II OSK 224/24

II OSK 224/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Gl 109/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-10-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego~Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 12 par. 1, art. 35 par. 1,3,5, art. 36 par. 1 i art. 37 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 109/23 w sprawie ze skargi J. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie na rzecz J. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 11 października 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 109/23, oddalił skargę J. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, przebudowy i rozbudowy kiosków gastronomicznych na działkach nr [...] i [...] w W., przy ul. 1 maja w W..
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę J. K. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie wynika, że sprawa dotyczy postępowania toczącego się od 2013 r. przed organami nadzoru budowlanego w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego decyzją z 28 lipca 2006 r. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na terenie działek nr [...] i [...] w W.. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 15 stycznia 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie z 31 lipca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektów. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 marca 2010 r. i jako ostateczna umożliwiła wszczęcie i prowadzenie postępowania naprawczego w trybie i na zasadach art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (t.j. Dz.U. z 2020 r, poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. W toku postępowania naprawczego wydano w tej sprawie szereg decyzji administracyjnych, kontrolowanych przez sądy administracyjne, które zmierzały do przywrócenia stanu zgodności z prawem. Ze względu na długotrwałość prowadzonego postępowania naprawczego należało doprecyzować, że zarzucana w niniejszej sprawie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Cieszynie przewlekłość dotyczy tego etapu postępowania prowadzonego przez wskazany organ, który miał miejsce po wydaniu przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z 29 kwietnia 2022 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie z 4 lutego 2022 r. nakazującą inwestorowi – W. G. zaniechania dalszych robót budowlanych na obiekcie kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w W. i przekazującej sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna wpłynęła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie w dniu 4 maja 2022 r.
Wniesione od tej decyzji sprzeciwy inwestora - W. G. oraz J. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 26 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 804/22, oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 114/23, oddalił zaś wniesioną przez J. K. skargę kasacyjną od ww. orzeczenia.
Pismem z 10 maja 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie zwrócił się do Urzędu Miasta W. o aktualne dane adresowe dotyczące obecnych właścicieli działki nr [...].
Z kolei w dniu 20 maja 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu na dzień 9 czerwca 2022 r. terminu przeprowadzenia czynności kontrolnych celem ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W dniu 2 listopada 2022 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła decyzja Starosty Cieszyńskiego z 12 października 2022 r., nr 1003, , którą udzielono J. K. pozwolenia na rozbiórkę budynku gastronomiczno-handlowego, zlokalizowanego na działce nr [...]. Pismem z 23 listopada 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie postanowieniem z 6 grudnia 2022 r., nr 85/2022, zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku gastronomiczno-handlowego, prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Na skutek wniesionego przez J. K. zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., nr WINB-OA.7722.5.2023.ZS, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości.
Pismem z 3 lutego 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu na dzień 16 marca 2023 r. terminu przeprowadzenia czynności kontrolnych, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Czynności kontrolne odbyły się w wyznaczonym terminie.
W dniu 8 lutego 2023 r. skarżący złożył do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie na przewlekłość działania organu pierwszej instancji w zakresie wydania decyzji merytorycznej w postępowaniu naprawczym. Organ wyższego stopnia postanowieniem z 7 marca 2023 r. uznał, że organ pierwszej instancji prowadzi przedmiotową sprawę w sposób przewlekły i jednocześnie nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i ustalenie osób winnych.
Zawiadomieniem z 17 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie oraz możliwości wnoszenia uwag i zastrzeżeń w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia, a w dniu 12 kwietnia 2023 r. ponowił to zawiadomienie w stosunku do jedną ze stron, która została pominięta przy zawiadomieniu z 17 marca 2023 r.
W dniu 5 maja 2023 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie w zakresie wydania decyzji w sprawie dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych przy przebudowie i rozbudowie kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na działkach nr [...],[...] w W., wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jak również o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 7 dni, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie wniósł o uznanie skargi za bezzasadną. W motywach zajętego stanowiska organ przedstawił chronologię podejmowanych działań w ramach prowadzonego postępowania oraz wskazał, że w dniu 9 maja 2023 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie.
W piśmie z 17 sierpnia 2023 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący podkreślił, że pomimo wyraźnych wskazań zawartych w wydanych w przedmiotowej sprawie wyrokach sądów administracyjnych oraz stanowiskach organu wyższego stopnia, rozpoznającego wnoszone wielokrotnie ponaglenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie prowadzi postępowanie przewlekle uchylając się od wydania decyzji w niniejszej sprawie. Według skarżącego organ mnoży czynności zbyteczne i pozorne, do których zaliczył wyznaczanie kolejnych oględzin.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie był uprawniony do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego dopiero od 22 lutego 2023 r., tj. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 września 2022 r., II SA/Gl 804/22, oddalającego sprzeciwy od decyzji kasacyjnej z 29 kwietnia 2022 r. Sąd wojewódzki dostrzegł ponadto, że ponaglenie zostało wniesione w dniu, w którym wyrok nie legitymował się przymiotem prawomocności, a tym samym organ pierwszej instancji nie był jeszcze zobowiązany do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania.
Po rozpoznaniu ponaglenia przez organ wyższego stopnia, organ pierwszej instancji przeprowadził zaś jeszcze jedną kontrolę działek, na których posadowione są przedmiotowe kioski, a następnie poinformował strony prowadzonego postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych ostatnia osoba, której doręczono takie zawiadomienie miała czas na wypowiedzenie się w sprawie do 4 maja 2023 r., natomiast 9 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie wydał w sprawie decyzję. Według Sądu zestawienie dat pozwalało uznać, że we wskazanym okresie nie można postawić organowi zarzutu przewlekłości.
W skardze kasacyjnej J. K., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., zarzucił naruszenie:
- art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Cieszynie nie dopuścił się przewlekłości w sytuacji, gdy przeprowadzenie "jeszcze jednej kontroli działek, na których posadowione są przedmiotowe kioski" nie miało dla rozstrzygnięcia sprawy żadnego znaczenia i pozostawało czynnością pozorną, podjętą w wyniku uwzględnienia skargi strony na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie przez organ nadzoru, mającą stworzyć przekonanie o aktywności organu;
- art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 36 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Cieszynie nie miał możliwości (obowiązku) prowadzenia postępowania w sytuacji wniesienia sprzeciwu od kasatoryjnej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 kwietnia 2022 r. w okresie do uprawomocnienia się wyroku oddalającego sprzeciw tj. 23 lutego 2023 r.;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1, § 3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi na przewlekłość, mimo że postępowanie administracyjne było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie, że organ administracji dopuścił się przewlekłości, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wskazano, że skarżący nie domaga się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych.
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Formułując zarzuty skarżący kasacyjnie wskazał jako ich podstawę art. 174 pkt 1 p.p.s.a. odnoszący się do naruszenia prawa materialnego, jednakże wszystkie przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty oraz ich uzasadnienie dotyczą naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy i jako takie zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznane i uznane za usprawiedliwione.
Sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty procesowe łącznie zmierzały do wykazania, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniesioną skargę na przewlekłość organu pierwszej instancji po wydaniu decyzji kasacyjnej z 29 kwietnia 2022 r. przez organ odwoławczy, błędnie ograniczył przedmiot oceny wyłącznie do działań podejmowanych przez powiatowy organ nadzoru na etapie postępowania, który nastąpił po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego sprzeciwy od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, tj. po dniu 22 lutego 2023 r. Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, że powiatowy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek prowadzenia dalszego postępowania dopiero po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego sprzeciwy. Z tego powodu uznał, że zainicjowana sprzeciwami sądowa kontrola legalności decyzji kasacyjnej i oczekiwanie na jej rezultat stanowią okoliczności wykluczające możliwość poddania ocenie działań organu w kontekście zarzucanej mu przewlekłości w okresie przed uprawomocnieniem się wyroku oddalającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji jako nieprawidłowe zostało skutecznie zakwestionowane w wywiedzionej skardze kasacyjnej. Sąd Wojewódzki wyszedł bowiem z błędnego założenia, że zainicjowanie sądowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej z 29 kwietnia 2022 r. stanowiło okoliczność usprawiedliwiającą wstrzymanie działań jurysdykcyjnych organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji wykluczającą możliwość przypisania mu bezczynności lub przewlekłości postępowania. Takie stanowisko Sądu a quo stanowi wyraz naruszenia przepisów art. 12 § 1, art. 35 § 1, § 3 i § 5, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 k.p.a., sprowadzającego się w istocie do stwierdzenia, że ustalone okoliczności sprawy nie wypełniły hipotezy art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż organ nie naruszył przepisów art. 12 § 1 oraz art. 35 k.p.a.
Przepis art. 12 k.p.a. wyraża zasadę szybkości postępowania, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie można im było zarzucić zbędnej zwłoki, opieszałości w podejmowanych czynnościach procesowych. Konkretyzacja treści normatywnej tej zasady w postaci wyznaczenia określonych maksymalnych terminów dla załatwiania poszczególnych kategorii spraw następuje w art. 35 k.p.a.
Na każdym etapie postępowania i w całym toku instancji organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasady szybkości postępowania poprzez dochowanie terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 k.p.a. oraz realizację obowiązków informacyjnych związanych z ewentualnym opóźnieniem w ich rozpoznaniu wynikających z art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w powyższych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
Przepisy k.p.a. nie przewidują odstępstw od wyżej wskazanych zasad w sytuacji wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., której konsekwencją procesową jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i to nawet wówczas, gdy decyzja kasacyjna zostanie zaskarżona sprzeciwem do sądu administracyjnego (art. 64a p.p.s.a.). Żaden przepis k.p.a. nie zwolnił organu pierwszej instancji w takiej sytuacji z obowiązku przestrzegania terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 § 3 k.p.a. oraz wykonywania obowiązków przewidzianych w art. 36 k.p.a. Sam fakt wniesienia skargi (sprzeciwu) nie może co do zasady stanowić przeszkody przed ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ pierwszej instancji, albowiem zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, czyli nie ma charakteru bezwzględnie suspensywnego (w odniesieniu do sprzeciwu art. 61 p.p.s.a. stosowany w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić na zasadach określonych w art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. Przy tym podkreślić należy, że co prawda przepis art. 61 p.p.s.a. nie wyklucza expressis verbis zastosowania instytucji wstrzymania wykonania w stosunku do decyzji kasacyjnej, tym niemniej jej charakter powoduje, że nie wymaga ona wykonania i nie nadaje się do takiego wykonania, które w rozumieniu art. 61 p.p.s.a. mogłoby podlegać wstrzymaniu. Kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza bowiem, że decyzja administracyjna nie przyznaje uprawień ani nie nakłada obowiązków na jej adresata, albowiem obowiązki prawne, jakie są związane z takim aktem, dotyczą jedynie organu administracji, a nie strony postępowania. Nie dochodzi zatem w sprawie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a decyzja organu odwoławczego wywołuje jedynie skutki procesowe polegające na ukształtowaniu toku postępowania poprzez zwrócenie sprawy do organu niższej instancji. Przy tym wskazać należy, że o ile samo wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest istotnym w niniejszej sprawie zdarzeniem procesowym zapoczątkowującym dalszy tok ponownego rozpoznania sprawy, o tyle wykładnia tego przepisu i jego zastosowanie pozostaje poza zakresem przedmiotu sprawy o przewlekłość, albowiem regulacja tego przepisu nie obejmuje relewantnych dla tej sprawy kwestii wykonalności wydanej decyzji kasacyjnej. Z tego powodu sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. jest niezasadny.
Stwierdzić należy, że czasowy zbieg weryfikacji decyzji kasacyjnej w trybie postępowania sądowego z ponownym załatwieniem tej samej sprawy w trybie postępowania administracyjnego stanowi wyłącznie pozorne zagrożenie dla realizacji zasad postępowania administracyjnego, w tym dla zasady trwałości decyzji administracyjnej. Gdyby bowiem organ pierwszej instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas pozostaje możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Ta jednak możliwość nie może stanowić samodzielnej przeszkody, chroniąc organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie.
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cieszynie powinien był dążyć do rozstrzygnięcia sprawy po przekazaniu jej do ponownego rozpoznania po wydaniu decyzji z 29 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., niezależnie od tego, że decyzja kasacyjna została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a od wyroku rozpoznającego tę skargę została następnie wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. To właśnie wydanie decyzji kasacyjnej, stanowiącej dowód tego, że organ ze względu na uchybienia procesowe nie załatwił sprawy w terminach ustawowych i z tego powodu musi być ona ponownie rozpoznana, nakłada na organ pierwszej instancji szczególne wymagania w zakresie dbałości o realizację zasady szybkości postępowania.
Mając to na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjny, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji rozpoznającego skargę J. K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie było dokonanie oceny, czy organ ten dochował terminów załatwiania sprawy wynikających z art. 35 § 3 k.p.a. i czy jest w stanie przewlekłości bądź bezczynności począwszy od momentu przekazania mu sprawy przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego do ponownego rozpatrzenia po wydaniu decyzji kasacyjnej, co nastąpiło w dniu 4 maja 2022 r. Sąd nie prześledził natomiast chronologii postępowania od przekazania akt sprawy po wydaniu decyzji kasacyjnej, czyli nie ustalił okoliczności istotnych dla stwierdzenia, czy organ był przewlekły bądź bezczynny. Nie ustalił również, czy organ stosował art. 36 § 1 k.p.a., co jest istotne dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości czy bezczynności. Wykluczenie przez Sąd a quo z zakresu oceny zarzucanej przewlekłości etapu postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji od 4 maja 2022 r. do 22 lutego 2023 r., uznać należało za wadliwe, a wynik tak przeprowadzonej kontroli legalności działań tego organu w konsekwencji za nieprawidłowy. Dla prawidłowego rozpoznania wniesionej skargi konieczne jest bowiem uwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy oraz czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji począwszy od 4 maja 2022 r. do dnia 9 maja 2023 r., kiedy załatwiono sprawę wydając decyzję merytoryczną.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji uznając, że ze względu na uchybienia przepisom postępowania, które wskazano w podstawach kasacyjnych, nie została dostatecznie wyjaśniona jej istota, uniemożliwiając skorzystanie z dyspozycji art. 188 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji oceni, czy w sprawie doszło do zwłoki Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie w załatwieniu sprawy odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przebudowy i rozbudowy kiosków gastronomicznych na działkach nr [...] i [...] w W. począwszy od 4 maja 2022 r. Przy tym zadaniem sądu administracyjnego będzie ustalenie rzeczywistej postaci zwłoki organu administracji (bezczynności albo przewlekłości), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji, biorąc pod uwagę definicje ustawowe określone w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę złożyły się kwoty: uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 (240 zł).
Wobec tego, że w skardze kasacyjnej zrzeczono się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.