II OSK 2203/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-07
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowywznowienie postępowaniadoręczenie decyzjiterminkodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjnyskarga kasacyjnazagospodarowanie przestrzenne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wnioskodawca nie wykazał skutecznego dowiedzenia się o decyzji ustalającej warunki zabudowy w terminie umożliwiającym wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. WSA w Kielcach uchylił postanowienie SKO odmawiające wznowienia, uznając, że SKO nie zbadało wystarczająco kwestii terminu. NSA oddalił skargę kasacyjną P.J., stwierdzając, że nie można uznać, iż wnioskodawca dowiedział się o decyzji dopiero w dacie wskazanej we wniosku, skoro istniało domniemanie skutecznego doręczenia decyzji przez dorosłego domownika.

Sprawa wywodzi się z wniosku P.J. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowy budynków mieszkalnych. Burmistrz odmówił wznowienia, wskazując na brak uzupełnienia braków formalnych wniosku dotyczących daty dowiedzenia się o decyzji. SKO uchyliło postanowienie Burmistrza, uznając, że istotny jest dzień dowiedzenia się o decyzji, a nie możliwość jej zdobycia, i że kwestia statusu strony może być badana w toku wznowionego postępowania. WSA w Kielcach uchylił postanowienie SKO, uznając je za przedwczesne i wskazując na potrzebę odniesienia się do dowodów z akt sprawy, takich jak zaświadczenia o wymeldowaniu, które mogły sugerować, że P.J. i osoba odbierająca decyzję to ta sama osoba. WSA zwrócił uwagę na niespójność twierdzeń P.J. co do daty dowiedzenia się o decyzji. Skarga kasacyjna P.J. zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. i Ppsa, w tym dotyczące badania legitymacji procesowej na etapie wstępnym oraz błędnej interpretacji art. 148 § 2 K.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie można przyjąć, iż wnioskodawca dowiedział się o decyzji dopiero w dacie wskazanej we wniosku, skoro istniało domniemanie skutecznego doręczenia decyzji przez dorosłego domownika. NSA podkreślił, że niewywiązanie się przez domownika z obowiązku przekazania pisma adresatowi nie zwalnia adresata z winy w przypadku uchybienia terminom procesowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie przyjął takiego poglądu. Kwestia legitymacji procesowej powinna być badana w toku wznowionego postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie sformułował poglądu, jakoby organ był uprawniony do badania legitymacji na etapie wstępnym, co czyni zarzut chybionym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (23)

Główne

K.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

K.p.a. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 148 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 150 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 144

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Domniemanie skuteczności doręczenia decyzji przez dorosłego domownika nie zostało obalone. Niewywiązanie się przez domownika z obowiązku przekazania pisma adresatowi nie zwalnia adresata z winy w przypadku uchybienia terminom procesowym. Sąd pierwszej instancji nie przyjął poglądu o dopuszczalności badania legitymacji procesowej na etapie wstępnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego kasacyjnie oparta na błędnej interpretacji art. 148 § 2 K.p.a. w zakresie daty dowiedzenia się o decyzji. Wniosek o dopuszczenie dowodu z oświadczenia W.J. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i art. 8 K.p.a. bez odpowiedniego uzasadnienia i w odniesieniu do przepisów nieadekwatnych do postępowania sądowego.

Godne uwagi sformułowania

"Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość." "Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia." "Podstawę prawną ww. postanowienia stanowiły przepisy art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, 147, 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego." "Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że z dokumentów tych można wnioskować, że mimo odmiennych adresów, P.J., któremu doręczono decyzję Burmistrza z 24 lipca 2017 r. i P.J., który wnioskuje o wznowienie postępowania, to ta sama osoba." "Skoro zatem nie zostało obalone domniemanie skuteczności doręczenia skarżącemu kasacyjnie źródłowej decyzji Burmistrza, to nie można przyjąć w realiach przedmiotowej sprawy, że o tej decyzji skarżący dowiedział się dopiero w dniu 29 września 2021 r." "Niewywiązanie się z obowiązku oddania przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie jego adresatowi przez osobę, której doręczono rozstrzygnięcie zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania."

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście terminu do wznowienia postępowania. Potwierdzenie zasady, że brak przekazania pisma przez domownika nie niweczy skutków doręczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca twierdzi, że dowiedział się o decyzji znacznie później niż nastąpiło jej doręczenie zastępcze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – doręczeń i terminów, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady domniemania skuteczności doręczeń.

Czy dorosły domownik, który odebrał pismo, ale go nie przekazał, może uratować Cię przed uchybieniem terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2203/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 266/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-07-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1, art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 7 lutego 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 266/22 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 kwietnia 2022 r. znak: SKO.PZ-71/1409/45/2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 6 lipca 2022 r., II SA/Ke 266/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Kielcach w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w K. (Spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach ("SKO" lub "Kolegium") z 27 kwietnia 2022 r. znak: SKO.PZ-71/1409/45/2022, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy: w pkt I. uchylił zaskarżone postanowienie, w pkt II. zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. znak: IPP-II.6730.238.1.2021.VIII, Burmistrz Miasta i Gminy [...] – po rozpatrzeniu wniosku P.J. – orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną Nr 103/2017 z 24 lipca 2017 r. (źródłowa decyzja) w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji: budowa czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z garażami podziemnymi na nowo wydzielonych działkach wraz z wydzieleniem drogi wewnętrznej na części działki nr ewid. [...] (obecnie działki po podziale [...], [...], [...], [...]) i [...] w granicach oznaczonych na załączniku graficznym Nr 1 literami [...] na terenie miasta [...]. Podstawę prawną ww. postanowienia stanowiły przepisy art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, 147, 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm., K.p.a.), w jego uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskodawcy jako stronie postępowania doręczano decyzję dotychczasową i nie wnosił od niej odwołania w trybie instancyjnym. Burmistrz bezskutecznie wzywał P.J. o uzupełnienie braków formalnych wniosku, poprzez wskazanie daty powzięcia wiadomości o istnieniu w/w decyzji, na które brak jest odpowiedzi.
2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Ke 266/22 kolejno wskazano, że zażalenie na w/w postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniósł P.J. wskazując, że przysługuje mu przymiot strony w prowadzonym postępowaniu, a jego interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza z 24 lipca 2017 r. jest bezsporny.
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że powołanym na wstępie postanowieniem z 27 kwietnia 2022 r. SKO uchyliło postanowienie organu I instancji. SKO przytoczyło tezę wyroku NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1662/97, gdzie stwierdzono, że: "Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia". Organ II instancji podkreślił, że istotny jest fakt powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji kończącej postępowanie, nie zaś o prowadzonym postępowaniu w sprawie. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może bowiem nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego.
Kolegium wskazało, że z analizy akt organu I instancji wynika, że P.J. podnosił, iż nie uczestniczył w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Kolegium uznało, że wobec ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych postanowienie Burmistrza podlegało uchyleniu, a szczegółowej, merytorycznej analizy wszystkich okoliczności sprawy organ I instancji może dokonać wyłącznie we wznowionym postępowaniu.
3.1. Dalej w wyroku II SA/Ke 266/22 przywołano, że skargę na powyższe postanowienie SKO wniosła Spółka zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zakresie, w jakim organ wydając kwestionowane rozstrzygnięcie całkowicie pominął fakt, iż w aktach sprawy zalega zwrotne potwierdzenie doręczenia P.J. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 24 lipca 2017 r., nr 103/2017, (przesyłka odebrana w imieniu P.J. przez dorosłego domownika – W.J.);
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zakresie, w jakim organ uznał, iż wnioskodawca dochował w niniejszym przypadku terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. do wniesienia podania o wznowienie postępowania, pomimo, że jak wynika z akt sprawy P.J. dowiedział się o źródłowej decyzji Burmistrza jeszcze w roku 2017, a więc ponad 4 lata przed wniesieniem podania o wznowienie postępowania;
- art. 138 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, pomimo że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, czym także naruszono art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zakresie, w jakim nie utrzymano w mocy postanowienia organu I instancji.
3.2. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 145a § 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa), skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a w przypadku uznania, że jest to uzasadnione okolicznościami sprawy zobowiązanie organu do wydania w określonym przez sąd terminie postanowienia ze wskazaniem rozstrzygnięcia, chyba że sąd pozostawi rozstrzygnięcie uznaniu organu, zasądzenie od SKO na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3.3. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
4. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Kielcach skargę uwzględnił.
4.1. W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie SKO jest przedwczesne, nie zostało bowiem poprzedzone wystarczającym odniesieniem się do kwestii dochowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Kolegium przytoczyło co prawda szereg poglądów wyrażonych w tym zakresie w orzecznictwie, jednak nie odniosło ich konkretnie do dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie oraz tego, jakie ustalenia należy w związku z tym w tym zakresie poczynić.
Zdaniem sądu pierwszej instancji Kolegium nie odniosło się w ogóle do znajdujących się w aktach postępowania zaświadczeń o wymeldowaniu wystawionych przez Kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich i Społecznych Urzędu Miasta i Gminy [...], z których wynika, że P.J. i W.J. zostali wymeldowani z adresu przy ul. [...] w [...] w dniu 4 października 2019 r., a od tej daty zostali zameldowani pod adresem [...], ul. [...]. Sąd wojewódzki stanął na stanowisku, że z dokumentów tych można wnioskować, że mimo odmiennych adresów, P.J., któremu doręczono decyzję Burmistrza z 24 lipca 2017 r. i P.J., który wnioskuje o wznowienie postępowania, to ta sama osoba. Jakkolwiek przesyłka zawierająca ww. decyzję została odebrana przez W.J. jako dorosłego domownika, jednak jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza to, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi.
4.2. Dalej sąd pierwszej instancji zwraca uwagę, że Burmistrz – w związku z faktem, że we wniosku o wznowienie jednocześnie wskazano, że decyzja z 24 lipca 2017 r. została P.J. doręczona jako stronie postępowania, oraz że o decyzji tej dowiedzieć miał się w dniu 29 września 2021 r. – umożliwił P.J. wyjaśnienie okoliczności związanych z ustaleniem daty, kiedy faktycznie dowiedział się o ww. decyzji. Pomimo osobistego odbioru wezwania w dniu 13 listopada 2021 r. wnioskodawca w żaden sposób nie zareagował. Co więcej, wniosek o wznowienie postępowania został podpisany przez wiele osób, w związku z czym twierdzenie o fakcie dowiedzenia się o decyzji dotychczasowej na spotkaniu w dniu 29 września 2021 r., odnosi się zbiorczo do tych innych osób. Tymczasem w początkowej części wniosku, podpisanego także przez P.J., zawarto następujące zdanie: "Przedmiotowa decyzja została doręczona inwestorowi, W. i P.J., B.K., W.S. oraz Gminie [...] co stanowi nieuzasadniony i zawężony krąg stron postępowania". Sąd a quo wskazuje, że w zażaleniu skarżący w ogóle nie odniósł się do faktu doręczenia mu źródłowej decyzji w lipcu 2017 r. – mimo podniesienia tej kwestii wprost w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P.J. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
5.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów procedury administracyjnej mogące mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 147 i art 149 § 1 i § 2 w zw. z art 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ administracji był uprawniony do badania posiadania przez Wnioskodawców wznowienia legitymacji procesowej już na etapie wstępnym – przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania;
b) art. 3 § 1 i art 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 148 § 2, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż organ badając kwestie formalne winien zbadać moment "doręczenia decyzji", podczas gdy brzmienie przepisu 148 § 2 K.p.a. nakazuje organowi przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania ustalić "dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji", a który to dzień wnioskujący określił jako 29 września 2021 r.;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 148 § 1 i 2 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo, iż "wbrew obecnie" sądu I instancji nie było ono wydane z naruszeniem ww. przepisów K.p.a.;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 149 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo, iż kwestia legitymacji procesowej podmiotu wnioskującego o wznowienie postępowania powinna być oceniona w toczącym się wznowionym postępowaniu, po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art 149 § 1 K.p.a., bowiem dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy;
e) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie równości wobec prawa i naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
5.3. Skarżący kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 Ppsa – utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
5.4. Na podstawie art. 106 § 3 Ppsa skarżący kasacyjnie wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia W.J. z 5 sierpnia 2022 r., na okoliczność braku skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji o warunkach zabudowy. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
5.5. Zdaniem skarżącego kasacyjnie rację ma SKO w zakresie, w jakim wskazało, że z uwagi na same odmienne adresy osoby, do której została skierowana pierwotna decyzja i osoby wnoszącej wniosek o wznowienie postępowania, organ winien wydać wstępnie postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero później badać legitymację i ustalanie kwestii ewentualnego obalenia kwestii fikcji prawnej doręczenia. Z ostrożności skarżący kasacyjnie wskazuje, że w sytuacji gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia osoby, która w sposób wadliwy odebrała korespondencję, tj. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] Nr 103/2017 z 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Oświadczenie załączone do niniejszej skargi kasacyjnej, złożone przez osobę, która podpisała się na zwrotce, jednoznacznie wskazuje na fakt, że osoba ta (W.J.) nie przekazała adresatowi odebranej korespondencji i tym samym uniemożliwiła zapoznanie się z decyzją.
5.6. W odpowiedzi Spółki na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości, albowiem oceniono ją jako bezzasadną i wniesiono o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Spółki, skoro P.J. po upływie ponad 4 lat od dnia, kiedy dowiedział się o źródłowej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 24 lipca 2017 r., nr 103/2017, złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, to niewątpliwie nie dochował terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.2. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów, rozpoznając ja na posiedzeniu niejawnym, w następstwie skutecznego zrzeczenia się rozprawy.
6.3. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
6.4. Sąd Naczelny nie uwzględnił wniosku skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie – w trybie art. 106 § 3 Ppsa – dowodu z oświadczenia W.J. odnośnie do okoliczności doręczania źródłowej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...], albowiem nie zachodzą przesłanki wskazane w cyt. przepisie. Poza tym postępowanie sądowoadministracyjne nie służy temu, aby to sąd ustalał istotne okoliczności faktyczne w sprawie administracyjnej, a temu celowi w istocie służyć miał wniosek dowodowy.
6.5. Z powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 3 § 1 Ppsa wynika wyłącznie to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oddalając skargę w przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji nie naruszył cyt. przepisu, skoro w wyniku sprawowania kontroli działalności administracji publicznej doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, a co z kolei implikowało zastosowanie przezeń przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, czyli środka "określonego w ustawie".
6.6. Powołany w skardze kasacyjnej w ramach zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa ma charakter tzw. wynikowy (blankietowy) i odnosi się wyłącznie do określenia formy wyrokowania w przypadku uwzględnienia skargi, która za przedmiot miała m. in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, gdy sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania, a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, jego natura sprawia, że to na stronę skarżącą kasacyjnie powołującą się na zarzut jego naruszenia, nałożona jest powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybić miał sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Wyrok uwzględniający skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, lecz następstwem ustaleń poprzedzających jego wydanie i zastosowania przepisów, które doprowadziły sąd wojewódzki do wniosku, że skarga była zasadna.
6.7. Nie są skuteczne zarzuty naruszenia art. 147 i art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w tym aspekcie, w jakim zarzucono sądowi pierwszej instancji, jakoby przyjmować miałby, aby organ uprawniony był do badania legitymacji "Wnioskodawców" (w skardze kasacyjnej bliżej nie zidentyfikowano, kogo miał na myśli autor środka zaskarżenia – uwaga Sądu) już na wstępnym etapie – przed wydaniem postanowienia o wznowieniu. Rzecz w tym, że takiego poglądu sąd pierwszej instancji nie sformułował w motywach zaskarżonego wyroku, zatem skarżący kasacyjnie zwalcza pogląd sądu, którego w zaskarżonym wyroku w istocie brak. Z tej przyczyny sformułowane w podstawach kasacyjnych oznaczonych jako "a)" i "d)" zarzuty są całkowicie chybione.
6.8. Nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. sformułowane w podstawach kasacyjnych ujętych w pkt b) i c) podstawach kasacyjnych.
Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, że organ II instancji całkowicie pominął kwestię zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie, w aspekcie uprzedniego skutku doręczenia źródłowej decyzji skarżącemu kasacyjnie. W tym zakresie zresztą stanowisko strony skarżącej kasacyjnie nie jest konsekwentne, skoro oczekiwałaby, że dopiero na etapie postępowania ze skargi kasacyjnej to Sąd Naczelny miałby ustalać kwestię skuteczności doręczenia zastępczego stronie źródłowej decyzji, nie zaś organ administracji orzekający w ramach postępowania wznowieniowego. Nie podważono w skardze kasacyjnej tego, że na etapie postępowania przed organem I instancji wzywano skarżącego kasacyjnie do wyjaśnienia w kwestii daty, kiedy dowiedział się o źródłowej decyzji. Skarżący kasacyjnie nie zareagował na to wezwanie.
Nie można podzielić tej argumentacji skarżącego kasacyjnie, wedle którego z treści art. 148 § 2 K.p.a. wynikać miałoby, że skoro mowa jest o biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie z przyczyny ujętej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. liczonej od dnia "dowiedzenia się o decyzji" przez stronę, to tym dniem nie jest dzień doręczenia tej decyzji stronie. Tym dniem nie może być w okolicznościach przedmiotowej sprawy dzień wskazany przez skarżącego kasacyjnie – 29 września 2021 r. – skoro uprzednio skarżącemu doręczano ze skutkiem prawnym źródłową decyzję Burmistrza. W judykaturze słusznie wskazuje się, że za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, przyjąć wypadnie dzień, w którym potwierdził on odbiór pisma dla adresata, nie biorąc pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie (por. motywy wyroków NSA z: 10 marca 2021 r., III OSK 176/21, LEX nr 3182209; 23 listopada 2018 r., II OSK 2900/16, LEX nr 2611512). Skoro zatem nie zostało obalone domniemanie skuteczności doręczenia skarżącemu kasacyjnie źródłowej decyzji Burmistrza, to nie można przyjąć w realiach przedmiotowej sprawy, że o tej decyzji skarżący dowiedział się dopiero w dniu 29 września 2021 r. Niewywiązanie się z obowiązku oddania przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie jego adresatowi przez osobę, której doręczono rozstrzygnięcie zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje kwestia, czy faktycznie przesyłka zostaje przekazana (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 395/19, LEX nr 3099533).
6.9. Chybione jest zarzucanie sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w skardze kasacyjnej nie uzasadniono tego zarzutu, nadto wskazany przepis Konstytucji RP nie jest przepisem postępowania. Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a., to sąd administracyjny nie mógł tego przepisu naruszyć, skoro jest on skierowany do organów administracji i odnosi się do postępowania przed tymi organami.
7. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu, w myśl art. 184 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI