II OSK 2228/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-11
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlaneprzebudowasamowola budowlananadzór budowlanystan zgodny z prawembezpieczeństwo pożarowewarunki techniczneklatka schodowanieruchomość wspólna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uznając, że zabudowa spocznika klatki schodowej nie narusza przepisów technicznych i przeciwpożarowych, a instalacja pieca gazowego wymaga jedynie drobnych poprawek wentylacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Mazowieckiego WINB nakładającą obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację zabudowy spocznika klatki schodowej jako niebędącej przebudową oraz naruszenie przepisów technicznych i przeciwpożarowych. NSA oddalił skargę, uznając, że zabudowa spocznika nie narusza przepisów, a jedynie instalacja pieca gazowego wymaga dostosowania wentylacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dostatecznego uzasadnienia wyroku, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnosił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, kwestionując kwalifikację zabudowy spocznika klatki schodowej jako niebędącej przebudową oraz naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego i szerokości spocznika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że wcześniejsze orzeczenie WSA uchyliło decyzje organów, ograniczając przedmiot postępowania do zabudowy spocznika. NSA uznał, że zabudowa spocznika, choć stanowiła odstępstwo od projektu budowlanego, nie narusza przepisów technicznych ani przeciwpożarowych, co potwierdziły opinie rzeczoznawców. Sąd podkreślił, że wydzielenie pomieszczenia na spoczniku jest dopuszczalne, a szerokość spocznika nie została naruszona w stopniu powodującym zagrożenie. Odnosząc się do instalacji pieca gazowego, NSA stwierdził, że narusza ona przepisy dotyczące wentylacji, ale nałożony obowiązek wykonania otworów wentylacyjnych jest wystarczający do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, co zostało zaakceptowane przez rzeczoznawcę ds. ppoż. i konserwatora zabytków. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zabudowa części spocznika klatki schodowej, prowadząca do wydzielenia odrębnego pomieszczenia, stanowi przebudowę obiektu budowlanego, ponieważ zmienia parametry użytkowe obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydzielenie części spocznika na odrębne pomieszczenie zmienia parametry związane z użytkowaniem obiektu, co zgodnie z definicją z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego kwalifikuje takie działania jako przebudowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 3 § pkt 7a

Ustawa Prawo budowlane

Definicja przebudowy jako robót budowlanych zmieniających parametry użytkowe lub techniczne obiektu.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Nakładanie obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej.

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 68 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymóg minimalnej szerokości spocznika w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych (1,5 m).

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 242 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymóg minimalnej szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej (1,2 m).

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 172 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymogi dotyczące wentylacji pomieszczeń z urządzeniami gazowymi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut dotyczący braku dostatecznego uzasadnienia wyroku.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

u.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wymóg uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 i 4

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały ustalone zgodnie ze stanem faktycznym.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zabudowa spocznika klatki schodowej nie narusza przepisów technicznych i przeciwpożarowych. Instalacja pieca gazowego wymaga jedynie dostosowania wentylacji, a nie rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (brak uzasadnienia, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału). Błędna kwalifikacja zabudowy spocznika jako niebędącej przebudową. Naruszenie przepisów technicznych dotyczących szerokości spocznika i bezpieczeństwa pożarowego. Brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewłaściwe rozpatrzenie kwestii schowka na dachu i tarasu włączonego do lokalu.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących przebudowy, samowoli budowlanej, doprowadzania do stanu zgodnego z prawem, a także przepisów technicznych dotyczących klatek schodowych i instalacji gazowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatna w sprawach o innym charakterze. Opinie rzeczoznawców miały kluczowe znaczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w budynkach wielorodzinnych, a konkretnie zabudowy części wspólnej (klatki schodowej). Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Prawa budowlanego w kontekście zmian parametrów użytkowych i technicznych obiektów.

Zabudowałeś klatkę schodową? Sprawdź, czy to samowola budowlana i co grozi za naruszenie przepisów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2228/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1844/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1844/20 w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2020 r., nr 907/20 w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1844/20 oddalił skargę K. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr 907/20 w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. A., zaskarżając wyrok w całości.
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia wyroku, sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami przepisów prawa, w szczególności brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze oraz pominięcie argumentacji skarżącego przy wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, skutkujące brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się Sąd, wydając zaskarżone orzeczenie, co uniemożliwia ocenę zasadności przesłanek, którymi kierował się Sąd przy jej dokonywaniu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, skutkujące uznaniem przez Sąd ustalonego stanu faktycznego za prawidłowy, podczas gdy stan faktyczny w sprawie został ustalony nieprawidłowo, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że zabudowa spocznika klatki schodowej nie stanowiła przebudowy, a więc nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę i pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, a co za tym idzie nie występowała konieczność przywrócenia do stanu zgodnego z prawem i dokonania rozbiórki tejże zabudowy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a., poprzez pominięcie, że zaskarżona decyzja stanowiła odstępstwo od utrwalonej praktyki orzeczniczej w identycznym stanie faktycznym i prawnym, gdyż w realiach prawno-faktycznych takich samych jak w badanej sprawie zabudowa klatki schodowej była kwalifikowana jako przebudowa podlegająca pod dyspozycję ustawy - Prawo budowlane;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na bezkrytycznym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustaleń organów administracji jako prawidłowych, w szczególności w zakresie dokonania przez nie następujących naruszeń:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że "dobudowana ścianka działowa nie stanowi także elementu konstrukcyjnego budynku oraz nie wpływa na jego przeznaczenie, kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji" i nie zmienia "rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku", ani nie doprowadziła do zmiany jej sposobu użytkowania" w sytuacji w której z akt postępowania wynika, iż przedmiotowa zabudowa spocznika stanowi przebudowę, zmienia sposób użytkowania klatki schodowej, jej parametrów użytkowych i technicznych, warunki bezpieczeństwa pożarowego, a także wielkości i układu obciążeń;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni przedłożonej w postępowaniu Oceny technicznej z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W., sporządzonej w lutym 2019 roku, jakoby potwierdzała ona "brak istotnego wpływu na konstrukcję budynku" i nie naruszanie "wymogu dot. szerokości spocznika, określonej w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", jak również braku wpływu na warunki ochrony przeciwpożarowej" w sytuacji w której zabudowa spocznika ma wpływ na ww. elementy, zaś sama Ocena techniczna z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] zawiera rozbieżności dot. wielkości schowka powstałego w wyniku zabudowy spocznika klatki schodowej, tj. raz ma on wielkość 1,24 m2; innym razem 1,48 m2, a więc nie powinna stanowić wiarygodnego dowodu w postępowaniu;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, w ślad za rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A. Ż., że "szerokość spocznika wynosi ponad 2 m" w sytuacji w której zgodnie z przedłożoną w sprawie przez inwestora oceną techniczną "Pomiędzy wejściem do mieszkania i ostatnim stopniem schodów wytworzył się po zbudowaniu schowka korytarz o szerokości w świetle 1,18 m i długości ok. 2 m", szerokość biegu wynosi zatem 1,07 m, tj. o 12,1 % mniej od wymagań, zaś szerokość korytarza 1,18 m, tj. o 1,6 % od wymagań określonych w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r. poz. 1065, ze zm.);
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe nieustalenie nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania przedmiotową częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane, co skutkowało brakiem wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz niewyczerpującym rozpatrzeniem zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji orzeczeniu o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.);
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że schowek zlokalizowany na dachu oraz taras wchodzą w skład lokalu nr [...];
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że "przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa robót budowlanych wykonanych na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. w postaci częściowej zabudowy spocznika oraz montażu pieca gazowego dwufunkcyjnego" w sytuacji w której przedmiotem postępowania jest również dopuszczalność dokonanej inwestycji w postaci schowka zlokalizowanego na dachu oraz tarasu włączonego do lokalu nr [...] i nie rozpatrzenie sprawy w tym zakresie;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla braku nakazania przeprowadzenia wykonania na podeście klatki schodowej na III piętrze przedmiotowego budynku wyjścia z klatki schodowej na dach i do urządzeń technicznych tam zainstalowanych;
co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem w uzasadnieniu wyroku okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw skarżącego w przedmiotowym postępowaniu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w zakresie zabudowy części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczenia zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2, w uzasadnieniu skarżonych decyzji, nie zaś w ich osnowie;
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 3 pkt 7 i 7a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię uznającą, że zabudowa części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczenia zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2, nie jest robotami budowlanymi i przebudową, skutkującą zmianą jego parametrów użytkowych i technicznych;
- art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię, przyjmującą, że zabudowa części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczania zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2, nie stanowi zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego zmieniającego warunki bezpieczeństwa pożarowego, jak również wielkość i układ obciążeń;
- § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zabudowa części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczenia zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2, zmniejszająca szerokość spocznika na trzecim piętrze do 1,18 m nie narusza wymogu dotyczącego minimalnej szerokości spocznika w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych (1,5 m);
- art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710 ze zm.), poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że zabudowa części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczenia zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2 nie wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków;
- art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy zasadne jest nakazanie inwestorowi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, poprzez "1. Wykonanie w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki, na wysokości ok. 20 cm poniżej sufitu, otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia, 2. Wykonanie w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otworu wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2 (dolna krawędź nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki)", pomimo braku w tym zakresie stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz niespełnienia wymogu takiego stanowiska pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 maja 2019 roku i z dnia 22 czerwca 2020 roku;
- art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez niezastosowanie i nie orzeczenie rozbiórki samowoli budowlanej polegającej na zabudowie części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W., będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczania zaadaptowanego na schowek o powierzchni 1,46 m2 w sytuacji w której inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, ani zgody pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej klatki schodowej, a tym samym organ winien stwierdzić wystąpienie samowoli budowlanej i nakazać jej rozbiórkę;
- § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie dopuszczalności zmniejszenia szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej poniżej 1,2 m;
- art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 869 ze zm.) poprzez uznanie, że zabudowa spocznika klatki schodowej spełnia wymagania techniczno-budowlane, instalacyjne i technologiczne dotyczących ochrony przeciwpożarowej i nie zmienia warunków przeciwpożarowych, co skutkuje niezapewnieniem osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, podczas gdy przedmiotowa zabudowa generuje kwalifikowane zagrożenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej i zmienia warunki przeciwpożarowe.
Mając powyższe na względzie, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Wskazać należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1544/16 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. Powyższe jest istotne z uwagi na brzmienie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W powołanym wyroku WSA, odnosząc się w pierwszej kolejności do analizowanej przez organy nadzoru budowlanego przebudowy lokalu nr [...] w sposób, który – jak podnosił skarżący - doprowadził do pozbawienia właścicieli innych lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. wyjścia na dach, stwierdził, że kwestia ta w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym została przez organy rozstrzygnięta prawidłowo. Nie budzi zastrzeżeń WSA przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena organu odwoławczego, iż domaganie się przez skarżącego przywrócenia wejścia na dach bezpośrednio z klatki schodowej jest niezasadne. W przekonaniu Sądu, ocenę powyższą organ podjął prawidłowo w oparciu o niekwestionowane przez skarżącego ustalenia faktyczne wynikające z akt sprawy, obejmujące zatwierdzony przez konserwatora zabytków [...] projekt budowlany przewidujący przeniesienie wejścia na dach z klatki schodowej do wnętrza lokalu nr [...] oraz ocenę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 marca 1995 r. aprobującą przeprowadzoną adaptację poddasza. Akta sprawy potwierdzają ponadto ustalenia organów, że na przebudowę poddasza zgodę wyrazili wszyscy współwłaściciele nieruchomości (wpis na rysunku projektu przebudowy poddasza). Sąd podkreślił, że niezależnie od tych ustaleń organ I instancji w toku czynności kontrolnych potwierdził, że sporne wyjście na dach z tarasu nad lokalem nr [...] zostało zrealizowane w sposób zgodny z projektem budowlanym. Organy mają rację twierdząc, że zgodność ta wynika z rzutu projektowanego piętra i rzutu dachu, na których jest naniesiona klatka schodowa. W tych warunkach Sąd stwierdził, że w zaskarżonych decyzjach organy nadzoru budowlanego trafnie wskazały, że w odniesieniu do robót budowlanych polegających na przeniesieniu wejścia na dach podstaw do władczej ingerencji nie mają.
Zdaniem WSA, w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących charakteru i zakresu robót budowlanych związanych z zabudowaniem spocznika klatki schodowej na trzecim piętrze, czym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu klasyfikacja robót budowlanych wykonanych na spoczniku klatki schodowej jako przebudowy, nie została wsparta wyjaśnieniami co do przyczyn przyjęcia takiego wniosku i konieczne jest ustalenie, czy zawężenie spocznika na klatce schodowej na trzecim piętrze nie spowoduje zmiany obciążeń przedmiotowego budynku. Nie zbadano jednocześnie kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do włączenia do lokalu nr [...] fragmentu klatki schodowej stanowiącej część wspólną obiektu.
Tym samym na skutek ww. wyroku przedmiot niniejszego postępowania został ograniczony do robót budowlanych związanych z zabudowaniem spocznika klatki schodowej na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. Wbrew zatem zarzutowi skargi kasacyjnej zakres postępowania nie obejmował inwestycji w postaci schowka zlokalizowanego na dachu oraz tarasu włączonego do lokalu nr [...].
Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie zakwestionował ustaleń organów, że roboty budowlane polegające na zabudowie części klatki schodowej na trzecim piętrze polegały na wykonaniu murowanej ściany z zamykanymi drzwiami prowadzącej do wyodrębnienia samodzielnego pomieszczenia o powierzchni 1,46 m2, zaś do wykonania tych robót doszło w trakcie przebudowy poddasza.
Należy podkreślić, że inwestorzy dokonali przebudowy trzeciego piętra na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia 6 sierpnia 1990 r. Roboty budowlane polegające na zabudowie spocznika klatki schodowej na trzecim piętrze nie zostały ujęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Skoro z przyjętego stanu faktycznego, niezakwestionowanego przez skarżącego kasacyjnie, wynika, że do wykonania tych robót doszło w trakcie przebudowy poddasza, to należy uznać, że stanowiły one odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tym samym bezpodstawne są zarzuty o braku dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane, skoro wszyscy współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na przebudowę trzeciego piętra. Należy ponadto zauważyć, że w dniu 12 października 1994 r. Urząd Dzielnicy [...] przyjął do ewidencji zgłoszony do użytkowania obiekt budowlany. Ponadto w piśmie z dnia 23 marca 1995 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że poddasze budynku zostało adaptowane na cele mieszkalne zgodnie z projektem zaakceptowanym przez Konserwatora Zabytków w dniu 18 lipca 1990 r., w związku z przeprowadzoną adaptacją poddasza obiekt nie utracił swych wartości zabytkowych, jest właściwie użytkowany oraz konserwowany zgodnie z wymogami konserwatorskimi.
W tym kontekście bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej kwalifikacji robót budowlanych. Zasadnie podnosi skarżący kasacyjnie, że wykonane roboty stanowiły przebudowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z legalnej definicji przebudowy wynika, że przebudową są też takie roboty budowlane, które nie tylko zmieniają parametry techniczne obiektu budowlanego, ale które powodują także zmianę parametrów związanych z jego użytkowaniem. Wskazuje na to użyty w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego zwrot dotyczący zmiany parametrów użytkowych. Takim parametrem użytkowym jest niewątpliwie układ pomieszczeń w obiekcie budowlanym (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 924/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też wydzielenie części spocznika na odrębne pomieszczenie powoduje zmianę parametrów związanych z jego użytkowaniem, co należy kwalifikować jako przebudowę (zob. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 459/18; z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1972/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy "Oceną techniczną z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W.", sporządzoną w lutym 2019 r., w części dotyczącej wykazu zmian i inwentaryzacji przez mgr inż. arch. E. M., zabudowa spocznika schodów nie ma istotnego wpływu na konstrukcję budynku i nie narusza wymogu dotyczącego szerokości spocznika, określonego w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie może też być podstawą do uznania, że budynek zagraża życiu w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Wnioski ad. 1). Ponadto, w "Opinii konstrukcyjnej dotyczącej wpływu zabudowy podestu na ostatniej kondygnacji na stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W.", sporządzonej przez mgr inż. K. P. stwierdzono, że "1. Wpływ zabudowy podestu 4 kondygnacji ścianą wydzielającą schowek gospodarczy na pozostałe elementy konstrukcyjne budynku (ściany, stropy, fundamenty) jest nieistotny i nie może mieć wpływu na zmianę ich stanu technicznego. 2. Nośność płyty żelbetowej podestu na 4 kondygnacji i przyległych ścian klatki schodowej są dostateczne do przeniesienia dodatkowego obciążenia od ścian wydzielających pomieszczenie gospodarcze na podeście 4 kondygnacji. 3. Żadne względy konstrukcyjne nie wskazują na potrzebę wyburzenia schowka na podeście" (s. 3 Opinii). Według Opinii pod względem ochrony przeciwpożarowej sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A. Ż., szerokość spocznika wynosi ponad 2 m mierząc od drzwi do lokalu do krawędzi górnego stopnia przy wymaganej wartości 1,5 m, zatem w budynku nie występują w zakresie ewakuacji elementy mogące być podstawą do uznania go za zagrażający życiu (s. 3).
W zakresie zabudowy spocznika brak było zatem podstaw do nałożenia jakichkolwiek obowiązków w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jak też - wbrew oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie - wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
W sprawie ustalono ponadto, że piec gazowy dwufunkcyjny, obsługujący lokal nr [...] znajduje się w pomieszczeniu o wymiarach 1,25 m x 1,05 m i wysokości 2,96 m. Pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł gazowy narusza zatem wymogi § 172 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z oceny technicznej stanu wewnętrznej instalacji gazowej wraz z podłączeniem urządzeń gazowych sporządzonej przez inż. T. L. (III. Wnioski i zalecenia) wynika, że w celu doprowadzenia ww. pomieszczenia do stanu zgodnego z prawem należy wykonać w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otwór wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2 (dolna krawędź nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki), a w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki, na wysokości około 20 cm poniżej sufitu, należy wykonać otwór wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia. Autor zaleceń wskazał na konieczność akceptacji tego rozwiązania przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A. Ż. w Opinii technicznej pod względem ochrony przeciwpożarowej zaakceptował proponowane przez inż. T. L. w ww. ocenie technicznej rozwiązania, stwierdzając, że nie pogarszają one stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego lokalu. Organ konserwatorski przedstawił również stanowisko w sprawie, wskazując, że "ww. prace są dopuszczalne pod względem konserwatorskim" (pismo z dnia 10 maja 2019 r.) oraz, że "nie wnosi zastrzeżeń" w odniesieniu do robót budowlanych nakazanych decyzją organu I instancji (pismo z dnia 22 czerwca 2020 r.).
W tej sytuacji, mając na uwadze cel procedury naprawczej określonej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, prawidłowe było nałożenie obowiązku wykonania robót wskazanych w decyzji organu I instancji.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że przepis ten wskazuje na obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku i nie służy do kwestionowania merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem, że sąd musi się odnieść do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1801/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI