II OSK 225/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję GINB, uznając, że nakaz rozbiórki oranżerii został wydany z naruszeniem prawa z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i doręczenia postanowienia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. H. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę oranżerii. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, stwierdzając, że nakaz rozbiórki został wydany z naruszeniem prawa, ponieważ nie ustalono jednoznacznie terminu wykonania robót budowlanych, a postanowienie nakładające obowiązki nie zostało skutecznie doręczone stronie.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu, nakazującej A. H. rozbiórkę oranżerii zrealizowanej na tarasie jego lokalu mieszkalnego. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd uznał, że nakaz rozbiórki został wydany z naruszeniem prawa, ponieważ nie ustalono jednoznacznie stanu faktycznego dotyczącego terminu wykonania robót budowlanych. Podkreślono, że nie można skutecznie wywieść niespełnienia obowiązku legalizacyjnego, jeśli stronie nie doręczono zgodnie z przepisami postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dodatkowo, brak było ustaleń co do terminu wykonania robót budowlanych, co jest kluczowe dla zastosowania nakazu rozbiórki. Protokół z oględzin nie był wystarczający, gdyż nie uczestniczył w nim skarżący, a osoby sporządzające oględziny nie zostały przesłuchane. NSA stwierdził rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz art. 133 § 1 P.p.s.a., co uzasadniało zastosowanie sankcji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. H. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja taka jest wadliwa, jeśli stan faktyczny nie został jednoznacznie ustalony, a strona nie otrzymała skutecznego doręczenia postanowienia.
Uzasadnienie
Nakaz rozbiórki wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, a brak skutecznego doręczenia postanowienia uniemożliwia wywiedzenie konsekwencji prawnych z niespełnienia obowiązków legalizacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
Prawo budowlane art. 49b § ust. 3 w zw. z art. 156
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten ma zastosowanie w przypadku niespełnienia obowiązków określonych w ust. 2, co skutkuje nakazem rozbiórki obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 49b § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega unieważnieniu, gdy dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo jest sprzeczna z uchwałą rady gminy, lub z postanowieniem właściwego sądu.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 49b § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa przesłanki legalizacji obiektu budowlanego wstrzymania robót i nałożenia obowiązków przedłożenia dokumentów.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa, które roboty budowlane wymagają zgłoszenia.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót, a do wykonania robót można przystąpić po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników do organów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy lub uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska strzeże praw nabytych zgodnie z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 49b ust. 1-3 Prawa budowlanego. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego terminu wykonania robót budowlanych. Nieskuteczne doręczenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz P.p.s.a. (art. 133 § 1).
Godne uwagi sformułowania
Zastosowanie rygorystycznego środka prawnego – nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wymaga takiego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który nie budzi wątpliwości co do tego, że odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie prawnej. Nie można skutecznie wywieść niespełnienie obowiązku skoro stronie nie doręczono, zgodnie z przepisami prawa, postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z [...] sierpnia 2012 r. Dla zastosowania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zasadnicze, podstawowe znaczenie ma ustalenie terminu wykonania robót budowlanych. Rażącym naruszeniem prawa jest zastosowanie normy prawnej do stanu faktycznego niezapisanego w normie prawnej (art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane).
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Łukasz Krzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach budowlanych, prawidłowe doręczanie pism procesowych, stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozbiórką oranżerii i procedurą legalizacyjną, ale ogólne zasady dotyczące dowodów i doręczeń są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i doręczeń, nawet w pozornie prostych sprawach budowlanych, co może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych i wyroków sądowych.
“Błąd w doręczeniu pisma kosztował GINB uchylenie decyzji. Jak sądy pilnują formalności w sprawach budowlanych?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 225/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-10-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-01-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Łukasz Krzycki Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1966/14 - Postanowienie NSA z 2014-07-30 VII SA/Wa 1081/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-10-25 VII SA/Wa 225/14 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2014-05-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623 art. 49b ust. 3 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 ppsa Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Łukasz Krzycki Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1081/13 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], 3) zasądza od Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. H. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1081/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A. H. od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z dnia [...] października 2012 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego badana w trybie nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu, którą organ na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) nakazał A. H. rozbiórkę oranżerii zrealizowanej na tarasie lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w Świnoujściu, nie jest obarczona żadną wadą wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. H. w dniu 28 września 2011 r. dokonał zgłoszenia zabudowy tarasu z przeznaczeniem na oranżerię. W wyniku odwołania A. H. od decyzji Prezydenta Miasta Świnoujście z dnia [...] października 2011 r., wnoszącej sprzeciw do zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych (biorąc pod uwagę pismo Wspólnoty Mieszkaniowej informujące o tym, że przedmiotowa oranżeria została wykonana przed dokonaniem zgłoszenia), Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu o informację, kiedy została wykonana zabudowa tarasu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu w wyniku oględzin dokonanych w dniu [...] kwietnia 2012 r. stwierdził, że na kontrolowanej nieruchomości przy ul. [...] w Świnoujściu zostały wykonane w 2010 r., późną wiosną, roboty polegające na zabudowie tarasu, z przeznaczeniem na oranżerię. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego prawidłowo organ powiatowy uznał, że przedmiotowa zabudowa tarasu na oranżerię wymagała zgłoszenia do organu administracji, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Zgłoszenie, którego dokonał A. H. w dniu 28 września 2011 r., nastąpiło po rozpoczęciu robót budowlanych. Postępowanie w tej sprawie zakończyło się decyzją Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2012 r., uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Świnoujście z dnia [...] października 2011 r. (wnoszącą sprzeciw w sprawie zamiaru zabudowy tarasu z przeznaczeniem na oranżerię) i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. H. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, określonych dokumentów. Inwestor nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z nałożonych obowiązków, czego konsekwencją było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu decyzji nakazującej rozbiórkę oranżerii, która, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest zgodna z prawem. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. złożył A. H., zarzucając rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego, a zwłaszcza art. 49b ust. 1-3 i art. 29 ust. 1 pkt 2. Podniósł, iż decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy, zebrany wadliwie, w konsekwencji czego organ oparł się na błędnym ustaleniu, że skarżący dokonał montażu oranżerii bez wymaganego prawem uprzedniego zgłoszenia. Zwrócił ponadto uwagę na nieprawidłowe doręczenie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz wskazał, że decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2012 r., uchylająca decyzję z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie sprzeciwu i umarzająca postępowanie administracyjne, rozstrzyga na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia art. 139 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd podkreślił, że tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest trybem nadzwyczajnym, w którym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania zwykłego, lecz ogranicza się do kontroli decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 2 k.p.a. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzające brak kwalifikowanej wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z dnia [...] października 2012 r. Kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu – na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane – nakazał A. H. rozbiórkę oranżerii wykonanej na tarasie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w Świnoujściu. Zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W ust. 2 przewidziano natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wreszcie zgodnie z art. 49b ust. 3 w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu w badanej w trybie nieważnościowym decyzji z dnia [...] października 2012 r. stwierdził, że A. H. wykonał oranżerię w warunkach samowoli budowlanej, bowiem dokonał zgłoszenia już po jej zrealizowaniu. Takie ustalenie jest kwestionowane przez skarżącego, który w odwołaniu od decyzji nakazującej rozbiórkę, jak i w toku postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności wykazywał, że zrealizował oranżerię po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, w listopadzie 2011 r. Zauważyć wobec tego trzeba, że zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Podkreślenia wymaga, że inwestor nie może przystąpić do wykonywania zgłoszonych robót budowlanych przed upływem 30 dni, o których mowa w powołanym przepisie, ale również skuteczne wniesienie sprzeciwu przez organ powoduje niemożność przeprowadzenia robót budowlanych w oparciu o dokonane zgłoszenie. Wniesienie sprzeciwu (niezależnie od tego, czy jest on wniesiony zasadnie, czy nie) zawsze oznacza dla inwestora zakaz realizacji zgłoszonych robót, nawet wówczas, gdy sprzeciw ten inwestor kwestionuje wniesionym odwołaniem. A. H. dokonał zgłoszenia w dniu 28 września 2011 r., w stosunku do którego decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezydent Miasta Świnoujście wniósł sprzeciw. Skarżący nie mógł zatem przystąpić do realizacji robót w oparciu o dokonane zgłoszenie. Jak natomiast wynika z art. 49b Prawa budowlanego, przepis ten ma zastosowanie nie tylko do obiektu zrealizowanego bez uprzedniego dokonania zgłoszenia, lecz dotyczy również sytuacji, w której wprawdzie inwestor zgłoszenia dokonał, ale organ architektoniczno-budowlany wniósł sprzeciw w oparciu o art. 30 ust. 6 ustawy. Tak więc, nawet jeżeli A. H. zrealizował oranżerię po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, to z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta Świnoujście decyzją z dnia [...] października 2011 r. wniósł sprzeciw, sytuacja taka również spełnia przesłanki określone w art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Prawidłowo zatem w okolicznościach sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nałożył na inwestora obowiązki wynikające z ust. 2 art. 49b Prawa budowlanego. A. H. w wyznaczonym terminie nie przedłożył żądanych dokumentów Jak już wskazano, zgodnie z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym w oparciu o art. 49b ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części. Podkreślić też trzeba, że w takiej sytuacji organ zobligowany jest do wydania nakazu rozbiórki, decyzja wydawana na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ma bowiem charakter związany. Odnosząc się do zarzutu wadliwego doręczenia inwestorowi postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Sąd wskazał, że postanowienie to zostało skierowane na wskazany przez skarżącego w piśmie z dnia 20 stycznia 2012 r. adres do korespondencji. W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z dnia [...] października 2012 r. nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie wystąpiły również pozostałe przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., mogące stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. są zatem zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270). A. H. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił: I. Obrazę przepisu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów: 1) art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 134 § 2 powołanej ustawy w zakresie, w jakim na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy Sąd I instancji ustalił, iż ustalenia faktyczne w przedmiocie wykonania robót budowlanych wynikają z czynności oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt [...], a stanowisko to konsekwentnie podtrzymywane było przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie oraz przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, w zaskarżonych decyzjach, podczas gdy w sprawie organ administracyjny Wojewoda Zachodniopomorski w postępowaniu odwoławczym od sprzeciwu organu I instancji, odwołał czynności kontrolne, co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...], a czynność oględzin przeprowadzona została przed wszczęciem postępowania w sprawie o legalizację samowoli budowlanej, sygn. akt [...]; 2) obrazę przepisów art. 1 § 1 ustawy w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, w zakresie, w jakim Sąd I instancji odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji wobec zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 § pkt 2 k.p.a., wskutek naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w niniejszej skardze; 3) obrazę przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...], pomimo iż decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w zakresie zaskarżonych przepisów prawa materialnego i procesowego; 4) obrazę przepisu art. 7 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. w związku z art. 12 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a., w zakresie w jakim rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w zakresie działania zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane w przedmiocie trybu legalizacji samowoli budowlanej i odpowiednio do treści przepisów Kodeks postępowania administracyjnego, – z obowiązkiem podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób budzący zaufanie uczestników do organów administracyjnych, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności, – organy administracyjne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności utrzymały w mocy decyzję rażąco naruszającą prawo materialne i procesowe przedstawione w niniejszej skardze; 5) obrazę przepisu art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych, oświadczeń i twierdzeń strony skarżącej w przedmiocie wykonania zabudowy tarasu zgodnie z ustawa Prawo budowlane odpowiednio do treści złożonego w dniu 28 września 2011 r., zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę; 6) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na odmowie przyznania stronie skarżącej ochrony prawa nabytego zgodnie z ustawą Prawo budowlane w zakresie prawa do rozpoczęcia i wykonania prac budowlanych na terenie prywatnej własności, odpowiednio do treści niezakwestionowanego zgłoszenia, oraz wydanie decyzji niekorzystnej dla strony skarżącej w sprawie w której uchylono decyzje organu I instancji i umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe, skutkiem czego było wszczęcie ponownie postępowania administracyjnego o sygn. akt [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu w sprawie z naruszeniem zasady ne bisin idem. II. Obrazę przepisu art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, to jest przepisów: 1) rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej: ustawa, a zwłaszcza przepisu art. 49b ust. 1-3 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2, w zakresie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji organu I i II instancji, oraz – w konsekwencji – zasadności zastosowania trybu legalizacyjnego ustawy Prawo budowlane; 2) rażące naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 i 6 w związku z art. 3 pkt 7 w związku z art. 3 pkt 6, w zakresie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie organu I i II instancji, w przedmiocie zasadności przeprowadzenia trybu legalizacyjnego; 3) art. 32 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. z dnia 10 lipca 2003 r. Nr 120, poz. 1127 ze zm.), w zakresie zastosowania druków wraz z załącznikami sprawie nie odpowiadających treści zaskarżonych przepisów; 4) rażące naruszenie prawa art. 32 k.p.a. w związku z art. 40 § 1-5 k.p.a., oraz przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), w zakresie trybu doręczeń i postępowania dowodowego w zakresie: – zgłoszenia zamierzenia robót budowlanych i braków załącznika dot. adresu korespondencyjnego, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia w przedmiocie wskazanego zarzutu, – całkowitego pominięcia przez organ administracyjny okoliczności, iż strona skarżąca wykonała wszelkie obowiązki wymagane prawem w chwili zgłoszenia w dniu 28 września 2011 r., a brak jest postanowienia organu I instancji przeciwnego, – braku pouczenia organu administracyjnego o obowiązku wskazania pełnomocnika dla doręczeń w kraju, pomimo iż w oświadczeniu o prawie do dysponowaniu nieruchomością wskazany został adres zamieszkania [...], – nieprawidłowe doręczenie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. sygn. akt PINB.7355.5.2011.KN., w postępowaniu wszczętym wskutek orzeczenia na niekorzyść strony, – dokonywania doręczeń dla pełnomocnika zgłoszonego z chwilą złożenia zgłoszenia budowlanego: E. R., dopiero po zakończeniu postępowania w II instancji, co wynika wprost z rozstrzygnięć organu administracyjnego I i II instancji, i stosowanie różnych adresów: strony albo pełnomocnika, – odstąpienie od czynności przeprowadzenia oględzin w sprawie. Mając powyższe na uwadze wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1081/13 w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 49 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) jest zasadny. Zastosowanie rygorystycznego środka prawnego – nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wymaga takiego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który nie budzi wątpliwości co do tego, że odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie prawnej. Według art. 49b ust. 1 "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane określa przesłanki legalizacji, zaś art. 49b ust. 3 tej ustawy, konsekwencje prawne niespełnienia obowiązków określonych w art. 49 ust. 2 – konsekwencje nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W sprawie zastrzeżenia budzi dokonanie ustaleń stanu faktycznego, który odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Nie można skutecznie wywieść niespełnienie obowiązku skoro stronie nie doręczono, zgodnie z przepisami prawa, postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu z [...] sierpnia 2012 r. Zarzut ten wymaga ustalenia co do zachowania wymogu z art. 44 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Dla zastosowania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zasadnicze, podstawowe znaczenie ma ustalenie terminu wykonania robót budowlanych. Ustalenie czy wykonano roboty budowlane przed zgłoszeniem przesądza o dopuszczalności zastosowania nakazu rozbiórki. Takich ustaleń w sprawie brak. Nie daje takich podstaw protokół z oględzin, w którym zapisano o spostrzeżeniach osób, które nie zostały przesłuchane w charakterze świadków. W oględzinach nie uczestniczył skarżący, tym samym pozbawiono go możliwości obrony. Zasadnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rażącym naruszeniem prawa jest zastosowanie normy prawnej do stanu faktycznego niezapisanego w normie prawnej (art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Uzasadnia to zastosowanie sankcji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie organy orzekające nie ustaliły stanu faktycznego, który dawał podstawy prawne do zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego odmawiając zastosowania sankcji nieważności. W tym stanie rzeczy, skoro istota sprawy co do zasadności zastosowania sankcji nieważności została dostatecznie ustalona, na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI