II OSK 2226/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia '[...]' od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę organizacji na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej budowy tymczasowego obiektu kontenerowego na kiosk gastronomiczny. Sąd pierwszej instancji uznał, że Stowarzyszenie, mimo że jego cele statutowe mogły być powiązane z ładem przestrzennym, nie wykazało wystarczająco interesu społecznego, aby móc zainicjować postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 31 § 1 K.p.a. Stowarzyszenie zarzuciło w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku oraz naruszenie prawa materialnego (art. 31 § 1 K.p.a.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że WSA błędnie ocenił brak interesu społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, przypomniał, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga łącznego spełnienia przesłanki celów statutowych i interesu społecznego. Podkreślono, że ciężar wykazania interesu społecznego spoczywa na organizacji, a nie jest on automatycznie spełniony przez sam fakt posiadania odpowiednich celów statutowych. NSA stwierdził, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego, a jego działania mogły być motywowane prywatnymi interesami członków, którzy pozostają w konflikcie z inwestorem. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem wymogu wykazania interesu społecznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej i budowy obiektu gastronomicznego, ale ogólne zasady dotyczące interesu społecznego są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe są zbieżne z przedmiotem postępowania, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeśli nie wykaże konkretnego interesu społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony wymaga łącznego spełnienia przesłanki uzasadnienia celami statutowymi oraz wykazania interesu społecznego. Ciężar wykazania interesu społecznego spoczywa na organizacji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 31 § 1 K.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia obu przesłanek. Organizacja musi precyzyjnie wykazać okoliczności potwierdzające interes społeczny, a nie tylko ogólnikowo powoływać się na cele statutowe. Brak wykazania interesu społecznego, zwłaszcza gdy działania organizacji mogą wynikać z prywatnych interesów członków pozostających w konflikcie z innymi stronami, uniemożliwia dopuszczenie do postępowania.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku WSA, polegające na nieprzedstawieniu rzetelnie stanu sprawy i niewyjaśnieniu istotnych okoliczności, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy (stan sprawy, zarzuty, stanowisko strony, podstawę prawną i jej wyjaśnienie) i pozwala na kontrolę kasacyjną, nawet jeśli skarżący kasacyjnie uważa je za niepełne lub niejasne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Nie stwierdzono wad uniemożliwiających kontrolę kasacyjną, co wykluczyło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 31 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby wymaga łącznego spełnienia przesłanki uzasadnienia celami statutowymi oraz wykazania interesu społecznego. Ciężar wykazania interesu społecznego spoczywa na organizacji.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) oraz naruszenie przepisów postępowania (z możliwością wpływu na wynik sprawy).
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi przez WSA.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej i jej wyjaśnienia.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organizacja społeczna nie wykazała interesu społecznego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej budowy kiosku gastronomicznego. • Działania organizacji mogły być motywowane prywatnymi interesami członków, a nie ochroną szeroko pojętego interesu społecznego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Zarzut naruszenia art. 31 § 1 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę braku interesu społecznego. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) i art. 151 P.p.s.a. przez nieuchylenie postanowienia GINB i nieuwzględnienie skargi.
Godne uwagi sformułowania
Organizacja społeczna nie wykazała interesu społecznego. • Ciężar wykazania interesu społecznego spoczywa na organizacji. • Działania organizacji mogły być podyktowane zaspokajaniem prywatnych interesów poszczególnych członków, a nie ochroną szeroko pojętego interesu społecznego.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem wymogu wykazania interesu społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej i budowy obiektu gastronomicznego, ale ogólne zasady dotyczące interesu społecznego są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą roli organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym i wymagań związanych z wykazaniem interesu społecznego, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Czy organizacja społeczna zawsze może interweniować w sprawach budowlanych? NSA wyjaśnia kluczowy warunek – interes społeczny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.