II OSK 2217/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
plan miejscowyzmiana sposobu użytkowaniabudynek usługowyszkoła niepublicznaprawo oświatowezaświadczenieorgan administracjiNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania budynku byłej przychodni na prywatną szkołę z planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. J. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku (byłej przychodni zdrowia) na prywatną szkołę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że plan miejscowy odróżniał usługi komercyjne od publicznych, a planowana szkoła nie mieściła się w dopuszczalnych usługach komercyjnych na tym terenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku, będącego wcześniej przychodnią zdrowia, na prywatną szkołę. Kluczowym problemem była interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który rozróżniał usługi komercyjne i publiczne. Sąd I instancji oraz NSA uznali, że plan ten nie dopuszczał na danym terenie funkcji szkoły niepublicznej, traktując ją jako usługę komercyjną, która nie była zgodna z ustaleniami planu. NSA podkreślił, że nawet jeśli plan miejscowy był wadliwy, organy były nim związane. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a NSA nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, plan miejscowy nie dopuszczał na tym terenie funkcji szkoły niepublicznej, traktując ją jako usługę komercyjną, która nie była zgodna z ustaleniami planu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że plan miejscowy prawidłowo odróżnił usługi komercyjne od publicznych, a funkcja szkoły niepublicznej nie mieściła się w dopuszczalnych usługach komercyjnych na danym terenie. Organy były związane ustaleniami planu, nawet jeśli były one wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo oświatowe art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs⁴ § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni § 29 ust. 1 planu miejscowego, uznając, że oznaczenie wynikające z załącznika graficznego ogranicza dopuszczalny zakres usług tylko do usług komercyjnych, wykluczając realizację szkoły.

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 29 ust. 1 planu miejscowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zamierzona zmiana sposobu użytkowania budynku na prywatną szkołę jest niezgodna z planem. Naruszenie art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż systemowe umiejscowienie działalności w systemie oświaty wyklucza przypisanie świadczonym przez niepubliczną szkołę usługom edukacyjnym cechy usług komercyjnych. Naruszenie § 45 planu miejscowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż budynek mógłby być użytkowany jako przychodnia zdrowia. Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyjęcia, że usługi komercyjne stanowią usługi realizowane całkowicie lub z przewagą funduszy niepublicznych.

Godne uwagi sformułowania

plan miejscowy odróżnia 'usługi komercyjne' od 'usług publicznych' w ramach symbolu 'U' nie mieści się z przeznaczenie nieruchomości na budynek usługowy - prywatną szkołę nie było przy tym podstaw do przyjęcia, że istnieje kategoria usług mieszanych publiczno-komercyjnych brzmienie [art. 170 Prawa oświatowego] wyklucza wprost podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie szkoły lub placówki oświatowej

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Zdzisław Kostka

członek

Zofia Flasińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów planów miejscowych w kontekście zmiany sposobu użytkowania budynków, rozróżnienie usług komercyjnych i publicznych, oraz autonomiczne znaczenie ustaleń planistycznych niezależnie od przepisów szczególnych (np. Prawa oświatowego)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego planu miejscowego i jego specyficznych zapisów. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na historyczny kontekst sprawy (stwierdzenie nieważności planu w innym postępowaniu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą prowadzenia działalności edukacyjnej a restrykcyjnymi zapisami planów miejscowych. Pokazuje, jak szczegółowa interpretacja przepisów może wpływać na możliwość realizacji inwestycji.

Czy prywatna szkoła może powstać w miejscu dawnej przychodni? NSA rozstrzyga spór o plan miejscowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2217/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka
Zofia Flasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wr 109/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-04-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 996
art. 170 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 109/19 w sprawie ze skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku o funkcji usługowej (byłej przychodni zdrowia) na budynek usługowy (prywatną szkołę) oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 109/19 oddalił skargę T.J. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2018 r. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku o funkcji usługowej (byłej przychodni zdrowia) na budynek usługowy - prywatną szkołę, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] - terenu [...] Wyższej Szkoły [...] i terenów sąsiednich - zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z 29 października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. nr 301, poz. 4086, dalej plan miejscowy).
2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) § 29 ust. 1 planu miejscowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zamierzona zmiana sposobu użytkowania budynku o funkcji usługowej (byłej przychodni zdrowia) na budynek usługowy (prywatną szkołę) jest niezgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy na terenie zlokalizowanym na ww. działce funkcja terenu została oznaczona jako mieszkalna wielorodzinna z dopuszczeniem usług;
b) art. 170 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 996, dalej Prawo oświatowe) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż systemowe umiejscowienie działalności skarżącej w systemie oświaty wyklucza przypisanie świadczonym przez niepubliczną szkołę usługom edukacyjnym cechy usług komercyjnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosków, iż działalność skarżącej nie stanowi działalności gospodarczej, nawet jeśli wypełnia jej znamiona, jednakże nie rozstrzyga, że nie spełnia przesłanek uznania jej za działalność komercyjną, w szczególności poprzez przypisanie jej zarobkowego charakteru;
c) § 45 planu miejscowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż budynek mógłby być użytkowany jako przychodnia zdrowia, podczas gdy dotychczas nieruchomość wykorzystywana była jako publiczna przychodnia zdrowia, wobec czego stanowisko Sądu I instancji należy uznać za wewnętrznie sprzeczne, zgodnie bowiem z przyjętą przez Sąd I instancji argumentacją w budynku mogłaby funkcjonować wyłącznie niepubliczna przychodnia zdrowia. W ocenie strony skarżącej dopuszczenie przez Sąd I instancji możliwości funkcjonowania w budynku przychodni (publicznej przychodni oraz prywatnej przychodni) stanowić winno podstawę do dopuszczenia możliwości funkcjonowania prywatnej szkoły;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyjęcia, że usługi komercyjne stanowią usługi realizowane całkowicie lub z przewagą funduszy niepublicznych. W ocenie strony skarżącej źródło finasowania pozostaje bez znaczenia dla określenia charakteru usług, zaś usługi komercyjne winny być rozumiane zgodnie z ich potocznym rozumieniem jako niepubliczne i przynoszące dochód.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.).
3.3. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
3.4. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć przy tym należy, że sprawa ma kontekst wyłącznie historyczny. Mianowice Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 183/19 stwierdził nieważność ww. planu miejscowego w zakresie legendy załącznika nr 1 do uchwały we fragmencie "KOMERCYJNE" w odniesieniu do ww. działki.
3.5. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ocena racjonalności planu miejscowego co do zróżnicowania usług komercyjnych od usług publicznych, lecz ocena, czy w świetle określonych ustaleń planistycznych zgodna z planem byłaby zamierzona zmiana sposobu użytkowania budynku. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, plan miejscowy odróżnia "usługi komercyjne " od "usług publicznych", a na poziomie tekstu uchwały normatywne pojęcie "usług publicznych" zostało powiązane z przeznaczaniem budynków na cele oświatowe. Tym samym w ramach symbolu "U" nie mieści się z przeznaczenie nieruchomości na budynek usługowy - prywatną szkołę. Takie odrębne zdefiniowanie kategorii usług było wiążące dla organów wydających zaskarżone postanowienia. Organy nie mogły bowiem odrzucić normy prawa miejscowego i uznać w ramach granic niniejszej sprawy, że wadliwy plan miejscowy nie może wywierać niekorzystnych skutków prawnych.
3.6. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wbrew pierwszemu z zarzutów skargi kasacyjnej Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni § 29 ust. 1 planu miejscowego uznając, że oznaczenie wynikające z załącznika graficznego ogranicza dopuszczalny zakres usług tylko do usług komercyjnych, wykluczając realizację szkoły. W świetle ustaleń planu miejscowego planowana działalność w formie szkoły niepublicznej nie mogła być traktowana jednocześnie jako działalność publiczna i komercyjna. Na tle ustaleń planu miejscowego nie było przy tym podstaw do przyjęcia, że istnieje kategoria usług mieszanych publiczno-komercyjnych.
3.7. W tym kontekście nie mają większego znaczenia wywody dotyczące art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, którego brzmienie wyklucza wprost podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie szkoły lub placówki oświatowej. Jeżeli plan miejscowy dopuściłby jako usługi komercyjne prowadzenie prywatnej szkoły, to taka definicja miałaby autonomiczne znaczenie urbanistyczne bez jakiejkolwiek relacji do systemu oświatowego.
3.8. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia § 45 planu miejscowego, który dopuszczał co do zasady tymczasowe użytkowanie nieruchomości jak w stanie istniejącym, pod warunkiem uporządkowania terenów wolnych od zabudowy. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest bowiem ocena, czy dalej mogłaby funkcjonować publiczna przychodnia, jak również nie ma mowy o tymczasowym użytkowaniu nieruchomości.
3.9. Zamierzonego skutku nie mógł odnieś zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Nie sposób bowiem zarzucić Sądowi I instancji nierozpoznanie i nienależyte odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku w sposób klarowny i czytelny Sąd i instancji przedstawił zarówno stanowisko skarżącej, jak i powody oddalenia skargi. To z kolei umożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Zaakcentować przy tym należy, że w ramach powyższego zarzutu nie można zwalczać samej oceny prawnej zawartej w zaskarżonym wyroku.
3.10. Zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne.
3.11. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI