II OSK 2167/22

II OSK 2167/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Anna Szymańska
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Go 3/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-09-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 3/20 w sprawie ze skargi C. Ł. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2019 r. nr ... w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 3/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę C. L. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2019 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego.
C. L. zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie:
- art. 31 Konstytucji RP,
- art. 1, 6-12, art. 28-30, art. 35-38, art. 61,66a, art. 73, art. 75-78 i art. 80-81 k.p.a.,
- art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.,
- art. 65 § 1, art. 195, art. 200, art.206-207, art. 353, art. 3581 § 1 kodeksu cywilnego,
- art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 2, art. 6, art. 12 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048);
- przy czym naruszenie prawa materialnego związane było z błędem w ustaleniach faktycznych,
oraz naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji pomimo tego, że okoliczności sprawy wprost potwierdzały tak rażące wady postępowania, że stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 6 i 7 k.p.a., w sytuacji gdy oba organy administracji rozstrzygnęły w rzeczywistości sprawę cywilną a nie administracyjną, prowadziły postępowanie w stosunku do osoby niebędącej stroną i nałożyły obowiązek nie na stronę postępowania, wydały decyzję bez podstawy prawnej i to taką, która była niewykonalna (niemożliwa do wykonania) już w czasie jej wydawania co stanowiło rażące naruszenie podstawowych obowiązków organów administracji, w tym obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym dowodów na to, że stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa jako podmiot praw i obowiązków a nie jeden z jej członków. Organy obu instancji nie wskazały zatem, na jakich dowodach oparły ustalenia faktyczne sprawy w tym zakresie, czego Sąd I instancji nie zakwestionował i bezpodstawnie oddalił skargę;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku wyrażającym się w nieuzasadnionym przyjęciu, że jeden z członków wspólnoty mieszkaniowej jest stroną postępowania, na którą należało nałożyć obowiązek dokonania czynności wobec części wspólnych nieruchomości, którego to obowiązku ta osoba nie jest w stanie wykonać i to z przyczyn od niej niezależnych, nie wywiedzenie uzasadnienia dla pominięcia ważnych dla sprawy dowodów potwierdzających, że inwestorem jest cała wspólnota mieszkaniowa a nie tylko ten jeden z jej członków, który wykonywał jedynie czynności techniczne związane z remontem dachu i że remont części zwieńczenia komina stanowił element remontu dachu (zgłoszonego przez wspólnotę w dniu 19 grudnia 2013 r.), oprócz tego brak uzasadnienia dlaczego Sąd nie rozważył w sposób rzetelny dowodu w postaci wpłat od pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej - stosownie do ich udziałów ułamkowych we współwłasności i na jakiej podstawie Sąd nie uznał, że jest to dowód na to, inwestorem jest cała wspólnota mieszkaniowa a nie skarżąca jako jej członek, dlaczego wadliwe postępowanie obu organów nie skutkowało ewentualnym nałożeniem obowiązku na całą wspólnotę mieszkaniową.
Uzasadnienie wyroku w żadnym razie nie odnosi się do istoty zarzutów skargi od obu decyzji a w szczególności:
- zarzutu braku podstaw prawnych decyzji, rozumianych jako zarówno całkowity ich brak jak i nie wskazanie w decyzji konkretnych podstaw prawnych nałożenia na osobę (obywatela) dokładnie obowiązku zapisanego w decyzji, to jest nie wskazanie konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, to jest ustawy lub aktu podustawowego ale wydanego ściśle według upoważnienia ustawowego,
- zarzutu, że sprawa rozpoznana przez oba organy administracji jest w rzeczywistości sprawą cywilną, nie mieszczącą się w zakresie rozpoznawania z zastosowaniem procedury administracyjnej - określonym w art. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a wydając decyzję organy nadały sobie bezprawnie kompetencje, których nie posiadają i rozstrzygnęły zagadnienie z zakresu stosunków pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości,
- zarzutu, że organy administracji po przydaniu sobie kompetencji rozstrzygnęły (chociaż całkowicie wadliwie) kwalifikacje działań wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej - polegających na zgłoszeniu zamiaru robót budowlanych a następnie poniesieniu kosztów tych robót w proporcji do udziału we współwłasności,
- zarzutu, że analizie winien być poddany cały materiał, w tym dowód zgłoszenia zamiaru robót przez wspólnotę mieszkaniową, dowód pokrycia przez członków wspólnoty kosztów robót przypadających na nich stosownie do udziałów we współwłasności,
- zarzutu, że dowód zapłaty właściwej części kosztów przez danego członka wspólnoty mieszkaniowej potwierdza istnienie długu pieniężnego wynikającego z obowiązku ponoszenia przez współwłaścicieli kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej, a zapłata oznacza wykonanie obowiązku istniejącego i wynikającego z zobowiązania przez zapłatę sumy nominalnej w pieniądzu polskim jako środku płatniczym; w tym konkretnym przypadku czynność zapłaty w pieniądzu jest jedynie dodatkowym potwierdzeniem istnienia uprzedniego długu wynikającego z prawnej podstawy - istnienia współwłasności i obowiązku współwłaścicieli ponoszenia kosztów utrzymania rzeczy wspólnej,
- zarzutu, że późniejsze zeznania niektórych członków wspólnoty mieszkaniowej jako inwestora winny być ocenione z zastosowaniem zasad logicznego rozumowania i tego, że mogą oni mieć interes w złożeniu zeznań co do swojej sytuacji prawnej; te zeznania winny zostać skonfrontowane z wcześniejszymi działaniami tych samych osób, które przeczą ich stwierdzeniom co do tego, czy według ich mniemania byli czy nie byli inwestorem - uwzględniając to, że każdy może mieć inne zdania co do treści tej definicji i to zdanie (przeświadczenie) nie jest wyrażane pod rygorem odpowiedzialności karnej gdyż nie stanowi zeznania o faktach lecz wyrażenie własnego poglądu,
- zarzutu, że ocena czynności zapłaty na rzecz skarżącej przez pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej winna być dokonana z zastosowaniem zasad dotyczących oświadczeń woli - w tym w odniesieniu do celu i okoliczności danej czynności; ma to szczególne znaczenie gdyż jeden z członków wspólnoty, który poniósł te koszty zmarł przed wydaniem wyroku i ocena celu i kwalifikacji prawnej jego czynności - zapłaty długu nie może być dokonana z udziałem osób wyrażających swoje przekonanie wbrew istocie tej czynności,
- zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niemożliwa do wykonania i ta niemożność ma charakter trwały gdyż:
a) niemożliwe jest doprowadzenie zwieńczenia komina do stanu poprzedniego - czyli popękanego, ze zmurszałą zaprawą, nieszczelnego i powodującego przecieki wód opadowych pomiędzy tym kominem a dachem,
b) niemożliwe jest przeprowadzenie jakichkolwiek robót związanych z wyburzeniem obecnie istniejącego szczelnego i dobrze wybudowanego komina na komin w stanie poprzednim - popękany, dziurawy i nieszczelny gdyż cały dach zabudowany został przez wspólnotę mieszkaniową jako inwestora panelami fotowoltaicznymi uniemożliwiającymi jakiekolwiek prace wokół komina,
c) istnieje uzasadnione przypuszczenie, że żaden wykonawca robót budowlanych nie podejmie się czynności doprowadzenia komina do stanu poprzedniego - zgodnie z decyzją, czyli popękanego, ze zmurszałą zaprawą, nieszczelnego i powodującego przecieki wód opadowych pomiędzy tym kominem a dachem.
Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji stanowi istotną wadę proceduralną i nie pozwala poznać rzeczywistych motywów zakwestionowania dowodów wprost potwierdzających to, że inwestorem jest cała wspólnota a nie tylko jeden z jej członków i stroną postępowania winna być ta wspólnota - co skutkować powinno uznaniem całego postępowania - a priori za wadliwe w kwalifikowanej postaci, które to wady uzasadnienia nie wskazują zatem podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia,
- zarzutu, że brak w decyzji wskazania precyzyjnie i dokładnie konkretnego- powszechnie obowiązującego przepisu upoważniającego organ do nałożenia na wspólnotę mieszkaniową konkretnego obowiązku skutkuje brakiem podstaw prawnych decyzji i koniecznością posiłkowania się opinią biegłego o nazwisku Klecha, bez uwzględnienia tego, że opinia ta nie może stanowić podstawy prawnej decyzji i konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa dotyczącego stawianych kominowi wymogów, w tym co do wysokości i rodzaju cegły; w niniejszej sprawie nie wystarczało samo przytoczenie w uzasadnieniu wyroku cech biegłego oraz opinii lecz należało zweryfikować, czy istnieje dla wniosków tej opinii jakakolwiek podstawa prawna; należyta staranności Sądu winna doprowadzić do analizy przepisów, na które powołuje się biegły i zweryfikować jego stwierdzenia, które są w tym zakresie sprzeczne z prawdą i nierzetelne, gdyż żaden przepis nie zawiera bezwzględnego obowiązku wykonania komina z cegły pełnej i to w części zwieńczającej - stanowiącej odizolowanie wnętrza komina od powietrza atmosferycznego; Polska Norma na którą powołuje się Sąd bezrefleksyjnie za biegłym dopuszcza cegłę pełną jak i każda inną jako materiał komina jedynie jako jedną z możliwości - szczególnie że rodzaj cegły na samym zwieńczeniu komina - w części ponad dach nie ma żadnego wpływu na jakość tego elementu budynku i bezpieczeństwo jego użytkowania. Dopuszczenie do budowy komina każdego rodzaju cegły w Polskiej Normie - w tym przez użycie sformułowania "chyba że" wyklucza możliwość przyjęcia za biegłym, że obowiązek zastosowania do remontu szczytowej części komina ściśle określonego rodzaju cegły ma charakter bezwzględny i stanowi jakąkolwiek podstawę nałożenia na skarżącą obowiązku określonego w decyzji,
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i bez wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, na mocy których Sąd I instancji wbrew zarzutom skargi pominął to, że postępowanie w rzeczywistości nie rozstrzygnęło sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. a organy obu instancji wkroczyły w nie swoje kompetencje i rozstrzygnęły - i to w sposób rażąco wadliwy - w rzeczywistości sprawę cywilną, - co w konsekwencji nie pozwala poznać rzeczywistych motywów, którymi kierował się Sąd pomijając istotne dla sprawy dowody co - w konsekwencji - nie pozwala poznać podstawy prawnej rozstrzygnięcia,
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego przez organy administracji oraz przyjęciem przez Sąd I instancji wadliwie ustalonego stanu faktycznego przez organy administracji w zakresie ustalenia kto jest stroną postępowania i pominięciem niezwykle ważnych dowodów zgodnego pokrycia przez członków wspólnoty mieszkaniowej jako inwestora przypadających na nich kosztów remontu dachu - po otrzymaniu obciążenia - te dowody powinny zostać ocenione zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i poddane konfrontacji z późniejszymi dowodami, w których rzeczywisty inwestor (pozostali członkowie wspólnoty mieszkaniowej) nagle wypiera się swojej roli - co winno skutkować uznaniem takiego działania jako niewiarygodne a nie czynić podstawą dokonania ustaleń co do najistotniejszej okoliczności w sprawie - skutkującej nieważnością całego postępowania,
5. art. 6 p.p.s.a. polegające na pominięciu okoliczności podeszłego wieku, złego stanu zdrowia oraz nieporadności życiowej skarżącej, w tym tego, że w rzeczywistości na skutek schorzeń oczu jest osobą ociemniałą i wykorzystaniu tego, ze dopiero w końcowym etapie sądowego rozpoznania sprawy przydzielono jej pomoc prawną z urzędu co stanowiło usankcjonowanie przez Sąd I instancji rażących wad wcześniejszego postępowania w zakresie obowiązków Sądu oraz organów administracji co do zasad prowadzenia postępowania oraz udzielania pomocy i informacji na każdym etapie postępowania i wykorzystanie tej nieporadności dla uczynienia zarzutów o braku dbałości o swoje interesy i niezrozumieniu orzeczenia WSA w Gorzowie Wlkp z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Go 52/19, który pomimo tego, że uwzględniał skargę to miał zawierać stwierdzenia również niekorzystne dla skarżącej i winna była ten wyrok zaskarżyć,
6. art. 6 p.p.s.a. polegające na pominięciu okoliczności utrudniania skarżącej dostępu do sądu, w tym nie udzielania pouczeń co do zawarcia w wyroku pozornie uwzględniającym zarzuty skargi i korzystnym dla skarżącej postanowień dla niej niekorzystnych oraz narażenia skarżącej na niepowetowane szkody i zniechęcanie do wykorzystywania drogi sądowej, w tym do wnoszenia skarg przez nie zwrócenie poniesionych kosztów 500 złotych postępowania sądowego, Sąd winien uwzględnić to, że skarżąca skutecznie została skarcona za wykorzystanie drogi sądowej przez pozbawienie poniesionych kosztów sądowych na skutek nieporadności.- z dotkliwym uszczerbkiem dla utrzymania skarżącej i pokrycia niezbędnych kosztów leczenia,
7. art. 56 p.p.s.a. przez nie zawieszenie przedmiotowego postępowania w sytuacji, gdy równocześnie prowadzone jest na wniosek skarżącej postępowanie konkurencyjne - w sprawie uchylenia obu zaskarżonych decyzji w trybie przepisu art. 154 k.p.a.,
8. art. 153 p.p.s.a. przez posiłkowanie się oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Gorzowie Wlkp z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Go 52/19 w sytuacji, gdy w tym postępowaniu skarżąca działała samodzielnie pomimo swojej nieporadności i wielokrotnych wniosków o przydzielenie adwokata zaś materiał dowodowy na którym oparto to nieuzasadnione ustalenie był niepełny - w tym nie obejmował wezwania dla współwłaścicieli nieruchomości do zwrotu na rzecz skarżącej tymczasowo (!) poniesionych kosztów naprawy dachu, na podstawie którego to wezwania współwłaściciele dokonali zwrotu na rzecz skarżącej obciążających ich udziałów w kosztach remontu dachu.
Jako uzupełnienie dowodów w tym zakresie skarżąca dołącza treść wezwania, które było skierowane do każdego członka wspólnoty mieszkaniowej i to na jego podstawie współwłaściciele zwrócili skarżącej obciążające ich jako inwestora remontu koszty jego przeprowadzenia.
Wyżej wskazane rażące wady postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji doprowadziły do wadliwego oddalenia skargi.
W szczególności Sąd nie uwzględnił zarzutów, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji prowadzone było z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Rozpoznający sprawę Sąd wbrew zarzutom skargi - podzielając stanowisko obu organów administracji pominął to, że C. L. nie ma charakteru strony postępowania oraz inwestora. Ponadto, również w sposób błędny i sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania dokonał ustaleń oraz oceny zebranego materiału. Sąd nie rozważył wszystkich zarzutów skargi, w tym tego, że skarżącej uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu Nie poddano ocenie sądowej wadliwości działania obu organów w toku postępowania administracyjnego Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera uzasadnienia prawnego oraz niewłaściwie i bez należytej staranności ocenia zebrany materiał. Uwadze Sądu umknęły okoliczności wskazujące na kwalifikowane wady decyzji, wynikające z naruszenia podstawowych zasad postępowania. Błędne określenie strony oraz przedmiotu postępowania skutkuje jego nieważnością w całości i rażącymi wadami decyzji.
Nie został również oceniony zarzut skargi, że obowiązek nałożony na skarżącą nie ma podstaw prawnych w randze przepisów ustawowych (oraz wykonawczych do ustawy ale ściśle w granicach udzielonego upoważnienia) i jest niemożliwy do wykonania.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, a następnie o uchylnie decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 listopada 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowej Soli z 27 września 2019 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w całości. Przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej na okoliczność nieważności postępowania i rażącej sprzeczności z prawem wyżej wskazanych decyzji. Przyznanie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 listopada 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 września 2019 r. w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego.
W pierwszej kolejności należy wskazać na niezasadność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a., stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Niewątpliwie kluczowe znaczenie w sprawie miał wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2019 r. sygn. II SA/Go 52/19, którym uchylono poprzednią decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 20 listopada 2018r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) o nakazie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Jak zaznaczył Sąd Wojewódzki, w poprzednim wyroku z 16 maja 2019 r. przesądzone zostały jednoznacznie dwie kwestie: po pierwsze, że inwestorem była skarżąca; po drugie, że żaden z członków wspólnoty mieszkaniowej nie udzielił zgody skarżącej na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, a tym samym nie posiadała ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że kwestionowanie w skardze ustaleń związanych z uznaniem skarżącej za inwestora nie mogło być skuteczne.
Zarówno organy orzekające w sprawie, jak też Sąd Wojewódzki, były związane zawartą w wyroku z 16 maja 2019 r. oceną, zgodnie z którą skarżąca powinna być adresatem obowiązków nakładanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w prowadzonym postępowaniu naprawczym. Istotne dla dalszego postępowania było wskazanie w wymienionym wyroku, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było wadliwe, w sytuacji gdy nie zbadano, czy aktualnie skarżąca dysponuje tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a konkretnie, czy uzyskała zgodę współwłaścicieli bądź orzeczenie sądowe zezwalające na realizację robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku, tj. komina oraz przewodów dymowych, spalinowych i wentylacji grawitacyjnej.
Konsekwentnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu powiatowego było wyjaśnienie tylko tej kwestii, a wobec nieprzedłożenia przez skarżącą wymaganych dokumentów, uzasadnione było wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, stosownie do wytycznych zawartych w wyroku z 16 maja 2019 r.
Przypomnieć trzeba, że we wcześniejszym wyroku Sąd Wojewódzki w sposób kategoryczny przesądził, iż w przypadku trwałego braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, co w niniejszej sprawie oznaczało skierowanie do skarżącej, jako inwestora, nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego, mianowicie rozbiórki przemurowanej części komina oraz ponownego wymurowania komina z cegły pełnej – w sposób określony w decyzji z 27 września 2019 r.
W takim stanie sprawy również kontrola Sądu Wojewódzkiego w niniejszym postępowaniu zawężona była wyłącznie do zagadnienia dysponowania przez skarżącą tytułem do dysponowania nieruchomością w zakresie przedmiotowych robót budowlanych.
Sąd Wojewódzki nie był zatem uprawniony do ponownego badania sprawy w całokształcie, jak tego odczekiwała skarżąca, gdyż stanowiłoby to naruszenie art. 153 p.p.s.a.
W świetle zebranego w aktach materiału dowodowego, uprawnione było zaakceptowanie stanowiska organów obu instancji, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie, iż w toku postępowania naprawczego uzyskała wymaganą zgodę na realizację spornych robót budowlanych.
W rezultacie zasadnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że zakres robót budowlanych, określony w decyzji PINB, ma zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego doprowadzić przedmiotowy komin do stanu poprzedniego. W związku z tym, że skarżąca wykonała roboty budowlane niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, to jednocześnie nakazane obowiązki mają doprowadzić do zgodności wykonanego komina z tymi przepisami, czemu ma służyć nadzór osób posiadających uprawnienia budowlane w specjalności odpowiedniej do zakresu robót i sprawdzenia komina przez osobę posiadającą kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim lub uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
W nawiązaniu do twierdzeń zawartych w skardze kasacyjnej, zauważyć dodatkowo należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać nakazane roboty budowlane za niewykonalne.
Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone uzupełniające czynności wyjaśniające oraz ocena materiału dowodowego, odpowiadały wymogom proceduralnym określonym w kodeksie postępowania administracyjnego.
W konsekwencji niezasadne okazały się zarzuty, w których podniesiono naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 7, art. 77, art. 156 § 1 pkt 2,4,5,6,7, k.p.a.
W sprawie nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia przez Sąd Wojewódzki nieważności kontrolowanych decyzji.
Z oczywistych względów sprawa rozstrzygnięta decyzjami organów nadzoru budowlanego miała charakter administracyjny, co zostało przesądzone wyrokiem z 16 maja 2019 r. w którym Sąd Wojewódzki nakazał jej rozpatrzenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego, stosownie do ustalonego stanu faktycznego. Okoliczność, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej wymagało uwzględnienia kwestii cywilnoprawnych związanych z zarządem wspólną nieruchomością nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego wykroczyły poza swoje kompetencje.
Wręcz przeciwnie, organy obu instancji rozpoznały sprawę w zakresie wyznaczonym wyrokiem WSA z 16 maja 2019r. i wydały decyzje na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, art. 104 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzje kontrolowane przez Sąd Wojewódzki skierowane zostały do skarżącej, a więc osoby będącej stroną postępowania i adresatem obowiązków, stosownie do wytycznych z wyroku wydanego przez WSA w dniu 16 maja 2019 r.
Podkreślić należy, że większość okoliczności wymienionych w podstawach kasacyjnych nie była weryfikowana w niniejszym postępowaniu, gdyż objęte one zostały oceną zawartą w wiążącym wyroku z 16 maja 2019 r. Dlatego Sąd Wojewódzki nie miał obowiązku odnoszenia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do powtórzonych zarzutów przez skarżącą, skoro dotyczyły one kwestii przesądzonych poprzednim wyrokiem.
Zaakcentować należy, że Sąd Wojewódzki rozpoznając ponownie sprawę nie mógł kontrolować zaskarżonej decyzji w zakresie objętym powagą rzeczy osądzonej wyrokiem z 16 maja 2019 r.
Wynika to z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a.
Z kolei te ustalenia faktyczne i prawne, które dokonane zostały przy ponownym rozstrzyganiu sprawy przez organy nadzoru budowlanego i nie były objęte wiążącą oceną wynikającą z poprzedniego wyroku, zostały prawidłowo zweryfikowane przez Sąd Wojewódzki i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym chybione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, w których podniesiono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wobec powyższego nie mogły być skuteczne zarzuty sformułowane w punktach 1,2,3,4 i 8 skargi kasacyjnej.
Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a., bowiem analiza akt sądowych prowadzi do wniosku, że Sąd Wojewódzki nie uchybił obowiązkowi udzielania niezbędnych pouczeń skarżącej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca była prawidłowo zawiadomiona o rozprawie w dniu 9 września 2020 r., następnie przywrócono jej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, po czym przyznano jej prawo pomocy, w tym ustanowiono pełnomocnika z urzędu.
Co ważne, adwokat działający w ramach prawa pomocy, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast skarga kasacyjna została sporządzone przez innego pełnomocnika.
Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego w trybie art. 56 p.p.s.a., tak więc postawiony w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny.
Nie podlegał merytorycznej ocenie zarzut naruszenia:
" art. 31 Konstytucji RP, art. 1, 6-12, art. 28-30, art. 35-38, art. 61,66a, art. 73, art. 75-78 i art. 80-81 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane., art. 65 § 1, art. 195, art. 200, art.206-207, art. 353, art. 3581 § 1 kodeksu cywilnego, art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 2, art. 6, art. 12 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali".
Zarzut ten, ujęty poza dalszymi punktami 1-8 podstaw kasacyjnych, ogranicza się do powołania przepisów prawa, lecz nie formułuje na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. W konsekwencji należało stwierdzić, że w tym zakresie podstawa kasacyjna nie została przytoczona i uzasadniona, stosownie do wymogów art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
12