II OSK 2193/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-12-04
NSAinneŚredniansa
choroba zawodowaukład ruchumonter rusztowańpozycja kucznapozycja klęczącainspekcja sanitarnaodpowiedzialność pracodawcyzwiązek przyczynowy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, potwierdzając prawidłowość ustaleń o związku schorzenia układu ruchu z wykonywaną pracą w wymuszonej pozycji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargi na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika A. Z. (przewlekłe uszkodzenie łąkotki bocznej kolana lewego). Skarżący kwestionowali ustalenia dotyczące wykonywania pracy w pozycji klęczącej lub kucznej. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, potwierdzając, że zgromadzone dowody, w tym ocena narażenia zawodowego i wyjaśnienia pracownika, wskazują na wysokie prawdopodobieństwo związku schorzenia z warunkami pracy, nawet jeśli nie były to jedyne czynniki.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. skierowana przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargi na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku. Decyzja ta stwierdzała u pracownika A. Z. chorobę zawodową – przewlekłe uszkodzenie łąkotki bocznej kolana lewego, wywołane sposobem wykonywania pracy (pozycja klęcząca lub kuczna). Skarżące spółki podnosiły, że brak jest dowodów na wykonywanie pracy w wymuszonej pozycji oraz że przyczyna schorzenia leży gdzie indziej (np. podnoszenie ciężarów). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi, uznając, że orzeczenie lekarskie i ocena narażenia zawodowego prawidłowo wykazały związek przyczynowy między pracą a chorobą. Sąd podkreślił, że wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku, a nie pewność, oraz że ustalenia organów opierały się na zgromadzonych dowodach, w tym na kartach oceny narażenia zawodowego i oświadczeniach innych pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd zwrócił uwagę na nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej i ograniczył kontrolę do wyraźnie wskazanych przepisów. NSA potwierdził, że ustalenia organów administracyjnych i WSA były prawidłowe. Wskazał, że dowody zebrane w sprawie, takie jak notatka służbowa z rozmowy z pracownikiem oraz wyjaśnienia z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, potwierdzają wykonywanie pracy w pozycji kucznej lub na kolanach, co mogło przyczynić się do powstania choroby. Sąd uznał, że nie było potrzeby aktualizacji badań, a orzeczenie lekarskie, wskazując konkretną pozycję z wykazu chorób zawodowych, było wystarczające. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między pracą a schorzeniem, aby stwierdzić chorobę zawodową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczające jest wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem, co potwierdzają zgromadzone dowody, takie jak ocena narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. 2009 nr 105 poz 869 § § 6 ust. 2 pkt 5, ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Określa przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, w tym pracę w pozycji klęczącej lub kucznej.

Dz.U. 2009 nr 105 poz 869 § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Wskazuje na pozycję 19.3 wykazu chorób zawodowych, która dotyczy przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej.

Pomocnicze

u.P.I.S. art. 5 pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Określa właściwość organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawach stwierdzania chorób zawodowych.

K.p.a. art. 104 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasady wydawania decyzji administracyjnych.

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasady utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

k.p. art. 235¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja choroby zawodowej, składająca się z dwóch elementów: wskazania w wykazie i związku przyczynowego z warunkami pracy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania o oddaleniu skargi przez WSA.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa związku schorzenia z warunkami pracy. Dowody wskazujące na wykonywanie pracy w pozycji kucznej lub na kolanach. Orzeczenie lekarskie odwołujące się do pozycji z wykazu chorób zawodowych.

Odrzucone argumenty

Brak ustalenia przyczyn artroskopii stawu kolanowego. Brak ustaleń co do sposobu wykonywania pracy przez pracownika u konkretnego pracodawcy. Przyczyną schorzenia było podnoszenie i noszenie ciężarów, a nie pozycja pracy.

Godne uwagi sformułowania

Wysoki stopień prawdopodobieństwa wynikał z opisanych czynności zawodowych. Do organu nie należało ustalanie faktów medycznych, gdyż to leżało w gestii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Wystarczy wysokie prawdopodobieństwo a nie pewność.

Skład orzekający

Maria Czapska-Górnikiewicz

sprawozdawca

Mirosława Pindelska

członek

Paweł Miładowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe układu ruchu, zwłaszcza gdy praca wymagała wymuszonej pozycji ciała."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego schorzenia (uszkodzenie łąkotki) i konkretnego zawodu (monter rusztowań), ale ogólne zasady dotyczące dowodzenia związku przyczynowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proces ustalania choroby zawodowej i znaczenie dowodów potwierdzających warunki pracy, co jest istotne dla prawników procesowych i pracodawców.

Choroba zawodowa montera rusztowań: czy praca w kucki to wystarczający dowód?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2193/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Gd 49/12 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2012-05-31
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
par. 6 ust 2 pkt 5, ust. 4 i ar 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Sentencja
Dnia 4 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 49/12 w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 2193 / 12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w G. oraz "[...]" Sp. z o.o. w O. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż orzeczeniem lekarskim z dnia 21 stycznia 2009 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku w następstwie badania specjalistycznego oraz w oparciu o dostarczoną dokumentację medyczną i konsultację ortopedy i neurologa rozpoznał u A. Z. przewlekłe uszkodzenie łąkotki bocznej kolana lewego oraz wielopoziomową dyskopatię lędźwiową, uznając zawodową etiologię schorzenia łąkotki.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kartuzach na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 65 § 1 K.p.a. przekazał sprawę do rozpatrzenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Gdańsku.
Decyzjami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku:
- z dnia [...] października 2009 r. uchyloną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r.,
- z dnia [...] marca 2010 r. uchyloną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] maja 2010r.,
- z dnia [...] marca 2011 r. uchyloną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r.
stwierdzono u A. Z. chorobę zawodową wymienioną w pozycji 19.3 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869- zwanego dalej rozporządzeniem), tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku na podstawie art. 104 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.), ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził u A. Z. chorobę zawodową wymienioną w pozycji 19.3 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, że A. Z. rozpoczął pracę zawodową w 1972 r. i przez około 33 lata pracował w różnych zakładach pracy na stanowiskach: mechanika samochodowego, kierowcy, konserwatora oraz montera rusztowań prowadzącego własną działalność gospodarczą.
- od 1 lutego 1992 r. do 2 października 1997 r. zatrudniony był na stanowisku robotnika budowlanego,
- od 2 marca 1998 r. do 30 listopada 1998 r. oraz od 27 września 2005 r. do 29 lutego 2008 r. na stanowisku montera rusztowań w Przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o. w G.,
- od 1 marca 1999 r. do 28 lutego 2001 r., od 5 maja 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. oraz od 4 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. pracował na stanowisku montera rusztowań w "[...]" Sp. z o.o. (obecnie "[...]" Sp. z o.o.) w O.,
- od 1 sierpnia 2001 r. do 4 maja 2003 r. jako monter rusztowań w ramach własnej działalności gospodarczej.
Z oceny narażenia zawodowego wykonanej na podstawie informacji zebranych od pracodawcy przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrzeszowie (karta oceny narażenia zawodowego z dnia 20 października 2009 r.) oraz z informacji zebranych przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku wynika, że do czynności zawodowych A. Z. na stanowisku montera rusztowań należały prace na budowach przy stawianiu rusztowań zewnętrznych i wewnętrznych. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że prace te wymagały wykonywania czynności w wymuszonej pozycji ciała, chodzenia z obciążeniem, schylania się, podawania elementów rusztowania na wyższy poziom lub odbierania ich z poziomu niższego, a w zależności od potrzeb także wykonywania prac w pozycji kucznej lub na kolanach.
W związku z powyższym organ uznał, że warunki pracy strony z wysokim prawdopodobieństwem mogły powodować przeciążenie układu ruchu i stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej układu ruchu. Wysoki stopień prawdopodobieństwa wynikał z opisanych czynności zawodowych wykonywanych przez A. Z. podczas montażu rusztowań. W przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Gdańsku badaniach specjalistycznych rozpoznano u strony przewlekłe uszkodzenie łąkotki kolana lewego i wydano orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych. Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 13 czerwca 2011 r. poinformował też organ, że orzeczenie lekarskie wydane w dniu 21 września 2009 r. nie wymaga weryfikacji w stosunku do nowych regulacji normatywnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo [...], zarzuciło jej brak ustalenia przyczyn artroskopii stawu kolanowego przeprowadzonej w 2005 r. oraz od kiedy rozpoznana choroba ujawniła się u pracownika. Ponadto, A. Z. w okresie od 5 do 16 kwietnia 2004 r. przeszedł cykl zabiegów rehabilitacyjnych w Zakładzie Rehabilitacji Szpitala Specjalistycznego w Kościerzynie, co wskazuje, że już w 2004 r. cierpiał na stwierdzone schorzenie i wystąpiło ono w czasie (od 1 sierpnia 2001 r. do 4 maja 2003 r.), gdy prowadził własną działalność gospodarczą, której przedmiotem był montaż rusztowań.
Z kolei w odwołaniu "[...]" Sp. z o.o. wskazano na brak ustaleń, co do sposobu wykonywania pracy przez pracownika oraz brak ustalenia okoliczności, u którego pracodawcy, w jakim okresie i jak długo A. Z. wykonywał czynności w określonej pozycji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Pomorski Państwowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 11 rozporządzenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego karta oceny narażenia zawodowego, w której wskazuje się na pracę w pozycji kucznej lub klęczącej oraz orzeczenie lekarskie zostały sporządzone przez jednostki uprawnione i nie budzą zastrzeżeń. Do organu nie należało zaś ustalanie faktów medycznych, gdyż to leżało w gestii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku, który ocenił fakty medyczne w wydanym orzeczeniu oraz w opiniach uzupełniających i wskazał, że okres narażenia zawodowego datuje się na rok 2005.
Skargę na powyższą decyzję złożyło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. i "[...]" Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżonej decyzji Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. zarzuciło:
- naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 6 ust. 2 pkt 5 i ust. 4, § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz pkt 19.3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do niego;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.) poprzez brak ustalenia przesłanek faktycznych o wykonywaniu pracy w pozycji kucznej lub klęczącej i brak uzasadnienia faktycznego wystąpienia tych przesłanek w przedmiotowej sprawie.
Z kolei w skardze "[...]" Sp. z o.o. decyzji organu odwoławczego zarzucono:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.;
- naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 rozporządzenia w zw. z pozycją 19.3 wykazu chorób zawodowych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, co miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wniesionych skarg podniesiono, że zgromadzony w aktach sprawy dowód nie wskazuje, że A. Z. wykonywał prace na stanowisku montera rusztowań w pozycji klęcznej lub kucznej. W orzeczeniu lekarskim z dnia 21 stycznia 2009 r. brak jest wzmianki o wykonywaniu pracy w tej właśnie pozycji. Pojawiła się ona dopiero w piśmie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 13 czerwca 2011 r.
W odpowiedziach na złożone skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
Rozpoznając powyższe skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.
Wskazując na normę § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), Sąd wskazał na definicję choroby zawodowej, składającą się z dwóch elementów, z których jeden jest wskazany w wykazie chorób, a drugi dotyczy związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Sąd nie zgodził się z twierdzeniem, że orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku nie dało podstaw do stwierdzenia przedmiotowej choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza, w toku prowadzonego postępowania odniosła się do wydanego w dniu 21 stycznia 2009 r. orzeczenia (po wykonanym 3 grudnia 2008 r. badaniu) i w uzupełniających orzeczeniach: z dnia 15 września 2010 r., 15 listopada 2010 r., 13 czerwca 2011 r. Powyższa dokumentacja nie budziła wątpliwości, że udokumentowanie rozpoznanej choroby nastąpiło w okresie zatrudnienia u skarżących, a sposób wykonywania pracy, wynikający z oceny narażenia zawodowego, przesądził o zawodowej etiologii schorzenia. Wynika to z kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych m.in. w dniu 5 października 2009 r., 10 stycznia 2011 r., a także z ustaleń organu w tym przedmiocie. Na podstawie tych dowodów nie sposób obalić zasadności ostatecznych wniosków organów inspekcji sanitarnej, wyrażonych w zaskarżonej decyzji, iż prowadzone postępowanie daje podstawę do stwierdzenia u uczestnika postępowania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego uszkodzenia łąkotki na skutek wykonywania pracy w pozycji klęczącej lub kucznej.
W ocenie Sądu nietrafny jest zarzut braku ustalenia przesłanek faktycznych o wykonywaniu pracy w pozycji kucznej lub klęczącej. Przeczą temu dowody wyżej wskazane, co oczywiście nie oznacza przyjęcia, że praca ta prowadzona jest wyłącznie w takich pozycjach. Organ odwoławczy zasadnie podkreślił, że do stwierdzenia, iż dana choroba jest wynikiem sposobu wykonywania pracy wystarczy wysokie prawdopodobieństwo a nie pewność. Odnosząc się do zarzutu braku zawarcia ustalenia w orzeczeniu Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Gdańsku, że praca była wykonywana w pozycji klęczącej lub kucznej, Sąd stwierdził, iż zawarcie w tym orzeczeniu prawidłowej podstawy prawnej wskazującej, jakiej choroby ustalenie dotyczy, eliminuje zasadność twierdzenia, że ustalenie to nie jest pełne. Skoro w orzeczeniu wydanym w dniu 21 września 2009 r. wskazano pozycję 19.3 z wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), a następnie w uzupełniającym orzeczeniu z dnia 13 czerwca 2011 r. wyjaśniono, że orzeczenie to nie wymaga weryfikacji w stosunku do przepisów z 2009 r. albowiem oba akty prawne zawierają identyczną regulację w omawianym przedmiocie, to nie można podnieść skutecznie wskazanego wyżej zarzutu. Również brak w prowadzonym od maja 2011 r. postępowaniu uaktualnienia dokumentu obrazującego badanie z dnia 3 grudnia 2008 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Uaktualnieniem tym jest orzeczenie uzupełniające z dnia 13 czerwca 2011 r., nawiązujące bezpośrednio do tego badania. W konkluzji tego orzeczenia Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, że "nie widzi powodu dla którego należałoby przeprowadzić ponowne badanie u p. Z. ponieważ nie dysponuje dodatkowymi informacjami dotyczącymi rozpoznanej choroby zawodowej mogącymi mieć wpływ na wydane wcześniej orzeczenie lekarskie".
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że na skutek zgłaszanych w toku postępowania przez stronę skarżącą zastrzeżeń organy szczegółowo ustalały, czy praca wykonywana była w wymuszonej pozycji ciała. Ustalenia te znalazły wyraz w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 5 października 2009 r., z której wynika, że praca prowadzona była "w wymuszonej pozycji ciała w tym długotrwałe prace na jednym kolanie". Ustalenia zawarte w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej dokonane były przy udziale pracownika Działu Kadr skarżącej i w obecności pełnomocnika Prezesa Zarządu ds. Jakości i BHP "[...]" Sp. z o.o. W. G., który nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do poczynionych ustaleń, że praca była wykonywana w wymuszonej pozycji ciała opisanej bliżej w karcie. Wykonywanie pracy przez A. Z. w pozycji kucznej i na kolanach zostało również potwierdzone oświadczeniem innego pracownika J. K.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł o oddaleniu wniesionych skarg.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w G., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 6 ust. 2 pkt 5, ust. 4 i § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz pkt 19.3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia oraz art. 235.1 Kodeksu pracy poprzez brak ustalenia, jakie czynniki szkodliwe dla zdrowia przy wykonywaniu pracy u skarżącego mogły spowodować przedmiotowe schorzenie u pracownika.
Wskazując na powyższy zarzut kasacji, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku po badaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. dokonał ustalenia, iż "Przyjęto z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy w postaci podnoszenia i noszenia ciężarów spowodował znaczne przeciążenie kolana lewego, inicjując przez sumowanie się mikrourazów przewlekłe uszkodzenie łąkotki tego stawu". Przyczyną uszkodzenia łąkotki było zatem "podnoszenie i noszenie ciężarów", a nie to, że praca była wykonywana w pozycji klęczącej lub kucznej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył A. Z., wnosząc o jej oddalenie jako niezasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W związku z treścią zarzutów i ich uzasadnieniem koniecznym jest wyjaśnienie, iż zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Rozpatrując skargę we wskazanym wyżej zakresie należało zwrócić uwagę na nieprecyzyjny sposób sformułowania postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, a mający wpływ na zakres rozpoznania tejże skargi. Przedstawiając bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego, autorka kasacji wymienienie podstaw prawnych poprzedziła użyciem zwrotu "w szczególności", a który mógłby sugerować, iż strona skarżąca upatruje również naruszenia innych przepisów, niż te, które zostały wyraźnie wymienione w treści zarzutu. Takie sformułowanie przedstawionych zarzutów w tym zakresie należało jednak ocenić jako niedopuszczalne, a więc również i bezskuteczne. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Sąd ten nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA z 2004, z. 3, poz. 72 oraz z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt FSK 2027/04, niepubl.). Z tych też przyczyn kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku ograniczyć należało jedynie do przepisów wyraźnie wymienionych w kasacji.
Zwrócić również trzeba uwagę na to, iż kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku mogła ograniczyć się jedynie do tych okoliczności sprawy, które pozostawały w związku ze skarżącą kasacyjnie Spółką jako pracodawcą. Może ona, bowiem żądać tylko i wyłącznie ochrony swojego interesu prawnego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.
Stwierdzić trzeba, iż pomimo że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, autorka kasacji, kierując pod adresem Sądu pierwszej instancji zarzuty naruszenia prawa materialnego, w żaden sposób nie odniosła ich do rozważań, jakie poczynił ten Sąd w tym zakresie. Swoje twierdzenia na tym tle ograniczyła jedynie do ogólnego zakwestionowania prawidłowości wyroku tego Sądu oraz ustaleń poczynionych na tle tzw. "doświadczenia życiowego". Takie sformułowanie kasacji napotyka jednak dalsze ograniczenia w jej rozpoznaniu z uwagi na niemożność odniesienia zaprezentowanej argumentacji do tej przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji.
Odnosząc się do wskazanej w kasacji kwestii "doświadczenia życiowego", stwierdzić trzeba, iż została ona omówiona przez Sąd niejako dodatkowo i o ile istotnie należy ona do aspektów pozaprawnych sprawy, nienawiązujących do procedury stwierdzenia choroby zawodowej określonej w rozporządzeniu, o tyle podstawowe znaczenie miało wskazanie Sądu pierwszej instancji, że przeciwko zarzutowi strony skarżącej o braku ustalenia przesłanek faktycznych o wykonywaniu pracy w pozycji kucznej lub klęczącej świadczą dowody zebrane w sprawie. Wśród nich wskazać przede wszystkim należało na wymienione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia organu odnośnie warunków pracy- notatka służbowa z rozmowy z pracownikiem "Przedsiębiorstwa [...]", sporządzona w dniu 15 lipca 2010 r., w której ustalono, że "podczas montowania rusztowań wewnętrznych A. Z. w zależności od potrzeb wykonywał prace w pozycji kucznej i na kolanach" (k. 47 akt adm.). Sąd wskazywał także na wyjaśnienia złożone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 13 czerwca 2011 r., w których stwierdzono, że "w wywiadzie pacjent podawał również konieczność wykonywania wielu prac w pozycji klęczącej, szczególnie angażując lewe kolano" (k. 71 akt adm.). Powyższe ustalenia pozwalały zatem na uzupełnienie czynników będących przyczyną choroby zawodowej w trakcie wykonywania pracy u strony skarżącej kasacyjnie jako pracodawcy o inne niż te, które zostały określone w karcie narażenia zawodowego. Nie może również stanowić o takim naruszeniu § 6 ust. 4 rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy, tym bardziej, iż w przedmiotowej karcie narażenia zawodowego nie wykluczono, aby warunki u strony skarżącej kasacyjnie nie mogły przyczynić się do powstania tej choroby. Jak stwierdzono w podsumowaniu w karcie narażenia zawodowego (k-26 akt administracyjnych) "z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wynika, iż A. Z. obowiązki na stanowisku montera rusztowań wykonywał czynności obciążające układ ruchu. Warunki pracy mogły stwarzać możliwości powstania rozpoznawanej choroby zawodowej".
Również podnoszona w kasacji kwestia, iż orzeczenie lekarskie nie zawiera ustalenia, że praca była wykonywana w pozycji klęczącej lub kucznej została dostrzeżona przez Sąd pierwszej instancji, co także zupełnie pominęła strona skarżąca kasacyjnie. Jak wyjaśnił Sąd z uwagi jednak na określenie przez Ośrodek Medycyny Pracy, jakiej choroby zawodowej dotyczy ustalenie- pozycja 19.3 wykazu chorób zawodowych oraz późniejsze pisma tego Ośrodka, nie można było uznać zasadności twierdzeń strony skarżącej. Podobnie Sąd oddalił zarzut dotyczący potrzeby aktualizacji badań pracownika podkreślając, iż takiej potrzeby nie znalazł Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy. Powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji należało podzielić, zaznaczając przy tym, iż nie zostało ona skutecznie zakwestionowane w rozpoznawanej kasacji.
O zasadność analizowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mogły również świadczyć cytowane przez skarżącego kasacyjnie fragmenty zaskarżonej decyzji, szczególnie z tej przyczyny, iż abstrahują one od całości wypowiedzi organu, który odnosił się do poszczególnych dokumentów zebranych w sprawie oraz nie nawiązuje do oceny zaprezentowanej w tym aspekcie przez Sąd pierwszej instancji, w tym do dowodów zebranych w sprawie, a nie cytowanych we wniesionej kasacji.
Uwzględniając powyższe okoliczności, szczególnie w zakresie uzupełniających wyjaśnień, jakie uzyskał organ sanitarny w toku przeprowadzonego postępowania, również stwierdzić należało, że w sprawie ustalono i wykazano czynniki szkodliwe dla zdrowia przy wykonywaniu pracy, tj. wykonywanie pracy w pozycji kucznej lub klęczącej, a co świadczy o bezzasadności zarzutu naruszenia § 6 ust. 2 pkt 5, ust. 4 i § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz pkt 19.3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia oraz "art. 235.1" Kodeksu pracy.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną kasację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI