Orzeczenie · 2025-06-26

II OSK 2234/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-26
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowyzezwolenie na pracębezczynność organuterminy postępowaniaprawo unijnedyrektywa 2011/98/UEustawa o pomocy obywatelom UkrainyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatela Gruzji. WSA uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d u.o.p.), wstrzymujące bieg terminów załatwiania wniosków o pobyt czasowy dla cudzoziemców niebędących obywatelami Ukrainy, są niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE i w związku z tym nie mogą być stosowane. W konsekwencji WSA zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. Sąd kasacyjny podkreślił, że art. 100d u.o.p. jest przepisem szczególnym (lex specialis), który wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości. Przepis ten wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie jego obowiązywania. NSA stwierdził, że WSA błędnie pominął zastosowanie art. 100d u.o.p., co skutkowało wadliwym stwierdzeniem bezczynności. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do jej usunięcia, a w tym zakresie oddalił skargę. Sąd kasacyjny nie uznał za celowe występowanie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na swoje wcześniejsze orzecznictwo dotyczące zgodności przepisów z Konstytucją RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów wstrzymujących bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców oraz wyłączających możliwość stwierdzenia bezczynności organu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów wstrzymujących terminy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, wstrzymujące bieg terminów załatwiania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy dla cudzoziemców niebędących obywatelami Ukrainy, są zgodne z dyrektywą 2011/98/UE i czy mogą być podstawą do stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. są przepisami szczególnymi (lex specialis), które wstrzymują bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla wszystkich cudzoziemców i wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie ich obowiązywania. WSA błędnie pominął ich zastosowanie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 100d u.o.p. jest przepisem szczególnym, który wstrzymuje bieg terminów i wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności, niezależnie od jego zgodności z dyrektywą UE. Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą wszystkich cudzoziemców i nie stanowią implementacji dyrektywy, lecz są krajową regulacją podyktowaną szczególnymi okolicznościami.

Od kiedy biegnie termin na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, jeśli wniosek zawiera braki formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wszczęcie postępowania następuje z datą wpływu wniosku do organu, niezależnie od braków formalnych. Jednakże, bieg terminu na załatwienie sprawy jest wstrzymany na mocy art. 100d u.o.p., co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że choć wszczęcie postępowania następuje z datą wpływu wniosku, to art. 100d u.o.p. wstrzymuje bieg terminów, co uniemożliwia stwierdzenie bezczynności, niezależnie od uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Gliwicach został uchylony w punktach 1, 2 i 4, a w tym zakresie skarga na bezczynność Wojewody została oddalona.

Przepisy (6)

Główne

u.o.p. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy i wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.

Pomocnicze

u.o.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa termin 60 dni na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i zasady jego liczenia, jednakże jego stosowanie jest wyłączone przez art. 100d u.o.p. w okresie jego obowiązywania.

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający terminy załatwiania spraw administracyjnych, którego stosowanie jest wyłączone przez art. 100d u.o.p. w zakresie stwierdzania bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia bezczynności organu, jednakże NSA uznał, że w okolicznościach sprawy, wobec zastosowania art. 100d u.o.p., skarga na bezczynność powinna zostać oddalona.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi na bezczynność organu, co NSA nakazał w stosunku do skargi w niniejszej sprawie.

u.o.p. art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Podobnie jak art. 100d, wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 100d u.o.p. jest przepisem szczególnym (lex specialis), który wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. • Przepis art. 100d u.o.p. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości. • WSA błędnie pominął zastosowanie art. 100d u.o.p., co skutkowało wadliwym stwierdzeniem bezczynności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA o niezgodności art. 100d u.o.p. z dyrektywą 2011/98/UE. • Argumentacja WSA o tym, że wszczęcie postępowania następuje z datą wpływu wniosku, nawet jeśli zawiera braki formalne, w kontekście stwierdzenia bezczynności (NSA uznał, że to nie ma znaczenia przy zastosowaniu art. 100d u.o.p.).

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten jako lex specialis wyprzedzają stosowanie art. 112a ust. 1 i 2 u.o.c. • Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie (...) lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. • Pominięcie przez WSA w Gliwicach art. 100d u.o.p. nie miało wystarczających podstaw faktycznych i prawnych.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

członek

Małgorzata Miron

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wstrzymujących bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców oraz wyłączających możliwość stwierdzenia bezczynności organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów wstrzymujących terminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem pobytu cudzoziemców i interpretacją przepisów wstrzymujących terminy administracyjne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów.

NSA: Przepisy wstrzymujące terminy załatwiania wniosków o pobyt czasowy dla cudzoziemców są skuteczne i chronią urzędy przed zarzutem bezczynności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst