II OSK 2248/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że represje doznane w okresie stanu wojennego nie mieszczą się w definicji ustawowej.
Skarżący domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu represji doznanych w okresie stanu wojennego, w tym pobicia przez funkcjonariuszy. Zarówno organ administracji, jak i WSA w Bydgoszczy, odmówiły przyznania uprawnień, wskazując, że ustawa o kombatantach nie obejmuje represji z tego okresu. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu S.K. uprawnień kombatanckich przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący powoływał się na represje doznane w październiku 1982 r., w tym pobicie przez funkcjonariuszy publicznych, co miało skutkować rozstrojem zdrowia. Organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznały, że opisane przez skarżącego zdarzenia nie mieszczą się w definicji działalności kombatanckiej ani represji wojennych i powojennych określonych w ustawie o kombatantach, która precyzyjnie określa okresy i rodzaje zdarzeń uprawniających do świadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Podkreślono, że ustawa o kombatantach ma charakter szczególny i nie podlega wykładni rozszerzającej, a represje z okresu stanu wojennego nie są objęte jej zakresem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ ustawa o kombatantach precyzyjnie określa zakres działalności kombatanckiej i represji, a okres stanu wojennego oraz doznane wówczas krzywdy nie mieszczą się w tych definicjach.
Uzasadnienie
Ustawa o kombatantach ma charakter szczególny i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przepisy dotyczące uprawnień kombatanckich i represji obejmują ściśle określone okresy i rodzaje zdarzeń, które nie obejmują represji z okresu stanu wojennego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa o kombatantach art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pomocnicze
Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Represje doznane w okresie stanu wojennego nie mieszczą się w definicji ustawowej działalności kombatanckiej ani represji wojennych i powojennych. Ustawa o kombatantach ma charakter szczególny i nie podlega wykładni rozszerzającej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował prawo materialne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji (brak wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie zasady zaufania, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego). Naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o kombatantach jest przepisem szczególnym, a więc nie podlega wykładni rozszerzającej. Konsekwencją takiej woli ustawodawcy jest brak przesłanek do przyjęcia wykładni funkcjonalnej, zezwalającej na objęcie tym przepisem szerszego kręgu osób.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Ewa Kręcichwost - Durchowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących okresu stanu wojennego i zakresu stosowania ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji represji z okresu stanu wojennego, które nie są objęte ustawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie okresu stanu wojennego i prawa do świadczeń dla osób represjonowanych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych historią i prawem.
“Czy represje z czasów stanu wojennego uprawniają do statusu kombatanckiego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2248/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-09-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Elżbieta Kremer Ewa Kręcichwost - Durchowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Bd 209/13 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2013-05-29 II OZ 774/15 - Postanowienie NSA z 2015-08-28 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, sędzia NSA Elżbieta Kremer, sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 209/13 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 209/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] odmówiono skarżącemu S.K. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji doznanych w październiku 1982r. Organ I instancji wskazał, że podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. W wyniku zapadłej decyzji skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W jej uzasadnieniu podał, że analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji jednoznacznie pozwala wykluczyć, by do strony miały zastosowanie przepisy ustawy o kombatantach, wedle której, uprawnienia kombatanckie przyznawane są za działalność kombatancką lub za działalność równorzędną. Organ podkreślił, iż uprawnienia kombatanckie nie przysługują wszystkim osobom, które doznały represji okresu wojennego i powojennego. Zauważył, iż podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r., poz. 400 ze zm. - dalej "ustawa o kombatantach") i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Obowiązująca ustawa enumeratywnie wylicza tytuły, z jakich możliwe jest przyznanie uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach. Niemożliwym więc jest przyznanie wnioskowanych przez stronę uprawnień kombatanckich za doznane represje. Organ zaznaczył, iż nie kwestionuje represji, jakim strona podlegała w okresie PRL, jednakże powyższe nie stanowią represji w rozumieniu ww. ustawy. Organ orzekając w przedmiocie uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach związany jest brzmieniem przepisów ustawy. Natomiast wolą ustawodawcy tego rodzaju represje nie zostały zaliczone do kategorii zdarzeń wyczerpujących przesłanki art. 1-4 ustawy o kombatantach. Ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy i przyznania uprawnień z niej wynikających z innych tytułu. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu wskazał, że dnia 15 października 1982 r. został pobity przez funkcjonariuszy publicznych, w związku z czym doznał rozstroju zdrowia. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania oraz art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 209/13, skargę tę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowiła kwestia przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Skarżący bowiem, jak wynika z akt sprawy, w licznej korespondencji kierowanej do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatanckich i Osób Represjonowanych w W., wnioskował o wydanie decyzji w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oraz dodatku kombatanckiego do renty rolniczej, opierając swoje uprawnienia w tym zakresie na podstawie prawnej określonej w art. 5 ustawy o kombatantach oraz orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. stwierdzającym niezgodność z prawem wprowadzenia stanu wojennego, a uzasadniając je represjami doznanymi w czasie stanu wojennego. Powołał się m.in. na okoliczność pobicia go z przyczyn politycznych przez funkcjonariuszy publicznych w dniu 15 października 1982 r. w związku z nieprawdziwym zarzutem znieważenia symboli religijnych, na fakt niestawienia się po wprowadzeniu stanu wojennego w zmilitaryzowanej [...] oraz na fakt zdania legitymacji PZPR w 1982 r. po powtórnym wstąpieniu do partii w 1980 r. Zdaniem skarżącego, wskazane okoliczności spowodowały, że znalazł się w zainteresowaniu władzy państwowej i został uznany za niebezpiecznego politycznie. Efektem zaś pobicia, jak wskazał, były silne bóle głowy, stany lękowe, zaburzenia pamięci i słuchu, a w konsekwencji choroby psychiczne (schizofrenia, psychoza alkoholowa), na które zapadł. W ocenie skarżącego, stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 16 marca 2011 r. nielegalności wprowadzenia stanu wojennego uzasadnia odpowiedzialność prawną i finansową państwa za przestępstwa stanu wojennego, w tym wniosek skarżącego uzasadniony represjami, których doświadczył w tym okresie i ich następstwami w życiu skarżącego, w szczególności zdrowotnymi. Zdaniem natomiast Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. nie było podstaw do uwzględnia wniosku skarżącego, albowiem nie mają do niego zastosowanie przepisy ustawy o kombatantach. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 3 ustawy o kombatantach precyzują, co należy rozumieć przez działalność kombatancką i działalność równorzędną działalności kombatanckiej. Stosownie zaś do regulacji art. 4 ustawy o kombatantach jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, a także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia. Z przepisów art. 9 – 20² ustawy o kombatantach wynika natomiast, że kombatantom oraz osobom uprawnionym na podstawie jej art. 4 przysługuje szereg uprawnień określonych w ustawie. Uprawnienia te jednak przysługują w myśl art. 21 ust. 1 przywołanej ustawy osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4 tej ustawy, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, chyba że jej działalność charakteryzuje się cechami wykluczającymi możliwość nabycia uprawnień, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o kombatantach (dotyczy to głównie współpracy z okupantem, pracy w strukturach aparatu bezpieczeństwa władz komunistycznych lub też, gdy uchybiła godności obywatela polskiego). Sąd podkreślił, iż warunkiem ubiegania się o świadczenia określone w ustawie o kombatantach, jest przyznanie w drodze decyzji uprawnień kombatanckich, a więc potwierdzenie działalności wymienionej w art. 1 ust. 2 i art. 2 tej ustawy lub też potwierdzenie faktów wymienionych w art. 4 tej ustawy (doznanie ściśle wskazanych w tym przepisie represji). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne przedstawione przez skarżącego i traktowanych przez niego jako represje, nie można zakwalifikować jako działalności kombatanckiej lub działalności równorzędnej działalności kombatanckiej (art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy o kombatantach), a także jako represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o kombatantach i jako faktów, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy. Wobec powyższego uprawnione było stanowisko organu orzekającego w przedmiotowej sprawie, o braku podstaw pranych do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich, co stanowi warunek konieczny otrzymania uprawnień określonych w ustawie o kombatantach. Zdaniem Sądu opisanych przez skarżącego okoliczności i zdarzeń nie można uznać jako spełniających warunki wymienione w art. 1 ust. 2 oraz art. 2 ustawie o kombatantach. Przepisy te bowiem dotyczą okresu I i II Wojny Światowej oraz zdarzeń mających miejsce w czerwcu 1956r. i grudniu 1970r. Skarżący natomiast, jak wskazano wyżej, wywodzi swoje uprawnienia kombatanckie z sytuacji mających miejsce w czasie stanu wojennego tj. w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r., i ich konsekwencji w życiu skarżącego. Charakter krzywd opisanych przez skarżącego (przede wszystkim rozstrój zdrowia fizycznego i psychicznego na skutek pobicia strony), nie może być także zakwalifikowany jako działalność, o której mowa w art. 3 ustawy o kombatantach, bowiem przepis ten dotyczy, jak słusznie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. o sygn. akt II SA/Bk 35/13 (dostępnym na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), przebywania w sowieckiej niewoli lub obozach internowania, jak też przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach niewoli i odosobnienia. Z przyczyn podanych powyżej nie było też podstaw do stwierdzenia, iż w przypadku skarżącego mogą mieć zastosowanie przepisy art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o kombatantach, a więc do uznania skarżącego za osobę, która podlegała represjom wojennym i okresu powojennego lub która została odebrana rodzicom w celu eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia. Przepis art. 4 ust. 1 dotyczy bowiem okresu wojennego, a powojennego i mającego miejsce na terytorium Polski wyłącznie w ściśle określonym przedziale czasowym, obejmującym lata 1944 – 1956 r., zaś przepis art. 4 ust. 2 odnosi się włącznie do faktu odebrana dziecka rodzicom we ww. celu, na co skarżący nie wskazał w żadnym z pism kierowanych do organu. W ustawie o kombatantach nie przewidziano żadnych uprawnień kombatanckich związanych z represjami mającymi miejsce w okresie stanu wojennego tj. w latach 1981-1983 (por. ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2013r.). Tym samym uznać należy, że okoliczność faktyczne opisane przez skarżącego w licznych pismach kierowanych do organu, w żadnym wypadku nie uzasadniają wniosku skarżącego o potwierdzenie jego uprawnień kombatanckich. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył S.K. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa") w zw. z art. 7 i 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej "Kpa"), oraz w związku z art. 151 Ppsa wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a organ administracji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, nie przeprowadzono w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, b) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8 Kpa, oraz w związku z art. 151 Ppsa wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ administracji publicznej nie prowadził postępowań w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, c) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 77 i 80 Kpa oraz w związku z art. 151 Ppsa, wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organy administracji zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność jest udowodniona musi nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał prawidłowej kontroli w części dotyczącej naruszenia zasady nakazującej uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta wyrażona została wprost w art. 7 Kpa nakazującym, by organ załatwiający sprawę miał na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 820/81 , ONSANr 2/1981, poz. 57, z aprobującą glosą J. Łętowskiego (por. OSPiKA Nr 1/1982, poz. 22) oraz szeregu późniejszych orzeczeń przyjął, iż organ administracji, działając na podstawie przepisów prawa materialnego jest obowiązany - zgodnie z zasadą art. 7 Kpa - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. W pełni zgodzić się należy z poglądem o braku możliwości w państwie prawnym na aprioryczną supremację interesu społecznego nad interesem jednostki. Zasada, o jakiej mowa obowiązuje w toku całego postępowania administracyjnego, a zatem od jego wszczęcia, w postępowaniu wyjaśniającym oraz przy podejmowaniu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Badając stosownie do treści art. 183 § 2 Ppsa zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie. Składając skargę kasacyjną skarżący zarzucił wyrokowi I instancji naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8 Kpa, oraz w związku z art. 151 Ppsa oraz naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 77 i 80 Kpa. Autor kasacji nie wskazał jednak w czym upatruje naruszenie przez Sąd I instancji tych regulacji poza przytoczeniem fragmentów uzasadnień sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ppsa, w świetle którego, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli jednak Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, to nie można mu skutecznie postawić zarzutu naruszenia wskazanego wyżej przepisu, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012r., I OSK 1426/11, LEX nr 1126266). Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji skarżący złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji doznanych w październiku 1982r. Powołał się na okoliczność pobicia go z przyczyn politycznych przez funkcjonariuszy publicznych w dniu 15 października 1982 r. w związku z nieprawdziwym zarzutem znieważenia symboli religijnych, na fakt niestawienia się po wprowadzeniu stanu wojennego w zmilitaryzowanej [...] oraz na fakt zdania legitymacji PZPR w 1982 r. po powtórnym wstąpieniu do partii w 1980 r. Ponieważ organ nie negował powyższym okolicznościom, to nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania, które w istocie służą należytemu i wyczerpującemu ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy art. 1-4 ustawy o kombatantach. Art. 1 i 2 ustawy o kombatantach działalność kombatancką odnoszą do udziału we wskazanych wojnach, działaniach zbrojnych, formacjach wojskowych, organizacjach walczących o niepodległość Polski, dawania schronienia określonym osobom. Zgodnie z art. 3 ustawy o kombatantach do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z kombatancką zalicza się m.in. czas przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Przepisy ustawy stosuje się również stosownie do art. 4 ust. 1 do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; 2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach; 3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR; 4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Zestawiając przywołane regulacje prawne ustawy o kombatantach z okolicznościami faktycznymi przedstawionymi przez skarżącego tj. z faktem pobicia skarżącego z przyczyn politycznych przez funkcjonariuszy publicznych w dniu 15 października 1982 r. w związku z nieprawdziwym zarzutem znieważenia symboli religijnych, faktem niestawienia się po wprowadzeniu stanu wojennego w zmilitaryzowanej [...] oraz faktem zdania legitymacji PZPR w 1982 r., Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż nie można zakwalifikować powyższych okoliczności faktycznych wskazanych przez skarżącego, jako działalności kombatanckiej lub działalności równorzędnej działalności kombatanckiej (art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy o kombatantach), a także jako represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o kombatantach i jako faktów, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy. Na gruncie niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem art. 4 ustawy o kombatantach jest przepisem szczególnym, a więc nie podlega wykładni rozszerzającej. Skoro przepis ten zawiera wyraźne ograniczenie zarówno czasowe, jak i podmiotowe i przedmiotowe, gdyż pozostawia poza działaniem ustawy zarówno część osób represjonowanych, jak i część działań niewątpliwie mających charakter represji, to tym samym konsekwencją takiej woli ustawodawcy jest brak przesłanek do przyjęcia wykładni funkcjonalnej, zezwalającej na objęcie tym przepisem szerszego kręgu osób (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 633/09. baza orzeczeń NSA). Zatem zasadnie Sąd I instancji nie naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa na podstawie art. 151 Ppsa oddalił skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną. Przepisy art. 209 i 210 Ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami, natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 Ppsa, a zatem o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Sąd I instancji, na podstawie odrębnego wniosku i oświadczenia, które pełnomocnik z urzędu winien skierować do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI