II OSK 225/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-21
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanerozbiórkaogrodzenieplan miejscowysamowola budowlanazawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaNSAWSA

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie rozbiórki ogrodzenia, uznając brak bezpośredniego związku między toczącą się sprawą o uchylenie planu miejscowego a oceną legalności decyzji rozbiórkowej wydanej na podstawie obowiązujących przepisów.

Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania kasacyjnego w sprawie rozbiórki ogrodzenia, argumentując to toczącą się sprawą o uchylenie planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję rozbiórkową. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, stwierdzając, że ocena legalności decyzji rozbiórkowej nie zależy od przyszłego wyniku sprawy dotyczącej planu miejscowego, ponieważ decyzja została wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę części ogrodzenia. Decyzja rozbiórkowa została wydana z powodu niezgodności lokalizacji ogrodzenia z planem miejscowym, który przewidywał teren pod drogę wewnętrzną. Skarżąca wniosła jednocześnie o zawieszenie postępowania kasacyjnego, powołując się na toczącą się sprawę dotyczącą uchwały Rady Miasta Rybnika w sprawie wspomnianego planu miejscowego. Argumentowała, że stwierdzenie wadliwości planu może wpłynąć na ocenę legalności decyzji rozbiórkowej. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zawieszenie jest możliwe, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania. Sąd uznał, że nie ma bezpośredniego związku między oceną legalności decyzji rozbiórkowej a potencjalnym uchyleniem planu miejscowego. Decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania, a ewentualne przyszłe stwierdzenie nieważności planu nie wpłynie na ocenę legalności decyzji wydanej w poprzednim stanie prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie o legalności decyzji rozbiórkowej nie zależy od wyniku toczącego się postępowania dotyczącego uchylenia planu miejscowego, jeśli decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że nie ma bezpośredniego związku między oceną legalności decyzji rozbiórkowej a potencjalnym uchyleniem planu miejscowego. Decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania, a ewentualne przyszłe stwierdzenie nieważności planu nie wpływa na ocenę legalności decyzji wydanej w poprzednim stanie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 50 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami stanowi samowolę budowlaną.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku samowoli budowlanej polegającej na realizacji obiektu niezgodnie z przepisami, organ nadzoru budowlanego wydaje orzeczenie rozbiórki, jeśli nie ma innej możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

u.p.z.p. art. 35

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 101

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena legalności decyzji rozbiórkowej nie zależy od wyniku toczącej się sprawy dotyczącej uchylenia planu miejscowego, ponieważ decyzja została wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania.

Odrzucone argumenty

Rozstrzygnięcie o legalności decyzji rozbiórkowej zależy od wyniku toczącego się postępowania dotyczącego uchylenia planu miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

brak jest bezpośredniego związku pomiędzy orzeczeniem o legalności uchwały we wskazanym wyżej zakresie a możliwością dokonania oceny czy orzeczenie o rozbiórce odpowiada prawu. Nie występuje zatem związek pomiędzy rozpatrzeniem skargi na przedmiotowy plan miejscowy a oceną legalności zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Podstawą już wydanej decyzji jest obowiązujący w chwili jej wydawania plan miejscowy. Jego zmiana w przyszłości będzie miała wpływ na decyzje wydane po jego uchyleniu nie zaś na decyzje, które jak w niniejszej sprawie, wydano przed jego zaskarżeniem.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w kontekście wpływu przyszłych rozstrzygnięć na ocenę legalności decyzji wydanych w poprzednim stanie prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ocena legalności decyzji administracyjnej jest kwestionowana w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym aktu prawa miejscowego, na podstawie którego decyzja została wydana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego zawieszenia postępowania i wpływu zmian w prawie na ocenę legalności wcześniejszych decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy zmiana planu miejscowego może unieważnić decyzję o rozbiórce? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 225/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Gl 711/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 125 § 1 pkt 1 art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S. P. o zawieszenie postanowienia sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 711/22 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 marca 2022 r., nr WINB-WOA.7721.65.2022.AG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowalnego postanawia: odmówić zawieszenia postępowania sądowego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 711/22 oddalił skargę S. P. (dalej jako skarżąca) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 marca 2022 r., nr WINB-WOA.7721.65.2022.AG, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rybnika z 12 stycznia 2022 r. nr 5/22, którą nakazano skarżącej rozbiórkę 34,00m odcinka ogrodzenia systemowego panelowego usytuowanego wzdłuż północnej granicy działki nr [...] przy ulicy [...] w R., 3,00 m odcinka ogrodzenia usytuowanego we wschodniej części tej działki, prostopadle do działki drogowej nr [...], 2,80 m odcinka tego ogrodzenia usytuowanego w zachodniej części tej działki, prostopadle do wymienionej powyżej działki drogowej.
Sąd uznał za prawidłowe wydanie przez organy decyzji rozbiórkowej bowiem lokalizacja części przedmiotowego ogrodzenia na działce przeznaczonej pod drogę wewnętrzną KDW nie była zgodna z zapisami obowiązującego w czasie jego budowy (w 2017 r.) planu miejscowego uchwały Rady Miasta Rybnika z 28 maja 2014 r. nr 706/XLVI/2014 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej. Budowa ogrodzenia jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). W takim wypadku organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze postępuje według przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 wspomnianej ustawy, czyli wobec braku innej możliwości wydaje orzeczenie rozbiórki, gdyż inaczej nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącej o jedynie formalnej niezgodności spornego ogrodzenia z planem miejscowym. Sąd stwierdził, że ogrodzenie powstało kiedy plan już obowiązywał, zatem art. 35 u.p.z.p. nie miał zastosowania.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Domaga się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmiany poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na zawisłość sprawy z jej skargi wywiedzionej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym odnośnie do uchwały Rady Miasta Rybnika nr 706/XLVI/2014 z 28 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej.
Skarżąca skierowała wezwanie do Rady Miasta Rybnika o usunięcie naruszenia prawa i interesu prawnego skarżącej ww. planem. Obecnie skutkiem negatywnego stanowiska tego organu zawisła jest sprawa ze skargi, która wniosła 7 grudnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Rady Miasta Rybnika. Podnosi, że stwierdzenie wadliwości powołanego aktu prawa miejscowego może oddziaływać na ocenę prawną decyzji poddawanych kontroli w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie przedstawiła szerszego uzasadnienia ww. wniosku, jednak z treści uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej można wywieść jakie będą prawdopodobne motywy skargi wywiedzionej na ww. plan miejscowy.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie NSA, w okolicznościach sprawy nie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie o zasadności skargi skarżącej na uchwałę Rady Miasta Rybnika nr 706/XLVI/2014 z 28 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej, w części dotyczącej ustalenia, że linia rozgraniczająca teren oznaczony symbolem literowym MN od terenu oznaczonego symbolem literowym KDW przebiega wzdłuż działki drogowej o numerze [...] przez teren działki o numerze [...], bezpośrednio wpływa na dokonanie oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji orzekającej o rozbiórce ogrodzenia położonego na drodze wewnętrznej E14KDW, sąsiadującej z nieruchomością skarżącej (działką nr [...]). Zdaniem NSA, brak jest bezpośredniego związku pomiędzy orzeczeniem o legalności ww. uchwały we wskazanym wyżej zakresie a możliwością dokonania oceny czy orzeczenie o rozbiórce odpowiada prawu.
Nie ulega wątpliwości, że podstawą wydania decyzji rozbiórkowej było ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że ogrodzenie na nieruchomości skarżącej zostało wybudowane na drodze wewnętrznej i z tego powodu w braku możliwości doprowadzenia takiej budowy do stanu zgodnego z prawem (zgodnego z obowiązującym w chwili wzniesienia ogrodzenia planem miejscowym) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane orzeczono jego częściową rozbiórkę.
Skoro plan miejscowy obowiązywał w chwili wydania decyzji rozbiórkowej i obowiązuje nadal, to nie sposób uznać, że okoliczność rozpoznania w przyszłości skargi skarżącej z 7 grudnia 2022 r. na tenże plan miejscowy i jej ewentualne uwzględnienie spowoduje brak legalności zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Nie występuje zatem związek pomiędzy rozpatrzeniem skargi na przedmiotowy plan miejscowy a oceną legalności zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Wobec tego nie sposób przyjąć, że wynik niniejszej sprawy w przedmiocie rozbiórki zależy od innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, w tym przypadku od rozpoznania skargi na uchwały Rady Miasta Rybnika nr 706/XLVI/2014 z 28 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej. Decydujące znaczenie ma tu bowiem fakt, że podstawą orzeczenia rozbiórki były zapisy planu, które obowiązywały w chwili wydawania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Ewentualne stwierdzenie w przyszłości w wyniku rozpoznania skargi skarżącej z 7 grudnia 2022 r. nieważności zapisów planu miejscowego w stosunku do przebiegu ogrodzenia w żaden sposób nie wpłynie na ocenę, że w poprzednio istniejącym stanie prawnym z planem w brzmieniu przed stwierdzeniem jego nieważności zasadne było przyjęcie, że wzniesienie ogrodzenia na drodze wewnętrznej było niezgodne z ówcześnie obowiązującymi zapisami tego planu. Stwierdzenie nieważności planu miejscowego w przyszłości nie wpływa na obecnie dokonywaną ocenę legalności zaskarżonej decyzji, czyli aktualnie zbadanie legalności decyzji rozbiórkowej nie zależy od wyniku zainicjowanego dopiero postępowania ze skargi skarżącej na ww. plan miejscowy.
Prawomocne orzeczenie w przyszłości przez Sąd o nieważności zapisów ww. planu miejscowego w zakresie drogi wewnętrznej E14KDW, na której skarżąca zbudowała ogrodzenie, nie może doprowadzić do tego, że zaskarżona decyzja o rozbiórce utraci swoją podstawę prawną. Podstawą już wydanej decyzji jest obowiązujący w chwili jej wydawania plan miejscowy. Jego zmiana w przyszłości będzie miała wpływ na decyzje wydane po jego uchyleniu nie zaś na decyzje, które jak w niniejszej sprawie, wydano przed jego zaskarżeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ustalił, że skarga na powyższą uchwałę w sprawie miejscowego planu miejscowego została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 7 grudnia 2022 r. i zarejestrowana pod sygn. II SA/Gl 22/23 oczekuje na rozpoznanie w dniu 29 marca 2023 r. Skarga ta spełnia wymogi formalne i nie została odrzucona. Jednakże jak już wcześniej wskazano okoliczność ta nie przesądza o wyniku kontroli legalności decyzji rozbiórkowej. Nie zachodzi zatem przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI