II OSK 2273/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-06
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanenadzór budowlanyprzewody wentylacyjnestan techniczny obiektusamowola budowlanapostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wadliwie wykonanych przewodów wentylacyjnych, potwierdzając, że problem wynikał z pierwotnego wykonania, a nie samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez D.R. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję WINB w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w przewodach wentylacyjnych. Skarżący zarzucał błędy proceduralne i materialne organów, twierdząc, że wadliwy stan techniczny wynika z samowoli budowlanej. NSA uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły, iż niedrożność kanału wentylacyjnego jest wynikiem wadliwego wykonania od początku funkcjonowania budynku, a nie samowoli budowlanej. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który utrzymał w mocy decyzję WINB nakazującą usunięcie nieprawidłowości w przewodach wentylacyjnych. Skarżący twierdził, że wadliwy stan techniczny wynika z samowoli budowlanej, a organy naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż niedrożność kanału wentylacyjnego nie jest spowodowana samowolą budowlaną, lecz wadliwym wykonaniem od początku funkcjonowania budynku. Kanał ten od początku pełnił funkcję instalacyjną, a nie wentylacyjną, co doprowadziło do jego niedrożności. Sąd odrzucił zarzut wadliwej oceny prywatnej opinii biegłego, wskazując, że organ dokonał jej rzetelnej oceny i wyjaśnił powody jej odrzucenia. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący braku uchylenia decyzji organu I instancji w części został uznany za bezzasadny. NSA podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania decyzji, a organy podjęły wszelkie niezbędne czynności wyjaśniające. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwy stan techniczny przewodów wentylacyjnych, wynikający z pierwotnego, wadliwego wykonania, nie stanowi samowoli budowlanej, lecz jest podstawą do nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia przewodów do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym ekspertyzy i oględziny, potwierdził, iż niedrożność kanału wentylacyjnego nie była wynikiem samowolnych robót budowlanych, lecz wadliwego wykonania od początku funkcjonowania budynku. Kanał ten od początku pełnił funkcję instalacyjną, a nie wentylacyjną, co doprowadziło do jego niedrożności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 66 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedrożność kanału wentylacyjnego wynika z wadliwego wykonania od początku funkcjonowania budynku, a nie z samowoli budowlanej. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił prywatną opinię techniczną, wskazując na jej stronniczość i sprzeczność z materiałem dowodowym. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez organy I i II instancji przepisów art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie braku samowoli budowlanej. Błędna ocena opinii technicznej z 6 grudnia 2021 r. jako stronniczej i niepełnej. Brak merytorycznej analizy treści pism dowodowych, w tym opinii technicznej z 6 grudnia 2021 r. Błędna wykładnia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez WINB. Niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

Kanał kominowy od początku pełnił funkcję kanału instalacyjnego, a nie wentylacyjnego. Podłączenie wentylacji pomieszczenia kuchni skarżącego oraz kuchni innego lokalu mieszkalnego z kanałem instalacyjnym spowodowało jej niedrożność. Organ przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany stanowiskiem zawartym w przedłożonej opinii, nie oznacza to jednak, że może bez podania przyczyny zignorować wnioski w niej zawarte.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Piotr Broda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wadliwego stanu technicznego obiektów budowlanych, oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności opinii technicznych, oraz rozróżnienia między wadliwym wykonaniem a samowolą budowlaną."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji technicznej związanej z przewodami wentylacyjnymi w konkretnym budynku, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym ze względu na analizę przepisów dotyczących stanu technicznego obiektów i oceny dowodów. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Wadliwa wentylacja to nie zawsze samowola budowlana – NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2273/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 369/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-07-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 50-51, art. 66 ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 369/22 w sprawie ze skargi D.R. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2022 r. znak: P.7721.70.2020 17MMa w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 369/22, oddalił skargę D.R. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 9 marca 2022 r. znak: P-7721.70.2020 17MMa w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 12 października 2018 r. D.R. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lidzbarku Warmińskim (dalej: PINB) o przeprowadzenie kontroli przewodu kominowego wentylacyjnego w jego lokalu mieszkalnym nr [...]/1 w miejscowości K. i w lokalu nr [...]/3, znajdującym się nad jego mieszkaniem. Po przeprowadzeniu wnioskowanej kontroli organ I instancji stwierdził, że obiekt budowlany nie jest utrzymywany w należytym stanie technicznym. W kominie oznaczonym nr 1 w kanale wentylacyjnym nr 14 wprowadzona jest rura żeliwna kanalizacji sanitarnej oraz rury stalowe. W lokalu nr [...] brak jest sprawnej wentylacji. Przewód na poziomie stropu pomiędzy parterem a piętrem jest częściowo zaślepiony. W kominie oznaczonym nr 2, w kanale wentylacyjnym nr 1 wprowadzona jest rura żeliwna kanalizacji sanitarnej oraz rura stalowa.
