II OSK 2222/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-10
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyteren leśnyzmiana przeznaczenia gruntuplanowanie przestrzenneprawo leśneinwestycja budowlanadziałka budowlanadostęp do drogi publicznejNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce częściowo leśnej, uznając, że brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego uniemożliwia wydanie decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki W. Z. S., A. S. sp. j. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych. Głównym problemem była częściowa leśna kwalifikacja działki inwestycyjnej oraz brak zgody na zmianę jej przeznaczenia na cele nieleśne, co było wymogiem z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów leśnych. NSA, po przeprowadzeniu dowodu z mapy, ustalił, że droga dojazdowa przebiega przez nieużytki, a nie las, co jednak nie zmieniło ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż sama działka inwestycyjna zawierała część leśną, która wymagałaby zmiany przeznaczenia na cele budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki W. Z. S., A. S. sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych. Spółka wnioskowała o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...] i drogi dojazdowej na działce nr [...]. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, co było wymogiem wynikającym z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (u.o.g.r.i.l.). WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego co do charakteru działki dojazdowej oraz naruszenie konstytucyjnych praw własności. NSA, po przeprowadzeniu dowodu z mapy, przyznał rację skarżącej, że droga dojazdowa przebiega przez nieużytki, a nie las. Jednakże, sama działka inwestycyjna (nr [...]) zawierała część zakwalifikowaną jako las (LsVI). NSA podkreślił, że teren inwestycji, jako całość, obejmował tę działkę leśną, a planowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna stanowiłaby zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne. Ponieważ taka zgoda nie została uzyskana, a procedura ustalenia warunków zabudowy nie pozwala na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, NSA uznał, że warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie został spełniony. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo błędnych ustaleń faktycznych co do drogi dojazdowej, ostateczne rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia warunków zabudowy było prawidłowe ze względu na leśny charakter części terenu inwestycyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce, która częściowo stanowi grunt leśny, nie jest możliwe bez uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. i art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l.

Uzasadnienie

Planowana zabudowa mieszkaniowa na części działki leśnej stanowi zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne. Procedura ustalenia warunków zabudowy nie pozwala na taką zmianę, jeśli nie została ona wcześniej uzyskana, np. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunkiem ustalenia warunków zabudowy jest m.in. brak wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, chyba że zgoda taka została uzyskana przy sporządzaniu planu miejscowego.

u.o.g.r.i.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wymaga uzyskania zgody marszałka województwa na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne (w tym budowlane).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 52 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa wymogi wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym granic terenu objętego wnioskiem.

u.p.z.p. art. 52 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definiuje teren inwestycji jako obszar objęty wnioskiem.

ustawa o lasach art. 3 § 2

Ustawa o lasach

Definicja lasu.

ustawa o lasach art. 29 § 1

Ustawa o lasach

Reguluje kwestie ruchu po drogach leśnych.

ustawa o lasach art. 29 § 3

Ustawa o lasach

Reguluje kwestie ruchu po drogach leśnych.

u.o.g.r.i.l. art. 4 § 6

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja zmiany przeznaczenia gruntów leśnych.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie stanu faktycznego przez WSA i organy co do charakteru działki dojazdowej (uznanie jej za las, podczas gdy jest to nieużytek).

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 140 k.p.a., art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zebranie i ocenę dowodów. Naruszenie prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., art. 7 ust. 2 u.o.g.r.i.l., ustawa o lasach) poprzez błędne zastosowanie przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów leśnych. Naruszenie art. 21 i 64 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez zawężającą wykładnię definicji 'terenu' i nadmierne ograniczanie prawa własności. Naruszenie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię definicji 'terenu'. Naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy o lasach w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l. poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntu. Naruszenie art. 29 ust. 1 i 3 pkt 6 ustawy o lasach poprzez niezastosowanie przepisów dopuszczających ruch po drogach leśnych. Naruszenie art. 7 ust. 1 i 1a u.o.g.r.i.l. w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, wskazujące na niemożność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego. Bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z mapy zasadniczej (art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

teren inwestycji jako całość zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego droga dojazdowa przebiega przez nieużytki, nie zaś przez użytki leśne uchybienie w procesie kontroli decyzji wz przez sąd wojewódzki nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Anna Szymańska

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla terenów częściowo leśnych, wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego oraz znaczenia charakteru terenu inwestycji dla procedury administracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie teren inwestycji obejmuje część leśną. Rozbieżności w orzecznictwie NSA co do definicji 'terenu inwestycji' mogą wpływać na stosowanie tego orzeczenia w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu inwestorów - jak uzyskać pozwolenie na budowę na terenie, który może być uznany za leśny. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego, nawet w pozornie rutynowej sprawie.

Las na działce przeszkodą w budowie? NSA wyjaśnia, kiedy zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu jest kluczowa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2222/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2306/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. S., A. S. sp. j. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2306/21 w sprawie ze skargi W. Z. S., A. S. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 września 2021 r. znak KOC/3491/Ar/21 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2306/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd wojewódzki, sąd I instancji) po rozpoznaniu skargi W. sp. j. z siedzibą w W. (dalej: inwestor, spółka, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: Kolegium, SKO) z 7 września 2021 r. nr KOC/3491/Ar/21 - oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 12 listopada 2020 r. spółka wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] w obrębie [...] wraz z drogą wewnętrzną na działce nr [...] w obrębie [...], położonych w W, przy ul. [...].
Zarząd Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy (dalej: Zarząd, organ pierwszej instancji), decyzją z 21 maja 2021 r. nr 25/2021 odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wskazano, że brak jest zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, które stanowią część terenu planowanej inwestycji budowlanej, na cele nieleśne.
Kolegium, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem SKO nie jest możliwe bezpośrednie wejście i wjazd z działki nr [...] na działkę nr [...] z pominięciem użytku leśnego stanowiącego część obu wymienionych działek - dojście i dojazd do granicy terenu inwestycji odbywałby się najpierw przez tereny leśne działki nr [...], a następnie przez tereny leśne działki nr [...]. Wskazano, że realizacja planowanej inwestycji, nawet gdyby zabudowa w całości zamknęła się w części działki nr [...] stanowiącej nieużytki, musiałaby doprowadzić do przekształcenia obszaru leśnego na drogę dojazdową, a co za tym idzie - do zmiany przeznaczenia tego obszaru. Tym samym nie został spełniony art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm. dalej: u.p.z.p.), bowiem przedmiotowy teren dla podjęcia jakichkolwiek działań inwestycyjnych wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326; dalej: u.o.g.r.i.l.).
WSA w Warszawie we wskazanym na wstępie wyroku nie uwzględnił skargi. Sąd I instancji wyjaśnił, że teren planowanej inwestycji - działka nr [...] stanowi częściowo grunt zakwalifikowany w rejestrze gruntów jako las (LsVI) o powierzchni 747 m², tak samo zakwalifikowana jest część działki o nr [...], przez którą teren ów miałby mieć dostęp do drogi publicznej. Jednocześnie wskazano, że brak jest dowodu, że teren ten uzyskał zgodę na zmianę przeznaczenia w trybie przewidzianym w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. lub też, że został objęty analogiczną zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym w ocenie WSA w Warszawie prawidłowo organy uznały, że przedmiotowy teren dla podjęcia jakichkolwiek działań inwestycyjnych wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l. Zdaniem sądu I instancji ustalenie warunków zabudowy - i co za tym idzie konieczne uzgodnienia - odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana (lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana). Zatem art. 7 ust. 2 u.o.g.r.i.l. nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., który nakazuje ustalić, czy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Sąd wojewódzki oddalił również wnioski dowodowe wskazane w skardze.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, zaskarżając go w całości, zarzucając w oparciu o art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.):
a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.c., także art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 735, dalej: k.p.a.) tj. braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i stanowiska skarżącej, a także błędne - bo niezgodne z treścią mapy zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy - przyjęcie, że część działki nr [...], przez którą miałby być zapewniony dostęp do drogi publicznej znajduje się na obszarze zakwalifikowanym w ewidencji gruntów do terenów leśnych oznaczonych symbolem "Ls", co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. oraz art. 7 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l., a także art. 29 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1275; dalej: ustawa o lasach), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l., art. 3 pkt 2 ustawy o lasach w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l. oraz art. 29 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy o lasach, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego - kopii mapy zasadniczej, na której zaznaczone zostały obszary leśne wraz z postulowanym przebiegiem ciągu komunikacyjnego zapewniającego dostęp działki nr [...] do drogi publicznej, w sytuacji gdy przeprowadzenie niniejszego dowodu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ze względu na charakter dowodu, jego ramy i specyfikę nie mogło to w żaden sposób powodować nadmiernego przedłużenia postępowania;
b) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 oraz art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez naruszenie konstytucyjnie chronionych wartości na skutek dokonania zawężającej wykładni definicji "terenu" do obszaru obejmującego jedynie całość wyodrębnionych geodezyjnie działek ewidencyjnych, co w konsekwencji prowadzi do nadmiernego ograniczania prawa własności, z pominięciem zachowania rygorów konstytucyjnych koniecznych ku temu;
- art. 61 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż niedopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, w sytuacji gdy w sprzeczności z wykładnią systemową, jak i celowościową jest nieuzasadnione zawężanie definicji "terenu" do obszaru obejmującego jedynie całość wyodrębnionych geodezyjnie działek ewidencyjnych;
- art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w związku z planowaną inwestycją nie wymaga uzyskania jakiejkolwiek zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, bowiem taka zmiana faktycznie nie zachodzi;
- art. 3 pkt 2 ustawy o lasach w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l. polegające na ich niezastosowaniu, a w konsekwencji dokonanie błędnej oceny, iż realizacja inwestycji musiałaby prowadzić do przekształcenia obszaru leśnego na drogę dojazdową, a co za tym idzie do zmiany przeznaczenia obszaru, w sytuacji gdy ciąg komunikacyjny, stanowiący dostęp zamierzonych obiektów budowlanych do drogi publicznej, przebiegać miałby po drodze leśnej, która to - zgodnie z ustawową definicją - wchodzi w skład obszarów leśnych, a zatem rzeczony ciąg komunikacyjny nie zmienia w żaden sposób przeznaczenia gruntu, a co za tym idzie brak jest logicznych, jak i prawnych podstaw do żądania uzyskania przez wnioskodawcę zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne;
- art. 29 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy o lasach polegające na ich niezastosowaniu, a w konsekwencji pominięciu, iż regulacje te dopuszczają nieograniczony ruch po drogach leśnych znajdujących się w granicach terenów leśnych położonych na prywatnych działkach, co zaś w żaden sposób nie powoduje zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, a co za tym idzie - nie wymaga uzyskania zgody na powyższe;
- na wypadek nieuwzględnienia powyższego, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1 i 1a u.o.g.r.i.l. polegające na ich pominięciu, a w konsekwencji nieuwzględnieniu, iż w przypadku ustalenia, iż teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, to rozpoczęcie tejże procedury (tj. uzyskania żądanej przez organ zgody) wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, co w obliczu brzmienia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. staje się przesłanką niemożliwą do spełnienia, bowiem wspomniana regulacja wyklucza wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku gdy teren objęty wnioskiem wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, w konsekwencji unicestwiając ratio legis procedury uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz procedury zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i prowadząc do ograniczenia konstytucyjnego prawa własności.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytorycznie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.
Skarga kasacyjna jest nieusprawiedliwiona. Oceny tej nie zmienia zasadność skargi kasacyjnej w odniesieniu do naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów prawa procesowego w zakresie zaakceptowania przez WSA w Warszawie wadliwych ustaleń stanu faktycznego tj. dostępu do drogi publicznej terenu inwestycji poprzez działkę nr ew. [...], która wedle organu oraz sądu wojewódzkiego stanowi użytek leśny (Ls). Skarżący kasacyjnie zasadnie kwestionuje ustalenie, że wskazana przez niego we wniosku o wydanie warunków zabudowy oraz dalej w decyzji wz droga gwarantująca skomunikowanie terenu inwestycyjnego z drogą publiczną (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.) przebiegająca przez działkę nr [...], stanowi las. Analiza tego załącznika graficznego oraz wypisu z ewidencji gruntów, prowadzi do jednoznacznej konkluzji - droga ta przebiega przez teren nieużytków (N). Kontury bowiem konkretnych użytków wyznaczone na mapie znajdującej się w aktach administracyjnych wskazują, że droga dojazdowa do terenu inwestycji przebiega przez nieużytki (N), nie zaś przez użytki leśne. Oznacza to, że wniosek dowodowy pełnomocnika inwestora zgłoszony w piśmie procesowym z 7 kwietnia 2024 r. został uwzględniony i NSA na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził uzupełniający dowód z dokumentu, jakim jest mapa z 14 października 2021 r. Potwierdza on informacje wynikające z mapy znajdującej się w aktach. Wskutek błędnego odczytania mapy doszło do błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i zaakceptowanych przez WSA w Warszawie. Z racji rodzaju użytku nie była wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne działki nr [...]. Tym samym rozważania, czy droga ta w jakikolwiek sposób przekształci teren leśny nie odpowiadają stanowi faktycznemu sprawy. Czyni to irrelewantnym zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 2 ustawy o lasach w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l. oraz art. 29 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy o lasach. Rozważania bowiem, czy wytyczenie takiej drogi na gruntach leśnych stanowi zmianę przeznaczenia na cele nieleśne, pozostają bez jakiegokolwiek znaczenia. Kwestie ruchu pojazdów na drogach w lesie także nie będą miały jakiegokolwiek znaczenia dla tej sprawy. Resume tej części wywodów sprowadza się do konkluzji, że powyższe uchybienie w procesie kontroli decyzji wz przez sąd wojewódzki nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Kluczowe dla sprawy jest bowiem to, że wnioskodawca wskazał we wniosku teren inwestycji i jest to działka nr [...] w obrębie [...] w całości wraz z drogą na działce nr [...] w obrębie [...]. Działka nr [...] to grunty leśne oraz nieużytki, co wynika z wypisu z ewidencji gruntów z 17 grudnia 2020 r.: lasy (LsVI) - 747 m kw. oraz nieużytki (N) - 531 m kw. Natomiast działka nr [...] w części drogi to nieużytki. Zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Wyznaczony na mapie teren objęty wnioskiem determinuje zakres postępowania o wydanie warunków zabudowy. Organ nie jest uprawniony do modyfikowania granic terenu objętego wnioskiem bez zgody wnioskodawcy. Postępowanie to jest postępowaniem wnioskowym i to inwestor decyduje o rodzaju inwestycji oraz jej zakresie terytorialnym. Inwestor wyraźnie określił teren inwestycji jako teren jednej działki. Tym samym w powyższym kontekście pozostają niezrozumiałe zarzuty skargi kasacyjnej stawiające tezę, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej. Pozostają one bez znaczenia dla wyniku sprawy. Przedmiotem sporu jest bowiem to, że na części działki nr [...] znajdują się grunty leśne i czy wobec tego uzyskały one zgodę na zmianę przeznaczenia uzyskaną przy sporządzaniu planu miejscowego (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, co uniemożliwia uzyskanie korzystnej dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy.
Na marginesie należy podkreślić, że kwestia ta nie jest jednolicie rozstrzygana przez NSA. Z jednej strony wypracowany został pogląd, że możliwe jest wydanie decyzji dla części działki ewidencyjnej (vide np. wyrok NSA z 14 czerwca 2023 r., z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 964/23, z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1189/20). Równolegle jest prezentowany odmienny pogląd, że terenem inwestycji w rozumieniu art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. może być tylko działka ewidencyjna w całości (vide wyrok NSA z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 2360/23, z 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1351/21, z 22 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 552/20). Kwestia ta jednak pozostaje irrelewantna dla tej sprawy, gdyż terenem inwestycji wedle wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest cała działka i ona stanowiła przedmiot oceny, czy jest wymagana zgoda na zmianę gruntów leśnych na cele nieleśne. Skoro prawidłowo zdiagnozowano, że część terenu działki inwestycyjnej to grunty leśne, nie został spełniony warunek wymagany dla wydania decyzji o warunkach zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). Słusznie bowiem organy przyjęły, że w przypadku gruntów leśnych (nie stanowiących własności Skarbu Państwa) wymagana jest zgoda marszałka województwa na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne (tutaj cel budowlany). Zasada ta statuowana jest w art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l. Innymi słowy rację ma skarżący kasacyjnie, że w takim wypadku jedynie w przypadku uchwalenia planu miejscowego możliwa jest zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne (art. 7 ust. 1 u.p.z.p.). Nie występuje zatem w systemie prawa możliwość zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w toku procedury o wydanie decyzji wz (zob. także uchwała NSA z 29 listopada 2010 r. sygn. akt II OPS 1/10). Inna sytuacja występowała w przypadku uzyskiwania decyzji obejmującej grunty rolne. Tutaj pod pewnymi warunkami przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r.i.l. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ przyjmował, że taka zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III na cele nierolnicze i nieleśne nie była wymagana. Objęcie działki nr [...] inwestycją, niezależnie czy byłoby zapewnione do jej części stanowiącej użytek N (południowa część działki) skomunikowanie z drogą publiczną poprzez część działki nr [...] skutkuje obowiązkiem odmowy ustalenia warunków zabudowy. Teren inwestycji bowiem stanowi w części grunt leśny.
W konsekwencji jako niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. oraz art. 7 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.i.l., a także art. 29 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy o lasach. Jeśli chodzi o działkę nr [...] kwestia użytku leśnego w ogóle nie występuje, natomiast w przypadku działki nr [...], czyli terenu inwestycyjnego, w części stanowi on użytek leśny i tym samym nie został spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że decyzja wz nie powodowałaby zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Proponowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna niewątpliwie skutkuje zmianą przeznaczenia leśnego na cele budowlane, czyli nieleśne. I tutaj należy powtórzyć za WSA w Warszawie, że skoro działka jest terenem leśnym (tutaj w części) na potrzeby ustalania warunków zabudowy nie ma potrzeby ustalania wielkości rzeczywistego areału zalesienia tej działki (vide wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 623/20). Objęcie zatem terenem inwestycyjnym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną części działki stanowiącej grunt leśny oznacza, że następuje zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Teren zatem w tej części wymagał zgody na zmianę przeznaczenia, a uprzednio nie uzyskał takiej zgody przy sporządzaniu planu miejscowego.
Mając powyższe na uwadze NSA skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI