II OSK 223/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-18
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęprzepisy techniczno-budowlanegranica działkipostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu, potwierdzając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kluczowym elementem sporu była data budowy, która determinowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Organy administracji i sądy obu instancji uznały, że budowa miała miejsce w 1998 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i nakazem rozbiórki z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe i potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do budynku gospodarczego, została wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Powodem nakazu było wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Głównym zarzutem skarżących było kwestionowanie ustalonej przez organy daty budowy (1998 r.), która według nich miała miejsce w latach 1993-1994, co pozwoliłoby na zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i potencjalnie uniknięcie rozbiórki na podstawie art. 49 Prawa budowlanego (upływ 5 lat od zakończenia budowy). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenia faktyczne organów administracji, potwierdzone przez Sąd pierwszej instancji, dotyczące daty budowy wiatrołapu w 1998 r., są prawidłowe i nie ma podstaw do ich podważenia. Sąd podkreślił, że usytuowanie wiatrołapu w odległości 1 metra od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej, niezależnie od stosowanych przepisów. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, w tym dotyczących odległości od granicy działki, w przypadku samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usytuowanie wiatrołapu w odległości 1 metra od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej i stanowi podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki, niezależnie od daty budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli narusza przepisy techniczno-budowlane.

Pomocnicze

pr. bud. art. 49

Prawo budowlane

Przepis dotyczący zakazu wydania nakazu rozbiórki po upływie 5 lat od daty zakończenia budowy, który nie miał zastosowania w sprawie z uwagi na naruszenie przepisów technicznych.

pr. bud. art. 7 § ust. 2 pkt 1

Prawo budowlane

Przepis dotyczący warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

rozp. min. inf. art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 151

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

pr. bud. art. 40

Prawo budowlane

Obowiązek inwestora doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (w brzmieniu z 1974 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości obiektu od granicy działki. Samowolna budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowe ustalenie daty budowy przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Budowa wiatrołapu nastąpiła w latach 1993-1994, co powinno skutkować zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i brakiem możliwości orzeczenia rozbiórki po upływie 5 lat. Niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. z uwagi na działanie zasady nieretroakcji. Naruszenie przepisów k.p.a. i p.u.s.a. przez uznanie, że decyzja nie narusza prawa, podczas gdy stan faktyczny nie został jednoznacznie ustalony.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli budowlanej, bo tak należy określić sporny wiatrołap, jeśli była dopuszczona przez prawo, to zawsze była obwarowana pewnymi warunkami, a poza tym inwestor miał obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W tych warunkach przedmiotowy wiatrołap, nie miał praktycznie nigdy szans na legalizację, niezależnie od tego w oparciu o jakie przepisy byłaby rozstrzygana sprawa. Upływ czasu powoduje, że ustalenie faktów istotnych w sprawie staje się coraz trudniejsze i coraz mniej sprawdzalne.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Henryk Dolecki

członek

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących samowoli budowlanej, naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i kontroli ustaleń faktycznych przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (wiatrołap, odległość od granicy) i konkretnych przepisów Prawa budowlanego z określonego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i długotrwałe postępowanie administracyjne, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach interpretacji przepisów budowlanych.

Samowola budowlana przegrywa z przepisami: NSA potwierdza nakaz rozbiórki wiatrołapu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 223/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Henryk Dolecki
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 256/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Andrzej Gliniecki (spr.), Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 256/04 w sprawie ze skargi R. i W. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 256/04 oddalił skargę W. i R. małż. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] ([...]), którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał R. i W. małż. G. rozbiórkę wiatrołapu o wymiarach 1,66 m x 3,10 m dobudowanego do budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w [...], bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 6 kwietnia 2001 r. i od tego czasu organ pierwszej instancji już dwukrotnie nakazał rozbiórkę przedmiotowego wiatrołapu, jednak organ drugiej instancji za każdym razem uchylał decyzję i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem takich rozstrzygnięć był brak jednoznacznych ustaleń organu, co do daty budowy obiektu. Inwestorzy – W. i R. małż. G. twierdzili, że sporny wiatrołap został zbudowany w latach 1993–1994 zaś z oświadczeń sąsiadów wynikało, że było to w 1998 r.
W decyzji z dnia [...], po raz trzeci orzekając w sprawie, organ przyjął rok 1998 jako datę budowy przedmiotowego wiatrołapu. W związku z czym w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji, W. G. kwestionuje przyjętą datę budowy wiatrołapu, utrzymując, że miało to miejsce w latach 1993–1994. Zdaniem odwołującego się, organ celowo nie chce uznać tego faktu, aby nie można było zastosować przepisu art. 49 Prawa budowlanego, zakazującego wydania nakazu rozbiórki po upływie 5 lat od daty zakończenia budowy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, akceptując tym samym przyjętą przez organ pierwszej instancji datę budowy wiatrołapu.
Odstąpienie od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Prawa budowlanego, które weszły w życie od 11 lipca 2003 r., w tym przypadku, nie jest możliwe, ponieważ usytuowanie wiatrołapu w odległości 1,0 m od granicy działki, narusza przepisy techniczno-budowlane. W związku z tym, orzeczony nakaz rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest uzasadniony.
R. i W. małż. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję z dnia [...] zarzucając naruszenie przepisów art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 6, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W ocenie Sądu organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że budowa została wykonana w 1998 r. w związku z czym nie było podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest uzasadniony.
Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie zezwalały na usytuowanie budynku wraz z jego częściami w odległości 1 m od granicy z działką sąsiednią, tak jak to ma miejsce w tym przypadku. Między innymi i z powyższego powodu, nie mógł mieć zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I instancji). Ponieważ sporny wiatrołap narusza przepisy techniczno-budowlane, organ był obowiązany nakazać rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
R. i W. małż. G., reprezentowani przez radcę prawnego P. F., wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2004 r., zarzucając:
"I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
– art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w stanie faktycznym sprawy z uwagi na działanie zasady nieretroakcji, podczas gdy czynności skarżących polegające na budowie wiatrołapu zostały dokonane przed wejściem w życie przepisów cytowanej ustawy,
– art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, iż wybudowanie przez skarżących wiatrołapu w odległości 1 m od granicy z działką przy ul. [...] narusza przepisy techniczno-budowlane i nie może być zalegalizowane".
"II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, podczas gdy przeprowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, iż budowa przedmiotowego wiatrołapu miała miejsce w 1998 r., co w konsekwencji skutkuje koniecznością uznania, iż decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę obiektu w sposób oczywisty narusza prawo,
– art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych należało oddalić, podczas gdy stan faktyczny oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja, w tym zeznania świadków, nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu jest zgodna z prawem, zatem brak jest podstaw do oddalenia skargi",
– art. 80 w związku z art. 107 § 3 kpa,
– art. 107 § 3 kpa,
"– uznanie, iż zastosowanie w stanie faktycznym sprawy znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, podczas gdy zastosowanie winny znaleźć przepisy uprzednio obowiązującej ustawy – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r."
Wskazując na powyższe podstawy, pełnomocnik skarżących wnosi o:
– uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie,
– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej i powołane tam przepisy prawa przyjmują za podstawę rozważań hipotezę, że sporny wiatrołap został zbudowany w latach 1993–1994. Tymczasem zgodnie z ustaleniami stanu faktycznego, jakich dokonały organy nadzoru budowlanego, wiatrołap ten został zbudowany w 1998 r. Ustaleń tych dokonały organy prowadząc postępowanie administracyjne od 2001 r., dwukrotnie z tego powodu decyzje pierwszej instancji zostały uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie, brał pod uwagę całość akt sprawy i nie znalazł podstaw aby zakwestionować tak ustaloną datę budowy. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżony wyrok, nie ma podstaw, aby podważyć w tym zakresie ustalenia Sądu pierwszej instancji, gdyż zostały dokonane zgodnie z obowiązującym prawem. Dowody zgromadzone w sprawie, podlegają swobodnej ocenie organu, przed którym toczy się postępowanie administracyjne. Jeżeli postępowanie to przebiega z zachowaniem wszelkich przepisów postępowania administracyjnego, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie ma podstaw do jej weryfikacji. Upływ czasu powoduje, że ustalenie faktów istotnych w sprawie staje się coraz trudniejsze i coraz mniej sprawdzalne. Tymczasem, usytuowanie spornego wiatrołapu w odległości 1 m od granicy działki i fakt, że inwestorzy zbudowali ten obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę w zasadzie przesądza o wyniku sprawy, nigdy bowiem przepisy techniczno-budowlane nie pozwalały na takie zbliżenie obiektu do granicy działki sąsiedniej, chociażby tylko ze względu na bezpieczeństwo pożarowe.
Legalizacja samowoli budowlanej, bo tak należy określić sporny wiatrołap, jeśli była dopuszczona przez prawo, to zawsze była obwarowana pewnymi warunkami, a poza tym inwestor miał obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., art. 48, 49, 51 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po dniu 11 lipca 2003 r.). W tych warunkach przedmiotowy wiatrołap, nie miał praktycznie nigdy szans na legalizację, niezależnie od tego w oparciu o jakie przepisy byłaby rozstrzygana sprawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania wskazane w skardze kasacyjnej, zaskarżonym orzeczeniem, nie zostały naruszone.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI