II OSK 2214/22

II OSK 2214/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1212/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-03-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Sentencja
Dnia 19 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H. S. i W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej H. S. i W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1212/20 w sprawie ze skarg G. B., A. B., H. S., W. S. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 20 listopada 2020 r., nr WIR.V.7821.7.2020.JA w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1212/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargi na zaskarżoną decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Zaskarżoną decyzją w punkcie I rozstrzygnięcia uchylona została decyzja Starosty Aleksandrowskiego z dnia 9 czerwca 2020 r., Nr 1/2020, w części zapisu na stronie 1 pkt 1: "1. Zezwalam na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa dróg polegająca na budowie ścieżek rowerowych i pieszo-rowerowych oraz zjazdów na przyległe posesje na terenie gminy W. w miejscowości N. i W. w granicach administracyjnych gminy W." i jednocześnie orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w rozstrzygnięciu decyzji, w miejsce uchylenia na stronie 1 nowego zapisu: "1. Zezwalam Wójtowi Gminy W. na realizację inwestycji drogowej pn.". W punkcie II rozstrzygnięcia Wojewoda Kujawsko-Pomorski orzekł, o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli H. S. i W. S., zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawcy wskazali, że zasadnym jest wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Z punktu widzenia proceduralnego, wniosek ten może być złożony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, więc możliwym jest złożenie tegoż wniosku na obecnym etapie postępowania. Podkreślili, że w chwili obecnej rozpoczęła się realizacja inwestycji, a wybudowanie ścieżki rowerowej pociągnie trudne do odwrócenia skutki. Tym bardziej, że skarżący, pozbawieni możliwości zaopatrzenia, będą zmuszeni do zaprzestania prowadzonej działalności gospodarczej. W tym miejscu skarżący wskazują na: B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. II, LEX/el 2021, art. 61, cytuję: "Wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 (postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, LEX nr 1289113). Podobnie w sytuacji, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników, okoliczność ta wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 25 lutego 2015 r., I GSK 80/15, LEX nr 1646653)".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji).
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został oparty na argumentacji, że wykonanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej miałoby spowodować dla nich niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek ten nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze, argumentacja wniosku oparta jest na stwierdzeniu, że realizacja przedmiotowej inwestycji pozbawi wnioskodawców możliwości zaopatrzenia sklepu i kwiaciarni, dlatego będą zmuszeni do zaprzestania prowadzonej działalności gospodarczej. Za pomocą tej argumentacji wnioskodawcy nie wykazali, w jaki konkretnie sposób przedmiotowa inwestycja (co jest realną przeszkodą) wpłynie na konieczność zakończenia prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Po drugie, z tego rodzaju argumentacji wnioskodawcy uczynili zarzuty skargi kasacyjnej, wskazując na brak możliwości dojazdu zaopatrzenia w wyniku wywłaszczenia drogi. W tej zaś sprawie merytorycznie oceniono, że planowana do realizacji inwestycja w żaden sposób nie ograniczy dostępu do działek wnioskodawców, ponieważ planowany do budowy ciąg nie będzie tworzył żadnych barier architektonicznych, wysokościowych (ścieżka pieszo-rowerowa dowiązana zostanie do istniejącego terenu wokół). Ponadto merytoryczna ocena w tym zakresie nie może być dokonywana na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Także ocena zasadności wywłaszczenia drogi należy do kwestii merytorycznej, która co do zasady nie może być przedmiotem oceny na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie (w innym wypadku mogłoby dojść do przedsądu). Oczywiście w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego wnioskodawcom dotychczas prawa własności ich nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wnioskodawcy powinni mieć na względzie, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.) ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi.
W tym miejscu należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Już chociażby z art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może dojść na naruszenia prawa własności, a nawet jego pozbawienia w drodze wywłaszczenia. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie lub pozbawienie tego prawa, co jednak z mocy prawa podlega odszkodowaniu – w okolicznościach niniejszej sprawy zgodnie z art. 12 ust. 4a specustawy drogowej, natomiast wynikłe z wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej szkody podlegają uwzględnieniu w trybie art. 18 tej ustawy.
Mając zatem na względzie interes społeczny i gospodarczy jaki wynika z istoty realizacji dróg publicznych przy zagwarantowaniu przez ustawodawcę prawa do odszkodowania za ingerencję w prawo własności, należy stwierdzić, że kolizja interesu indywidualnego z interesem społecznym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a tym samym prowadzić do jego uwzględnienia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.