III OSK 39/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
przewlekłość postępowaniabezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegodecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachekspertyzauzgodnieniaterminyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie przewlekłości postępowania administracyjnego dotyczącego zgody na realizację przedsięwzięcia, uznając działania organu za uzasadnione.

Spółka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu błąd w ocenie bezczynności i przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając działania organu za uzasadnione, mimo długotrwałości postępowania, która wynikała z konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uzgodnień oraz wyłonienia biegłego do sporządzenia ekspertyzy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, stwierdzając, że organ działał w sposób wnikliwy i szybki, na tyle, na ile pozwalały na to okoliczności sprawy i czynności procesowe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że organ działał opieszale i podejmował czynności pozorne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że długotrwałość postępowania wynikała z konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uzgodnień z innymi organami, a także z trudności w wyłonieniu podmiotu do sporządzenia wymaganej ekspertyzy. WSA prawidłowo ocenił, że organ działał w sposób uzasadniony, a wyznaczane terminy były realne, uwzględniając skomplikowany charakter sprawy i wytyczne organu odwoławczego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od spółki na rzecz Prezydenta Miasta koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości postępowania, ponieważ podejmowane czynności były uzasadnione złożonością sprawy, koniecznością uzyskania opinii i ekspertyz, a strona była informowana o przedłużeniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że długotrwałość postępowania była usprawiedliwiona koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uzgodnień z innymi organami, a także trudnościami w wyłonieniu podmiotu do sporządzenia wymaganej ekspertyzy. Organ informował stronę o przyczynach zwłoki i wyznaczał nowe terminy, a podejmowane czynności były realizowane w akceptowalnych odstępach czasu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt. 1 i pkt 3 oraz § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.i.o.ś. art. 64

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania organu administracji były uzasadnione złożonością sprawy i koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz uzyskania ekspertyz. Strona była informowana o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki, zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Wyznaczony termin załatwienia sprawy był realny, uwzględniając czas potrzebny na wyłonienie biegłego i sporządzenie ekspertyzy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania w zakresie oceny bezczynności i przewlekłości postępowania. Zarzut wadliwego zawieszenia postępowania przez organ administracji. Zarzut naruszenia art. 36 § 1 K.p.a. przez organ. Zarzut naruszenia art. 35 § 3 K.p.a. przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

organ działał zgodnie z przepisami ustawy organ działał na tyle szybko, na ile pozwalały mu na to podejmowane przez niego, jak i organy uzgodnieniowe oraz skarżącego czynności procesowe Odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi organu były adekwatne do wymaganych w danym momencie okoliczności Bezsporna długotrwałość niniejszego postępowania i fakt jego niezakończenia do dnia wydania wyroku związane są z realizacją wytycznych zawartych w decyzji SKO nie można zarzucić opieszałości zasada szybkości postępowania (...) musi ustąpić pierwszeństwa zasadzie wynikającej z art. 7 K.p.a. nakazującej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uzyskania ekspertyz."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym długotrwałych starań o wyłonienie biegłego i procedowania zmiany planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych i wyzwania związane z terminowością, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Przewlekłość postępowania administracyjnego: Kiedy długi czas oczekiwania jest uzasadniony?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 39/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Lu 52/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-07-12
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 § 1 pkt. 1 i pkt 3 oraz § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 12 § 1 art. 35 § 3 art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 52/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w L. na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w L. na rzecz Prezydenta Miasta [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 52/22 oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w [...] (dalej jako skarżący) na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku usługowo-biurowego z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że analiza akt sprawy pod kątem weryfikacji sprawności i szybkości postępowania nie wykazała, aby organ dopuścił się bezczynności, względnie prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Chronologia czynności podejmowanych przez Prezydenta w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie wskazuje, że organ działał zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1029) zwanej dalej u.i.o.ś.
Odnosząc się do okoliczności stanu faktycznego w sprawie wskazano, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpłynął do organu w dniu 6 grudnia 2018 r. Stosownie do postanowień art. 64 u.i.o.ś. Prezydent zwrócił się do organów uzgodnieniowych o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W związku ze stwierdzoną koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem analizy i oceny jego wpływu na krajobraz i środowisko gruntowo – wodne, organ postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, które w związku z przedłożeniem raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia zostało podjęte w dniu 5 sierpnia 2020 r. Jak wynika z uzasadniania faktycznego niniejszej sprawy, w toku postępowania skarżąca była wielokrotnie wzywana do uzupełnienia zarówno raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia zarówno przez organ jaki i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] oraz organ wzywał stronę do uzupełnienia wniosku. Systematycznie zgodnie z przepisami organ wydłużał termin załatwienia sprawy i wyznaczał nowy termin.
Po uzyskaniu właściwych uzgodnień, przeprowadzeniu postępowania z udziałem społeczeństwa oraz zgromadzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, organ w dniu 3 marca 2021 r. wydał decyzję odmawiającą zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że zastrzeżenia wobec ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, w zakresie specjalistycznej wiedzy muszą być poparte ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu.
Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie zakwestionowała podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, natomiast wytyczne organu odwoławczego są wiążące dla organu pierwszej instancji. W związku z powyższym organ wezwał skarżącą pismem z dnia 11 maja 2021 r. do uzupełnienia złożonego wniosku, które wpłynęło do organu w dniu 29 czerwca 2021 r., a następnie zostało przekazane do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej PPIS) w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej RDOŚ) w [...]. PPIS w [...] wydał stanowisko w dniu 8 lipca 2021 r. zaś RDOŚ w [...] w dniu 21 lipca 2021 r. Pismem z dnia 3 sierpnia 2021 r. organ wydłużył termin załatwienia sprawy i wyznaczył nowy termin do dnia 17 września 2021 r. Celem spełnienia zaleceń wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) organ podjął także działania zmierzające do wyłonienia podmiotu, który wykona ekspertyzę. Zapytania o przesłanie kalkulacji cenowej wykonania ekspertyzy były skierowane do firm dwukrotnie: 20 sierpnia 2021 r. oraz 22 września 2021 r., jednakże w tym okresie nie wpłynęły do organu żadne odpowiedzi. Pismem z dnia 20 września 2021 r. ponownie wydłużono termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2021 r.
W trakcie biegu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Rada Miasta [...] podjęła w dniu [...] uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] – część II w rejonie [...] wzdłuż linii kolejowej i [...]. Z ustaleń organu wynika, że wskazana uchwała obejmuje swoim zasięgiem działki, na których planowane jest przedsięwzięcie. Na moment prowadzonego postępowania administracyjnego obowiązujący w miejscu planowanego przedsięwzięcia, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest zmieniany m. in. celem dostosowania planu do obowiązującego Studium. Z uwagi na powyższe organ zawiesił prowadzone postępowanie postanowieniem z 30 listopada 2021 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie, SKO w [...] postanowieniem z dnia 31 grudnia 2021 r. uchyliło zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. organ wydłużył termin załatwienia sprawy do 30 września 2022 r., natomiast pismem z dnia 17 lutego 2022 r. ponownie przeprowadzono wstępne rozeznanie rynku i oszacowanie wartości zamówienia na wykonanie ekspertyzy. Na wysłane zaproszenie nie odpowiedziała żadna firma.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie analiza udokumentowanych w aktach sprawy czynności Prezydenta prowadzi do wniosku, że organ działał na tyle szybko, na ile pozwalały mu na to podejmowane przez niego, jak i organy uzgodnieniowe oraz skarżącego czynności procesowe. Odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi organu były adekwatne do wymaganych w danym momencie okoliczności. W toku całego postępowania organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadamiał o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie, przyczynach zwłoki, terminie załatwienia sprawy oraz pouczał o ponagleniu. W omawianej sprawie mając na uwadze chronologię działań organu, sekwencję i terminy podejmowanych czynności nie można więc zarzucić Prezydentowi opieszałości.
Zaakcentowano przy tym, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Bezsporna długotrwałość niniejszego postępowania i fakt jego niezakończenia do dnia wydania wyroku związane są z realizacją wytycznych zawartych w decyzji SKO z dnia 9 kwietnia 2021 r. i próbach wyłonienia podmiotu, który sporządzi ekspertyzę. Organ ten wskazał bowiem, iż zastrzeżenia wobec ustaleń raportu oddziaływania na środowisko w zakresie specjalistycznej wiedzy muszą być poparte ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu. W takim układzie procesowym wytycznych SKO dotyczących skorzystania z wiadomości specjalnych nie można oceniać jako działania skutkującego przewlekłością postępowania/bezczynnością organu, ponieważ jest on związany treścią ostatecznej i prawomocnej decyzji kasatoryjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3, art. 36 § 1 oraz art. 37 w związku z art. 12 § 1 K.p.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając, czy organ administracji w rozpoznawanej sprawie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania uznał, że skoro sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zaś skarżący był każdorazowo zawiadamiany o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy na kolejne okresy to organ nie dopuścił się bezczynności, względnie nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, mimo iż organ działał w rozpoznawanej sprawie opieszale, zaś wyznaczając kolejne przewidywane terminy załatwienia sprawy nie podejmował realnych czynności zmierzających do jej zakończenia, w szczególności przez ok. 8 miesięcy nie znalazł biegłego celem wykonania ekspertyzy w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w międzyczasie błędnie zawieszając postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie przyjęcia i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w obrębie dotyczącym terenów, na których miałaby powstać przedmiotowa inwestycja, które to działania organu niewątpliwie miały znamiona czynności pozornych nie zmierzających realnie do załatwienia sprawy.
W oparciu o powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska poinformował, że w dniu 24 października 2022 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję odmawiającą zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie złożył skarżący.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W replice na odpowiedź skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3, art. 36 § 1 oraz art. 37 w związku z art. 12 § 1 K.p.a. polegający na wadliwym stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie braku stanu przewlekłości prowadzonego w tej sprawie postępowania.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy znajduje uzasadnienie stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym organ nie prowadził postępowania przewlekle, skoro merytorycznie rozpoznawana sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a strona skarżąca kasacyjnie każdorazowo była zawiadamiana o terminach załatwienia sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, wydana przez organ pierwszej instancji w dniu 3 marca 2021 r. decyzja odmawiająca udzielenia zgody na realizację przedsięwzięcia została, na skutek wniesienia odwołania, uchylona przez SKO w [...] decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. wraz z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazał na potrzebę przeprowadzenia kompleksowej analizy parametrów planowanego przedsięwzięcia ze wskazaniem, które z nich dopuszczają lub wykluczają realizację tego przedsięwzięcia na danym obszarze oraz uzupełnienia materiału dowodowego o ekspertyzę niezbędną do oceny tego raportu.
Na tej podstawie Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 11 maja 2021 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku i po jego uzupełnieniu w dniu 29 czerwca 2021 r. wniosek ten został pismem z dnia 1 lipca 2021 r. przekazany do zajęcia stanowiska przez PPIS w [...] i RDOŚ w [...]. Organy te wydały swoje stanowiska odpowiednio w dniu 8 lipca 2021 r. i w dniu 21 lipca 2021 r. podtrzymujące wcześniejszą opinię administracji sanitarnej i postanowienie uzgadniające organu ochrony środowiska.
Organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2021 r. wydłużył termin załatwienia sprawy do dnia 17 września 2021 r. i pismami z dnia 20 sierpnia 2021 r. oraz 22 września 2021 r. skierował zapytania do podmiotów dysponujących wiedzą specjalną celem przesłania kalkulacji cenowych sporządzenia wskazanej przez organ odwoławczy ekspertyzy. Organ nie uzyskał żadnych odpowiedzi w tym zakresie i tym samym kolejnym pismem z dnia 20 września 2021 r. wydłużył termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2021 r.
Mając powyższe czynności na uwadze nie można zarzucić, jak trafnie to wskazał Sąd pierwszej instancji, opieszałości organu pierwszej instancji w gromadzeniu materiału dowodowego i podejmowania czynności dowodowych.
Jak wynika z akt sprawy w związku z procedowaniem zmiany planu miejscowego obejmującego m.in. teren przyszłego przedsięwzięcia, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. zawiesił w tej sprawie postępowanie z uwagi na odrębne postępowanie zmierzające do zmiany planu miejscowego. Postanowienie to zostało uchylone przez SKO w [...] postanowieniem z dnia 31 grudnia 2021 r. Wadliwe zawieszenie postępowania stanowi okoliczność, która ma znaczenie dla oceny przewlekłości jego prowadzenia, ale w tej sprawie zawieszenie to było zarówno dość krótkie (trwające 1 miesiąc), a ponadto dotyczyło kwestii związanej z procedowaną zmianą planu miejscowego, a zgodność planowanego zamierzenia z planem miejscowym jest jedną z istotniejszych okoliczności uwzględnianych w procedurze udzielania zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Te okoliczności także należy uwzględnić przy ocenie stanu przewlekłości.
Po uchyleniu postanowienia zawieszającego prowadzone w tej sprawie postępowanie, Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. wyznaczył nowy (kolejny) termin załatwienia sprawy na dzień 30 września 2022 r. Jednakże w okolicznościach tej sprawy nawet tak wyznaczony termin nie stanowił o przewlekłości postępowania, ponieważ organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy w rozsądnych odstępach czasu. Prezydent Miasta [...] kolejnym pismem z dnia 17 lutego 2022 r. zaprosił podmioty sporządzające takie ekspertyzy do przesyłania kalkulacji cenowej wykonania opracowania dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko w zakresie oddziaływania na krajobraz planowanego przedsięwzięcia ze wskazaniem, jaki powinien być zakres ekspertyzy, ceny netto i brutto jej sporządzenia oraz daty przekazania (akta administracyjne tom II, karta nr 1046). Zapytanie wysłano do pięciu firm z terenu całej Polski (akta administracyjne tom II, karta nr 1045).
Na to zaproszenie do składania ofert organ także nie otrzymał odpowiedzi. Już jednak w dniu 18 lutego 2022 r. zostało wniesione ponaglenie do organu wyższej instancji i SKO w [...] postanowieniem z dnia 1 marca 2022 r. uznało to ponaglenie za nieuzasadnione.
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niewielkie odstępy czasowe poszczególnych czynności podejmowanych w sprawie nie mogły być traktowane jako przewlekłe prowadzenie postępowania. Po otrzymaniu akt sprawy od organu odwoławczego, Prezydent Miasta [...] kolejnym pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. zwrócił się z prośbą do potencjalnych wykonawców celem oszacowania wartości zamówienia na sporządzenie w tej sprawie ekspertyzy i jej wykonanie (akta administracyjne tom II, karta nr 1070). Do dnia 20 kwietnia 2022 r. (tj. do dnia wniesienia odpowiedzi na skargę) do Prezydenta Miasta [...] nie wpłynęła żadna oferta.
Powyższe potwierdza, że w okolicznościach tej sprawy termin oczekiwania na wyłonienie podmiotu (biegłego) i sporządzenie przez niego ekspertyzy wynosił nie 8 miesięcy, jak sugeruje to strona skarżąca kasacyjnie, ale realnie około 3 miesięcy liczony do dnia wydania zaskarżonego wyroku. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że tak wyznaczony w dniu 28 stycznia 2022 r. termin załatwienia sprawy nie mógł być potraktowany jako zbyt odległy i generujący przewlekłość postępowania. Organ bowiem wyjaśnił, że z uwagi na nieskuteczność poszukiwania podmiotu, który mógłby sporządzić ekspertyzę, wyznaczenie tak odległego terminu pozwalało na jego realne dotrzymanie.
Tym samym Sąd pierwszej instancji orzekając w przedmiocie bezczynności i przewlekłości postępowania w tej sprawie zasadnie uznał, iż na datę swojego wyrokowania nie można było przyjąć, że taki stan (bezczynności i przewlekłości) zaistniał, skoro termin załatwienia sprawy został skutecznie przedłużony. Nie można też pominąć i tego, że przekazując wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 20 kwietnia 2022 r. akta sprawy, Prezydent Miasta [...] znacząco ograniczył możliwość kontynuowania postępowania dowodowego. Nie oznacza to, że organ był w tym czasie zwolniony od dalszego prowadzenia postępowania, tym niemniej oczekując na zgłoszenie się podmiotu, który mógłby sporządzić ekspertyzę organ nie mógł zakończyć prowadzonego postępowania. Z akt sprawy wynika przy tym, że Prezydent Miasta [...] wydał w dniu 24 października 2022 r. decyzję odmawiającą zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. w związku z art. 36 § 1 K.p.a.
Zgodnie z powołanym art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.
Jak wynika z akt sprawy zawiadomienia te były wydawane przede wszystkim przez RDOŚ (akta administracyjne sprawy. tom I, karta nr 214) i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (akta administracyjne sprawy. tom I, karta nr 180), a przy tym kilkukrotnie RDOŚ w [...] informował w oparciu m.in. art. 36 K.p.a., że proces uzgadniania raportu odziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia zostaje wstrzymany do czasu jego uzupełnienia lub przedłożenia wymaganych dokumentów i nastąpi w terminie 30 dni od daty usunięcia wskazanych braków (np. akta administracyjne sprawy. tom II, karta nr 910, karty nr 766-765; nr 702-701). Nie stanowiło naruszenia art. 36 § 1 K.p.a. wydanie przez Prezydenta Miasta [...] w dniu 28 stycznia 2022 r. zawiadomienia o braku możliwości załatwienia tej sprawy w terminie ze względu na szczególnie skomplikowany jej charakter oraz konieczność wyłonienia eksperta celem wykonania ekspertyzy w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz ze wskazaniem przewidywanego terminu rozpatrzenia tej sprawy na dzień 30 września 2022 r. Poinformowano także o prawie do wniesienia ponaglenia (akta administracyjne tom II, karta nr 1044). Tym samym prawidłowo został zastosowany ww. art. 36 § 1 K.p.a.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 K.p.a. polegający na wadliwym stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie braku stanu przewlekłości prowadzonego w tej sprawie postępowania.
Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Terminy te nie mają charakteru zawitego i w pełni dopuszczalnym, a nawet uzasadnionym jest ich przedłużanie, jeżeli zmierza ono do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie wątpliwości. Tym samym skoro w tej sprawie SKO decyzją kasatoryjną z dnia 9 kwietnia 2021 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem jakie okoliczności organ pierwszej instancji ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta [...] nie mógł tak wskazanych czynności dowodowych zignorować. Wyznaczając termin do załatwienia sprawy organ powinien kierować się także tym, aby był to termin realny i jak wynika ze stanu sprawy do dnia wydania zaskarżonego wyroku, 8-miesięczny termin na sporządzenie ekspertyzy nie był terminem niezasadnym.
W związku z tym Sąd pierwszej instancji oddalając w tej sprawie skargę nie naruszył ani art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a., ani też art. 149 § 1a P.p.s.a. nie stwierdzając stanu bezczynności lub przewlekłości postępowania, a tym bardziej stanu bezczynności lub przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. w związku z art. 37 K.p.a. został wadliwie sformułowany.
Art. 37 K.p.a. zawiera dziewięć odrębnych paragrafów, a paragraf pierwszy i trzeci dzieli się dodatkowo na punkty. Tym samym skoro ani zarzut skargi kasacyjnej nie zawiera precyzyjnego wskazania naruszonego przepisu, ani też z uzasadnienia tej skargi nie można wywnioskować, który z paragrafów art. 37 K.p.a. został naruszony w tej sprawie, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zmodyfikować tego zarzutu w taki sposób, aby nadawał się on do rozpoznania.
W okolicznościach tej sprawy nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 K.p.a. polegający na wadliwym stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie braku stanu przewlekłości prowadzonego w tej sprawie postępowania. Art. 12 § 1 K.p.a. zawiera zasadę szybkości postępowania i zgodnie z jej treścią organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jest to zasada procesowa, która musi ustąpić pierwszeństwa zasadzie wynikającej z art. 7 K.p.a. nakazującej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Trafnie wyjaśnił to w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przeprowadzona w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji analiza poszczególnych czynności podejmowanych w sprawie pozwala na ustalenie, iż działania organu nie były opieszałe i wyznaczając kolejne przewidywane terminy załatwienia sprawy organ ten podejmował w akceptowalnych odstępach czasowych czynności zmierzające do jej zakończenia.
Skoro wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna okazała się niezasadna, a zaskarżony wyrok kontrolowany w granicach jej zarzutów odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w [...] zasądzić na rzecz Prezydenta Miasta [...] kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI