II OSK 2890/24

II OSK 2890/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Magdalena Dobek-Rak
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 189/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-07-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 11a ust. 2a, art. 11f ust. 1 pkt 4, art. 11e, art. 11i ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 21, art. 31, art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych G. Z. oraz J. M. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 189/24 w sprawie ze skarg G. Z., M. M., J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 stycznia 2024 r. nr IR-III.7821.16.2023 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 189/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi G. Z., M. M., J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 stycznia 2024 r., nr IR-111.7821.16.2023, w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 11c i art. 11g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 162 ze zm.), zwanej dalej "specustawą", po rozpatrzeniu odwołań: G. Z. oraz M. M. i J. M., od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 27 czerwca 2023 r., nr 509/2023, o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...] i proj. drogi gminnej 10KD-D. W zaskarżonej decyzji Wojewoda uchylił w części decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzekł reformatoryjnie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie sądowoadministracyjnego dotyczyło problematyki prawnej na tle interesu prawnego skarżących. A mianowicie, zaskarżona decyzja, zwana dalej "ZRID", dotyczy m.in. działki nr [...] przejętej z mocy prawa na własność Miasta Poznania, której właścicielem dotychczas był G. Z.; oraz dotyczy w części podziału nieruchomości należących do M. M. i J. M. odpowiednio działek nr [...] oraz nr [...] na działki nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...], a zgodnie z decyzją ZRID działki nr [...] i nr [...] stały się własnością Miasta Poznania.
Sąd I instancji wskazał na związanych charakter decyzji ZRID. W związku z art. 11e i art. 11f ust. 1 specustawy w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Organy nie posiadają zatem kompetencji do wyznaczania, korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Dlatego Poza zakresem oceny organu II instancji i kontroli Sądu znajdują się wszystkie kwestie, które dotyczą zasadności i racjonalności realizacji przedmiotowej inwestycji, szczegółowych rozwiązań projektu, możliwości zmiany przebiegu drogi lub urządzeń infrastruktury technicznej oraz ewentualne szkody i ubytki wartości nieruchomości prywatnych.
Ponadto Sąd na tle art. 21, art. 31 i art. 64 Konstytucji RP wskazał, że pomimo obowiązującej zasady ochrony prawa własności, możliwa jest dopuszczalna prawem ingerencja władzy publicznej w prawo własności, a przejawem tego władztwa jest właśnie specustawa drogowa, w której ustawodawca dopuścił ograniczenie prawa własności z uwagi na budowę lub rozbudowę drogi publicznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodność z Konstytucją tych rozwiązań prawnych potwierdził Trybunał Konstytucyjny (patrz m.in. wyrok TK z 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10, OTK-A 2012/9/106 oraz orzeczenia tam przywołane). Specustawa jeśli chodzi o ingerencję w prawo własności (jego wywłaszczenia) przewiduje mechanizm odszkodowawczy (por. wyrok NSA z 22 maja 2024 r., II OSK 198/24).
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarg, organ II instancji dokonał prawidłowej kontroli decyzji organu I instancji, w tym prawidłowo ocenił wniosek inwestora, a następnie wydał decyzję zgodną z obowiązującymi na chwilę jej wydania przepisami prawa – w szczególności uczynił to nie naruszając art. 11a ust. 2a w zw. z art. 11f ust. 1 pkt. 4 specustawy. Na kanwie niniejszej sprawy M. M. i J. M. będący właścicielami odpowiednio działki nr [...] i działki nr [...], niezasadnie doszukują się naruszenia przez organy obu instancji zarzucanych im przepisów specustawy drogowej. Nie można bowiem tracić z oczu, że przeznaczenie części ich działek na tereny dróg publicznych zostało przewidziane już w pochodzącym z 2016 r. (i obowiązującym nadal) Planie miejscowym. W konsekwencji budowa drogi gminnej nr 877113P i jej przebieg przez działki nr [...] i [...] – stosownie do § 3 pkt 10 planu miejscowego – pozostaje w zgodzie z zapisami tego planu. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest zaś kontrola postanowień planu miejscowego, sam plan nie był też kwestionowany przez żadnego ze skarżących. Oceniając zgodność planowanej inwestycji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, Sąd uwzględnił treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – a ten, na kanwie niniejszej sprawy, jednoznacznie wskazuje, że teren oznaczony w planie symbolem 7KD-D przeznaczony został pod budowę dróg publicznych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że również budowa projektowanej drogi gminnej 10KD-D pozostaje w zgodzie z § 3 pkt 10 planu miejscowego.
Sąd, wskazując na treść art. 11f ust. 1 specustawy (dotyczący wymogów konstrukcyjnych decyzji ZRID), stwierdził, że zaskarżona decyzja – uzupełniając decyzję organu I instancji – posiada elementy przewidziane w ww. przepisie. Zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, oznaczenie nieruchomości, które staną się własnością Miasta Poznania z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna. Zgodnie z kwestionowanym przepisem art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy decyzja ZRID powinna zawierać w szczególności wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Określenie tych wymagań znalazło się w pkt IV decyzji organu I instancji, utrzymanej w tej części przez organ odwoławczy. Punkt IV ust. 8 decyzji zawiera stwierdzenie: "Jeżeli przejęta z mocy prawa na rzecz Miasta Poznania jest cześć nieruchomości, a pozostała cześć nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkowania wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Miasta Poznania tej części nieruchomości" – które zgodne jest z treścią art. 13 ust. 3 specustawy.
Sąd stwierdził, że nieuniknione jest to, że realizacja inwestycji drogowych stwarza określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że inwestor realizujący określoną inwestycję drogową realizuje interes publiczny, który ma w takiej sytuacji prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza tego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem (patrz: wyrok NSA z 1 marca 2016 r., II OSK 2334/15). Wszelkie jednak roszczenia związane z uciążliwościami wynikającymi z realizacji inwestycji drogowych można dochodzić w postępowaniu odszkodowawczym. Pozostają one bowiem poza zakresem przedmiotowym postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że tego typu postępowania, wiążą się z ingerencją w prawo własności, która budzić może sprzeciw podmiotu, którego nieruchomość podlega wywłaszczeniu lub ogranicza się sposób jej wykorzystania. Mając jednak na względzie cele wprowadzenia przepisów specustawy drogowej, podkreślić należy, że realizacja inwestycji drogowej każdorazowo wiązać się będzie z licznymi wywłaszczeniami, a inwestycja drogowa byłaby niemożliwa do zrealizowania, jeśliby organy orzekające w sprawie miały obowiązek uwzględniać uwagi właścicieli wywłaszczonych nieruchomości dotyczące nadmiernego obciążenia ich nieruchomości. Ewentualna korekta w zakresie obciążeń nieruchomości mogłaby budzić z kolei sprzeciw podmiotu, którego prawa w wyniku dokonania tej korekty podlegałyby zwiększonym ograniczeniom. Stąd też celowy zabieg ustawodawcy, który konstruując przepisy specustawy drogowej nie pozostawił organom kompetencji do dokonywania oceny w tym zakresie, w konsekwencji wyłączył możliwość skutecznego podnoszenia tego typu zarzutów. Funkcję kompensacyjną pełni w tych sytuacjach odszkodowanie.
Trzeba mieć na względzie, że zezwolenie na realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być zagrożone lub naruszone w związku z realizacją takiej inwestycji. Granice tych praw i interesów określają przepisy specustawy, Prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają natomiast protesty obywateli wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki inwestycyjnej. Nieuwzględnienie ich nie może stanowić podstawy kwestionowania legalności zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie dróg użytku publicznego. Realizacja dróg publicznych jest niewątpliwie celem publicznym, któremu ustawodawca na gruncie specustawy drogowej dał prymat nad interesem indywidualnym, w tym wypadku interesem skarżących.
Sąd wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a., a jego obszerność złożyć należy na karb specyfiki przedmiotowej sprawy i szeregu okoliczności, które organ odwoławczy uznał za wymagające omówienia. Mimo obszerności uzasadnienie decyzji jest czytelne i wyjaśnia tok rozumowania organu. Stanowisko organu odwoławczego co do utrzymania w swym zasadniczym trzonie rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji organu I instancji, z niezbędnymi w ocenie organu II instancji modyfikacjami (korektami) wynikającymi z rozpatrzenia całokształtu sprawy i merytorycznego orzekania w drugiej instancji, jest trafne i znajduje pełne umocowanie w przepisach art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Warto przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego artykułu wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, analiza całości materiału procesowego (dokumentacji) sprawy administracyjnej, uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego, pozwalała na określenie wszystkich wymaganych przepisami specustawy drogowej koniecznych elementów decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, o których mowa w art. 11f ust. 1 specustawy, poprzedzone stwierdzeniem spełnienia wymogów formalnych i materialnych wniosku zarządcy drogi, określonych w art. 11 ust. 1 tej ustawy. Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia zarzucanych przepisów postępowania, tj. at. 7, art. 77 § i art. 80 K.p.a.
Skargi kasacyjne od ww. wyroku wnieśli: (1) G. Z. oraz (2) J. M. i M. M..
G. Z. swoją skargę kasacyjną opał na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi "zwykłej"; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) przez oddalenie skargi i w rezultacie utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego, w sytuacji gdy decyzja ta powinna zostać uchylona, gdyż nie zachodziły przesłanki zastosowania trybu specjalnego ze specustawy, ponieważ wywłaszczenie nieruchomości było niekonieczne i nieproporcjonalne.
J. M. i M. M. swoją skargę kasacyjną oparli na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych prawem.
Ponadto, na podstawie art. 187 §1 p.p.s.a. wniesiono o odroczenie rozpoznania sprawy i przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do kwestii tego: "Czy procedujące organy administracji publicznej są uprawnione do podjęcia oceny racjonalności, słuszności czy społeczno-gospodarczych podstaw koncepcji przedstawionej przez inwestora, będącego zarazem organem administracji, publicznej właściwym do rozpoznania wniosku w przedmiocie wydania zezwolenia na realizuję danej inwestycji drogowej, a to szczególne w przypadkach naruszenia interesów indywidualnych jednostek opartych na normie rangi konstytucyjnej tj. prawie własności?" Bowiem jest to zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 11a ust. 2a w zw. z art. 11f ust. 1 pkt. 4 specustawy przez błędną ich wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że organ II instancji dokonał prawidłowej kontroli decyzji organu I instancji w tym prawidłowo ocenił wniosek inwestora, a następnie wydał decyzję zgodną z obowiązującymi na chwilę jej wydania przepisami prawa, w sytuacji, gdy organ-inwestor wydał zezwolenie z naruszeniem prawnie usprawiedliwionych interesów skarżących;
- art. 21 ust. 1 w zw. z art. 64 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na stwierdzeniu, że wywłaszczenie części nieruchomości pod budowę drogi niemającej takiego celu nie stanowi o bezcelowości wywłaszczenia, a nadto, że planowana inwestycja nie godzi nieproporcjonalnie w prawa podmiotowe skarżących w sytuacji, gdy pomimo obiektywnej niemożności realizacji innych inwestycji na terenach do których miała wieść droga, a to przez zbycie tych że nieruchomości przez zainteresowanego inwestora – uczestnika postępowania administracyjnego planowana inwestycja drogowa staje się zupełnie bezprzedmiotowa.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z dokumentów, a zaniechanie przeprowadzenia oględzin czy rozprawy administracyjnej, przez co nie wszystkie aspekty sprawy zostały wyjaśnione, a materiał dowodowy nie został wszechstronnie oceniony w wyniku czego błędnie ustalono, że przy wydaniu zezwolenia nie doszło do naruszenia prawa, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, a także miało wpływ na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a to przez całościowe oddalenie skargi;
- art. 77 § 4 K.p.a. przez uznanie, że okoliczności dotyczące konieczności rozbudowy sieci dróg są powszechnie znane i jako takie nie wymagają dowodu, skutkujące zaniechaniem przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność w oparciu o kryteria racjonalności, słuszności czy społeczno-gospodarczych podstaw koncepcji przedstawionej przez inwestora.
W odpowiedzi na skargi kasacyjne uczestnik postępowania – M. sp. z o.o. wniósł o ich oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2024 r. pełnomocnik J. M. i M. M. przedstawił dodatkową argumentację w sprawie, wskazującą na brak "potrzeby" (zasadności) realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami obu skarg kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty obu skarg kasacyjnych naruszenia prawa materialnego oraz procesowego.
Z uwagi na charakter przedmiotowej inwestycji (realizacja celu publicznego), ustanowioną w ustawie (specustawa) możliwości ingerencji w prawo własności (ograniczenie prawa własności) i przewidziane tam prawo do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wespół z brakiem wykazania aby istniały inne możliwości – nie kosztem ww. nieruchomości – realizacji inwestycji drogowej (która nota bene zgodna jest z ustaleniami planu miejscowego, co oznacza, że nieruchomości skarżących w granicach inwestycji drogowej nie mogły być i tak zagospodarowane w inny sposób niż pod budowę układu dróg publicznych o symbolach "7KD-D" i "10KD-D"), brak jest podstaw do przyjęcia, że dopuszczona prawem ingerencja władzy publicznego w prawo własności w procesie inwestycyjno-budowanym odbyła się z naruszeniem prawa, w tym z naruszeniem wskazywanych przepisów Konstytucji RP, tj. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP. Skarżący pomijają, że Konstytucja RP w art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3, przewiduje możliwość ingerencji w prawo własności, a więc i związane z tym prawem interesy osób trzecich, pomimo że prawo własności jest chronione konstytucyjnie, o ile następuje to w sposób wskazany w Konstytucji RP, czemu także odpowiada treść art. 140 K.c., z którego nie wynika absolutny charakter prawa własności. Ponadto w skargach kasacyjnych nie wyłożono na ile skarżący posiadają uzasadnione interesy związane z prawem własności, aby niemożliwym było dokonanie wywłaszczenia wskazanych w decyzji ZRID nieruchomości należących do skarżących, skoro i tak w planie miejscowym te części nieruchomości przeznaczono pod realizację drogi publicznej. Samo wskazanie, że doszło do naruszenia prawa własności to za mało do skutecznego przeciwstawienia się rozwiązaniom przyjętym w decyzji ZRID z punktu widzenia argumentacji odnoszącej się do uzasadnionych interesów osób trzecich – skoro ze swej istoty decyzja ZRID może w sposób prawny te interesy naruszać. Trudno w takiej sytuacji w ogóle stwierdzić, że decyzja ZRID narusza zasadę proporcjonalności, czy też aby wywłaszczenie nie było konieczne. Albowiem bez tego elementu decyzji ZRID, jak wywłaszczenie, niemożliwa byłaby przecież realizacja celu publicznego, w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jakim jest budowa drogi publicznej, której przebieg – w okolicznościach niniejszej sprawy – dodatkowo odpowiada treści planu miejscowego, co zasadniczo jest argumentem przesądzającym o tym, że w tej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania przebiegu inwestycji, którego de facto nie wymyślił wnioskodawca-inwestor, lecz lokalny prawodawca – a tym bardziej z punktu widzenia potrzeby realizacji tej drogi. Poza tym wydanie decyzji ZRID nie jest uzależnione od istnienia bądź – nie "jakichś" planów inwestycyjnych deweloperów (przepisy specustawy takiego warunku nie zawierają, w tym wskazane w zarzucie skargi kasacyjnej art. 11a ust. 2a i art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy); a zasadniczo z uwagi na politykę planistyczną na terenie gminy pożądaną jest w pierwszej kolejności realizacja infrastruktury technicznej, w tym drogowej, celem umożliwienia rozwoju danego terenu zgodnie z postanowieniami planu miejscowego. Ma rację Sąd I instancji, że decyzja ZRID ma charakter decyzji związanej. Zasadniczo pozwolenia na budowę w polskim systemie prawnym mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że dla uzyskania pozwolenia na budowę wystarczające jest spełnienie przez wnioskodawcę wymogów ustawowych, a wtedy organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić udzielenia zgody budowlanej. W tym zakresie specustawa nie wprowadza żadnych wyjątków, a wręcz tą zasadę potwierdza w art. 11e. Stosownie do treści tego przepisu, nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Przepis ten wskazuje w sposób jednoznaczny, że decyzja ZRID jest decyzją związaną oraz nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości przy jej wydawaniu. W istocie w obu skargach kasacyjnych nie wykazano aby istniały prawne argumenty przemawiające przeciwko realizacji przedmiotowej inwestycji. Samo stanowisko skarżących, że "nie chcą" (nie widzą potrzeby) realizacji takiej drogi nie poddaje się ocenie prawnej, ponieważ obowiązujące przepisy nie uzależniają możliwości uzyskania decyzji ZRID od woli osób trzecich. Tego rodzaju argumentacja skarżących nie mieści się zatem w pojęciu uzasadnionych interesów osób trzecich, które to interesy powinny być oparte nie na woli danych podmiotów, lecz normach prawnych, których naruszenia nie wykazano jeśli chodzi o wydanie zaskarżonej decyzji ZRID z punktu widzenia interesów prawnych skarżących.
Dlatego zarzuty obu skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 11a ust. 2a i art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy; oraz prawa procesowego, tj. art. 77 § 4 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, ponieważ skarżący nie wykazali aby w okolicznościach niniejszej sprawy ingerencja w prawo własności nastąpiła z naruszeniem prawa (w sposób niedopuszczalny), a tym samym nie wykazali aby decyzja ZRID nie zawierała wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, co nie mogło z kolei wpływać na brak spełnienia warunku, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 11i ust. 1 specustawy, tj. poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Poza tym Sąd Administracyjny nie mógł naruszyć art. 77 § 4 K.p.a., ponieważ podstawę prawną postępowania przed takim Sądem stanowią przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też przyczyn skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uwzględnił wniosku procesowego o odroczenie rozprawy celem podjęcia przez NSA uchwały zawierającej rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego związanego z możliwością badania zasadności przebiegu inwestycji drogowej w związku z obowiązująca zasadą ochrony prawa własności jako budzącego poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że mamy do czynienia z takim zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości w niniejszej sprawie – skoro chociażby orzecznictwo NSA w ww. zakresie pozostaje jednolite i jest w pełni akceptowane przez skład orzekający. Także bowiem w kontekście wskazywanej problematyki związanej z pozycją inwestora/organu wydającego decyzję ZRID, aktualnie jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że nie ma podstaw do ferowania argumentów o wadliwości decyzji ZRID. W obowiązujących przepisach procesowych nie ma ogólnej regulacji zobowiązującej do wyłączenia organu samorządu terytorialnego, w przypadku gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego pozostaje w związku z interesem prawnym danej jednostki samorządu terytorialnego (por. wyroki NSA: z 30 listopada 2012 r., II OSK 2254/12; z 6 października 2021 r., II OSK 240/21; z 18 lutego 2021 r., II OSK 232/21).
W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny nie zawiera także usprawiedliwionych podstaw zarzut skargi kasacyjnej J. M. i M. M., a dotyczący naruszenia prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Po pierwsze, w głównej mierze sprzeczne interesy związane z przebiegiem drogi publicznej zostały wyważone na etapie uchwalania planu miejscowego. Po drugie, jeżeli skarżący formułują zarzuty naruszenia prawa procesowego, to wymagane było wykazanie, że wskazywane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (wymóg z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W tym zaś zakresie ich argumentacja bazuje wyłącznie na ogólnych twierdzeniach, że organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniły tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. W skardze kasacyjnej nie wykazano jakie to były twierdzenia i czy mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tym bardziej w sytuacji gdy w zaskarżonej decyzji ZRID Wojewoda odniósł się do podnoszonej przez skarżących argumentacji związanej wymaganiami dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, co nie potwierdza tezy jakoby wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 8 § 1 K.p.a., który statuuje zasadę budowania zaufania obywateli do organów Państwa.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.