II OSK 2251/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na uchwałę Rady Miejskiej w Sędziszowie z 2008 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów Konstytucji RP, w szczególności dotyczących prawa własności, twierdząc, że przeznaczenie jej działki ewidencyjnej nr [...] pod cele leśne (symbol ZL) było niezgodne z prawem i stanowiło naruszenie jej prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd przypomniał, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. Podkreślono, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi. Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy Rada Miasta, przeznaczając działkę skarżącej pod tereny leśne, nadużyła władztwa planistycznego w kontekście ochrony prawa własności. Sąd wskazał, że kształtowanie polityki przestrzennej jest zadaniem własnym gminy, podlegającym ochronie sądowej w kontekście zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Ingerencja sądu jest dopuszczalna tylko w przypadku istotnych naruszeń prawa, prowadzących do skutków niedopuszczalnych w demokratycznym państwie prawnym. Sąd podkreślił, że ocena zgodności planu z prawem odbywa się według stanu z daty uchwalenia, a nie późniejszych zmian faktycznych. Analiza mapy, na podstawie której sporządzono plan, oraz danych z ewidencji gruntów wykazała, że część działki już w 2008 r. była użytkiem leśnym. Ponadto, przeznaczenie pozostałej części działki pod użytek leśny nie było nadużyciem władztwa planistycznego, biorąc pod uwagę częściowe zalesienie działki oraz ważny interes publiczny, jakim jest ochrona i powiększanie zasobów leśnych, zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Sąd zwrócił uwagę na znaczenie stabilności stosunków prawnych i długi okres od uchwalenia planu (prawie 17 lat), co wymaga surowszych przesłanek do stwierdzenia nieważności. W związku z tym, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności przeznaczenia działki na cele leśne w planie miejscowym, mimo sprzeciwu właściciela, ze względu na interes publiczny i zasady planowania przestrzennego. Kryteria oceny istotności naruszenia prawa przy kontroli planów miejscowych, zwłaszcza po upływie długiego czasu od ich uchwalenia. Dopuszczalność dowodów z geoportalu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planowaniem przestrzennym i ochroną gruntów leśnych. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla stanu prawnego obowiązującego w dacie uchwalenia planu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele leśne, wbrew zamiarom właściciela, stanowi naruszenie prawa własności i nadużycie władztwa planistycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie działki na cele leśne nie stanowi naruszenia prawa własności ani nadużycia władztwa planistycznego, jeśli jest uzasadnione interesem publicznym, takim jak ochrona i powiększanie zasobów leśnych, a ocena zgodności z prawem odbywa się według stanu z daty uchwalenia planu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy podlega ochronie, a ingerencja sądu jest dopuszczalna tylko w przypadku istotnych naruszeń prawa. Ocena zgodności planu z prawem odbywa się według stanu z daty uchwalenia. Przeznaczenie działki na cele leśne było uzasadnione ochroną zasobów leśnych i nie było arbitralne, zwłaszcza że część działki już była zalesiona.
Czy sąd administracyjny może dopuścić jako dowód wydruki z publicznie dostępnych danych geoportalu w celu oceny zgodności planu miejscowego z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydruki z geoportalu, jako portalu prowadzonego przez organ władzy publicznej, stanowią przydatny i wiarygodny materiał dowodowy, podlegający ocenie według zasad ogólnych, nawet jeśli nie mają charakteru dokumentów urzędowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala na dopuszczenie dowodu z dokumentu w szerokim rozumieniu, obejmującym także dane graficzne. Wydruki z geoportalu są wiarygodne i mogą być kluczowe w sprawach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, a ich ocena następuje na podstawie art. 233 k.p.c.
Czy istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu miejscowego, powinno być oceniane surowiej, gdy od uchwalenia aktu minęło wiele lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, im więcej czasu upłynęło od uchwalenia planu miejscowego, tym surowsze wymagania należy stawiać dla stwierdzenia istotnego naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie aktu ze skutkiem ex tunc, ze względu na potrzebę zachowania stabilności stosunków prawnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że znaczny upływ czasu od daty uchwalenia planu miejscowego (w tej sprawie prawie 17 lat) jest argumentem przemawiającym za ograniczeniem przypadków stwierdzenia nieważności planu do sytuacji, gdy naruszenia prawa są na tyle poważne, że nie budzą wątpliwości co do ich niedopuszczalności w demokratycznym państwie prawnym.
Przepisy (40)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Wymóg istotnego naruszenia prawa dla stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 3 § 2
Konieczność uzyskania zgody na przeznaczenie użytku leśnego na cele nieleśne.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 7 § 1 i 2
Konieczność uzyskania zgody na przeznaczenie użytku leśnego na cele nieleśne.
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek określania sposobów zagospodarowania terenu w oparciu o plan miejscowy.
u.p.z.p. art. 1 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasady ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zrównoważonego rozwoju.
Konstytucja RP art. 74
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek władz publicznych dbania o stan środowiska naturalnego.
Konstytucja RP art. 165 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 16 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada samodzielności jednostek samorządu terytorialnego w zakresie planowania przestrzennego.
Konstytucja RP art. 171 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organ nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 10 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada trójpodziału władz.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernego ograniczania praw.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równa dla wszystkich ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dobra wspólnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczenie dowodu z dokumentu przez sąd.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 6 § 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie przepisu w kontekście prawa do zagospodarowania działki zgodnie z zamierzeniami właściciela.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie przepisu w kontekście istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego dotyczącego działki skarżącej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezastosowanie przepisu w kontekście ochrony prawa własności jako prawa podstawowego w demokratycznym państwie prawnym.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezastosowanie przepisu w kontekście udzielenia prawidłowej ochrony prawa własności do działki.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niewłaściwe zastosowanie przepisu w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w kontekście naruszenia istoty prawa własności i nieproporcjonalnego ograniczenia.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezastosowanie przepisu w kontekście naruszenia zasady równej ochrony prawa własności.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez niewykonanie przez sąd I instancji obowiązku kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez niewykonanie przez sąd I instancji obowiązku kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącej i bezzasadne jej oddalenie.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącej i bezzasadne jej oddalenie.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie zasad sporządzania planu przez organ.
ustawa o lasach art. 8 § pkt 4
Ustawa o lasach
Zasada powiększania zasobów leśnych.
ustawa o lasach art. 3 § 1
Ustawa o lasach
Definicja lasu.
ustawa o lasach art. 13 § 1 pkt 2
Ustawa o lasach
Definicja lasu.
k.c. art. 773
Kodeks cywilny
Definicja dokumentu.
p.p.s.a. art. 106 § 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowód z dokumentu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu w postępowaniu cywilnym.
p.p.s.a. art. 233
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeznaczenie działki na cele leśne było uzasadnione ochroną zasobów leśnych i nie stanowiło nadużycia władztwa planistycznego. • Ocena zgodności planu z prawem odbywa się według stanu z daty uchwalenia. • Znaczny upływ czasu od uchwalenia planu wymaga surowszych przesłanek do stwierdzenia jego nieważności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p., art. 28 ust. 1 u.p.z.p., art. 2, 21, 31 ust. 3, 64 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie prawa skarżącej do zagospodarowania działki. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 5, art. 147 § 1, art. 151 p.p.s.a., poprzez niewykonanie przez sąd I instancji obowiązku kontroli działalności administracji i bezzasadne oddalenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
ingerencja organu nadzoru (...) lub sądu administracyjnego (...) w treść planów miejscowych powinna być ograniczona do przypadków naruszeń prawa mających odpowiedni ciężar gatunkowy • za istotne naruszenie prawa (...) należy uznać uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • nie można oceniać spornych rozwiązań planistycznych pod kątem celowości • im więcej czasu upłynęło od dnia uchwalania danego planu miejscowego, tym surowsze wymagania należy stawiać dla stwierdzenia, że w danym przypadku doszło do istotnego naruszenia prawa
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności przeznaczenia działki na cele leśne w planie miejscowym, mimo sprzeciwu właściciela, ze względu na interes publiczny i zasady planowania przestrzennego. Kryteria oceny istotności naruszenia prawa przy kontroli planów miejscowych, zwłaszcza po upływie długiego czasu od ich uchwalenia. Dopuszczalność dowodów z geoportalu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planowaniem przestrzennym i ochroną gruntów leśnych. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla stanu prawnego obowiązującego w dacie uchwalenia planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a władztwem planistycznym gminy, co jest częstym problemem. Sąd szczegółowo analizuje kryteria oceny legalności planów miejscowych, co jest cenne dla prawników. Długi okres od uchwalenia planu i wykorzystanie dowodów z geoportalu dodają jej interesującego kontekstu.
“Prawo własności kontra planowanie przestrzenne: Kiedy gmina może przeznaczyć Twoją działkę na las?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.