II OSK 2235/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej T.C. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o sprzeciwie, powołując się na naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA w Poznaniu uznał, że plan miejscowy w § 6 pkt 3 wprost zakazuje budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na danym terenie, co stanowiło podstawę do wniesienia sprzeciwu przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość stanowiska WSA. Sąd podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, który jest wiążący dla organów administracji. Wskazał, że organy nie są uprawnione do kwestionowania zgodności planu z prawem wyższego rzędu w indywidualnej sprawie, a jedynie do jego stosowania. Sąd zaznaczył, że ewentualna niezgodność planu z przepisami ustawowymi lub konstytucyjnymi powinna być badana w odrębnym trybie, np. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy. W związku z tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost zakazywał budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, sprzeciw organu był zgodny z prawem, a skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla organów administracji i sądów w sprawach indywidualnych, a także ograniczenia w kwestionowaniu ich zgodności z prawem wyższego rzędu w takich postępowaniach.
Dotyczy sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost zakazuje danej inwestycji. Nie dotyczy sytuacji, gdy plan jest niejasny lub nie zawiera wyraźnego zakazu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zawiera zakaz takiej inwestycji, mimo że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszczają takie rozwiązanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może wnieść sprzeciw, jeśli budowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji są związane treścią planu miejscowego i nie mogą kwestionować jego zgodności z prawem wyższego rzędu w indywidualnej sprawie.
Uzasadnienie
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, jest wiążący dla organów administracji. Zakaz budowy przydomowych oczyszczalni ścieków w planie miejscowym stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu, nawet jeśli przepisy ustawowe wydają się dopuszczać takie rozwiązanie. Kwestia zgodności planu z prawem wyższego rzędu powinna być badana w odrębnym trybie.
Czy sąd administracyjny w ramach kontroli decyzji administracyjnej może badać zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami rangi ustawowej i konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może badać zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami wyższego rzędu w ramach skargi na decyzję administracyjną, jeśli istnieje możliwość wyeliminowania wadliwego aktu prawa miejscowego w odrębnym trybie.
Uzasadnienie
Kontrola legalności decyzji administracyjnej dotyczy zastosowania prawa, a nie oceny zgodności aktu prawa miejscowego z prawem wyższego rzędu. Wadliwy plan miejscowy może być kwestionowany w specjalnych trybach, np. poprzez skargę na uchwałę rady gminy lub wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały. Dokonywanie takiej kontroli w indywidualnej sprawie mogłoby naruszać samodzielność jednostek samorządu terytorialnego.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. bud. art. 30 § 6
Prawo budowlane
u.cz.p.g. art. 5 § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pr. bud. art. 29 § 1
Prawo budowlane
Konst. RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.g. art. 101
Ustawa o samorządzie gminnym
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 165 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, jest wiążący dla organów administracji i stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jeśli plan ten zawiera zakaz takiej inwestycji. • Zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami wyższego rzędu nie może być badana w indywidualnej sprawie administracyjnej, lecz wymaga odrębnego trybu postępowania.
Odrzucone argumenty
Interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna uwzględniać przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co pozwoliłoby na realizację spornej oczyszczalni ścieków. • Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami rangi ustawowej i konstytucyjnej w ramach kontroli decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Organy te zgodnie z art. 6 k.p.a. działają bowiem na podstawie przepisów prawa i nie mogą odmawiać stosowania tych przepisów, które w ich ocenie pozostają w sprzeczności z innymi aktami prawnymi. • Dopóki jednak zapis planu nie został usunięty z obrotu prawnego, dopóty służy mu domniemanie zgodności z prawem. • W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przy interpretacji postanowień planów miejscowych nie znajduje zastosowania reguła, że co nie jest prawem zakazane jest dozwolone, ale zasada, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla organów administracji i sądów w sprawach indywidualnych, a także ograniczenia w kwestionowaniu ich zgodności z prawem wyższego rzędu w takich postępowaniach."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost zakazuje danej inwestycji. Nie dotyczy sytuacji, gdy plan jest niejasny lub nie zawiera wyraźnego zakazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między przepisami prawa miejscowego a ustawowego oraz pokazuje, jak sądy podchodzą do interpretacji planów zagospodarowania przestrzennego i ich zgodności z prawem.
“Plan miejscowy ważniejszy niż ustawa? Sąd NSA rozstrzyga spór o przydomową oczyszczalnię ścieków.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.