II OSK 2272/23

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Burmistrza Miasta Zakopane od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność czynności włączenia willi do gminnej ewidencji zabytków. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 3 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków) oraz przepisów postępowania (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a.). NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że wyrok WSA odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. W pierwszej kolejności odniesiono się do zarzutów proceduralnych. Sąd uznał, że skarga właścicieli do WSA była dopuszczalna, ponieważ pismo z 29 listopada 2022 r. należy uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, mimo braku odpowiedniego tytułu. Choć A. K. mógł dowiedzieć się o czynności w 2014 r. i uchybił terminowi do wniesienia wezwania, NSA wskazał na okoliczności mogące świadczyć o braku jego winy. Należą do nich potencjalne przeświadczenie o innym charakterze czynności (zarządzenie zamiast czynności materialno-technicznej) oraz niejednolitość orzecznictwa sądów administracyjnych co do kwalifikacji prawnych działań organu w zakresie ewidencji zabytków. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był zarzut naruszenia prawa materialnego. NSA odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. (P 12/18), który uznał przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności przez dopuszczenie wpisu do gminnej ewidencji bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej. W związku z tym, czynność Burmistrza Miasta Zakopane, która uniemożliwiła właścicielom czynny udział w postępowaniu, została uznana za wadliwą. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Miasta Zakopane na rzecz właścicieli zwrot kosztów postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający