Orzeczenie · 2025-06-26

II OSK 2239/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-26
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowybezczynność organuspecustawa ukraińskaterminyNSApostępowanie administracyjneprawo migracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatela Ukrainy. Cudzoziemiec przybył do Polski przed konfliktem zbrojnym, a WSA uznał, że specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100d u.o.p.) nie ma zastosowania w jego przypadku, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu. Wojewoda zarzucił błędną wykładnię tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację Wojewodzie. Sąd kasacyjny uznał, że art. 100d u.o.p., który zawiesza biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa czy powodu przybycia do Polski. Celem przepisu było odciążenie urzędów w okresie zwiększonego napływu wniosków, a nie ograniczenie jego stosowania tylko do obywateli Ukrainy związanych z konfliktem. NSA podkreślił, że wykładnia językowa i celowościowa wskazują na szeroki zakres zastosowania tego przepisu. W związku z tym, bieg terminu na załatwienie sprawy skarżącego nie rozpoczął się, a skarga na bezczynność organu powinna zostać oddalona. NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania organu do jej usunięcia, a w tym zakresie oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów postępowań administracyjnych w sprawach pobytowych cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d u.o.p. oraz ich wykładni w kontekście konkretnych przepisów prawa migracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszający biegi terminów załatwiania spraw administracyjnych, ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 100d u.o.p. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i powodu przybycia do Polski, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym.

Uzasadnienie

Wykładnia językowa i celowościowa przepisu, a także jego umiejscowienie w ustawie, wskazują na szeroki zakres podmiotowy. Celem było odciążenie urzędów w okresie zwiększonego napływu wniosków, a nie ograniczenie stosowania przepisu do konkretnej grupy.

Czy w sytuacji, gdy bieg terminu do załatwienia sprawy administracyjnej został zawieszony na mocy przepisu szczególnego (art. 100d u.o.p.), można skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy bieg terminu został zawieszony na mocy art. 100d u.o.p., nie można skutecznie wnieść skargi na bezczynność organu, ponieważ termin ten nie rozpoczął biegu.

Uzasadnienie

Przepis art. 100d u.o.p. stanowi lex specialis, który wyprzedza ogólne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów i bezczynności. Zawieszenie biegu terminu oznacza, że organ nie jest zobowiązany do jego dotrzymania, a strona nie może skutecznie domagać się rozpatrzenia sprawy w określonym terminie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w punktach 1, 2, 3 i 5, a w tym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (18)

Główne

u.o.p. art. 100d § 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten zawiesza bieg terminów załatwiania spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i uniemożliwia wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności i przewlekłości.

Pomocnicze

u.o.p. art. 100c § ust. 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Poprzedni przepis zawieszający biegi terminów, który został zastąpiony przez art. 100d u.o.p.

u.o.p. art. 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Definicja obywatela Ukrainy w kontekście specustawy.

u.o.c. art. 3 § pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Definicja 'cudzoziemca'.

u.o.c. art. 112a § ust. 1, 2, 3

Ustawa o cudzoziemcach

Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw o zezwolenie na pobyt czasowy, które zostały wyprzedzone przez art. 100d u.o.p.

u.o.c. art. 211 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Warunek legalnego i nieprzerwanego pobytu do uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3, § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki stwierdzenia bezczynności organu i jej skutki.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku i oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 35 § § 1-3, § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przedłużanie terminów załatwiania spraw.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konsekwencje przekroczenia terminu załatwienia sprawy.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dochodzenia roszczeń.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 100d u.o.p. przez WSA w Gliwicach polegająca na uznaniu, że przepis ten dotyczy tylko obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. • Przepis art. 100d u.o.p. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, co skutkuje zawieszeniem biegu terminów załatwiania spraw i uniemożliwia wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące naruszenia art. 41 i 47 KPP oraz art. 5 dyrektywy 2011/98/UE w kontekście krajowych przepisów o terminach załatwiania spraw. • Argumenty WSA dotyczące błędnej implementacji art. 112a ust. 2 i 3 u.o.c. do krajowego porządku prawnego. • Argumenty Wojewody dotyczące wpływu pandemii, niedoborów kadrowych, dużej liczby wniosków, konfliktu zbrojnego na Ukrainie, nowych zadań związanych z wizami i Kartą Polaka na czas trwania postępowania.

Godne uwagi sformułowania

NSA zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania... • Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, jednakże część zarzutów okazała się niezasadna lub bezprzedmiotowa. • Kluczowe bowiem stwierdzenie sądu wojewódzkiego, że sporne przepisy u.o.p. nie znajdują zastosowania w sprawie bezczynności ze względu na to, że skarżący jest obywatelem Ukrainy, ale nie przybył na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy - jest błędne... • Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie NSA... • Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tego przepisu nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. • Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.o.p. […]

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

członek

Małgorzata Miron

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów postępowań administracyjnych w sprawach pobytowych cudzoziemców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d u.o.p. oraz ich wykładni w kontekście konkretnych przepisów prawa migracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływu na prawa cudzoziemców, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i administracyjnym.

Specustawa ukraińska nie ogranicza praw wszystkich cudzoziemców – NSA wyjaśnia kluczowy przepis.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst