Orzeczenie · 2022-12-16

II OSK 2213/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-16
NSAAdministracyjneWysokansa
nadzór budowlanyrozbiórkaaltanakpaprawo administracyjnedecyzja ostatecznaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. G. i E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę altany na działce w ROD. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 161 § 1 k.p.a., argumentując, że rozbiórka jest bezzasadna, powoduje szkodę i może doprowadzić do rozstroju zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., podkreślił, że art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali zaistnienia takich przesłanek, a ich argumenty dotyczące celowości, szkody majątkowej czy poczucia krzywdy nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu. NSA zaznaczył, że postępowanie na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. nie służy ponownej ocenie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz badaniu przesłanek nagłej konieczności administracyjnej. Wobec braku takich przesłanek, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wyjaśnienie ścisłych przesłanek stosowania art. 161 § 1 k.p.a. (nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej) i ograniczeń tej instytucji w kontekście trwałości decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w trybie nadzwyczajnym, powołując się na argumenty niemające związku z bezpośrednim zagrożeniem dla dóbr prawnych chronionych przez art. 161 § 1 k.p.a.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 161 § 1 k.p.a. może być podstawą do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, jeśli skarżący podnoszą argumenty dotyczące celowości wykonania obowiązku, szkody majątkowej lub poczucia krzywdy, a nie wykazują realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 161 § 1 k.p.a. nie może być stosowany do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji wyjątkowych, gdy występuje realne zagrożenie dla dóbr prawnych wskazanych w tym przepisie. Argumenty dotyczące celowości, szkody majątkowej czy poczucia krzywdy nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 161 § 1 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i wymaga ścisłej wykładni. Nie służy on do ponownej oceny merytorycznej decyzji ostatecznej, lecz do eliminacji skutków decyzji w sytuacjach nagłej konieczności administracyjnej. Skarżący nie wykazali istnienia takich przesłanek, a ich argumenty nie dotyczyły bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia lub interesów Państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 161 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 182 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 161 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Nie służy do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżących zaistnienia przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. (realne zagrożenie dla życia lub zdrowia, poważne szkody dla gospodarki lub interesów Państwa).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące celowości wykonania obowiązku rozbiórki, szkody majątkowej, poczucia krzywdy oraz przekonania o zgodności altany z prawem nie mieszczą się w dyspozycji art. 161 § 1 k.p.a. • Zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej • zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) • nie dokonuje się ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją • nie mogą być wykorzystywane do takich zmian decyzji ostatecznych, które są wynikiem odmiennej oceny stanu faktycznego, jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wyjaśnienie ścisłych przesłanek stosowania art. 161 § 1 k.p.a. (nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej) i ograniczeń tej instytucji w kontekście trwałości decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w trybie nadzwyczajnym, powołując się na argumenty niemające związku z bezpośrednim zagrożeniem dla dóbr prawnych chronionych przez art. 161 § 1 k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w prawie administracyjnym, pokazując, kiedy nie można wzruszyć ostatecznej decyzji, nawet jeśli strona uważa ją za niesprawiedliwą. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy ostateczna decyzja administracyjna jest nie do ruszenia? NSA wyjaśnia granice art. 161 k.p.a.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst