II OSK 1051/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i postanowienia organów nadzoru budowlanego, uznając, że instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła stanowiła przebudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę, a nie roboty zwolnione z tego obowiązku.
Sprawa dotyczyła legalizacji samowolnej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła. Organy nadzoru budowlanego i WSA uznały, że inwestycja wymagała pozwolenia na budowę i wszczęły procedurę naprawczą. Skarżąca Sp. z o.o. argumentowała, że były to roboty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia, stwierdzając, że wykonane prace stanowiły przebudowę obiektu budowlanego, a nie jedynie instalację urządzeń, co wymagało pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie WINB w Katowicach. Sprawa dotyczyła obowiązku przedłożenia dokumentów w postępowaniu w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła. Organy nadzoru budowlanego uznały, że stacja bazowa jest 'obca' w stosunku do budynku kościoła i wymagała pozwolenia na budowę, a jej budowa stanowiła samowolę budowlaną podlegającą legalizacji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. WSA w Gliwicach podzielił to stanowisko, wskazując, że stacja bazowa stanowi odrębną strukturę i budowlę, a roboty budowlane nie mogły być zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. NSA, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że roboty wykonane w grudniu 2008 r. polegające na montażu anten i umieszczeniu urządzeń w wieży kościoła stanowiły przebudowę obiektu budowlanego, a nie jedynie instalację urządzeń. W związku z tym, wymagały pozwolenia na budowę, a ich wykonanie bez niego podlegało trybowi naprawczemu na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła, obejmująca montaż anten na zewnątrz i urządzeń wewnątrz wieży, stanowi przebudowę obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roboty budowlane nie ograniczały się do instalowania urządzeń na istniejącym obiekcie, lecz wiązały się z przebudową obiektu budowlanego (wieży kościoła), zmieniając jego funkcję i parametry techniczne. W związku z tym, nie mogły być zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
Prawo budowlane art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 50 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § pkt. 6)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 3 § pkt. 7)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 3 lit b)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i wyznaczenie nowego terminu.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 3 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roboty budowlane polegające na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła stanowiły przebudowę obiektu budowlanego, a nie roboty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe, gdyż dotyczy on budowy, a nie przebudowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. (nieprawidłowe oddalenie skargi), art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak odniesienia do wszystkich zarzutów, błędny pogląd prawny), art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. (niewłaściwe spełnienie funkcji kontrolnej) zostały uznane za niezasadne lub dotyczące kwestii merytorycznych.
Godne uwagi sformułowania
stacja bazowa telefonii komórkowej jest 'obca' w stosunku do budynku kościoła, gdyż nie jest związana z jego funkcjonowaniem samowola budowlana polegająca na budowie takiej stacji bazowej bez pozwolenia na budowę musi być legalizowana w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na wymianie i montażu anten nowego typu na istniejącym obiekcie budowlanym są rozbudową roboty budowlane nie ograniczały się do instalowania urządzenia na obiekcie budowlanym [...] a wiązało się z przebudową istniejącego obiektu budowlanego Wieża kościoła, poza funkcją sakralną, zaczęła spełniać także funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna instalacji stacji bazowych telefonii komórkowej na obiektach budowlanych, zwłaszcza w kontekście wymogu pozwolenia na budowę i procedury legalizacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowej lokalizacji stacji bazowej (wieża kościoła) i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Stacja bazowa na wieży kościoła: czy to samowola budowlana?”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1051/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Gdesz Paweł Miładowski /przewodniczący/ Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 677/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-10-28 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 3 pkt. 6) w zw. z art. 28, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 pkt 3) lit b), art. 48 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II SA/GI 677/19 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2019 r. nr WINB-WOA.7722.307.2018.AP w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 26 listopada 2018 r., nr 239/2018; 2 . odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II SA/GI 677/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gliwicach oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w W, na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 marca 2019 r. nr WINB-WOA.7722.307.2018.AP, w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., dalej: "PINB", postanowieniem z dnia 26 listopada 2018 r., nr 239/2018, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w przedmiocie rozbudowy obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Sp. z o.o., zlokalizowanej na wieży kościoła przy Placu [...], w M. działka nr [...], nakazał [...] Sp. z o.o., jako inwestorowi samowolnej budowy oraz samowolnej rozbudowy ww. obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej, przedłożenie w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. wyszczególnionych w sentencji decyzji dokumentów. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła [...] Sp. z o.o. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, dalej "WINB", postanowieniem z dnia 1 marca 2019 r., znak WINB-WOA.7722.307.2018.AP, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania ww. obowiązków i wyznaczył w to miejsce nowy termin wykonania obowiązków - 30 kwietnia 2019 r., a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał m. in., że skoro stacja bazowa telefonii komórkowej jest "obca" w stosunku do budynku kościoła, gdyż nie jest związana z jego funkcjonowaniem, to wymagała pozwolenia na budowę, na podstawie art. 28 Prawa budowlanego. W konsekwencji, samowola budowlana polegająca na budowie takiej stacji bazowej bez pozwolenia na budowę musi być legalizowana w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W skardze na powyższe postanowienie [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd wskazał, że stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest urządzeniem funkcjonalnie związanym z obiektem budowlanym w postaci ww. Kościoła i jego wieży, zapewniającym możliwość jego korzystania zgodnie z przeznaczeniem. Stanowi odrębną strukturę i jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Jest też "całym zamierzeniem budowlanym" w rozumieniu art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie mogła być zrealizowana bez uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Zdaniem WSA, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego. Pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 Prawa budowlanego). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 przywołanego przepisu), wskazano wyraźnie, iż roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, iż analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane (wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14). Dalej wskazał, że w niniejszej sprawie, po wybudowaniu w 2008 r. obiektu bez pozwolenia na budowę dokonano potem, po kilku latach jego rozbudowy. Zgodnie z orzecznictwem roboty budowlane polegające na wymianie i montażu anten nowego typu na istniejącym obiekcie budowlanym są rozbudową. Art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego stwierdza, że przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z kolei "Rozbudowa istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej polegająca na wymianie niektórych jej elementów, które nie są identyczne z dotychczasowymi i będą wytwarzać promieniowanie o dużo większej mocy – stanowi nowe przedsięwzięcie (...)." Według Sądu, nie można uznać, że chodziło tylko i wyłącznie o instalowanie anten sektorowych na istniejącym obiekcie, bowiem już w 2008 r. zakres wykonanych robót był szerszy i powstał obiekt budowlany stanowiący odrębną całość. W szczególności nie może być mowy o samym instalowaniu urządzeń, skoro zachodziła konieczność prowadzenia innych prac, związanych m. in. z przeciąganiem okablowania anten oraz jego przyłączaniem do urządzeń zlokalizowanych u podnóża wieży. Zatem zarówno budowa, jak i późniejsza rozbudowa tego rodzaju odrębnego obiektu budowalnego nie była zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zostały one zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia w żadnym z przepisów art. 29 – 31 Prawa budowlanego. W związku z powyższym konieczne było wdrożenie procedury naprawczej i ustalenie, czy inwestycja może być zalegalizowana. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 61 § 4 K.p.a. Dodał, że skoro powstał obiekt budowlany będący odrębną, funkcjonalną całością, stąd prawidłowo wdrożono ww. procedurę naprawczą. Nie można mówić, że ww. problem sprowadzał się jedynie do nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, jakim jest Kościół z jego wieżą (art. 71, 71a Prawa budowlanego). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. w W. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła: I) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 P.p.s.a. poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone decyzje WINB w Katowicach i PINB w M. naruszały przepisy obowiązującego prawa i nie zawierały stosownego uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów Spółki zawartych w skardze, jak również poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku błędnego poglądu prawnego co do kwalifikacji inwestycji Spółki jako budowli przychylając się do stanowiska organów nadzoru budowlanego w tym zakresie, 3. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nie nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organ pierwszej instancji WSA w Gliwicach oddalił skargę złożoną przez [...]; II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 4. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty nie doprowadziły do rozbudowy obiektu budowlanego w postaci budowli, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę, 5. art. 3 pkt. 6) w zw. z art. 28 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy inwestycja zrealizowana przez [...] nie stanowiła rozbudowy obiektu budowlanego, a roboty budowlane, których dotyczy postępowanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15) P.b. objęte były zwolnieniem od obowiązku uzyskania tej decyzji, 6. art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3) lit b) Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez [...] na tej lokalizacji ograniczyły się do zainstalowania urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów, a więc były zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpatrzenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z dnia 19 stycznia 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 6 kwietnia 2023 r. Pouczono strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. Opisy naruszenia zawarte w zarzutach, w których powołano się na naruszenie tych przepisów, w istocie dotyczą kwestii merytorycznych, których nie można skutecznie podnosić z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. Odnosząc się do kwestii materialnych, w pierwszej kolejności rozważyć należy charakter wykonanych robót budowlanych. Kwalifikacja tych robót determinuje bowiem ocenę, czy trafnie zastosowano dyspozycję art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustaleń opartych na oświadczeniu złożonego przez przedstawiciela [...] sp. z o.o. w trakcie kontroli w dniu 10 lipca 2017 r. oraz w trakcie przesłuchania przedstawiciela [...] Sp. z o.o. w dniu 7 lutego 2018 r. Ustalono, że w okolicach grudnia 2008 r. wykonany został montaż 4 anten (instalacja stacji radiokomunikacyjnej [...] ). Zostało to wykonane po uzyskaniu przez [...] Sp. z o.o. decyzji z dnia 7 listopada 2008 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na wykonanie montażu za istniejącymi żaluzjami okien wieży, stalowych adapterów do wewnętrznej powierzchni ścian wieży kościoła, za pomocą kotew wklejanych. W rezultacie tych ustaleń przyjęto, że Stacja bazowa telefonii komórkowej [...] E [...] Sp. z o.o., zlokalizowana na wieży kościoła przy Placu [...] w M., została wybudowana w grudniu 2008 r. Spółka uzyskała pozwolenie konserwatorskie. Nie wystąpiła o pozwolenie na budowę, gdyż urządzenia stacji mają wysokość poniżej 3 m. Stacja została uruchomiona na przełomie maja i czerwca 2009 r. Następnie dochodziło do zmian typów i ilości anten. Przedstawiciel [...] Sp. z o.o. określił je jako "zmiany odnośnie instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne". Do zmian tych doszło w 2010 r., w 2015 r. i w 2016 r. Kolejna zmiana miała być efektem uzyskania pozwolenia na budowę. Jednak Wojewoda Śląski, decyzją z dnia 7 kwietnia 2017 r., uchylił decyzję Starosty M. z dnia 5 stycznia 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na "instalowanie urządzeń instalacji radiokomunikacyjnej [...] o nr [...] E [...] sp. z o.o., zlokalizowanej na wieży kościoła przy Placu [...] w M.". To w uzasadnieniu tej decyzji Wojewody Śląskiego stwierdzono, że wątpliwość budził fakt, iż realizacja istniejącej już stacji bazowej nie była poprzedzona ani pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem. Nie jest także przez Spółkę kwestionowane, a nawet wprost przyznane, że w stosunku do pierwotnej mocy nadajników zamontowanych na stacji bazowej, na skutek dokonywanych wymian typów i i ilości anten, moc EIRP nadajników zwiększyła się. Z przedłożonego przez przedstawiciela [...] Sp. z o.o. Sprawozdania z badań pól elektromagnetycznych z 2009 r. wynika nadto, że anteny umieszczone są na wieży kościoła, a urządzenia nadawczo-odbiorcze znajdują się w szafie technicznej posadowionej wewnątrz wieży kościoła. Potwierdzają to dokumenty w postaci zgłoszeń zmian w zakresie danych, o których mowa w art. 152 Prawa ochrony środowiska, z lat późniejszych. Jak z powyższych ustaleń wynika, roboty budowlane nie ograniczały się do instalowania urządzenia na obiekcie budowlanym, o czym była mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, według stanu prawnego z daty wykonania robót, tj. z grudnia 2008 r., a więc stanu prawnego sprzed wejścia w życie noweli art. 29 ust.2 pkt 15 Prawa budowlanego dokonanej przepisem art. 65 pkt 3 lit. b) tiret 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz.675). Skoro bowiem instalowanie anten stacji telefonii komórkowej miało polegać na zamocowaniu ich do wewnętrznej powierzchni ścian wieży kościoła za pomocą kotew wklejanych, a więc w obiekcie budowlanym, to wiązało się z przebudową istniejącego obiektu budowlanego. Nadto, wewnątrz wieży kościoła posadowiono szafę techniczną, w której znajdują się urządzenia nadawczo-odbiorcze. Skutkiem wykonanych robót była zmiana funkcji i parametrów technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Wieża kościoła, poza funkcją sakralną, zaczęła spełniać także funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej, natomiast w wyniku ww. robót nie doszło do zmian charakterystycznych parametrów obiektu. Dokonano więc przebudowy ww. obiektu, co mieściło się w definicji wskazanej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Pogląd o takim, co do zasady, pamiętając o konieczności uwzględniania zawsze indywidualnych okoliczności sprawy, charakterze robót polegających na wykonaniu stacji bazowej telefonii komórkowej, "z wykorzystaniem" wieży kościoła, sformułowano w orzecznictwie przed nowelą art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, która weszła w życie z dniem 17 lipca 2010 r. (patrz: wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1297/09; wyrok NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 407/10). Zauważyć można, że taka kwalifikacja robót polegających na wykonaniu stacji bazowej telefonii komórkowej częściowo wewnątrz, częściowo zaś na zewnątrz wieży kościelnej, była w orzecznictwie wskazywana także na tle brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, po wejściu w życie wskazanej wyżej noweli (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 559/19; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 441/19). Taka przebudowa, w myśl art. 28-29 Prawa budowlanego nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepis art. przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowił, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jest oczywiste, że przesłanka legitymowania się przez inwestora wymaganym pozwoleniem na budowę odnosi się do wymogu obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 314/18; wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1254/18). Przebudowa obiektu budowlanego, w dacie wykonania robót, tj. w grudniu 2008 r., nie była objęta zwolnieniami od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymienionymi w art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Nie wchodziło w grę zwolnienie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15. Ponadto, zgodnie z obowiązującym od dnia 15 listopada 2008 r. przepisem art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. To, czy przedsięwzięcie należało do wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zależy w niniejszej sprawie od kwalifikacji przedsięwzięcia w odniesieniu do przepisów obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Niezależnie od tego ustalenia, na potrzeby tej części niniejszej analizy wystarczające jest przypomnienie, że przebudowa nie była zwolniona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie została jednak spełniona, zawarta w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, przesłanka budowy obiektu budowlanego. Według stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania stacji bazowej, przebudowa stanowiła jedną z postaci robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego), ale nie była budową (art. 3 pkt 6). Dodać można, że unormowanie to obowiązywało od 11 lipca 2003 r., przy czym przebudowa została zdefiniowana w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego z dniem 26 września 2005 r. W konsekwencji, w odniesieniu do robót wykonanych w grudniu 2008 r. należy stwierdzić, że stanowiły one inny przypadek, niż określony w art. 48 ust. 1. Skoro na przebudowę wymagane było uzyskanie pozwolenia, a inwestor wykonał roboty budowlane bez tego pozwolenia, zachodzi sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zastosowanie miał więc tryb określony w art. 50-51 Prawa budowlanego. Przedstawionej kwalifikacji wykonanych robót nie zmienia dokonanie w latach następnych kilkukrotnej wymiany anten. W dalszym ciągu były to roboty częściowo wewnątrz oraz częściowo na zewnątrz wieży kościelnej. Niezależnie od zatem niewątpliwego zwiększenia mocy EIRP anten stacji bazowej, w dalszym ciągu nie można tych robot traktować jako budowy, czy też rozbudowy obiektu budowlanego. Nie można także kwalifikować wykonanych po 2008 r. wymian anten kwalifikować w oderwaniu od samowolnej przebudowy wykonanej w grudniu 2008 r. Niezależnie od tego, czy anteny spełniały w dacie wymiany wymogi art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, roboty te stanowiły kontynuację samowolnej przebudowy i podlegają trybowi naprawczemu. Wydanie postanowień w trybie art. 48 ust. 2 stanowiło zatem naruszenie tego przepisu w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Dla jasności dodać należy, że doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem oznacza zgodność z przepisami obowiązującymi w trakcie wydawania rozstrzygnięć w postępowaniu naprawczym. Przed dalszymi czynnościami organów konieczne jest odnotowanie uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22, zgodnie z którą, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.), jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Nadto, w uzasadnieniu uchwały stwierdzono, z czym skład orzekający w niniejszej sprawie także się zgadza, że nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten, niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry, jak wynika z poprzedzających rozważań, są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI