II OSK 2240/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Indii. Sąd pierwszej instancji uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) nie ma zastosowania do obywateli innych państw, a przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminów (art. 100d u.o.p.) dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy. WSA uznał również, że polskie przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw pobytowych są niezgodne z prawem UE. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te argumenty za błędne. NSA podkreślił, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p., wprowadzające zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa. Celem tych przepisów było odciążenie urzędów wojewódzkich w obliczu napływu obywateli Ukrainy, ale miały one zastosowanie do wszystkich postępowań dotyczących legalizacji pobytu. NSA wskazał, że wykładnia językowa i celowościowa przepisów potwierdzają takie rozumienie. W związku z tym, bieg terminu na załatwienie wniosku skarżącego nie rozpoczął się, a skarga na bezczynność była niezasadna. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do załatwienia sprawy, a w tym zakresie oddalił skargę. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach pobytowych (art. 100d u.o.p.) jako mających zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, co ma kluczowe znaczenie dla oceny bezczynności organów administracji.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów o zawieszeniu terminów, które były wielokrotnie nowelizowane i przedłużane. Należy analizować aktualny stan prawny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) dotyczące zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw administracyjnych (art. 100c, 100d u.o.p.) mają zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy, czy do wszystkich cudzoziemców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko do obywateli Ukrainy.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa i celowościowa przepisów, a także ich umiejscowienie w ustawie, wskazują, że intencją ustawodawcy było objęcie nimi wszystkich cudzoziemców w celu odciążenia urzędów wojewódzkich w okresie zwiększonego napływu wniosków, a nie tylko obywateli Ukrainy.
Czy WSA prawidłowo uznał, że polskie przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw pobytowych (art. 112a u.o.c.) są niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE i Kartą Praw Podstawowych UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia zgodności art. 112a u.o.c. z prawem UE jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ przepisy art. 100c i 100d u.o.p. jako przepisy szczególne zawieszają bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla wszystkich cudzoziemców, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.
Uzasadnienie
Nawet jeśli istniałyby wątpliwości co do implementacji dyrektywy, to przepisy u.o.p. o zawieszeniu terminów mają pierwszeństwo i uniemożliwiają rozpoczęcie biegu terminu, a tym samym stwierdzenie bezczynności.
Czy Wojewoda był bezczynny w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Indii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Wojewoda nie był bezczynny, ponieważ bieg terminu do załatwienia sprawy nie rozpoczął się z powodu obowiązywania przepisów art. 100d u.o.p.
Uzasadnienie
Przepisy art. 100d u.o.p. zawieszają bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla wszystkich cudzoziemców. W związku z tym, wniosek skarżącego z 22 czerwca 2023 r. nie spowodował rozpoczęcia biegu terminu, a zatem organ nie mógł być uznany za bezczynny.
Przepisy (16)
Główne
u.o.p. art. 100d § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzony z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. i przedłużany, zawiesza bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy.
u.o.p. art. 100d § 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten wyłącza możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności i przewlekłości w okresie obowiązywania zawieszenia biegu terminów.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stwierdzenia bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia wyroku i rozpoznania sprawy co do istoty.
Pomocnicze
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, jednak jego bieg nie rozpoczął się z uwagi na art. 100d u.o.p.
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa zasady liczenia terminu, jednak jego bieg nie rozpoczął się z uwagi na art. 100d u.o.p.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do działania.
k.p.a. art. 35 § 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy terminów załatwiania spraw.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do dochodzenia roszczeń.
KPP art. 41
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do dobrej administracji.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § 2 i 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE
Dotyczy terminów wydawania decyzji w sprawie zezwoleń na pobyt i pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100d u.o.p. zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. • Bieg terminu do załatwienia sprawy nie rozpoczął się z uwagi na art. 100d u.o.p., co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. • WSA błędnie zinterpretował zakres podmiotowy art. 100d u.o.p.
Odrzucone argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) ma zastosowanie tylko do obywateli Ukrainy. • Polskie przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw pobytowych (art. 112a u.o.c.) są niezgodne z prawem UE i Konstytucją RP. • Wojewoda był bezczynny w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Godne uwagi sformułowania
NSA zważył, co następuje: • Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, jednakże część zarzutów okazała się niezasadna lub bezprzedmiotowa. • Kluczowe bowiem stwierdzenie sądu wojewódzkiego, że sporne przepisy u.o.p. nie znajdują zastosowania w sprawie bezczynności ze względu na to, że skarżący jest obywatelem Indii - jest błędne... • Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, jest ugruntowane w orzecznictwie NSA. • Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.o.p. wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z ich odczytania w kontekście innych przepisów tej ustawy. • Oznacza to, że WSA w Gliwicach naruszył w/w przepis poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie. • Jako bez znaczenia należało ocenić zarzut naruszenia 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 w zw. art. 7 oraz art. 77 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 112a u.o.c. poprzez błędne przyjęcie, że przekroczony został termin załatwienia sprawy.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Małgorzata Miron
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach pobytowych (art. 100d u.o.p.) jako mających zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, co ma kluczowe znaczenie dla oceny bezczynności organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów o zawieszeniu terminów, które były wielokrotnie nowelizowane i przedłużane. Należy analizować aktualny stan prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z legalizacją pobytu cudzoziemców i interpretacją przepisów wprowadzonych w związku z wojną w Ukrainie, które mają szersze zastosowanie. Wyjaśnia, dlaczego organy mogą działać wolniej i dlaczego skargi na bezczynność mogą być w takich sytuacjach niezasadne.
“Czy przepisy dla Ukraińców dotyczą wszystkich cudzoziemców? NSA wyjaśnia, dlaczego urzędy mogą działać wolniej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.