II OSK 2203/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu nadzoru budowlanego, potwierdzając, że nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanej części obiektu nie może naruszać legalnie wykonanej części, i podkreślając potrzebę przeprowadzenia ekspertyzy technicznej w celu ustalenia możliwości takiej rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Lubuskiego WINB od wyroku WSA, który uchylił decyzje nakładające obowiązek wykonania robót budowlanych. Organ zarzucił sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że niedopuszczalna jest rozbiórka części obiektu wybudowanej bez pozwolenia, jeśli naruszałaby ona legalnie wykonaną część. NSA oddalił skargę, uznając, że nakaz rozbiórki samowoli nie może prowadzić do uszkodzenia legalnej części obiektu i podkreślając konieczność technicznej oceny możliwości takiej rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzje nakładające obowiązek wykonania robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niedopuszczalna jest rozbiórka części obiektu wybudowanej bez pozwolenia, jeśli miałaby ona naruszyć legalnie wykonaną część. Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia wątpliwości dotyczących możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu bez naruszenia legalnej części budynku oraz wpływu nadbudowy na sąsiedni budynek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może prowadzić do rozbiórki także tej części obiektu, która została wykonana legalnie. Sąd uznał za zasadne stanowisko WSA o potrzebie uzupełnienia materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia ekspertyzy technicznej, w celu ustalenia, czy istnieje możliwość usunięcia samowolnie wykonanej drugiej warstwy dachu bez ingerencji w legalnie istniejący obiekt. Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy rozbiórka samowoli spowoduje istotny uszczerbek dla legalnie wybudowanej części budynku, a nie czy nadbudowana część stanowi samodzielną funkcjonalnie substancję budowlaną. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy technicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może doprowadzić do rozbiórki także tej części obiektu budowlanego, która została wykonana legalnie. Ochrona wykonanego legalnie obiektu budowlanego jest nadrzędna.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być stosowany w sposób prowadzący do naruszenia legalnie wykonanej części obiektu. W takich przypadkach należy rozważyć zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Kluczowe jest ustalenie, czy rozbiórka samowoli jest możliwa bez istotnej ingerencji w legalnie istniejący obiekt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
Prawo budowlane art. 48 § 1
Prawo budowlane
Nie może być stosowany, jeśli rozbiórka samowoli naruszałaby legalnie wykonaną część obiektu. Wymaga oceny technicznej możliwości rozbiórki bez uszczerbku dla legalnej części.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niepełna i błędna wykładnia w kontekście dopuszczalności rozbiórki części obiektu budowlanego wybudowanej bez pozwolenia.
Prawo budowlane art. 50 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Dotyczy sytuacji, gdy rozbiórka części obiektu budowlanego wymaga naruszenia części zgodnej z prawem.
Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 2 i 3
Prawo budowlane
Przepisy stosowane w przypadkach, gdy rozbiórka części obiektu budowlanego wymaga naruszenia części zgodnej z prawem.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 81c § 2
Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku przeprowadzenia ekspertyzy technicznej z urzędu.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 62 § 1
Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 62a
Prawo budowlane
K.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu nie może prowadzić do naruszenia legalnie wykonanej części obiektu. Konieczność przeprowadzenia ekspertyzy technicznej w celu ustalenia możliwości rozbiórki samowoli bez uszczerbku dla legalnej części budynku. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy, oparcie się na opinii pracownika PINB zamiast na opinii biegłego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu nadzoru budowlanego, że niedopuszczalna jest rozbiórka części obiektu wybudowanej bez pozwolenia, jeżeli naruszałaby ona legalnie wykonaną część, bez uwzględnienia, że część ta powinna stanowić samodzielną funkcjonalnie substancję budowlaną.
Godne uwagi sformułowania
nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może doprowadzić do rozbiórki także tej części obiektu budowlanego, która została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a więc legalnie. Istota ograniczenia dyspozycji z art. 48 ust. 1 wynika z ochrony wykonanego legalnie obiektu budowlanego. możliwość rozbiórki samowoli bez naruszenia legalnie wykonanego obiektu, należy rozważyć w indywidualnych okolicznościach sprawy. nie sposób uznać, że doprowadzi to do ingerencji w konstrukcję dachu poprzednio istniejącego. nie można przyjąć by wynikające z demontażu drugiej warstwy ewentualne uszkodzenia pokrycia papowego mogły być określone jako istotna ingerencja w legalnie istniejący obiekt budowlany.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 48 Prawa budowlanego w kontekście rozbiórki samowoli, która mogłaby naruszyć legalnie wykonaną część obiektu. Konieczność przeprowadzenia ekspertyzy technicznej w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy obiektu budowlanego, gdzie samowola dotyczy części dachu. Konieczność indywidualnej oceny technicznej możliwości rozbiórki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w prawie budowlanym – jak postępować z samowolnie dobudowanymi elementami, które są integralnie związane z legalną częścią obiektu. Podkreśla znaczenie dowodu z ekspertyzy technicznej.
“Samowola budowlana: Czy można rozebrać nielegalną dobudówkę, jeśli naruszy legalną część budynku?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2203/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II SA/Go 275/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2023-07-26 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 275/23 w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 marca 2023 r., nr WOK.7721.71.2022.MRaj w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz I. L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 275/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także "Lubuski WINB", z dnia 30 marca 2023 r., nr WOK.7721.71.2022.MRaj, w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowej Soli, dalej także: "PINB", z dnia 25 lutego 2022 r. nr 56/2022, oraz zasądził od Lubuskiego WINB na rzecz skarżącej I. L. kwotę 750 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej także: "Prawo budowlane", poprzez jego niepełną a przez to błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie w/w przepisu niedopuszczalna jest rozbiórka części obiektu budowlanego wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę jeżeli rozbiórka ta miałaby prowadzić do naruszenia części obiektu budowlanego wybudowanej zgodnie z prawem, jednakże bez jednoczesnego uwzględnienia przez Sąd I instancji, że w takim przypadku część obiektu budowlanego stanowić winna samodzielną funkcjonalnie substancję budowlaną. 2. naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a w związku z art. 48 ust. 1 oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez wadliwą ocenę, iż postępowanie organów nadzoru budowlanego obu instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem w/w przepisów procesowych i ustawy Prawo budowlane, przez co postępowanie to nie spełniło wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lipca 2022r. sygn. akt II SA/Go 275/22, ze względu na zarzucony przez Sąd I instancji brak wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego wątpliwości podnoszonych przez skarżącą odnośnie możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, oraz odnośnie oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów (po nadbudowie dachu) na jej budynek, ze względu na zarzucony przez Sąd I instancji brak zastosowania w dotychczasowym postępowaniu środka dowodowego w postaci odpowiedniej oceny lub ekspertyzy technicznej. Lubuski WINB wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. L. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Jednocześnie zażądała rozpoznania sprawy po przeprowadzeniu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie można zgodzić się z tezą kasacji, według której, Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa materialnego. Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie, Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest dopuszczalne nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli taka rozbiórka miałaby prowadzić do naruszenia tej części obiektu budowlanego, która została wybudowana zgodnie z prawem. Wskazał, że normatywną podstawę dla takiego poglądu stanowi art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, z którego wynika, że ustawodawca przewidział inne niż w art. 48 ust. 1 sytuacje wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, do których nie stosuje się art. 48 ust. 1, lecz art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3. Jedną z takich sytuacji, do których odnosi się art. 50 ust. 1 pkt 1 i następnie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, jest przypadek, gdy bez wymaganego pozwolenia na budowę zbudowano część obiektu budowlanego w taki sposób, że jego rozbiórka powodowałaby konieczność naruszenia także tej części obiektu budowlanego, która jest zgodna z prawem (tak np. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1248/09, wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 958/05, wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt II OSK 348/14, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 579/16, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. II OSK 575/21.). Jest to pogląd trafny, przy czym nie znajduje usprawiedliwienia twierdzenie wnoszącego kasację organu, jakoby warunkiem akceptacji przywołanej wykładni art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego było zakwalifikowanie nadbudowanej części jako samodzielnej pod względem funkcjonalnym części obiektu budowlanego. Istota ograniczenia dyspozycji z art. 48 ust. 1 wynika z ochrony wykonanego legalnie obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie w orzecznictwie stwierdzono, nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego nie może doprowadzić do rozbiórki także tej części obiektu budowlanego, która została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a więc legalnie. Do przyjęcia poglądu organu nie uprawnia użycie w niektórych uzasadnieniach wyroków sądów administracyjnych stwierdzenia, że warunkiem zastosowania art. 48 ust. 1 jest możliwość "wydzielenia samowoli" bez uszczerbku dla reszty budynku (patrz: wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 958/05; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 579/16). Do przyjęcia, że chodzi o samodzielność funkcjonalną części budynku w rozumieniu przedstawionym w kasacji nie prowadzi także teza, że rozbudowana (nadbudowana) część powinna być dla zastosowania wyjątku od art. 48 ust. 1, samodzielna i niezależna od pozostałej części budynku. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98, stwierdzono, że chodzi o część innego obiektu, która jest na tyle "samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego". Tę rzeczywiście istotną okoliczność, a więc możliwość rozbiórki samowoli bez naruszenia legalnie wykonanego obiektu, należy rozważyć w indywidualnych okolicznościach sprawy. Trudno zaś przyjąć, że do takiego rozważenia doszło skoro organ przyjął, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i uzasadnienia kasacji, błędne założenie, iż zastosowanie art. 48 ust. 1 jest wyłączone z uwagi na to, że wykonana nielegalnie konstrukcja w postaci warstwy drugiego dachu nie jest stanowi części samodzielnej funkcjonalnie. Niezrozumiały jest nadto podniesiony w uzasadnieniu kasacji argument organu, według którego, "nadbudowa nie obejmuje wykonania samodzielnego pomieszczenia w/w budynku, a jedynie powiększenie (poprzez podwyższenie) wysokości zewnętrznej budynku ze względu na powiększenie grubości warstw dachu - nadbudowę dachu". Jest przecież niewątpliwe, że istota omawianej kwestii sprowadza się do tego, czy usunięcie samowolnie wykonanej drugiej warstwy dachu jest możliwe bez ingerencji w wykonany legalnie obiekt, a nie do tego, czy wykonanie drugiej warstwy dachu doprowadziło do powstania samodzielnego pomieszczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślić jeszcze trzeba, że zakwalifikowanie wykonanych robót jako rozbudowy obiektu budowlanego nie oznacza, iż jedyną konsekwencją tego stanu faktyczno-prawnego jest brak możliwości rozbiórki. Takie wyłączenie możliwości rozbiórki dobudówki wystąpiłoby jedynie wtedy, gdyby rozbiórka drugiej warstwy dachu pociągała za sobą nieuchronnie uszczerbek dla legalnie wybudowanego budynku (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II OSK 33/21). Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niepełną a przez to błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie w/w przepisu niedopuszczalna jest rozbiórka części obiektu budowlanego wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli rozbiórka ta miałaby prowadzić do naruszenia części obiektu budowlanego wybudowanej zgodnie z prawem, jednakże bez jednoczesnego uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji, że w takim przypadku część obiektu budowlanego stanowić winna samodzielną funkcjonalnie substancję budowlaną. W tym zakresie zasadna jest ocena Sądu pierwszej instancji o potrzebie uzupełnienia materiału dowodowego. Jak skonstatował Sąd pierwszej instancji, postępowanie trwa długo, zgromadzono obszerny materiał dowodowy, a mimo to pozostały niewyjaśnione kwestie, których ocena wymaga wiadomości specjalnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taką niewyjaśnioną kwestią jest to, czy istnieje możliwość usunięcia drugiej, samowolnie wykonanej warstwy dachu bez ingerencji w obiekt istniejący legalnie. Skupiając się na tym, czy ułożenie drugiej warstwy dachu doprowadziło do powstania niezależnej funkcjonalnie części rozbudowanego budynku stacji kontroli pojazdów, organ odwoławczy nie zajął bowiem jednoznacznego stanowiska w zakresie technicznej możliwości likwidacji skutków samowoli. Co do zasady zatem, w okolicznościach wskazanych przez Sąd pierwszej instancji, wobec trwającego wiele lat postępowania, zakwestionowania oceny faktycznej i prawnej działań organów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednim wyroku, a następnie zajęcia przez organ odwoławczy błędnego stanowiska prawnego, wskazanie w zaskarżonym wyroku potrzeby przeprowadzenia ekspertyzy technicznej należy zaaprobować. O ile jednak okazałoby się, że w świetle wiedzy specjalistycznej pracowników organów nadzoru budowlanego rozstrzygnięcie tej kwestii technicznej przez organ jest możliwe, a dotychczasowy brak wypowiedzi był tylko rezultatem opisanego wyżej błędu prawnego, nie byłoby konieczne sporządzenie ekspertyzy budowlanej co do technicznej możliwości likwidacji skutków samowoli bez istotnej ingerencji w obiekt stacji kontroli pojazdów. Zauważyć trzeba, że zakres i kwalifikacja wykonanych robot, przyjęte w zaskarżonej decyzji nie budzą poważnych wątpliwości. Organ odwoławczy opisał na czym polegało wykonanie spornych robót. Istniejący strop budynku wykonany był z płyt stropowych korytowych otwartych (płyty posiadają żebra podłużne), ułożony był na belkach kratowych stalowych. Na płytach stropowych znajdowała się papa. W ramach będących przedmiotem sprawy robót, na istniejącym dachu krytym papą zostały ułożone legary drewniane i zamontowano płyty warstwowe o grubości ok. 10 cm z okładziną z blachy stalowej i wypełnieniem z pianki poliuteranowej. Płyty ułożone zostały z całych elementów (nie łączone), dach nie posiada świetlików. Organ odwoławczy nie kwestionował tego, że doszło do rozbudowy obiektu stacji obsługi pojazdów. Uwzględniając dotychczasowe ustalenia można zatem skonstatować, nie przesądzając rozstrzygnięcia o charakterze specjalistycznym, że jeśli ewentualne usunięcie drugiej warstwy dachu (tak opisanej przez organ odwoławczy) będzie stanowiło czynności faktyczne o charakterze demontażu legarów, płyt warstwowych z okładziną i wypełnieniem, to nie sposób uznać, że doprowadzi to do ingerencji w konstrukcję dachu poprzednio istniejącego. Biorąc zaś pod uwagę oczywistą konieczność podejmowania wobec powierzchni dachowej pokrytej papą czynności o charakterze konserwacyjnym, nie można przyjąć by wynikające z demontażu drugiej warstwy ewentualne uszkodzenia pokrycia papowego mogły być określone jako istotna ingerencja w legalnie istniejący obiekt budowlany. Podkreślić należy, że przedmiotem sprawy są nielegalne roboty budowlane, a nie stan techniczny obu sąsiadujących budynków sprzed wykonania robót dachowych. Dopiero zatem po rozstrzygnięciu zagadnienia, czy usunięcie skutków samowolnych robót ma nastąpić w trybie art. 48 ust. 1 i nast. Prawa budowlanego, czy też nie ma możliwości zastosowania art. 48 ust. 1, z uwagi na ingerencję ewentualnej rozbiórki w legalny obiekt budowlany (przy czym chodzi o rozumienie tego zjawiska przedstawione w niniejszym uzasadnieniu), okaże się, czy w ramach doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem pozostanie do rozstrzygnięcia problem przestrzeni powstałej między oknem budynku skarżącej a samowolną nadbudową dachu budynku stacji kontroli pojazdów. Podobnie, tylko w przypadku przyjęcia, że nie jest możliwa rozbiórka nadbudowy, w granicach tej sprawy, określonych dokonaną nadbudową, możliwe i zasadne będzie badanie wpływu nadbudowy na stan techniczny budynku skarżącej. Zauważyć jednak już obecnie można, że dotychczasowe stanowisko organu odwoławczego w tej mierze oparte zostało przede wszystkim na ustaleniach dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 26 stycznia 2023 r. oraz dokumentach związanych ze zmianą sposobu użytkowania. Zdaniem organu odwoławczego, z dokumentów tych wynika, że konstrukcja dachu wykonana w związku z dokonaną zmianą sposobu użytkowania oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku należącego do I. L., przy czym słupy te przenoszą całkowity ciężar wykonanej konstrukcji dachowej na grunt, pełniąc niejako rolę fundamentu i w związku z tym nie obciążają ściany sąsiedniego budynku. Konieczne jest także odnotowanie, że według Lubuskiego WINB, powyższe potwierdza także stanowisko wyrażone przez legitymującego się uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz wpisanego na listę Lubuskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, T.G, który sporządził protokół z okresowej kontroli rozpatrywanego obiektu z dnia 22 marca 2022 r., przekazany do PINB w Nowej Soli w dniu 29 listopada 2022 r. Oświadczył on do protokołu oględzin z dnia 26 stycznia 2023 r., że konstrukcja budynku stacji kontroli pojazdów oraz sąsiedniego budynku mieszkalnego nie są powiązane ze sobą, stanowią niezależne konstrukcje. W związku z tym konieczne są następujące uwagi. Organ nie przedstawił w sposób pełny rzeczywistego stanowiska skarżącej w omawianym zakresie. Twierdzenie skarżącej, że słupy samodzielnie nie byłyby w stanie utrzymać ciężaru dachu organ odwoławczy określił jako "subiektywną ocenę nie znajdującą potwierdzenia w zasadach wiedzy technicznej". Tymczasem skarżąca powołała się na złożoną do akt kontropinię wykonaną przez T.K., również posiadającego uprawnienia budowlane o specjalności architektoniczno-konstrukcyjnej, prowadzącego u skarżącej książkę obiektu budowlanego. Wskazała także na zdjęcia obrazujące połączenie ściany ze słupami. Abstrahując od wiarygodności poszczególnych dowodów, na które powołał się organ odwoławczy, mających prowadzić do ustalenia o braku powiązania słupów ze ścianą budynku skarżącej, wskazać należy, że wypowiedzi specjalistycznej T.G. nie można traktować jako czynności z zakresu kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego (art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego). Od dodania, z dniem 19 września 2020 r., przepisu art. 62a Prawa budowlanego, formę wypowiedzi dokumentującej rezultat kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, stanowi protokół. Nadto, ustalenia kontrolującego mogą odnosić się do materialnych okoliczności wskazanych w art. 62 ust. 1. Wypowiedź T.G. w trakcie oględzin nie stanowi protokołu kontroli obiektu budowlanego. Wykracza także poza zakresy określony w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji uprawnione jest przyjęcie, że organ odwoławczy posłużył się wypowiedzią T. G., złożoną do protokołu oględzin z dnia 26 stycznia 2023 r., mającą charakter oceny specjalistycznej, podkreślając przy tym posiadanie przezeń stosownych uprawnień. Doszło zatem do sytuacji, w której organ kwestionuje w skardze kasacyjnej stanowisko Sądu pierwszej instancji o potrzebie przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, powołując się na wiedzę specjalistyczną pracowników PINB, a przecież jak z powyższego spostrzeżenia wynika, dowód o charakterze oceny technicznej w postępowaniu administracyjnym został przeprowadzony. Czynność ta, tj. odebranie oświadczenia od T. G., obarczona jest oczywistą wadliwością, która skutkuje tym, że nie można potraktować jej jako opinii biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a. T. G. nie uczestniczył w oględzinach jako niezależny rzeczoznawca (biegły). Nie doszło do powołania tej osoby jako biegłego. Nadto, skoro dokonuje on na rzecz inwestora A. K. obowiązkowych okresowych kontroli, a także prowadzi w jego imieniu książkę obiektu budowlanego, to jest oczywiste, że skorzystanie z jego oceny specjalistycznej, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn skorzystania przez organ właśnie z jego oceny, może budzić uzasadnione wątpliwości drugiej strony sporu. Okoliczności te, w powiązaniu z brakiem uzasadnienia dla pominięcia dowodu złożonego w tej mierze przez skarżącą, wskazują na trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji o konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem informacji specjalnych. Uwzględniając poprzedzające uwagi podkreślić trzeba, że należy przeprowadzić ekspertyzę techniczną, w rozumieniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, spełniającą wymogi z art. 84 § 1 K.p.a. Dowód ten powinien przeprowadzić organ nadzoru budowlanego z urzędu. To, że Sąd pierwszej instancji powołał przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego oznacza bowiem jedynie to, że chodzi o ekspertyzę w rozumieniu wskazanym w tym przepisie, a nie że obowiązkiem tym należy obarczyć strony. Rzeczoznawca powinien nie tylko legitymować się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, ale także dawać gwarancję niezależności. Podkreślić należy, że zasadność przeprowadzenia ekspertyzy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy okoliczności faktycznej o charakterze technicznym, tj. powiązania ze sobą konstrukcji obu budynków, zwłaszcza słupów na których opiera się stropodach budynku stacji obsługi pojazdów i ściany budynku skarżącej – o ile, jak wskazano powyżej, nie dojdzie do rozbiórki nadbudowy. Ponadto, jeśli pomimo uwag zawartych w poprzedzającej części niniejszych rozważań, organ nadzoru budowlanego uzna, że ewentualna rozbiórka doprowadzi do istotnej ingerencji w budynek stacji obsługi pojazdów, powinien tę okoliczność także ustalić posługując się oceną niezależnego eksperta. Powyższe uwagi pozwalają na spostrzeżenie, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a w związku z art. 48 ust. 1 oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, także nie prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o zasądzeniu na rzecz skarżącej I. L. kosztów postępowania kasacyjnego oparto na art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. Są to koszty dojazdu strony do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozprawę, która odbyła się w dniu 6 listopada 2024 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI