II OSK 2168/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła samowolnej zabudowy części korytarza w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w Warszawie, dokonanej przez J. G. w 1992 roku. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB nakazującą rozbiórkę i nakazał usunięcie nieprawidłowości poprzez zamontowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia w sposób wskazany w opinii technicznej, uznając, że roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i należy zastosować art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję MWINB, uznając, że należy zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne, uznał zarzuty MWINB za uzasadnione. Stwierdził, że WSA błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż do sprawy winny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. NSA podkreślił, że art. 103 ust. 2 P.b. ma zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych z dnia 1 stycznia 1995 r. wypełniających hipotezę normy z art. 48 P.b., a nie do art. 51 P.b. Wskazał, że samowolnie zrealizowane roboty budowlane odpowiadają przebudowie, a nie budowie obiektu budowlanego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, oddalając jednocześnie skargę kasacyjną inwestora J. G.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących stosowania przepisów przejściowych (art. 103), zasad postępowania naprawczego (art. 51) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej zabudowy korytarza, ale zasady prawne są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na zabudowie części korytarza, które miały miejsce przed 1 stycznia 1995 r., należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., czy też przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do samowolnie wykonanych robót budowlanych, które nie stanowią budowy obiektu budowlanego, a jedynie przebudowę, należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., nawet jeśli zostały wykonane przed 1 stycznia 1995 r. Wyjątek z art. 103 ust. 2 P.b. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy roboty te wypełniają hipotezę normy z art. 48 P.b.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 103 ust. 2 P.b. stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego działania prawa nowego i ma zastosowanie tylko do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne, a przepis art. 48 P.b. przewidywał bezwzględną rozbiórkę. Samowolnie zrealizowane roboty budowlane w tej sprawie stanowiły przebudowę, a nie budowę obiektu budowlanego, dlatego nie można było stosować przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.b., może wydać nową decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., zmieniając tym samym podstawę prawną i przedmiot postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może w ten sposób zmienić przedmiotu postępowania i podstawy prawnej. Powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, wskazując właściwy przepis, na podstawie którego powinno być prowadzone postępowanie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ odwoławczy, uchylając decyzję PINB wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.b. i wydając własną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ zmienił przedmiot postępowania.
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., może jedynie odesłać do opinii technicznej inwestora w celu określenia zakresu robót budowlanych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien samodzielnie sprecyzować rodzaj i zakres czynności lub robót budowlanych koniecznych do realizacji, aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Odesłanie do opinii technicznej jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ powinien samodzielnie określić obowiązki inwestora w decyzji, a nie odsyłać do opinii technicznej, zwłaszcza gdy nie została ona odpowiednio oznaczona w decyzji, co może rodzić wątpliwości co do zakresu nakazanych prac.
Przepisy (32)
Główne
p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
p.b. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez WSA przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast Prawa budowlanego z 1994 r. • Naruszenie przez WSA zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez zmianę przedmiotu postępowania przez organ odwoławczy. • Nieprawidłowe określenie przez organ odwoławczy zakresu robót budowlanych poprzez odesłanie do opinii technicznej inwestora.
Odrzucone argumenty
Argumentacja J. G. oparta na przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. • Argumentacja Spółdzielni dotycząca naruszenia jej interesu prawnego i faktycznego oraz zagrożenia bezpieczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 103 ust. 2 p.b. ma więc zastosowanie wyłącznie do stanów zastanych w dniu 1 stycznia 1995 r., wypełniających hipotezę normy prawnej z art. 48 p.b. i nie może być stosowany do przypadków innych niż określone w art. 48 p.b., w szczególności do art. 51 p.b. • Samowolnie zrealizowane przez J. G. roboty budowlane odpowiadają pracom polegającym na przebudowie, zdefiniowanej w przepisie art. 3 pkt 7a p.b. • Organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie ulega zmianie przedmiot postępowania administracyjnego i decyzja tak wydana, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Czesława Nowak - Kolczyńska
sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących stosowania przepisów przejściowych (art. 103), zasad postępowania naprawczego (art. 51) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej zabudowy korytarza, ale zasady prawne są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów przejściowych w prawie budowlanym i błędy proceduralne popełniane przez sądy administracyjne, co jest cenne dla praktyków.
“Kiedy przepisy przejściowe Prawa budowlanego stają się pułapką? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.