Orzeczenie · 2025-06-17

II OSK 2250/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościcudzoziemcyzezwolenie na nabyciebezpieczeństwo państwaABWprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra odmawiającą E.S. zezwolenia na nabycie prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w drodze przekształcenia prawa spółdzielczego. Minister odmówił zezwolenia, powołując się na opinię ABW z klauzulą "zastrzeżone", która miała wskazywać na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. WSA uznał, że uzasadnienie decyzji Ministra było niewystarczające i nie wykazało w sposób przekonujący przesłanek negatywnych. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną Ministra. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż nabycie nieruchomości przez skarżącą stanowi zagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Zwrócono uwagę na fakt, że wcześniejsza opinia ABW nie zawierała zastrzeżeń, a skarżąca posiadała zezwolenie na pobyt stały, które nie zostało cofnięte. NSA uznał również, że Minister nie uzasadnił w sposób należyty swojej decyzji, w tym dlaczego nabycie nieruchomości jest niezgodne z interesem państwa, powołując się jedynie na klauzulę "zastrzeżone" i nie przedstawiając wystarczających argumentów w uzasadnieniu decyzji ani w skardze kasacyjnej. Sąd wskazał na potrzebę zachowania standardów procesowych, nawet w przypadku informacji niejawnych, zgodnie z orzecznictwem TSUE i ETPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi dotyczące uzasadniania decyzji administracyjnych w sprawach zezwoleń na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców, zwłaszcza gdy organ powołuje się na zagrożenie bezpieczeństwa państwa i informacje niejawne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez cudzoziemca w drodze przekształcenia prawa spółdzielczego i oceny zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej, odmawiając zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa państwa, musi w sposób wyczerpujący uzasadnić swoją decyzję, nawet jeśli opiera się na informacjach niejawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ musi w sposób przekonujący uzasadnić swoją decyzję, nawet jeśli opiera się na informacjach niejawnych, zgodnie z zasadą przekonywania i standardami ochrony praw procesowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Minister nie wykazał w sposób wystarczający zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i nie uzasadnił należycie swojej decyzji, mimo powołania się na informacje niejawne. Odstąpienie od uzasadnienia faktycznego na podstawie art. 3c u.n.n.c. nie zwalnia organu z obowiązku przedstawienia przekonujących argumentów.

Czy wcześniejsze uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt stały i pozytywna opinia ABW w tym zakresie wykluczają możliwość uznania, że nabycie przez niego nieruchomości stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Choć nie wykluczają definitywnie, stanowią istotne okoliczności, które organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie ryzyka i uzasadnieniu ewentualnej odmowy.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę, że wcześniejsza pozytywna opinia ABW przy wydawaniu zezwolenia na pobyt stały oraz fakt posiadania takiego zezwolenia (które nie zostało cofnięte) osłabiają argumentację Ministra o zagrożeniu bezpieczeństwa państwa związanym z nabyciem nieruchomości.

Czy położenie nieruchomości w strefie nadgranicznej samo w sobie stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca, bez dodatkowego wykazania konkretnego zagrożenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo położenie w strefie nadgranicznej nie jest wystarczające; organ musi wykazać, w jaki sposób nabycie nieruchomości przez konkretnego cudzoziemca stwarza zagrożenie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że argumentacja Ministra dotycząca położenia nieruchomości w strefie nadgranicznej, bez wykazania konkretnego zagrożenia ze strony skarżącej, nie była wystarczająca do uzasadnienia odmowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (26)

Główne

u.n.n.c. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

u.n.n.c. art. 1 § ust. 1b

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

u.n.n.c. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

u.n.n.c. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

u.n.n.c. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.n.n.c. art. 3c

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 199

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 207

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 507 § pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.ABW art. 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 10

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.o.g.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy § załącznik nr 1 pkt 12

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wystarczający, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemkę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. • Uzasadnienie decyzji Ministra było niewystarczające i nie zawierało przekonujących argumentów. • Wcześniejsza pozytywna opinia ABW i posiadanie przez skarżącą zezwolenia na pobyt stały są istotnymi okolicznościami. • Organ nie uzasadnił, dlaczego nabycie nieruchomości jest niezgodne z interesem państwa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.n.n.c.). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1, 5, 6, 10 u.ABW). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 11, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3c u.n.n.c.). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 1 u.n.n.c. w zw. z art. 207 u.o.c.). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c.). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.n.n.c.). • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 1a ust 1 pkt 1 u.n.n.c. w zw. z art 7 ust. 1 u.o.g.p.).

Godne uwagi sformułowania

organ nie wykazał w sposób wystarczający zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa • uzasadnienie zaskarżonej decyzji obarczone jest brakami • nie można wyprowadzić przekonujących argumentów, które uzasadniałyby odmowę wydania zezwolenia • wcześniejsza pozytywna opinia ABW i zezwolenie na pobyt stały są istotnymi okolicznościami • standardy gwarancji procesowych nie mają charakteru absolutnego i mogą podlegać ograniczeniu, pod warunkiem odpowiedniego zrównoważenia

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Zdzisław Kostka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadniania decyzji administracyjnych w sprawach zezwoleń na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców, zwłaszcza gdy organ powołuje się na zagrożenie bezpieczeństwa państwa i informacje niejawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez cudzoziemca w drodze przekształcenia prawa spółdzielczego i oceny zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa państwa i praw cudzoziemców, a także procedur administracyjnych związanych z informacjami niejawnymi, co jest interesujące dla prawników i osób zajmujących się prawem migracyjnym i nieruchomościami.

Czy informacje niejawne mogą zastąpić uzasadnienie decyzji o odmowie nabycia nieruchomości przez cudzoziemca?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst