II OSK 2243/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nałożenia kary pieniężnej za niewłaściwe zabezpieczenie zabytkowego pieca.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o nałożeniu kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia zabytkowego pieca wypałowego. P.G. twierdził, że zabezpieczenie plandeką zostało zniszczone przez wiatr, jednak nie wykazał, że podjął kroki w celu naprawy lub że działał w sposób należyty. NSA uznał, że skarżący nie wykazał skutecznego zabezpieczenia zabytku i oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o nałożeniu na P.G. kary pieniężnej w wysokości 25.000 zł. Kara została nałożona za niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia zabytkowego pieca wypałowego kręgowego systemu [...] przed dalszym niszczeniem poprzez skuteczne zabezpieczenie przed zamakaniem. P.G. argumentował, że wykonał zalecenia, przykrywając piec plandeką, która następnie została zniszczona przez silny wiatr, co stanowiło działanie siły wyższej. Sądy obu instancji uznały jednak, że skarżący nie wykazał skutecznego zabezpieczenia zabytku, nie podał terminu ani okoliczności zniszczenia plandeki, ani nie podjął działań w celu jej naprawy. NSA podkreślił, że zabezpieczenie powinno być skuteczne i względnie trwałe, a nie tymczasowe lub epizodyczne. Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił działania siły wyższej, która uchylałaby jego odpowiedzialność, a organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od P.G. koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie udowodni skutecznego zabezpieczenia, nie podjęła działań naprawczych po wystąpieniu siły wyższej i nie wykazała, że jej działania były zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał, że podjął skuteczne zabezpieczenie zabytku, ani że po zniszczeniu plandeki przez wiatr podjął niezwłoczne działania naprawcze. Brak dowodów na działanie siły wyższej jako wyłącznej przyczyny braku skutecznego zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
Uoz art. 107e § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 107e § 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 40 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
Uoz art. 107g
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
K.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uoz art. 89 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Uoz art. 93 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ppsa art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia zabytku przed zamakaniem. Brak wykazania skutecznego zabezpieczenia zabytku plandeką. Niewykazanie, że zniszczenie plandeki przez wiatr stanowiło siłę wyższą uchylającą odpowiedzialność. Niewykazanie podjęcia niezwłocznych działań naprawczych po uszkodzeniu zabezpieczenia. Niewłaściwe zastosowanie art. 107e ust. 1 Uoz. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 K.p.a., art. 106 § 3 Ppsa, art. 189e K.p.a., art. 189d K.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Wykonanie obowiązku zakładało logicznie, że zadaszenie będzie miało charakter względnie trwały, a nie tymczasowy lub epizodyczny. Gdyby więc rzeczywiście doszło do zerwania plandeki przez wiatr, tak jak twierdzi skarżący, to jego obowiązkiem było niezwłoczne naprawienie uszkodzonego zabezpieczenia. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do reguły na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający
Jan Szuma
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za niewłaściwe zabezpieczenie zabytków, stosowanie kar pieniężnych, zakres postępowania dowodowego w sądach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewłaściwego zabezpieczenia zabytku i argumentacji o sile wyższej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i odpowiedzialności właściciela za ich stan, co jest istotne dla szerszego grona odbiorców, a także porusza kwestie proceduralne w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
“Czy silny wiatr zwalnia z obowiązku ochrony zabytku? NSA rozstrzyga sprawę kary za zaniedbanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2243/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Robert Sawuła /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6369 Inne o symbolu podstawowym 636 Hasła tematyczne Zabytki Sygn. powiązane VII SA/Wa 1965/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-27 Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2067 art. 107e ust. 1 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Bąkowski, Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.), Sędzia WSA (del.) Jan Szuma, Protokolant asystent sędziego Paweł Chyliński, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1965/20 w sprawie ze skargi P.G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr DOZ-OAiK.650.258.2020.MW w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.G. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 1965/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę P.G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN, Minister) z 7 sierpnia 2020 r., znak DOZ-OAiK.650.258.2020.MW, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1.Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, piec wypałowy kręgowy systemu [...] z terenem cegielni zlokalizowany w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], został wpisany do rejestru zabytków pod nr rej. [...], na podstawie decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WWKZ) z 25 czerwca 2009 r. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 12 października 2018 r. stwierdzono, że przedmiotowy obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Ściana południowa oraz narożnik północno-wschodni pieca posiadają pęknięcia pionowe. Ściany zewnętrzne pieca noszą liczne ślady przemurowań. Obiekt porośnięty jest roślinnością samosiewną. Przesklepiona część obejścia jest w dużym fragmencie zawalona do wnętrza. W dniu 26 października 2018 r. WWKZ wydał P.G. (właściciel w/w obiektu) zalecenia pokontrolne, zmienione 4 grudnia 2018 r., w zakresie usunięcie zalegających licznych elementów ze stali nierdzewnej i uporządkowanie przestrzeni wokół pieca oraz usunięcie śmieci zalegających we wnętrzu obiektu oraz zabezpieczenie pieca przed dalszym niszczeniem poprzez skuteczne zabezpieczenie przed zamakaniem, np. plandeką. Organ ten ustalił, że powyższe prace powinny zostać wykonane do 31 marca 2019 r. 2.2. W wyroku wskazano dalej, że w wyniku oględzin przeprowadzonych przez organ wojewódzki w dniu 12 kwietnia 2019 r. stwierdzono, że P.G. nie wywiązał się z części zaleceń dot. zabezpieczenia pieca przed dalszym niszczeniem. W związku z powyższym 28 listopada 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych. 2.3. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 1965/20 kolejno wskazano, że WWKZ decyzją nr 3/Po/2020 z 17 stycznia 2020 r. nałożył na P.G. karę pieniężną w wysokości 25.000 zł z powodu niewykonania zaleceń pokontrolnych w zakresie zabezpieczenia obiektu pieca wypałowego kręgowego systemu [...] przed dalszym niszczeniem poprzez skuteczne zabezpieczenie przed zamakaniem np. plandeką, które to obowiązki skarżący miał wykonać do 31 marca 2019 r. Organ I instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 107e ust. 1 i ust. 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2018, poz. 2067 ze zm.; Uoz) w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm.; K.p.a.). Z uwagi na niewykonanie części zaleceń pokontrolnych w odniesieniu do pieca wypałowego kręgowego systemu [...]a w [...] oraz wartości zabytku organ uznał za słuszne i uzasadnione nałożenie na skarżącego kary w wysokości 25.000 zł. Wymierzając administracyjną karę pieniężną organ konserwatorski stwierdził, że naruszenie prawa polegające na niewykonaniu zaleceń było działaniem świadomym, wpływającym w negatywny sposób na stan przedmiotowego obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Ponadto wskazane w zaleceniach prace stanowią podstawowe zabezpieczenie zabytku przed postępującym niszczeniem jego zabytkowej tkanki. Zakres prac określony w zaleceniach pokontrolnych miał na celu wykonanie niezbędnych prac zabezpieczających przed dalszym niszczeniem zabytku. Właściciel obiektu zobowiązany jest z mocy prawa do właściwej opieki nad zabytkiem i właściwego jego zabezpieczenia, tymczasem tu nie podjął działań mających na celu uniknięcie skutków naruszenia prawa przed upływem terminu wy konania zaleceń pokontrolnych. 2.4. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że od powyższej decyzji odwołanie wniósł P.G., zaskarżając ją w całości, powołując się na zniszczenie wykonanego zabezpieczenia plandeką zabytkowego pieca przez silny wiatr. Po rozpatrzeniu odwołania, MKiDN powołaną na wstępie decyzją z 7 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 Uoz. 2.5. W wyroku przywołano motywy decyzji Ministra, w którego ocenie odwołujący się nie wykonał wszystkich prac wymienionych zaleceniach pokontrolnych w wyznaczonym terminie, tj. nie wykonał zabezpieczenia zabytkowego pieca wypałowego przed dalszym niszczeniem, poprzez wykonanie zadaszenia nad całością obiektu. Właściciel obiektu wykonał zalecenia pokontrolne tylko w zakresie usunięcia zalegających elementów ze stali nierdzewnej oraz uporządkował przestrzeń wokół pieca. Powyższe potwierdza protokół kontroli z 12 kwietnia 2019 r. Rejon miejscowości [...] nie stanowi wyjątku pod względem takich zjawisk atmosferycznych jak silne wiatry, które na terenie Polski występują o każdej porze roku. Zabezpieczenie zabytkowego pieca wypałowego poprzez wykonanie zadaszenia powinno być zatem wykonane w taki sposób, aby skutecznie zabezpieczało ten obiekt do czasu wykonania docelowo stałego zadaszenia. W ocenie organu odwoławczego, powoływanie się na fakt zrealizowania zaleceń konserwatorskich, a następnie wystąpienia warunków atmosferycznych, które zniszczyć miały zabezpieczenie wykonane z nietrwałego materiału, nie może stanowić usprawiedliwienia i nie świadczy o wykonaniu zaleceń pokontrolnych. Ponadto już po kontroli, która miała miejsce 12 kwietnia 2019 r., WWKZ w piśmie z 26 września 2019 r. zwrócił się do odwołującego się o udzielenie informacji, czy zalecenia pokontrolne zostały wykonane. Na pismo to nie udzielono odpowiedzi. W ocenie organu odwoławczego nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 25.000 zł jest adekwatne do popełnionego naruszenia. 3.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem P.G. złożył na decyzję Ministra skargę do WSA w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. 3.2. Skarżący zarzucił rażące naruszenie: 1) art. 107e ust. 1 Uoz poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych w zakresie zabezpieczenia pieca wypałowego kręgowego systemu [...] w [...] przed dalszym niszczeniem (zamakaniem), podczas gdy w istocie wykonał w terminie nałożony obowiązek; 2) art. 40 ust. 1 Uoz poprzez nałożenie w drodze zaleceń pokontrolnych obowiązku w sposób nieprecyzyjny i niejednoznaczny, a tym samym przyznanie organowi niedopuszczalnej na gruncie procedury administracyjnej dowolności przy ocenie prawidłowości jego wykonania; 3) art. 7, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji bez wszechstronnego, pełnego oraz niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia niepełnego stanu faktycznego sprawy; zaniechanie dokonania własnych ustaleń na podnoszone w toku postępowania okoliczności w zakresie wykonania zaleceń pokontrolnych oraz powodów dla których zastosowany sposób zabezpieczenia zabytku okazał się nietrwały; 4) art. 189e K.p.a. w zw. z art. 107e ust. 1 Uoz, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy wykonanie nałożonego obowiązku zostało zniweczone przez działanie siły wyższej; 5) art. 189d K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w stosunku do zarzucanego przez organ przewinienia, bez uwzględniania wszystkich okoliczności wpływających na wysokość kar pieniężnej wymienionych w treści naruszonego przepisu; 6) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji w sytuacji, gdy odwołanie było zasadne i powinno zostać uwzględnione. 3.2. Odpowiadając na ww. skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił. 4.2. W motywach w/w orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził w pierwszej kolejności, że zastosowanie art. 107e oraz art. 40 Uoz należało uznać za prawidłowe. Przede wszystkim, sąd wojewódzki nie uwzględnił argumentu skarżącego, że wykonał on w terminie nałożony obowiązek zabezpieczenia obiektu zabytkowego poprzez przykrycie go odpowiednią plandeką, aby uniknąć niszczenia konstrukcji ceglanej przez warunki atmosferyczne. Wykonanie obowiązku zakładało logicznie, że zadaszenie będzie miało charakter względnie trwały, a nie tymczasowy lub epizodyczny. Gdyby więc rzeczywiście doszło do zerwania plandeki przez wiatr, tak jak twierdzi skarżący, to jego obowiązkiem było niezwłoczne naprawienie uszkodzonego zabezpieczenia. Tymczasem skarżący nie podał ani terminu, w którym doszło do uszkodzenia przedmiotowej plandeki, ani okoliczności takiego zdarzenia. Skarżący nie wyjaśnił również, dlaczego nie naprawił zabezpieczenia tak, aby chronić zabytkowy piec cegielniany przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. W tym stanie rzeczy sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, że w omawianym zakresie doszło do działania siły wyższej, która ograniczałaby lub uchylałaby odpowiedzialność skarżącego za brak skutecznej ochrony zabytku przed zniszczeniem. 4.3. W ocenie tegoż sądu nałożenie kary administracyjnej przez organ wojewódzki nie naruszało również art. 40 ust. 1 Uoz. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że rozstrzygnięciom organów nie można zarzucić braku precyzji w przypadku zaleceń udzielonych w dniu 26 października 2018 r. i zmodyfikowanych 4 grudnia 2018 r. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P.G. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości. 5.2. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) zarzuca się: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 "§ 1" Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 oraz art. 80 K.p.a., - art. 106 § 3 i 5 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., - art. 151 "§ 1" Ppsa w zw. z art. 189e K.p.a. w zw. z art. 107e ust. 1 w zw. z art. 107g Uoz, - art. 151 "§ 1" Ppsa w zw. z art. 189d K.p.a. w zw. z art. 107g Uoz, - art. 151 "§ 1" Ppsa w zw. z art. 40 ust. 1 Uoz, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu przepisu art. 107e ust. 1 Uoz, tj.: - naruszenia przepisu art. 151 "§ 1" Ppsa w zw. z art. 107e ust. 1 Uoz. 5.3. Mając na uwadze wyżej podniesione podstawy skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Nadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 5.4. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w toku postępowania organy konsekwentnie pomijały podnoszone przez skarżącego twierdzenia o wykonaniu zaleceń kontrolnych i zabezpieczeniu zabytku przed zamakaniem plandeką, co zostało zniweczone wskutek działania silnego wiatru. Kwestionując twierdzenia skarżącego w tym zakresie, organy administracji nie przedsięwzięły żadnych czynności zmierzających do potwierdzenia lub zakwestionowania tej okoliczności, w tym chociażby w zakresie przesłuchania świadków. 5.5. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Pełnomocnik Ministra natomiast wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa). 6.2. Wskazany w podstawach skargi kasacyjnej art. 151 Ppsa nie dzieli się na paragrafy, nie ma w cyt. ustawie takiej jednostki redakcyjnej jak wskazany w skardze kasacyjnej art. 151 "§ 1" Ppsa. Przyjdzie uznać, uwzględniając uzasadnienie środka odwoławczego strony skarżącej, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi w istocie o zarzut naruszenia art. 151 Ppsa, który stanowił podstawę do oddalenia skargi sądowoadministracyjnej. 6.3. Nie są trafne te zarzuty skargi kasacyjnej, w ramach których zarzucono sądowi pierwszej instancji wadliwe niedostrzeżenie naruszenia przepisów K.p.a. wyłuszczonych w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Ppsa. Słusznie sąd wojewódzki orzekający w sprawie VII SA/Wa 1965/20 doszedł do wniosku, że organy nie uchybiły przepisom proceduralnym, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a zaskarżona decyzja została poprawnie uzasadniona. Nie są skuteczne te zarzuty skargi kasacyjnej, w ramach których zarzuca się niedostrzeżenie, iż organ odwoławczy miał nie zebrać wyczerpująco materiału dowodowego, a ponadto, że go nie rozpoznał wszechstronnie. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały poprzedzone niewadliwymi ustaleniami odnośnie stanu technicznego przedmiotowego obiektu wpisanego do rejestru zabytków, wynikającymi z ustaleń kontrolnych WWKZ. Zasadnicza argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, wywodzącej o wykonaniu zaleceń organu wojewódzkiego i zabezpieczeniu zabytku przed zamakaniem plandeką, co - jej zdaniem - zostało zniweczone wskutek działania silnego wiatru, opiera się o dowód z dokumentacji fotograficznej, dowodzącej – w przekonaniu skarżącego – fakt wykonania zabezpieczenia zabytku plandeką. Przedmiotowe zdjęcia skarżący – jak twierdzi – otrzymał od swojego kontrahenta już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, a który w marcu 2019 r. sfotografować miał interesującą go maszynę, obejmując przy okazji na drugim planie (w tle) zabytek przykryty plandeką zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi. W myśl art. 106 § 3 Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265). Wedle art. 133 § 1 zd. 1 Ppsa sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do reguły na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa, sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W judykaturze trafnie zauważa się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 Ppsa jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2747/14, LEX nr 2119358). Z art. 106 § 3 Ppsa wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne. 6.4. Przyznać trzeba, że WSA w Warszawie wyraźnie do wniosku zawartego w skardze o przeprowadzenie dowodu ze zdjęć fotograficznych nie odniósł się. Nie oznacza to jednakowoż, że tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 106 § 3 Ppsa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Z akt sprawy wynika wszak, że dokumentacja fotograficzna przedmiotowego obiektu została wykonana w toku postępowania przez organ konserwatorski, wynika z niej jednoznacznie, że nie został wykonany obowiązek skutecznego zewnętrznego zabezpieczenia pieca przed dalszym niszczeniem. Podzielić należy ten pogląd prezentowany w orzecznictwie, wedle którego z przepisu art. 106 § 3 Ppsa wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 Ppsa może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny przeprowadził postępowanie dowodowe, a zastosowane przez ten sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2017 r., II FSK 3680/14, LEX nr 2253672). Z tych przyczyn uznać należy, że brak przeprowadzenia przez sąd wojewódzki dowodów ze zdjęć przedmiotowego obiektu wykonanych w marcu 2019 r., a oferowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie sądowi wojewódzkiemu, w realiach kontrolowanej sprawy nie stanowiło naruszenia przepisu art. 106 § 3 Ppsa. 6.5. Nadto, gdyby rzeczywiście doszło do zerwania plandeki przez wiatr, tak jak twierdzi skarżący, to jego obowiązkiem było niezwłoczne naprawienie uszkodzonego zabezpieczenia obiektu zabytkowego. Tymczasem, jak trafnie zauważył sąd wojewódzki, skarżący nie podał ani terminu, w którym doszło do uszkodzenia przedmiotowej plandeki, ani okoliczności takiego zdarzenia. Skarżący nie wyjaśnił również, dlaczego nie naprawił zadaszenia tak, aby chronić zabytkowy piec cegielniany przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. W tym miejscu należy przypomnieć, że w zaleceniach pokontrolnych wydanych przez WWKZ w dniu 26 października 2018 r. (zm. 4 grudnia 2018 r.) mowa była o zabezpieczeniu przedmiotowego pieca przed dalszym niszczeniem poprzez skuteczne (podkr. Sądu) zabezpieczenie przed zamakaniem, np. plandeką. Zatem skarżący realizując zalecenia pokontrolne winien je dokonać w taki sposób, aby zabytkowy piec wypałowy został zabezpieczony skutecznie przed mogącymi wystąpić warunkami atmosferycznymi, do czasu wykonania docelowo stałego zadaszenia. Skoro skarżący nie uprawdopodobnił faktu zniszczenia plandeki przez wiatr, nie można twierdzić, że doszło do naruszenia przezeń prawa wyłącznie wskutek działania siły wyższej, a zatem strona nie podlega ukaraniu. W ocenie Sądu Naczelnego sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił również wagę i okoliczności naruszenia prawa oraz stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa. Słusznie sąd a quo doszedł do przekonania, że w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, trafnie także przyjmując, że ustalając jej wysokość nie naruszono granic uznania, a jej wymiar uwzględniał dyrektywy wskazane w art. 189d K.p.a. 6.6. Z tych wszystkich jako nieusprawiedliwione jawią się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a., art. 189e K.p.a. w zw. z art. 107e ust. 1 w zw. z art. 107g Uoz oraz art. 189d K.p.a. w zw. z art. 107g Uoz. 6.7. Podobnie nie podlegał uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 40 ust. 1 Uoz. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki konserwator zabytków na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, w przypadku gdy zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, może wydać osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając przy tym termin. Wydane w dniu 26 października 2018 r. przez WWKZ wskazane zalecenia usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zostały wydane zgodnie z art. 40 ust. 1 Uoz. Okoliczność, że skarżący aktualnie polemizuje i nie zgadza się z nimi, nie czyni uzasadnionym zarzutu naruszenia w/w przepisu. 6.8. W konsekwencji nieskuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie jest także trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 107e ust. 1 Uoz. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionując wydaną na podstawie art. 107e ust. 1 i 2 Uoz decyzję organu konserwatorskiego, nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych, z których wynikało, że jej obiekt zabytkowy jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a co uprawniało organ konserwatorski do wydania zaleceń pokontrolnych. Skoro zaś skarżący kasacyjnie nie wywiązał się z części tych zaleceń dotyczących zabezpieczenia pieca przed dalszym niszczeniem, w pełni uzasadnione było zastosowanie sankcji prawnych przez organ konserwatorski. 7. Z wyłuszczonych powyżej względów, skargę kasacyjną jako nie opartą na usprawiedliwionych podstawach, oddalono w myśl art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI