II OSK 2263/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-29
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwygaśnięcie decyzjiroboty budowlaneprzerwanie budowyterminNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną prokuratora, potwierdzając, że prace budowlane w ramach przebudowy istniejącego obiektu, w tym demontaż instalacji, nie przerywają biegu terminu do wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Prokurator wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Prokurator zarzucił błędną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że budowa nie została rozpoczęta w terminie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prace prowadzone wewnątrz budynku, w tym demontaż, stanowią roboty budowlane i nie przerywają biegu terminu do wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę Prokuratora na decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną ocenę dowodów i zaniechanie dalszych czynności dowodowych, a także naruszenie prawa materialnego, w tym art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. w zw. z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że nie ma zastosowania instytucja wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu braku jego przerwania na czas dłuższy niż 3 lata. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że prace prowadzone wewnątrz budynku, w tym demontaż instalacji i częściowe rozbiórki, stanowią roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego i nie przerywają biegu terminu do wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że ustawa Prawo budowlane jest skonstruowana tak, aby nie pozbawiać inwestora możliwości korzystania z pozwolenia, a sytuacje wygaśnięcia decyzji należą do wyjątków. Sąd zaakceptował ustalenia WSA, że budowa nie została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata, opierając się na dowodach zgromadzonych w sprawie, w tym oświadczeniu kierownika budowy i dodatkowych dokumentach, mimo zaginięcia dziennika budowy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prace prowadzone wewnątrz budynku, w tym demontaż instalacji i częściowe rozbiórki, stanowią roboty budowlane i nie przerywają biegu terminu do wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja robót budowlanych obejmuje prace prowadzone wewnątrz obiektu, które niekoniecznie prowadzą do zwiększenia substancji budowlanej, ale świadczą o kontynuacji procesu budowlanego. Prace rozbiórkowe i demontażowe, zgodnie z opracowaniem projektu budowlanego, są traktowane jako prace przygotowawcze budowlane i są bezpośrednio powiązane z realizacją pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Pr.bud. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Prace prowadzone wewnątrz obiektu, w tym demontaż, stanowią roboty budowlane i nie przerywają biegu terminu.

Kpa. art. 162 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji, gdy stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa, lub leży to w interesie społecznym lub strony. Przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość, lecz powstanie określonych okoliczności faktycznych.

Pomocnicze

Pr.bud. art. 3 § pkt 3 i 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 82 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kpa. art. 75 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa. art. 138 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace prowadzone wewnątrz budynku, w tym demontaż instalacji i częściowe rozbiórki, stanowią roboty budowlane i nie przerywają biegu terminu do wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna lub została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez błędną ocenę dowodów i zaniechanie dalszych czynności dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa – Prawo budowlane jest tak skonstruowana, że jej uregulowania, co do zasady, nie powinny być tak rozumiane, aby prowadziły do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Sytuacje, w których pozwolenie na budowę jest usuwane z obrotu prawnego, należą do wyjątków, przy czym instytucja określona w art. 37 ust. 1 nie może być nadużywana. Prace prowadzone wewnątrz obiektu budowlanego, które nie prowadzą do zwiększenia rozmiarów substancji budowlanej, a jednak ich wykonywanie oznacza, że nie doszło do przerwania budowy. Prace rozbiórkowe, zgodnie z powołanym opracowaniem "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych", stanowią wykonywanie robót budowlanych świadczących o tym, że nie doszło do przerwania budowy.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

sędzia

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia pozwolenia na budowę w przypadku prowadzenia prac wewnętrznych i rozbiórkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy, gdzie prace wewnętrzne i rozbiórkowe były prowadzone w ramach istniejącego pozwolenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotny aspekt prawa budowlanego dotyczący wygaśnięcia pozwolenia na budowę, co jest praktycznie ważne dla inwestorów i deweloperów.

Czy prace wewnątrz budynku przerywają budowę? NSA rozstrzyga kluczową kwestię wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II OSK 2263/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Tomasz Zbrojewski
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 89/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-04-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 3 i 7, 10, 37 ust. 1, 82 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. art. 75 par. 1, 138 par. 1 pkt 1, 162 par. 1 kt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 89/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy
ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] (dalej Prokurator) na decyzję Wojewody [...] (dalej Wojewoda) z [...] grudnia 2023 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wyrokiem z 17 kwietnia 2024 r. o sygn. II SA/Kr 89/24, oddalił skargę.
Sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził m.in., że jak wskazują przedłożone przez Zarząd Inwestycji Miejskich w [...] dokumenty, roboty budowlane przy inwestycji nie zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata. Mając na uwadze charakterystykę przedmiotowego zamierzenia budowlanego, obejmującego również częściową rozbiórkę i przebudowę istniejącego budynku, inwestor podejmował działania w celu uzyskania wszelkich zgód, uzgodnień i odrębnych pozwoleń dla prowadzenia wewnętrznych robót budowlanych polegających na demontażu urządzeń, instalacji, osprzętu technicznego i przygotowaniu pomieszczeń do dalszych robót budowlanych. Jak wynika z oświadczenia dyrektora powołanej jednostki z [...] marca 2023 r., w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] sierpnia 2015 r. podejmowano wiele działań zmierzających do uzyskania dalszych wymaganych przepisami dokumentów koniecznych do prowadzenia dalszych robót budowlanych. Zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody wskazują, że skoro robót budowlanych nie przerwano na czas dłuższy niż 3 lata, nie można zastosować instytucji wygaszenia pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418; dalej "Pr.bud."). W spornym okresie wewnątrz budynku prowadzono inne roboty budowlane w ramach przebudowy istniejącego obiektu, zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Opisana przez inwestora rozbiórka części instalacji wewnętrznych spełnia zawartą w art. 3 pkt 7 Pr.bud. definicję robót budowlanych, jako częściowa rozbiórka i przebudowa urządzeń integralnie związanych z budynkiem istniejącym.
Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Prokurator, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 poz. 1267; dalej "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej "Kpa."), poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej
i oddalenie skargi, wynikające z błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, zaniechania dalszych czynności dowodowych i oparcia wydanego wyroku na wadliwych ustaleniach faktycznych,
a w konsekwencji
2. naruszenie prawa materialnego, a to: art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. w zw. z art. 37
ust. 1 Pr.bud., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie tej nie ma zastosowania instytucja wygaśnięcia z mocy prawa przedmiotowego pozwolenia na budowę wobec faktu, że ww. budowa nie została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata,
a w konsekwencji także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. i art. 37 ust. 1 Pr.bud., polegające na bezpodstawnym utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], gdy decyzję Wojewody o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta należało w całości uchylić.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na dowody przeczące –
w ocenie Prokuratora – ustaleniom dokonanym w toku prowadzonego przez organy postępowania, których podstawą był zgromadzony przez nie i przeanalizowany materiał dowodowy. Odwołano się do akt sprawy karnej, do której zabezpieczono całość dokumentacji dotyczącej realizacji spornej inwestycji, twierdząc, że brak w nich jakichkolwiek dokumentów potwierdzających rozpoczęcie inwestycji przed [...] sierpnia 2015 r. Zdaniem Prokuratora można zasadnie założyć, że gdyby prace takie wykonywano, ze względu na rozmiar, wagę i publiczny charakter inwestycji, musiałyby pozostawić swój ślad w dokumentacji. Z przekazanego zaś zestawienia faktur i protokołu stwierdzającego wykonanie prac wynika, że inwestycji nie rozpoczęto i nie była ona kontynuowana w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] sierpnia 2015 r. Prokurator stwierdził, że w sprawie możliwe było i nadal jest kontynuowanie postępowania dowodowego, które może doprowadzić do jednoznacznego wyjaśnienia zaistniałych w niniejszej sprawie wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed Sądem I instancji.
Wskazać też należy, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny rozstrzygniętej sprawy przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W sytuacji, w której skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i oddalenie skargi, wynikającą z błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i zaniechania dalszych czynności dowodowych, co doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania instytucja wygaśnięcia pozwolenia na budowę, wobec braku jej przerwania na czas dłuższy niż 3 lata.
Wypada dodać, że do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Nawet ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z powołanej regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej, jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.
Sąd I instancji, uznając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wydanej
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., słusznie zastosował konstrukcję prawną
z art. 151 p.p.s.a i oddalił wniesioną w tej sprawie skargę. Trudno zatem przyznać rację Prokuratorowi co do zarzutu naruszenia powołanej normy proceduralnej.
Wbrew stanowisku wyrażanemu w skardze kasacyjnej organy orzekające
w sprawie przeprowadziły prawidłowe postępowanie wyjaśniające, nie naruszając
w takim stopniu przepisów procedury administracyjnej, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi, a jak już wyżej zaznaczono, tylko takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd I instancji konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Niewątpliwie ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozwolił na wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2008 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę i rozbiórkę istniejących obiektów.
Formalną podstawę wygaszenia decyzji stanowi art. 162 Kpa. W § 1 tej normy w jej pkt 1 przyjęto, iż organ który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. wynika, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Przy czym, jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś, czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1. Należy bowiem wskazać, że przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość decyzji, lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych. Niewątpliwie w okolicznościach tej sprawy takim przepisem szczególnym jest przepis art. 37 ust. 1 Pr.bud., który stanowi, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. To właśnie norma art. 37 ust. 1 Pr.bud. regulująca instytucję wygaszenia pozwolenia na budowę określa przesłanki, które muszą zaistnieć, aby można było stwierdzić, że są podstawy do orzeczenia o wygaśnięciu pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowadministracyjnym zwraca się uwagę na okoliczność, że ustawa – Prawo budowlane jest tak skonstruowana, że jej uregulowania, co do zasady, nie powinny być tak rozumiane, aby prowadziły do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Sytuacje, w których pozwolenie na budowę jest usuwane z obrotu prawnego, należą do wyjątków, przy czym instytucja określona w art. 37 ust. 1 nie może być nadużywana (tak: wyroki NSA o sygn.: II OSK 1479/10, II OSK 260/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query, dalej "CBOSA").
W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że sprawa w przedmiocie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w przepisie art. 37 ust. 1 Pr.bud. załatwiana jest w formie odrębnej decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, a więc ten organ, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 82 ust. 1 Pr.bud.). Przemawia za tym okoliczność, że niezbędne jest dokonanie w postępowaniu wyjaśniającym (dowodowym) koniecznych ustaleń w kwestii zaistnienia przesłanki niezbędnej do stwierdzenia, że pozwolenie na budowę wygasło. Bez tego postępowania nie jest możliwe ustalenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczową kwestią w prowadzonym postępowaniu było zatem ustalenie, czy roboty budowlane nie zostały przerwane na okres dłuższy niż trzy lata.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wykazało, że nie wystąpiła trzyletnia przerwa w realizacji spornej budowy, a ustaleń tych dokonano z uwzględnieniem w szczególności – wobec zaginięcia dziennika budowy prowadzonego dla spornej inwestycji – oświadczenia kierownika budowy oraz dodatkowych dokumentów złożonych przez inwestora w trakcie prowadzonego postępowania.
Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, według którego, przez pojęcie środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie (tak: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 430). Rezultatem procesu dowodzenia uzyskanym na podstawie określonych środków dowodowych jest dowód istnienia lub nieistnienia określonego faktu albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. W tym ujęciu istnieje zatem różnica między pojęciem środka dowodowego oraz pojęciem dowodu. Dowód jako wynik procesu dowodzenia jest pojęciem "konkretnym", natomiast środki dowodowe można traktować w sposób abstrakcyjny jako pewne typy źródeł informacji (B. Adamiak, op. cit. s. 430, za W. Dawidowiczem "Zarys procesu administracyjnego").
Przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle. Okoliczności faktyczne prowadzące do stwierdzenia jego wygaśnięcia nie mogą być przedmiotem domniemania. Powinny być one w sposób bezsporny (oczywisty) wykazane przez organ, stosownie do wymogów Kpa., w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów.
Sąd I instancji zaaprobował poczynione w sprawie ustalenia na rzecz braku zaprzestania przedsięwzięcia budowlanego określonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2008 r. nr [...], na czas dłuższy niż 3 lata, stwierdzając,
że dokonano ich w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Uznał jednocześnie, że dowody przedstawione przez Prokuratora, w tym fakt zaginięcia dziennika budowy prowadzonego dla spornej inwestycji, nie podważyły stanowiska, zgodnie z którym inwestycja nie była przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. Podkreślił przy tym, że dowody przedstawione przez stronę skarżącą stanowią o wykonywaniu robót budowlanych przez firmę zewnętrzną poza spornym okresem, co nie jest dowodem na to, że w tym czasie na terenie objętym pozwoleniem na budowę
z 2008 r., nie były wykonywane żadne inne roboty budowlane. Odniósł się
w szczególności do ustaleń odnośnie do zakresu prac przygotowawczych w spornym okresie, demontażu wyposażenia znajdującego się w pomieszczeniach dawnych klas szkolnych, miejsca gromadzenia zdemontowanych materiałów, segregowania
a następnie dostarczania ich do firm do utylizacji. Jak stwierdził, zgodnie
z opracowaniem nr [...] "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych", stanowiącym część zatwierdzonego projektu budowlanego, dane prace należy traktować jako prace przygotowawcze budowlane wskazane w pkt 9 tego opracowania i bezpośrednio powiązane z rozbiórką części budynku objętą decyzją
o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzone w sprawie dowody sprawiają, że nie budzą one wątpliwości, lecz świadczą o tym, że budowa jako całość nie została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. Niniejsza sprawa nie dotyczy też kwalifikacji konkretnych robót budowlanych ocenianych jako poszczególne jej elementy niezbędne dla weryfikacji tych robót pod katem zastosowania odpowiedniej procedury z Pr.bud. Budowa o jakiej stanowi art. 37 ust. 1 Pr.bud. dotyczy realizacji obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę a więc poszczególne roboty budowlane objęte projektem stanowią niewątpliwie budowę, o której mowa w powołanym przepisie. Kwestionowanie więc zarzutami skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego robót budowlanych prowadzonych w spornym okresie, nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż w rozpatrywanej sprawie roboty te związane były z procesem budowlanym jako przewidziane w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2008 r.
Nie sposób zatem skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia norm proceduralnych, skoro zajęte w zaskarżonym wyroku stanowisko zawiera przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadniczo odniósł się do okoliczności sprawy i prawidłowo wyjaśnił motywy leżące
u podstaw podjętego rozstrzygnięcia.
Nie są usprawiedliwione ponadto zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Powołany przepis ma charakter ustrojowy. Określa on jedynie kryterium, pod jakim sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem strony nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powołany przepis wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że Sąd I instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, a to, iż wydał wyrok, który jest kwestionowany skargą kasacyjną, nie oznacza naruszenia danej normy ustrojowej.
Biorąc pod uwagę postawioną tezę o naruszeniu art. 37 ust. 1 Pr.bud.
oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej, wskazać należy, że rozumienie przerwania budowy nie może być oderwane od definicji robót budowlanych, zawartej w art. 3
pkt 7 Pr.bud. W konsekwencji, trafne jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie
z którym robotami budowalnymi (i to nie tylko, co oczywiste, w kontekście rozpoczęcia robót budowalnych, ale również ich kontynuacji) będzie zarówno montaż – wymieniony wprost w art. 3 pkt 7 Pr.bud, jak i demontaż, do którego odwołuje się art. 21a ust. 2 pkt 10 Pr.bud., przy czym chodzi w nim o demontaż "ciężkich elementów prefabrykowanych". Przepis ten odwołuje się jednakże do planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz obowiązku uwzględnienia w nim specyfiki określonych robót budowlanych, co zdaje się nie wyłączać spod robót budowlanych polegających na demontażu również innych, nie tylko ciężkich elementów prefabrykowanych, ale na przykład będących budowlami, obiektów budowlanych wymienionych w art. 3 pkt 3 Pr.bud., takich jak wolnostojących urządzeń technicznych, sieci uzbrojenia terenu, a także części budowlanych urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamentów pod maszyny i urządzenia, jako odrębnych pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (wzniesionych z użyciem wyrobów budowlanych - art. 3 pkt 1 Pr.bud.).
Podkreślenia wymaga, że ocena, czy budowę przerwano, powinna być dokonywana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy oraz etapu realizacji inwestycji. Niewątpliwie na pewnych etapach budowy są wykonywane roboty, które nie prowadzą do zwiększenia rozmiarów substancji budowlanej, a jednak ich wykonywanie oznacza, że nie doszło do przerwania budowy. Są to chociażby roboty prowadzone wewnątrz obiektu budowlanego (tak: wyrok NSA o sygn. II OSK 806/19, dostępny w CBOSA). Tak stało się w przypadku inwestycji, na wykonanie której udzielono pozwolenia na budowę na rzecz Gminy Miejskiej [...]. Prowadzenie natomiast prac rozbiórkowych, zgodnie z powołanym opracowaniem "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych", stanowi wykonywanie robót budowlanych świadczących o tym, że nie doszło do przerwania budowy. (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Sz 1054/17, dostępny w CBOSA).
Prawidłowo zatem przyjęto w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaszły niewątpliwe przesłanki do wygaszenia decyzji z art. 37 ust. 1 Pr.bud., a więc, że budowę przerwano na dłużej niż trzy lata, co nakazywało podjąć wyłącznie rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2008 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie
w tym przedmiocie nie narusza art. 37 ust. 1 Pr.bud. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa.
a zatem sformułowany w tym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawione powyżej wywody wskazują, że w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy z zachowaniem reguł wynikających
z art. 6, 7, 8, 9 i 12 § 1 Kpa., który był niezbędny dla właściwego zastosowania w tym postępowaniu art. 37 ust. 1 Pr.bud. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa..
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę