II OSK 2232/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-11
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt gastronomicznyprzyczepa gastronomicznawiatainwestornadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego, potwierdzając prawidłowość decyzji organów nadzoru budowlanego i wyroku WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.M. od wyroku WSA w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gastronomicznego (przyczepy i wiaty). Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie inwestora oraz niez uwzględnienie prawomocnego wyroku karnego. NSA oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał uzasadnionych podstaw, a wcześniejsze orzeczenia, w tym wyrok WSA z 2017 r., przesądziły o konieczności zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymała w mocy nakaz rozbiórki obiektu gastronomicznego, składającego się z przyczepy i wiaty, wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 11 p.p.s.a. (niezignorowanie wyroku karnego), art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. (błędne ustalenie inwestora) oraz art. 170 p.p.s.a. (nieprawidłowe powołanie się na wcześniejszy wyrok WSA). Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 p.b. (błędne zastosowanie przepisów do obiektów niezwiązanych trwale z gruntem) oraz uznanie tymczasowego obiektu budowlanego po 120 dniach za wymagający pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że postępowanie legalizacyjne zakończyło się nakazem rozbiórki z powodu niedopełnienia przez skarżącego obowiązków przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej. NSA wskazał, że wcześniejszy, prawomocny wyrok WSA z 2017 r. przesądził o tym, że skarżącemu należy przypisać samowolne wybudowanie obiektu budowlanego i że przyczepa gastronomiczna wraz z wiatą stanowiły funkcjonalną całość. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą braku związania wyrokiem karnym, wskazując na brak przedłożenia odpisu prawomocnego wyroku karnego oraz na to, że sąd administracyjny jest związany jedynie ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji wyroku. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny jest związany ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji wyroku karnego, ale niekoniecznie ustaleniami z uzasadnienia. Przedłożenie odpisu prawomocnego wyroku karnego jest wymagane do wykazania jego wpływu na postępowanie administracyjne.

Uzasadnienie

Skarżący zarzucił naruszenie art. 11 p.p.s.a. przez niez uwzględnienie wyroku karnego. NSA stwierdził, że skarżący nie przedłożył odpisu prawomocnego wyroku karnego, co uniemożliwiło ocenę jego wpływu na postępowanie administracyjne. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

p.b. art. 90

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11 p.p.s.a. przez zignorowanie prawomocnego wyroku karnego. Błędne ustalenie inwestora na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. Naruszenie art. 170 p.p.s.a. przez powołanie się na wcześniejszy wyrok WSA dotyczący innego obiektu. Naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 p.b. przez błędne zastosowanie przepisów do obiektów niezwiązanych trwale z gruntem. Uznanie tymczasowego obiektu budowlanego po 120 dniach za wymagający pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

nie można oskarżonemu przypisać wykonania robót budowlanych w odniesieniu do przyczepy gastronomicznej drewniana wiaty konsumpcyjnej o wymiarach 3 x 4 m, wysokości 3,2 m, posadowionej na bloczkach betonowych nie związanych trwale z gruntem przyczepa gastronomiczna wraz z wiatą stanowi funkcjonalną całość jako obiekt gastronomiczny będący obiektem budowlanym tymczasowym inwestorem w rozumieniu art. 52 p.b. jest sprawca samowoli budowlanej sąd administracyjny jest związany ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa - a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, tj. osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia inwestora w kontekście samowoli budowlanej, związanie sądu administracyjnego wyrokiem karnym, kwalifikacja prawna tymczasowych obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń WSA, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania administracyjnego w sprawach samowoli budowlanej, w tym interakcję z postępowaniem karnym oraz precyzyjne definiowanie pojęć takich jak 'inwestor' i 'obiekt budowlany'.

Samowola budowlana: Kto odpowiada za rozbiórkę przyczepy i wiaty?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2232/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 187/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-05-05
II OZ 1054/20 - Postanowienie NSA z 2020-12-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 6, 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M/ od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 187/19 w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2018 r., nr WOP.7721.174.2017.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 5 maja 2021 r., II SA/Gd 187/19 oddalił skargę K.M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 5 kwietnia 2018 r., nr WOP.7722.174.2017.GD, którą wskazany organ po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 27 września 2017 r., nr PINB.70035.2.41.2016.SW nakazującą skarżącemu jako inwestorowi na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., rozbiórkę obiektu gastronomicznego składającego się z przyczepy gastronomicznej o wymiarach 2,0 m x 4,0 m oraz wiaty przeznaczonej do spożywania posiłków o wymiarach w rzucie 3,0 m x 4,0 m i wysokości 3,2 m, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] w P.
K.M. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a.:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) zignorowanie przez Sąd wniosku strony skarżącej, że w rzeczonej sprawie wydano w postępowaniu karnym prawomocny wyrok skazujący, całkowicie zmieniający ustalenia organu administracji publicznej wydającego decyzję w sprawie obiektu gastronomicznego o wymiarach 2,0 m x 4,0 m i wiaty przeznaczonej do spożywania posiłków o wymiarach 3,0 m x 4,0 m i wysokości 3,2 m; prawomocny wyrok zapadły w postępowaniu karnym ograniczył możliwość stosowania p.b. jedynie do "drewnianej wiaty konsumpcyjnej o wymiarach 3 x 4 m, wysokości 3,2 m, posadowionej na bloczkach betonowych nie związanych trwale z gruntem. W sprawie "obiektu gastronomicznego" "Sąd doszedł do przekonania, że nie można oskarżonemu przypisać wykonania robót budowlanych w odniesieniu do przyczepy gastronomicznej.". Takie stanowisko Sądu I instancji naruszyło art. 11 p.p.s.a.; 2) błędne przyjęcie, że inwestorem jest skarżący jako osoba fizyczna, prowadząca inwestycję na terenie dzierżawionym od spółki prawa handlowego, której sam jest prezesem. Tezę tę oparto bez jakiegokolwiek materialnego dowodu wskazującego, że skarżący ma prawo do tego terenu, co w konsekwencji narusza art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. Zaskarżona decyzja PWINB z 5 kwietnia 2018 r. utrzymała stan prawny organu niższego stopnia określający jako inwestora osobę fizyczną. To jednoznacznie przekreśliło możliwość stwierdzenia jej nieważności. Wobec tego nosi ona jedynie znamiona nieważności określone na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 3) brak rozeznania przez Sąd, że toczące się postępowanie zakończone zaskarżonym wyrokiem z 5 maja 2021 r. nie dotyczy żadnego obiektu gastronomicznego, tylko obiektu gastronomicznego o wymiarach 2,0 m x 4,0 m (przyczepy gastronomicznej) i wiaty przeznaczonej do spożywania posiłków o wymiarach 3,0 m x 4,0 m i wysokości 3,2 m. Taka jest bowiem sentencja zaskarżonej decyzji PWINB z 5 kwietnia 2018 r. Wobec powyższego Sąd I instancji naruszył art. 170 p.p.s.a., powołując się przy rozpatrywaniu skargi na powyższą decyzję na swój wyrok z 6 grudnia 2017 r., II SA/Gd 457/17. W tej sprawie zajmował się on co prawda skargą na ten sam organ administracyjny, ale ówczesne zaskarżone postanowienie w swojej sentencji dotyczyło obiektu gastronomicznego rozumianego jako połączenie dwóch obiektów. To wówczas wstrzymano roboty budowlane, których nie prowadzono i nigdy wcześniej nie wykonywano, a także nakazano wykonanie projektu budowlanego na przyczepę samochodową przez osobę z uprawnieniami budowlanymi i składany ogródek gastronomiczny zwany wiatą.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) przyjęcie, że drewniany składany ogródek drewniany niezwiązany trwale z gruntem uznano na podstawie przepisów p.b. za wiatę wymagającą pozwolenia na budowę; 2) art. 48 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 6 p.b. przez błędne przyjęcie, że restrykcje wynikające z art. 48 ust. 1 są możliwe co do obiektów, które nie są trwale umocowane w gruncie. Nie jest więc możliwe wydanie decyzji o rozbiórce tych obiektów. To również jest przyczyną, że w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie można powoływać się na art. 170 p.p.s.a., gdyż wyrok z 6 grudnia 2017 r., II SA/Gd 457/17 dotyczył procedury związanej z art. 48 ust. 1 p.b.; 3) uznanie za częścią orzeczeń sądowych, że tymczasowy obiekt budowlany po 120 dniach funkcjonowania podlega rygorom pozwolenia na budowę.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach.
W kontekście zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej wymaga przypomnienia, że na wstępnym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest rozważyć, czy w sprawie zachodzą warunki niesprzeciwiające się bezwzględnie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wyłączenie takiej sytuacji stwarza podstawę do wydania zaskarżalnego (zażaleniem) postanowienia określonego w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., w którym organ powinien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, nakładając równocześnie obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 p.b. W myśl art. 48 ust. 5 p.b., przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b., traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Natomiast w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych wyżej obowiązków, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 48 ust. 1 p.b., tj. nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4 p.b.).
W postępowaniu podlegającym kontroli Sądu I instancji wydana przez PWINB decyzja skierowana do skarżącego zawierała nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] w P. obiektu gastronomicznego. Jej podstawę prawną stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. Rozstrzygnięcie to nie było zatem spowodowane uznaniem przez organ nadzoru budowlanego niedopuszczalności poddania spornego obiektu procedurze legalizacyjnej, ale stanowiło wynik niedopełnienia przez skarżącego obowiązku nałożonego na niego w toku postępowania legalizacyjnego postanowieniem PWINB z 10 lipca 2017 r., nr WOP.7722.22.2017.GD, które wstrzymując budowę prowadzoną bez wymaganego pozwolenia na budowę, zobowiązywało skarżącego do przedłożenia w terminie do 31 sierpnia 2017 r. dokumentacji umożliwiającej legalizację spornego obiektu budowlanego.
Zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. i powiązane z nim zastrzeżenia strony, które, przypisując Sądowi I instancji uchybienie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 p.b., dotyczą błędnego zakwalifikowania, jak ujmuje to skarga kasacyjna, zrealizowanych robót budowlanych jako budowy (wykonania w określonym miejscu) obiektu budowlanego, pozostają w całości nieskuteczne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wynik kontroli legalności ww. postanowienia PWINB z 10 lipca 2017 r., którego wyrazem było oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 6 grudnia 2017 r., II SA/Gd 457/17 skargi wniesionej przez skarżącego na tenże akt, musi być postrzegany jako przesądzający w sposób bezpośredni kierunek rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jeżeli nie może mieć charakteru spornego ustalenie, iż zaniechanie przedłożenia przez skarżącego wymaganej dokumentacji legalizacyjnej nie było skutkiem zaistnienia okoliczności uniemożliwiających mu zastosowanie się do wskazanego obowiązku, ale wynikało z jego kontestowania.
W tym prawomocnym orzeczeniu, które wiązało skarżącego, jak i Sąd I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarżącemu należy przypisać samowolne wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego tryb legalizacji powinien być kształtowany przepisem art. 48 ust. 1-4 p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął, że ustawiona przez skarżącego przyczepa gastronomiczna wraz z wiatą stanowi funkcjonalną całość jako obiekt gastronomiczny będący obiektem budowlanym tymczasowym, a postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego powinno dotyczyć całego istniejącego obiektu, stanowiącego funkcjonalną całość, składającego się tak z przyczepy, jak i dobudowanej do niego wiaty. Wniosek ten, jak wynika z uzasadnienia wyroku z 6 grudnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł z uznania, że nie ma znaczenia, iż elementem obiektu budowlanego jest zarejestrowana "przyczepa gastronomiczna", skoro wykorzystywana jest ona wraz z wiatą na ten sam cel (działalności gastronomicznej), a pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym spełnia warunki do uznania jej za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b.
Próbę podważenia w skardze kasacyjnej łączności zachodzącej pomiędzy ustaleniami przyjętymi w powyższym orzeczeniu i postępowaniem zakończonym zaskarżoną decyzją PWINB należy odrzucić, uwzględniając, że kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowienie PWINB z 10 lipca 2017 r., jak i poddana ocenie w zaskarżonym wyroku decyzja z 5 kwietnia 2018 r. są aktami wydanymi w granicach tej samej sprawy. Twierdzenie, że nie można mówić o tożsamości obu postępowań, ponieważ przytaczany w "sentencjach" obu aktów "obiekt gastronomiczny" dotyczy różnych obiektów jest nieuprawnione. Niezależnie od tego, że różnice występujące w sposobie ujęcia (opisu) obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot postępowania legalizacyjnego należy uznać za dopuszczalne, albowiem nie prowadzą one automatycznie do zmiany materii w tym postępowaniu rozstrzygniętej, stwierdzić trzeba, iż w zaskarżonej decyzji organ zdecydował, jak to wynika z brzmienia nadanego jej rozstrzygnięciu, o rozbiórce "obiektu gastronomicznego składającego się z przyczepy gastronomicznej [...] i wiaty przeznaczonej do spożywania posiłków [...]", co oznacza, że wbrew formułowanej przez skarżącego ocenie, pojęcia obiektu gastronomicznego PINB nie zawęził wyłącznie do przyczepy samochodowej.
Postępowanie sądowe zainicjowane skargą kasacyjną wniesioną od zaskarżonego wyroku nie jest miejscem na podjęcie polemiki ze stanowiskiem zajętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z 6 grudnia 2017 r., skarżący był bowiem uprawniony do poddania tego orzeczenia kontroli instancyjnej poprzez złożenie od niego skargi kasacyjnej, jeżeli jego treść budziła u strony zastrzeżenia dotyczące oceny wykonanych robót budowlanych w kontekście ustawowych zasad ich reglamentacji, kwalifikacji prawnej nadawanej obiektowi budowlanemu powstałemu wskutek realizacji tychże robót, czy też kwestii związanej z tym, komu powinna zostać przypisana odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów p.b. Ocena stawianego przez skarżącego zarzutu, że elementem koniecznym do uznania określonej konstrukcji za wiatę jest posiadanie przez nią fundamentu, której obiekt ustawiony przy przyczepie gastronomicznej jest pozbawiony, musi mieć powyższe zastrzeżenie na uwadze, niezależnie od popełnionego przez stronę błędu w rozważeniu stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w przywołanym w skardze kasacyjnej wyroku z 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14, ponieważ brak jest podstaw do uznania, by posiadanie fundamentów przez wiatę w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego powinno być traktowane jako element definiujący ją jako jeden z typów obiektu budowlanego. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych nie da się odnaleźć potwierdzenia tego rodzaju wniosku (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2014 r., II OSK 2083/22). Dotyczy to również piśmiennictwa, w którym akcentuje się, że podstawową cechą wiaty jest wsparcie budowli na słupach, które stanowią zasadniczy element konstrukcyjny wiążący ją z gruntem (por. K. Małysa-Sulińska, Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiata a reglamentacja jego budowy, Studia Prawnoustrojowe 2021, nr 54, s. 375-378).
W kontekście zagadnienia dotyczącego tego, komu powinna zostać przypisana odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów p.b., wymaga z kolei podkreślenia, że pozbawione trafności jest twierdzenie skarżącego, że nie może być on traktowany w sprawie jako inwestor z uwagi na niemożność złożenia oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które przysługuje [...] sp. z o.o. jako dzierżawcy terenu. Zasadniczo pojęcie inwestora jako jednego z uczestników procesu budowlanego (art. 17 pkt 1 p.b.) odnosić należy do podmiotu inicjującego cały proces budowy obiektu budowlanego, organizującego go i decydującego o jego charakterze. Składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, inwestor zobowiązany jest złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Adresata nakazu rozbiórki nie można jednakże wyznaczać z uwzględnieniem dyspozycji powołanego przez skarżącego w skardze kasacyjnej art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., którego to przepisu Sąd I instancji nie mógł w niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot naruszyć. Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany określić podmiot, na którym ciąży nakazywany obowiązek rozbiórki, zgodnie z dyspozycją pominiętego przez skarżącego art. 52 p.b. Nie ulega zaś wątpliwości, że rozbiórka obiektu budowlanego jest likwidacją stanu niezgodnego z prawem i w tym ujęciu inwestorem w rozumieniu art. 52 p.b. jest sprawca samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2023 r., II OSK 3811/19; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1530/19).
Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie narusza art. 11 p.p.s.a. Skarżący nie doprowadził do wykazania, że wynik przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli legalności decyzji PWINB z 5 kwietnia 2018 r. narusza zasadę związania Sądu ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W toku postępowania prowadzonego przed Sądem I instancji skarżący nie przedłożył wyroku sądu karnego, czemu towarzyszyłoby wskazanie, że ustalenia organów nadzoru budowlanego nie korespondują z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, wobec czego Sąd I instancji zobowiązany jest wziąć pod uwagę wywołane nim skutki. Również w prowadzonym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniu skarżący odstąpił od podjęcia takiego działania, nie może być z nim bowiem zrównane dołączenie do skargi kasacyjnej wydruku zdjęć, na których znajdować się ma dokument będący wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z 21 stycznia 2020 r., X K 281/18. Zamiar wykorzystania przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału zgromadzonego w sprawie karnej celem podważenia prawidłowości wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę strony powinien wiązać się z przedłożeniem odpisu wyroku sądu karnego lub jego uwierzytelnionej kopii, którego to wymagania rozpatrywana skarga kasacyjna nie zachowuje, podobnie jak obowiązku wykazania, że wskazywany wyrok sądu karnego ma charakter orzeczenia prawomocnego.
Zagadnieniem odrębnym jest ocena, czy faktycznie jest tak, jak uznaje skarżący, że organy nadzoru budowlanego, czyniąc go adresatem nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego, poczyniły ustalenia niezgodne z ustaleniami wyroku karnego mającego skazać skarżącego za występek opisany w art. 90 p.b. Ograniczenia w toku kontroli decyzji administracyjnej swobody sądu w ocenie prawidłowości jej podstawy faktycznej i prawnej wyrażają się w tym, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa - a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, tj. osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku uznać miał go za winnego tego, że w nieustalonym bliżej czasie, jednak nie wcześniej niż w dniu 10 grudnia 2015 r., wykonał roboty budowlane w przypadku określonym w art. 48 p.b. poprzez posadowienie na działce nr ew. [...] obręb [...] w P. wiaty przeznaczonej do spożywania posiłków bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do której PINB wydał decyzję nakazującą jej rozbiórkę, kwalifikując ten czyn z art. 90 p.b. i za to na podstawie art. 90 p.b. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k., wymierzając oskarżonemu karę grzywny. Tego rodzaju orzeczenie nie może być traktowane jako stojące na przeszkodzie oddaleniu przez Sąd I instancji skargi na decyzję PWINB, w której odpowiedzialność administracyjna ciążąca na skarżącym z tytułu niezastosowania się do obowiązku określonego w postanowieniu z 10 lipca 2017 r. nakazywała zobowiązać go do rozbiórki samowolnie zrealizowanej wiaty, jak również usunięcia przyczepy gastronomicznej stanowiącej wraz z wiatą funkcjonalną całość jako jeden obiekt gastronomiczny, pozostający tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 p.b.), który wymagając zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej powinien być rozebrany (przeniesiony) w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy (art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela prezentowane w piśmiennictwie z zakresu prawa procesowego zapatrywanie o braku związania sądu ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego (por. T. Szanciło [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–45816. Tom I, red. T. Szanciło, Warszawa 2023, komentarz do art. 11, Nb 8; J. Jagieła [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–205, red. A. Marciniak, Warszawa 2019, komentarz do art. 11, Nb 16; A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, komentarz do art. 11, uwaga nr 2; J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, komentarz do art. 11, uwaga nr 3). Sąd administracyjny jest związany ustaleniem dotyczącym osoby sprawcy, które znajduje się w sentencji wyroku i w świetle sentencji orzeczenia, na które powołuje się skarżący, mającego uznać go za sprawcę przestępstwa, trudno zaskarżoną decyzję postrzegać jako akt obarczony wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającą na skierowaniu go do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI