II OSK 2209/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku WSA w Gdańsku, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku cudzoziemca (obywatela Nepalu) o zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, uznając organ za bezczynny z rażącym naruszeniem prawa. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na interpretacji przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, uznając, że nie ograniczają one postępowań dotyczących innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy przybyli w związku z konfliktem zbrojnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za usprawiedliwioną. NSA stwierdził, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do obywateli Ukrainy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że ograniczenia w możliwości zaskarżenia bezczynności organów, wynikające z tych przepisów, obowiązywały do 30 czerwca 2024 r. Ponieważ wniosek skarżącego wpłynął 25 maja 2023 r., a termin 60 dni na jego rozpoznanie, zgodnie z art. 112a u.o.c., rozpoczął bieg dopiero od 1 lipca 2024 r., w dacie orzekania przez WSA (18 lipca 2024 r.) organ nie mógł być uznany za bezczynny. NSA podkreślił, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r. naruszało zasadę proporcjonalności. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę cudzoziemca, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na rozbieżności w wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ograniczenia prawa do sądu w sprawach cudzoziemców w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w szczególności ustalenie daty granicznej obowiązywania tych ograniczeń (30 czerwca 2024 r.) oraz zasady proporcjonalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami. Kluczowe jest ustalenie daty granicznej obowiązywania przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ograniczające możliwość zaskarżenia bezczynności organów, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym przepisy te mają charakter generalny i odnoszą skutek wobec wszystkich cudzoziemców.
Czy ograniczenia w możliwości zaskarżenia bezczynności organów, wynikające z art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, były uzasadnione po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te nie były uzasadnione po 30 czerwca 2024 r., ponieważ przedłużenie ich obowiązywania naruszało zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Przedłużenie obowiązywania przepisów po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności naruszało art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP.
Czy organ był bezczynny w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Nepalu, jeśli wniosek wpłynął 25 maja 2023 r., a termin 60 dni na jego rozpoznanie rozpoczął bieg dopiero od 1 lipca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie był bezczynny, ponieważ termin na rozpoznanie sprawy jeszcze nie upłynął.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w związku z tym, iż ograniczenia w biegu terminów obowiązywały do 30 czerwca 2024 r., termin 60 dni na załatwienie sprawy rozpoczął bieg od 1 lipca 2024 r. W dacie orzekania przez WSA (18 lipca 2024 r.) termin ten jeszcze nie upłynął, co wykluczało stwierdzenie bezczynności organu.
Przepisy (20)
Główne
u.o.p. art. 100c § ust. 1 pkt 1 ppkt a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy.
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1 ppkt a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. Obowiązywał do 30 czerwca 2024 r.
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Ustalają termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i reguły liczenia tego terminu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uwzględnienia skargi na bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Pomocnicze
u.o.p. art. 100c § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. (według WSA) lub do 30 czerwca 2024 r. (według NSA) przepisów o bezczynności organu nie stosuje się.
u.o.p. art. 100c § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem w okresie do 30 czerwca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
u.o.p. art. 100d § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. (według WSA) lub do 30 czerwca 2024 r. (według NSA) przepisów o bezczynności organu nie stosuje się.
u.o.p. art. 100d § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem w okresie do 30 czerwca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
u.o.p.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Tekst jednolity z 2023 r. poz. 103.
u.o.c. art. 109 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dotyczy zwrócenia się do odpowiednich służb o informacje o cudzoziemcu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wymienione przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. • Ograniczenia w biegu terminów i możliwości zaskarżenia bezczynności organów obowiązywały tylko do 30 czerwca 2024 r. • Wniosek skarżącego nie był rozpatrzony w terminie, który rozpoczął bieg dopiero od 1 lipca 2024 r., co wyklucza bezczynność organu w dacie orzekania przez WSA.
Odrzucone argumenty
Interpretacja WSA, że art. 100c i 100d u.o.p. dotyczą tylko obywateli Ukrainy. • Stwierdzenie bezczynności organu przez WSA, mimo że termin na rozpatrzenie wniosku jeszcze nie upłynął zgodnie z nową wykładnią przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. • Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania. • W dacie zatem orzekania przez WSA w Gdańsku (18 lipca 2024 r.) termin 60 dni jeszcze nie upłynął, co oznacza, że organ nie był bezczynny.
Skład orzekający
Anna Żak
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia prawa do sądu w sprawach cudzoziemców w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w szczególności ustalenie daty granicznej obowiązywania tych ograniczeń (30 czerwca 2024 r.) oraz zasady proporcjonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami. Kluczowe jest ustalenie daty granicznej obowiązywania przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i bezczynnością organów administracji, szczególnie w kontekście przepisów specustawy. Pokazuje ewolucję wykładni przepisów i ich zgodność z Konstytucją.
“Koniec z bezczynnością organów? NSA wyjaśnia, do kiedy chroniły specustawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.