II OSK 2276/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Komisarza Wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego. Komisarz Wyborczy stwierdził wygaśnięcie mandatu z powodu braku biernego prawa wyborczego, wskazując na prawomocny wyrok skazujący radnego za przestępstwo umyślne z art. 158 § 1 Kodeksu karnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skazanie za przestępstwo umyślne, nawet jeśli kara została warunkowo zawieszona, skutkuje utratą prawa wybieralności zgodnie z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 p.p.s.a.) poprzez pominięcie faktu warunkowego zawieszenia kary oraz naruszenia prawa materialnego (art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego) przez błędną wykładnię. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie dopatrując się nieważności postępowania, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy art. 11 § 2 pkt 1 i art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie wymagają dodatkowej wykładni. Stwierdził, że skazanie za przestępstwo umyślne, niezależnie od tego, czy kara została wykonana bezwzględnie, czy warunkowo zawieszona, skutkuje utratą prawa wybieralności. W związku z tym, organ prawidłowo orzekł o wygaśnięciu mandatu radnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnego charakteru przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących prawa wybieralności osób skazanych za przestępstwa umyślne, niezależnie od warunkowego zawieszenia kary.
Dotyczy wyłącznie sytuacji skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne, której wykonanie kary zostało warunkowo zawieszone, posiada bierne prawo wyborcze do pełnienia funkcji radnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada biernego prawa wyborczego.
Uzasadnienie
Przepis art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego bezwzględnie wyklucza z prawa wybieralności osoby skazane prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne, niezależnie od tego, czy kara została wykonana bezwzględnie, czy warunkowo zawieszona. Skazanie za takie przestępstwo skutkuje utratą mandatu radnego.
Czy sąd administracyjny powinien dokonywać wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących prawa wybieralności, jeśli ich brzmienie jest jasne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy o charakterze bezwzględnie obowiązującym, których brzmienie jest jasne, nie wymagają dodatkowej wykładni systemowej, celowościowej czy funkcjonalnej.
Uzasadnienie
Zasada 'clara non sunt interpretanda' oznacza, że nie dokonuje się wykładni przepisów, które są jasne. Pojęcia z prawa karnego użyte w Kodeksie wyborczym, jak 'przestępstwo umyślne', są jednoznaczne w doktrynie i orzecznictwie.
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 11 § § 2 pkt 1
Kodeks wyborczy
Osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie ma prawa wybieralności. Dotyczy to również sytuacji, gdy kara została warunkowo zawieszona.
k.w. art. 383 § § 1 pkt 2
Kodeks wyborczy
Mandat radnego wygasa w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów.
Pomocnicze
k.k. art. 158 § § 1
Kodeks karny
Określa przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała lub spowodowania rozstroju zdrowia trwającego dłużej niż 7 dni.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skazanie za przestępstwo umyślne, nawet z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności, skutkuje utratą biernego prawa wyborczego i wygaśnięciem mandatu radnego na podstawie art. 11 § 2 pkt 1 i art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności powinno pozwolić na zachowanie biernego prawa wyborczego. • Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych faktu warunkowego zawieszenia kary. • Zarzut naruszenia art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego przez błędną wykładnię, w tym pominięcie wykładni celowościowej i funkcjonalnej.
Godne uwagi sformułowania
Nie mają prawa wybieralności: (...) osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. • Przepis art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego ma charakter normy prawnej bezwzględnie obowiązującej. • Zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (...) nie wymagają wykładni przy pomocy wykładni systemowej i celowościowej. • W pojęciu skazania na karę pozbawienia wolności mieści się zarówno orzeczenie bezwzględnego wykonania kary, jak i orzeczenie warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
sędzia
Leszek Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących prawa wybieralności osób skazanych za przestępstwa umyślne, niezależnie od warunkowego zawieszenia kary."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa samorządowego i karnego – utraty mandatu radnego z powodu przeszłości kryminalnej, co jest istotne dla zrozumienia wymogów pełnienia funkcji publicznych.
“Czy warunkowo zawieszona kara pozbawienia wolności odbiera prawo do bycia radnym? NSA odpowiada.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.