Decyzją z 25 marca 2020 r. PINB działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., nakazał Wspólnocie: 1) zamontować nawiewniki podokienne, okienne lub nawietrzaki ścienne celem zapewnienia właściwego bilansu powietrza w mieszkaniu; 2) wyłączyć z użytkowania jako przewód wentylacyjny kanał instalacyjny oznaczony na szkicu w opinii kominiarskiej nr 14; 3) zamontować kratkę wentylacyjną w kuchni mieszkania nr [...], podłączając ją do wolnego kanału oznaczonego na szkicu w opinii kominiarskiej nr 13; 4) zamontować kratkę wentylacyjną w kuchni mieszkania nr [...] podłączając ją do wolnego kanału oznaczonego na szkicu w opinii kominiarskiej nr 11; 5) kanały wyposażyć we wkłady rurowe. Na kanałach wentylacyjnych zamontować wentylacyjną nasadę kominową, a kanał spalinowy oznaczony na szkicu opinii kominiarskiej nr 9 z kotła węglowego przedłużyć kanałem stalowym ponad nasady wentylacyjne.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D.R.. W wyniku jego rozpatrzenia WINB decyzją z 22 lipca 2020 r. uznał interes prawny skarżącego w sprawie i uchylił decyzję organu powiatowego przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 605/20 uchylił decyzję organu II instancji. Na skutek wykonania ww. wyroku WINB decyzją z 1 lutego 2021 r. uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin wykonania decyzji do dnia 30 czerwca 2021 r. Decyzja organu II instancji została zaskarżona i uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 305/21.
Po przeprowadzeniu postępowania zgodnie ze wskazaniami ww. wyroku decyzją z 9 marca 2022 r., znak: P-7721.70.2020 17MMa, WINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin wykonania decyzji do dnia 30 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zarówno PINB, jak i WINB nie miały wątpliwości co do tego, że w sprawie nie popełniono samowoli budowlanej, a nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych istnieje od początku funkcjonowania budynku, co potwierdzają sporządzone w sprawie opinie kominiarskie, pismo zarządcy budynku z 6 lipca 2019 r., jak również zgodne twierdzenia wszystkich mieszkańców budynku. Zdaniem organu II instancji ekspertyzy znajdujące się w aktach sprawy są rzetelne i wiarygodne. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie braku analogii nakazów nałożonych w stosunku do lokali nr [...]/2 oraz [...]/4 organ odwoławczy wyjaśnił, że przewód wentylacyjny przebiegający przez pomieszczenia kuchenne tych lokali jest równie niesprawny jak przewód objęty nakazem wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji. W ww. lokalach stwierdzono przewód instalacji zimnej wody i pionu kanalizacyjnego w kanale wentylacyjnym komina, prowadzonego od piwnicy po strych, przez kuchnie mieszkań nr [...] i [...] z tą różnicą, że w kanale wentylacyjnym nr 14, przebiegającym przez mieszkania nr 1 i nr 3 zamontowane są dodatkowo przewody centralnego ogrzewania, zasilające w ciepło mieszkanie nr [...]. Natomiast zarzut, iż szkic przewodów kominowych z 24 listopada 2018 r. został przerobiony również nie został uznany za zasadny przez WINB, bowiem w ocenie organu odpowiada on rzeczywistemu usytuowanie przewodów kominowych w kominie. Następnie organ II instancji wskazał, że wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. uwarunkowane jest stwierdzeniem, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Stan taki ma miejsce w niniejszej sprawie. Fakt, iż w przedmiotowym kominie nie były wykonywane żadne roboty budowlane potwierdzają wykonane ekspertyzy kominiarskie z dnia 30 grudnia 2019 r. i z 17 czerwca 2020 r. Wentylacja jest niesprawna we wszystkich 4 lokalach w budynku, od momentu jego powstania. Roboty budowlane związane z montażem rur centralnego ogrzewania w sąsiednim mieszkaniu nie ingerowały w przewód kominowy. Zagruzowanie przewodu wentylacyjnego powstało najprawdopodobniej na etapie budowy budynku i wynika z niedbalstwa ekipy budowlanej, która nie usunęła gruzu. WINB szczegółowo opisał także treść opinii biegłego z 6 grudnia 2021 r., sporządzonej na zlecenie skarżącego, nie dając wiary temu dowodowi i wskazując, że stoi ona w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, nadto jest niepełna i stronnicza.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł D.R. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB oraz o zobowiązanie przez Sąd WINB do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Kolejnymi pismami uzupełnił zarzuty skargi, dołączając fotokopie szkiców kotłowni oraz fotokopie fotografii elementów instalacji oraz pisma administratora Wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd Wojewódzki odniósł się do naruszenia przepisów postępowania tj. zarzutu związanego z częściowym pominięciem przez WINB treści wskazań zawartych w wyroku Sądu z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/OI 305/21 tj. naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W powołanym wyroku wskazano, iż organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w pismach stron jak i powielenie ustaleń zawartych w opinii biegłego z 30 grudnia 2019 r., bez dokonania jej własnej oceny. Ponadto Sąd wskazał na nieprawidłowe powołanie się WINB się na rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie obowiązywało w czasie, gdy budynek powstawał. Tymczasem analiza zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd rozpoznający niniejszą sprawę do uznania, iż art. 153 p.p.s.a nie został naruszony, a organ II instancji dokonał prawidłowej oceny przedłożonych opinii.
Sąd wojewódzki wyjaśnił, iż istotnym było ustalenie przyczyn niedrożności kanału wentylacyjnego w budynku, w którym znajduje się mieszkanie skarżącego, którego zdaniem niedrożność ta została spowodowana robotami budowlanymi wykonanymi w 1996 r. samowolnie przez właścicieli sąsiedniego lokalu. Organy orzekające w sprawie nie potwierdziły natomiast zaistnienia samowoli budowlanej, uwzględniając ustalenia ekspertyzy, której autor ocenił, że kanał kominowy nr 14, jako wentylacyjny, od początku nie był prawidłowo wykonany i nie spełniał swojej roli. Załączona do akt dokumentacja fotograficzna potwierdza tezy biegłego zawarte w piśmie z 30 grudnia 2019 r., że zarówno kanał nr 14 w kominie nr 1 jak i kanał nr 1 w kominie nr 2 nie są to kanały wentylacyjne, a kanały instalacyjne. Są one rozkute na poddaszu (przebita jest przez ściankę rura kanalizacyjna) i niezabudowane w piwnicy, a na czas odbioru budynku, na poziomie mieszkań, otrzymały kratki wentylacyjne. Wspólne podłączenie mieszkań nr [...]/1 i nr [...]/3 nigdy nie było wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Jednocześnie ustalono, że w kominie nr 1 znajdują się wolne kanały, które mogą zapewnić wentylację mieszkań nr [...]/1 i nr [...]/3. Dalej Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy, w wykonaniu powołanego wyroku Sądu zweryfikował ustalenia organu pierwszej instancji, podzielając je i dokonując oceny, że ujawniona wadliwość kanału kominowego istnieje od początku funkcjonowania obiektu, co uzasadniało wydanie nakazów określonych w decyzji organu pierwszej instancji, w celu doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego i usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców. Sąd podniósł, że na podkreślenie zasługuje, że rozstrzygając sprawę WINB szczególną moc dowodową przyznał dowodom z dokumentów sporządzonym przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę oraz zgodnych wyjaśnień członków Wspólnoty, którzy nie potwierdzili wersji skarżącego, a także ekspertyzy kominiarskiej.
Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, iż opinia przedłożona przez stronę skarżącą, wykonana przez biegłego sądowego jest stronnicza i niepełna, a także pozostaje w sprzeczności w resztą zgromadzonego materiału dowodowe. Za istotny dowód uznano natomiast protokół mistrza kominiarskiego K.Z. z 17 czerwca 2020 r., wskazujący, że szacht techniczny rur wodno-kanalizacyjnych przysłania pełny przepływ powietrza podłączonych kratek wentylacyjnych w pomieszczeniach kuchni z przewodami kominowymi. Wolne przewody kominowe oznaczone nr 4-5 i 20-21 można wykorzystać na przyłączenie wentylacji kuchni w lokalach. Brakującą wentylację kotłowni w lokalu nr [...] poprowadzić należy z przewodu nr 22. W przewodzie kominowym nr 6 i 22 zaś trzeba wykonać górne wyloty na koronie komina.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego za bezzasadne należało również uznać zrzuty skargi dotyczące braku odniesienia się do stanowiska prezentowanego przez skarżącego. Organ ustosunkował się do nich, wprawdzie powierzchownie, ale można to usprawiedliwić wielością podnoszonych i wielokrotnie formułowanych w różny sposób przez stronę zarzutów. Trudne jest jednostkowe odniesienie się do każdego z zarzutów skargi, bowiem w przeważającej części stanowią one polemikę z ustaleniami i oceną dokonaną przez WINB. Niemniej, jak wskazał Sąd dokonanie w sprawie wszystkich ustaleń poprzedziło postępowanie wyjaśniające wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzone z zachowaniem wymogów stawianych przez art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Reasumując Sad wojewódzki zauważył, że skoro materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykluczył jako przyczynę niedrożności przedmiotowego kanału wentylacyjnego roboty wykonane w lokalu nr 3, to organ miał podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 p.b.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D.R. zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. , polegające na:
a) niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawne, sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania oraz dowodami przedstawionymi przez Skarżącego uznanie, że w sprawie nie było samowoli budowlanej skutkującej zniszczeniem wentylacji w pomieszczeniu kuchennym skarżącego;
b) niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że organ II instancji naruszył normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niepoparte jakąkolwiek analizą treści opinii technicznej stwierdzenie, że rzekomo stronnicza oraz niepełna jest opinia techniczna z dnia 6 grudnia 2021 r. (stwierdzająca samowolę budowlaną) wykonana przez biegłego Sądu Okręgowego w Olsztynie, Pana inż. M.S., twierdzenie WINB było całkowicie bezpodstawne, w wyniku czego błędnie ustalono, że w sprawie nie miała miejsca samowola budowlana, która doprowadziła do zniszczenia wentylacji w pomieszczeniu kuchennym Skarżącego, opinia z 6 grudnia 2021 r. podważa wcześniejsze błędne ustalenia organów i wykazuje ponad wszelką wątpliwość istnienie samowoli budowlanej;
c) braku w uzasadnieniu Sądu jakiejkolwiek merytorycznej analizy treści pism dowodowych składanych przez skarżącego, w tym przede wszystkim brak takiej merytorycznej analizy w stosunku do opinii technicznej z dnia 6 grudnia 2021 r. wykonanej przez biegłego Sądu Okręgowego w Olsztynie, Pana inż. M.S.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez niezauważenie przez WSA, iż WINB dokonał błędnej wykładni funkcjonalnej przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a twierdząc, że nie mógł uchylić decyzji PINB w części w jakiej organ I instancji odmówił skarżącemu statusu strony postępowania;
3) art. art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50-51 p.b. poprzez ich błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w użyciu przepisu dotyczących stanu technicznego tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b.do legalizacji samowoli budowlanej uregulowanej w art. 50-51 p.b.
Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, ewentualnie uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, zrzekając się jednocześnie rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Obowiązkiem organu w toku postępowania administracyjnego jest podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz uzasadnienie wydanej decyzji w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy prowadzące postępowanie nie naruszyły powołanych przepisów, a materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przez organ umożliwiał stwierdzenie, że podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a materiał dowodowy można było uznać za wyczerpująco prezentujący stan faktyczny. Realizacji wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione.
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że niedrożność kanału wentylacyjnego nie jest spowodowana samowolą budowlaną jak twierdził skarżący, a jest wynikiem wadliwie wykonanej wentylacji w lokalu skarżącego od początku jego funkcjonowania. Przedmiotowy kanał kominowy od początku pełnił funkcję kanału instalacyjnego, a nie wentylacyjnego, stąd też zostały w nim umieszczone rury wodno-kanalizacyjne oraz rury centralnego ogrzewania. Podłączenie wentylacji pomieszczenia kuchni skarżącego oraz kuchni innego lokalu mieszkalnego z kanałem instalacyjnym spowodowało jej niedrożność i w konsekwencji konieczność wydania zaskarżonej decyzji przez organy nadzoru budowlanego. Okoliczności te zostały potwierdzone przeprowadzonymi w sprawie dowodami w postaci oględzin dokonanych przez pracowników organu, ekspertyzy technicznej, dokumentacji fotograficznej, protokołu mistrza kominiarskiego oraz stanowiskiem członków Wspólnoty.
Chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na wadliwą ocenę opinii prywatnej przedłożonej przez stronę. Należy zauważyć, że organ przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany stanowiskiem zawartym w przedłożonej opinii, nie oznacza to jednak, że może bez podania przyczyny zignorować wnioski w niej zawarte. Jest obowiązany bowiem dokonać rzetelnej oceny zajętego w tym zakresie stanowiska, w sposób który umożliwi późniejszą kontrolę wydanej decyzji. Jeżeli organ nie zgadza się z wnioskami opinii powinien odnieść się do poczynionych przez biegłego ustaleń i wyjaśnić dlaczego nie są one dla niego do przyjęcia. W niniejszej sprawie organ dokonał takiej oceny i wskazał dlaczego uznaje ją za stronniczą, niepełną oraz sugerującą treść decyzji. Przy czym należy zaznaczyć, że biegły nie ustala faktów mających znaczenie dla sprawy, ale udziela organowi informacji specjalnych (opartych o posiadaną specjalistyczną wiedzę) dotyczących tych okoliczności faktycznych oraz udziela wyjaśnień koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Opinia biegłego ułatwia zatem ocenę zebranego materiału dowodowego, gdy są do tego potrzebne wiadomości specjalne. W ocenie organu przedłożona opinia pozostaje w sprzeczności z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a jej wnioski końcowe sugerują treść rozstrzygnięcia organu.
Fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z przyjętym w sprawie stanowiskiem organów nadzoru budowlanego nie oznacza, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia.
W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny jako niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Orzeczenie organu odwoławczego o uchyleniu decyzji w części, przy braku innych rozstrzygnięć, oznacza że w pozostałej części organ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Organ nie jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej (nieuchylonej) części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, pod warunkiem wszakże że zakres uchylonej części jest jednoznacznie określony i że organ wywiązał się z wynikającego z art. 15 k.p.a. rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym w jej całokształcie. Tak też było w niniejszym postępowaniu, gdzie WINB rozpoznał odwołanie i ponownie dokonał oceny dowodów uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, dokonując zmiany jedynie terminu wykonania nałożonych obowiązków. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że skarżący nie został uznany za stronę postępowania przez organ I instancji w sytuacji gdy decyzja tego organu została mu doręczona i złożyły w terminie odwołanie, a następnie WINB umożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, bowiem skarżący kasacyjnie takich okoliczności nie wskazał, zatem zasadnie WINB przyjął, że brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do całości zaskarżonej decyzji.
W świetle poczynionych przez organy nadzoru budowlanego ustaleń w zakresie okoliczności stanu faktycznego sprawy, które prawidłowo zostały ocenione przez Sąd I instancji, jako niezasadny należało uznać zarzut kasacyjny naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 § 51 p.b. poprzez użycie przepisu dotyczącego stanu technicznego do legalizacji samowoli budowlanej. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sprawie nie miała miejsca samowola budowlana, a niewłaściwy stan przewodów wentyalcyjnych stanowił podstawę do nałożenia przewidzianych powołanym przepisem (art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b.) obowiązków w zakresie doprowadzenia przewodów wentylacyjnych do stanu zgodnego z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI