z poprzedniego wyroku WSA. • Błędna wykładnia art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. i przyjęcie, że obiekt podlega rozbiórce pomimo wykonania po skutecznym zgłoszeniu.
Godne uwagi sformułowania
nie można w ogóle przyjąć, że sąd orzekając poprzednio przesądził, że wykonanie przez skarżącego budynku gospodarczego w lesie jest dopuszczalne • dokonanie zgłoszenia, zwłaszcza w sytuacji przekroczenia jego zakresu (niezgodności wykonanej inwestycji), powoduje że skarżącemu nie można zarzucić klasycznej samowoli budowlanej • zgłoszenie to nie umożliwia postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia samowoli budowlanej, jednak nie wyłącza uprawnienia organu do sprawdzenia zgodności tak dokonanego zgłoszenia z prawem • przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w sposób naruszający § 271 rozporządzenia ws. warunków technicznych • brak jest zatem możliwości doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem w związku z czym postępowanie naprawcze może zakończyć się jedynie rozbiórką
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, postępowania naprawczego, legalizacji obiektów budowlanych, a także stosowania przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków na terenach leśnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy na gruncie leśnym i naruszenia konkretnych przepisów technicznych. Interpretacja przepisów o zgłoszeniu budowy i postępowaniu naprawczym może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów technicznych, nawet jeśli budowa została zgłoszona. Ilustruje złożoność postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach budowlanych.
“Budowa w lesie: nawet zgłoszenie nie chroni przed rozbiórką, gdy naruszysz przepisy!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.