II OSK 2262/23

II OSK 2262/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
658
Hasła tematyczne
Obywatelstwo
Sygn. powiązane
II SAB/Sz 62/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-06-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 465
art. 30 ust 1 oraz art. 31 pkt 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 62/23 w sprawie ze skargi Y. na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego Y. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 62/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając skargę Y. T. (strona, skarżący) na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego:
- zobowiązał Wojewodę Zachodniopomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 23 marca 2022 r. o uznanie za obywatela polskiego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
- stwierdził, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa,
- przyznał od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych,
- oddalił skargę w pozostałym zakresie,
- zasądził od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Zachodniopomorski, który na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w całości zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji
i zarzucił naruszenie:
- art. 30 ust. 1 oraz art. 31 pkt 2 ustawy z 2 kwietnia 2009 r., o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2022 r., poz. 465 z późn. zm.) - poprzez uznanie, że
w sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji, w sytuacji, gdy nie jest wiadomy wynik toczącego się postępowania karnego, przy jednoczesnym obowiązywaniu zasady "domniemania niewinności", mając na względzie doniosłość orzeczenia
o uznaniu lub o odmowie uznania za obywatela polskiego;
- art. 35, 37 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, w sytuacji, gdy organ prowadził postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie wszelkich kwestii związanych z podstawami do uznania lub odmowy uznania za obywatela polskiego, aby nie narazić się na zarzut wydania decyzji przedwcześnie lub bez istnienia podstawy faktycznej i tym samym i prawnej;
- art. 7, 77, 80, 107 k.p.a. polegające na uznaniu, że organ administracyjny przeprowadził postępowanie dowodowe, które dawało podstawę do wydania orzeczenia. W sytuacji, gdy organ nie zakończył postępowania dowodowego, które dałoby podstawę do wydania orzeczenia nie budzącego wątpliwości
i przedwczesnego.
W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jako bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 31 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez odniesienie naruszenia powyższych przepisów do obowiązującej w prawie karnym zasady domniemania niewinności. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że zgodnie z art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim cudzoziemcowi odmawia się uznania za obywatela polskiego, w przypadku gdy nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy podkreślić, że państwo ma całkowitą kompetencję do określania, kto jest jego obywatelem, a także zasad nabycia i utraty obywatelstwa. Krajowy prawodawca przyjął koncepcję, że przynależeć na wniosek, nie z urodzenia, do grupy polskich obywateli mogą te osoby, które zapewniają stan bezpieczeństwa dla obronności, bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego. Kumulatywne rozumienie powołanych wyżej przepisów ustawy
o obywatelstwie polskim prowadzi do rezultatu polegającego na tym, że nawet przy spełnieniu każdego z warunków określonych w art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim, osoba ubiegająca się obywatelstwo nie uzyska decyzji pozytywnej, jeśli nabycie przez nią tego prawa stanowi zagrożenie dla wartości wymienionych w art. 31 pkt 2 ustawy. Przy czym wskazana ustawa nie definiuje tych pojęć, które mają charakter generalnych klauzul odsyłających i są elementem każdego porządku prawnego, a których konkretna zawartość normatywna podlega dekodowaniu przez organy stosujące prawo. W orzecznictwie przyjmuje się szeroki zakres swobody przy definiowaniu "zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego" (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1251/16). Przy czym nie jest konieczne, aby wystąpiły zdarzenia, fakty wyczerpujące znamiona owych pojęć. Wystarczające jest samo zagrożenie ich wystąpieniem. Zdaniem NSA wyrok karny skazujący, czy zawiśnięcie sprawy karnej dotyczącej ubiegającego się o obywatelstwo, nie są konieczne dla oceny wystąpienia negatywnych przesłanek uznania za obywatela polskiego określonych w art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim (vide cyt. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1251/16 wyrok NSA z 31 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1942/13). Oznacza to, że porządek publiczny nie musi zostać naruszony, wystarczające jest wystąpienie zagrożenia dla tego porządku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 listopada 2019, sygn. akt II OSK 910/18). Słusznie zatem wskazał Sąd pierwszej instancji, że organ posiadał dostateczny materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszył terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy i to w sposób rażący. W konsekwencji za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty naruszenia art. 36 i 37 k.p.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.