II OSK 2179/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że budynek rekreacji indywidualnej z tarasem może być zgłoszony, a WSA nie rozpoznał wszystkich zarzutów skargi.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu organu na zgłoszenie budowy budynku rekreacji indywidualnej z tarasem, gdzie kluczowe było ustalenie, czy taras wlicza się do powierzchni zabudowy. WSA oddalił skargę, uznając, że taras zwiększa powierzchnię zabudowy i wymaga pozwolenia na budowę. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwe uzasadnienie i błędną wykładnię przepisu dotyczącego budynków rekreacji indywidualnej z tarasem, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem. Organ administracji uznał, że taras wlicza się do powierzchni zabudowy, co przekracza dopuszczalny limit 35 m2 dla tego typu obiektów, wymagając pozwolenia na budowę. WSA w Lublinie zgodził się z tym stanowiskiem, uznając, że budynek rekreacji indywidualnej służy jedynie do okresowego wypoczynku i nie można do niego stosować przepisów dotyczących budynków mieszkalnych. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że uzasadnienie wyroku było wadliwe, ponieważ nie odniosło się do wszystkich zarzutów skargi, w tym do kwestii interpretacji przepisów dotyczących powierzchni zabudowy i stosowania właściwych norm prawnych. Ponadto, NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 29 ust. 2 pkt 31 Prawa budowlanego, który obejmuje również tarasy przy budynkach rekreacji indywidualnej, dopuszczając możliwość zgłoszenia takiej budowy. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, powierzchnia zabudowy tarasu naziemnego powinna być wliczana do powierzchni zabudowy budynku rekreacji indywidualnej, jeśli tworzy on całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem i wyznacza jego zewnętrzne krawędzie w rzucie pionowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 29 ust. 2 pkt 31 Prawa budowlanego, dotyczący zgłoszenia budowy przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2, obejmuje również tarasy przy budynkach rekreacji indywidualnej, które służą do okresowego wypoczynku i mogą być nazywane domami letniskowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
pr.bud. art. 29 § 2 pkt 31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten obejmuje również tarasy przy budynkach rekreacji indywidualnej, dopuszczając możliwość zgłoszenia budowy przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2.
Pomocnicze
pr.bud. art. 29 § 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 29 § 1 pkt 31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wadliwość uzasadnienia wyroku, które nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 12
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 14 § pkt lit. a
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 63 § ust. 1
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, w tym dotyczących przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. oraz błędów proceduralnych organów. WSA dokonał błędnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud., przyjmując, że nie odnosi się on do tarasów przy budynkach rekreacji indywidualnej.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a więc funkcję perswazyjną oraz kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, który uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Budynek rekreacji indywidualnej służy do okresowego wypoczynku, czyli umożliwia czasowy pobyt w nim ludzi, a więc czasowe zamieszkiwanie w nim ludzi. Przydomowy' oznacza znajdujący się w pobliżu indywidualnego domu (miejsca) przeznaczonego do zamieszkiwania osób.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Magdalena Dobek-Rak
członek
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia budowy budynków rekreacji indywidualnej wraz z tarasami oraz wymogów dotyczących powierzchni zabudowy. Znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku rekreacji indywidualnej z tarasem, ale zasady dotyczące interpretacji przepisów i wymogów formalnych uzasadnienia wyroku mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów budowlanych, zwłaszcza w kontekście budowy domków letniskowych i tarasów. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kwestie definicyjne i proceduralne.
“Czy taras przy domku letniskowym wymaga pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2179/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Magdalena Dobek-Rak Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 215/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-06-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 29 ust. 1 pkt 16 i art. 29 ust. 1 pkt 31 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. i G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 215/21 w sprawie ze skargi A. S. i G. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 22 stycznia 2021 r. nr IF-VII.7840.6.41.2020.KK w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuję sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz A. S. i G. S. solidarnie kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz A. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 215/21 oddalił skargę A.S. i G.S. (skarżący) na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 22 stycznia 2021 r., nr IF-VII.7840.6.41.2020. KK w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta Włodawski decyzją z dnia 1 grudnia 2020 r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej i zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ew. [...] w O., gm. W. z uwagi na przyjęcie, że powierzchnia zabudowy budynku z uwzględnieniem projektowanego zadaszonego tarasu wynosić będzie 52,50 m2 a nie - jak wskazali skarżący we wniosku - 35 m2. Zdaniem organu na taką budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Wojewoda Lubelski utrzymując powyższe rozstrzygnięcie w mocy decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r. zgodził się ze stanowiskiem, że ze względu na Polską Normę PN-ISO 9836:2015-12 (pkt 5.1.2.1) przez powierzchnię zabudowy należy rozumieć powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Nawiązał także do art. 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454) i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie taras wraz z budynkiem rekreacji indywidualnej tworzą całość wyznaczającą zewnętrzne krawędzie obiektu w rzucie pionowym, co wynika ze szkicu przedstawionego przez skarżących. W opinii organu, taras stanowić będzie całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem, zapewniając jego obsługę. Jego istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku i dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacji z ogrodem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję złożyli skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki, uprawniające organ do wydania decyzji zgłaszającej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku rekreacji indywidualnej. Zdaniem Sądu z uwagi na powierzchnię zabudowy planowanej inwestycji nie można uznać jej za obiekt określony w art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.; dalej pr.bud.). Powołał art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud. i wyjaśnił, że budynek mieszkalny (dom) jest przeznaczony do stałego zamieszkiwania osób, a budynek rekreacji indywidualnej jedynie do okresowego wypoczynku. O ile nie można zabronić inwestorowi wykonania budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy wynoszącej 35 m3, o tyle nie można tego - właśnie z uwagi na sposób jego wykorzystania - uczynić bez uzyskania pozwolenia na budowę. Rozstrzygający w tym przypadku jest rzeczywisty sposób użytkowania obiektu, a nie sama jego powierzchnia zabudowy. Z tego też względu nie można - jak wskazują skarżący - normy art. 29 ust. 1 pkt 31 pr.bud., interpretować rozszerzająco i stosować do innego rodzaju budynku, np. budynku rekreacji indywidualnej. Zarazem, w ocenie Sądu, pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Dlatego też powierzchnia zabudowy zaplanowanego przez skarżących obiektu rekreacji indywidualnej przekracza normatywną, dopuszczalną powierzchnie 35 m2. Przedłożony do dokonanego przez skarżących zgłoszenia rysunek wskazuje, że wymiary projektowanego budynku wraz z tarasem w rzucie głównym wynosić mają 7 m x 7,5 m. Przy czym zaplanowany taras przykryty będzie w całości dachem wspartym z jednej strony na ścianie budynku, tworząc wraz z nim całość wyznaczającą zewnętrzne krawędzie obiektu w rzucie pionowym. Wobec tego sporny taras, należy uwzględnić przy obliczaniu powierzchni zabudowy zaplanowanego budynku. Taras nie jest bowiem elementem drugorzędnym zabudowy, wyznacza on zewnętrzne krawędzie budynku w rzucie pionowym. Podsumowując Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że realizacja tarasu dodatkowo zwiększy powierzchnię zabudowy budynku rekreacji indywidualnej, co prowadzi do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Włodawskiego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, jak też zasądzenie od Wojewody Lubelskiego na rzecz skarżących kosztów postępowania za obie instancje i rozpoznanie "skargi" na rozprawie. Sądowi I instancji zarzucili naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1. § 12 w zw. z § 14 pkt lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), co skutkowało - bez wystarczających ku temu przesłanek - uznaniem, iż do powierzchni zabudowy budynku rekreacji indywidualnej należy wliczać powierzchnię zabudowy tarasu naziemnego, a czego konsekwencją było oddalenie skargi; 2. art. 29 ust. 1 pkt 16 pr.bud. poprzez jego błędną wykładnię polegająca przyjęciu, iż do powierzchni zabudowy budynku rekreacji indywidualnej należy wliczyć powierzchnię tarasu naziemnego, co skutkowało oddaleniem skargi; 3. art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż nie odnosi się on do tarasów usytuowanych przy budynkach rekreacji indywidulanej, co skutkowało oddaleniem skargi. Zarazem Sądowi I instancji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze, a nawet ich niewskazanie w uzasadnieniu wyroku tj. naruszenia: a. § 14 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609) poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 30 ust. 6 pkt 1 pr.bud.; b. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez powoływanie w treści decyzji nieobowiązujących przepisów (art. 30 ust. 1 pr.bud. - uchylonego z dniem 19 września 2020 r.), nieistniejących jednostek redakcyjnych w ustawie np. art. 29 ust. 1 pkt 31 pr.bud., nieistniejących jednostek redakcyjnych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki usytuowanie tj. § 34 pkt 24 lit. a, powoływanie przepisów, których w nie dotyczy sprawa tj. art. 29 ust. 1 pkt 3 pr.bud. (skarżący nigdy nie chciał budować stacji transformatorowej), powołanie się w treści decyzji na nową normę PN-ISO 9836:2015-12 a cytowanie treści starej normy PN-lSO 9836:1997, pominięcie wskazanego w odwołaniu § 14 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 wrześni 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609), który wprost określa, iż do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu naziemnego; c. art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu bez podstawy prawnej tj. powołanie w decyzji art. 29 ust. 1 pkt 31 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), którego nie ma w ustawie. Takie działanie doprowadziło organ do błędnego przyjęcia, iż budowa przydomowego tarasu naziemnego o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia. W przypadku działania na podstawie i w granicach prawa, organ winien przyjąć, iż budowa tarasu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud. nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę; d. art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu bez podstawy prawnej tj. powołanie w decyzji art. 30 ust. 1 pr.bud., który to przepis został uchylony w dniu 19 września 2020 r.; e. art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu bez podstawy prawnej tj. powołanie w decyzji art. 29 ust. 1 pkt 3 pr.bud., w sytuacji gdy skarżący nigdy nie dokonywał zgłoszenia budowy wolnostojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2; f. art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu bez podstawy prawnej tj. powołanie w decyzji § 34 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który to przepis nie występuje w ww. rozporządzeniu; g. art. 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 30 ust. 6 pkt 1 pr.bud.; h. art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść obywatela zgodnie z zasadą in dubio pro libertate, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 30 ust. 6 pkt 1 pr.bud.; i. art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść obywatela zgodnie z zasadą in dubio pro libertate, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 30 ust. 6 pkt 1 pr.bud. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz wyłącznie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W rozpoznawanym środku zaskarżenia zasadne okazały się zarzuty podniesione w ramach obu podstaw kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud., co powoduje jego uwzględnienie. Pierwszy z zarzutów odnosi się do wad formalnych uzasadnienia zaskarżonego wyroku i podważa jego poprawność, poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a więc funkcję perswazyjną oraz kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, który uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że uzasadnienie wyroku jest w istocie rzeczy instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym. Sprowadza się ono bowiem do rekapitulacji jego przebiegu i prezentacji stanowiska sądu. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Taka ocena jest niezbędna dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Zarówno strony postępowania - jak i inne zainteresowane osoby i podmioty - powinny być w stanie na podstawie uzasadnienia jednoznacznie zrekonstruować podstawę rozstrzygnięcia, a także przyczyny zajęcia danego stanowiska przez sąd. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być zatem podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia (por. wyroki NSA z dni: 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1804/21; 25 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 1558/21; 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 908/22). Co istotne z uwagi na podniesione wobec uzasadnienia zaskarżonego wyroku zarzuty, z jego treści powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty skargi, konfrontując je ze zgromadzonym przez organy materiałem dowodowym i poczynionymi na ich podstawie ustaleniami. Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość. Oznacza to, że sąd nie może ograniczyć się do ogólnikowych stwierdzeń wskazujących na akceptację ustaleń i ocen organu odwoławczego, winien wyjaśnić, dlaczego w świetle przepisów prawa stanowisko strony jest prawidłowe bądź nieprawidłowe. Uzasadnienie musi zawierać gruntowną analizę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w aspekcie zarzutów skargi oraz jednoznaczne wyjaśnienie zajętego co do materiału dowodowego stanowiska sądu, z powołaniem się na konkretne przepisy - w takiej formie, która umożliwia sądowi II instancji pełną kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II GSK 634/20). Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów przewidzianych art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie zawiera bowiem rzetelnego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, w tym odniesienia się do istotnych, podnoszonych w skardze kwestii. Skarżący wnosząc skargę do sądu administracyjnego, a wcześniej odwołanie od decyzji organu I instancji wskazali m.in. na znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy regulacji zawartych w § 2 i § 14 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Twierdzili, że przepisy te wykluczały możliwość wliczenia do powierzchni zabudowy budynku rekreacji indywidualnej powierzchni zabudowy tarasu naziemnego, co zostało całkowicie przemilczane przez Sąd I instancji. Skarżący wytknęli nadto zastosowanie w sprawie niewłaściwych przepisów, konkretyzując, że w treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał: nieobowiązujący na dzień wydania przez niego decyzji art. 30 ust. 1 pr.bud.; nieistniejące w ustawie Prawo budowlane, jak też rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednostki redakcyjne (odpowiednio art. 29 ust. 1 pkt 31 i § 34 pkt 24 lit. a); przepisy, których w ogóle nie dotyczy sprawa (art. 29 ust. 1 pkt 3 pr.bud.); "nową" normę PN-ISO 9836:2015-12 cytując treść "starej" normy PN-ISO 9836:1997, co skutkowało z kolei naruszeniem art. 8 § 1 k.p.a. Kwestie te, mające niewątpliwie zasadnicze znaczenie przy ocenie legalności objętej skargą decyzji Wojewody Lubelskiego nie zostały jednak przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w żadnym zakresie wyjaśnione. Jak bowiem wynikało z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji w swoich rozważaniach ograniczył się jedynie do stwierdzeń powielających w istocie ustalenia i ocenę organu, nie odniósł się natomiast do zarzutów skargi dotyczących istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji nie zweryfikował dokonanych przez organ ustaleń faktycznych i prawnych rzutujących na wydane rozstrzygnięcie. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud. polegającej na przyjęciu, iż nie odnosi się on do tarasów usytuowanych przy budynkach rekreacji indywidulanej. Bezspornie budynek rekreacji indywidualnej służy do okresowego wypoczynku, czyli umożliwia czasowy pobyt w nim ludzi, a więc czasowe zamieszkiwanie w nim ludzi. W tym zakresie budynek rekreacji indywidualnej odpowiada pojęciu domu, w potocznej mowie budynki takie nazywane są domami letniskowymi. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego wydawnictwa PWN przez pojęcie "dom" należy rozumieć budynek, w którym się mieszka. Przymiotnik "przydomowy" oznacza zaś "znajdujący się przy domu". W wyroku z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1033/09 Naczelny Sąd Administracyjny - odnosząc się do przydomowych oczyszczalni ścieków - wskazał, że "przydomowy" oznacza znajdujący się w pobliżu indywidualnego domu (miejsca) przeznaczonego do zamieszkiwania osób. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud., który dotyczy zgłoszenia budowy przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2, obejmuje swoim zakresem również tarasy przy budynkach rekreacji indywidualnej. Zgodnie z rozumowaniem organu, które wadliwie znalazło akceptację Sądu I instancji, nie mógłby powstać na podstawie zgłoszenia budynek rekreacji indywidualnej, gdyby miał zaprojektowany taras. W orzecznictwie nie budzi natomiast wątpliwości możliwość objęcia zgłoszeniem budynku rekreacji indywidualnej z tarasem (por. wyroki NSA z dni: 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 675/13; 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2747/15; 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 689/21). W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna w zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud. okazała się uzasadniona a to skutkowało przyjęciem, iż ocena pozostałych zarzutów - na tym etapie sprawy - była co najmniej przedwczesna. Powyższe natomiast skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Rozstrzygnięcie to jest wynikiem poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien uwzględnić prawidłową wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 31 pr.bud., jak też rzeczowo i wszechstronnie odnieść się do zarzutów zawartych w skardze a stanowisko swoje wyjaśnić w sposób logiczny, jednoznaczny i przekonywujący, tak by w przypadku ewentualnej kontroli instancyjnej wyroku, który zostanie wydany, znane było stanowisko Sądu I instancji co do wszystkich budzących wątpliwości kwestii. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI