II OSK 2213/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. G. i E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę altany na działce w ROD. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 161 § 1 k.p.a., argumentując, że rozbiórka jest bezzasadna, powoduje szkodę i może doprowadzić do rozstroju zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., podkreślił, że art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali zaistnienia takich przesłanek, a ich argumenty dotyczące celowości, szkody majątkowej czy poczucia krzywdy nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu. NSA zaznaczył, że postępowanie na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. nie służy ponownej ocenie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz badaniu przesłanek nagłej konieczności administracyjnej. Wobec braku takich przesłanek, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWyjaśnienie ścisłych przesłanek stosowania art. 161 § 1 k.p.a. (nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej) i ograniczeń tej instytucji w kontekście trwałości decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w trybie nadzwyczajnym, powołując się na argumenty niemające związku z bezpośrednim zagrożeniem dla dóbr prawnych chronionych przez art. 161 § 1 k.p.a.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 161 § 1 k.p.a. może być podstawą do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, jeśli skarżący podnoszą argumenty dotyczące celowości wykonania obowiązku, szkody majątkowej lub poczucia krzywdy, a nie wykazują realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 161 § 1 k.p.a. nie może być stosowany do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji wyjątkowych, gdy występuje realne zagrożenie dla dóbr prawnych wskazanych w tym przepisie. Argumenty dotyczące celowości, szkody majątkowej czy poczucia krzywdy nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 161 § 1 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i wymaga ścisłej wykładni. Nie służy on do ponownej oceny merytorycznej decyzji ostatecznej, lecz do eliminacji skutków decyzji w sytuacjach nagłej konieczności administracyjnej. Skarżący nie wykazali istnienia takich przesłanek, a ich argumenty nie dotyczyły bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia lub interesów Państwa.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 161 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 161 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Nie służy do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżących zaistnienia przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. (realne zagrożenie dla życia lub zdrowia, poważne szkody dla gospodarki lub interesów Państwa).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące celowości wykonania obowiązku rozbiórki, szkody majątkowej, poczucia krzywdy oraz przekonania o zgodności altany z prawem nie mieszczą się w dyspozycji art. 161 § 1 k.p.a. • Zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Godne uwagi sformułowania
art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej • zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) • nie dokonuje się ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją • nie mogą być wykorzystywane do takich zmian decyzji ostatecznych, które są wynikiem odmiennej oceny stanu faktycznego, jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Miładowski
sędzia
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wyjaśnienie ścisłych przesłanek stosowania art. 161 § 1 k.p.a. (nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej) i ograniczeń tej instytucji w kontekście trwałości decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w trybie nadzwyczajnym, powołując się na argumenty niemające związku z bezpośrednim zagrożeniem dla dóbr prawnych chronionych przez art. 161 § 1 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w prawie administracyjnym, pokazując, kiedy nie można wzruszyć ostatecznej decyzji, nawet jeśli strona uważa ją za niesprawiedliwą. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy ostateczna decyzja administracyjna jest nie do ruszenia? NSA wyjaśnia granice art. 161 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.