II SA/KR 629/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-05-10
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanereklamanośnik reklamowybudowlapozwolenie na budowęzgłoszenieobiekt małej architekturyinstalacjamontażWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody, uznając, że wolnostojący nośnik reklamowy, mimo nietrwałego związania z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie obiekt małej architektury ani instalację podlegającą zgłoszeniu.

Spółka zgłosiła zamiar wykonania wolnostojącego nośnika reklamowego, który organ I instancji zakwalifikował jako budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, wnosząc sprzeciw. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, argumentując, że nośnik nie jest trwale związany z gruntem, a zatem nie jest budowlą, lecz obiektem małej architektury lub instalacją podlegającą zgłoszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wolnostojący nośnik reklamowy, nawet jeśli nie ma fundamentu zagłębionego w ziemi, ale jest stabilny i trwale umiejscowiony, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego wykonanie wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta wobec zgłoszenia zamiaru wykonania wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ I instancji uznał, że nośnik, mimo że opiera się na prefabrykowanym fundamencie ustawionym na powierzchni terenu, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia instalacji lub remontu tablicy reklamowej. Wojewoda podtrzymał tę interpretację, podkreślając, że katalog robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest zamknięty i nie można go rozszerzać. Spółka w skardze argumentowała, że nośnik nie jest trwale związany z gruntem, a zatem nie jest budowlą, lecz obiektem małej architektury lub instalacją podlegającą zgłoszeniu. Kwestionowała również sposób interpretacji przepisów przez organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd szczegółowo analizował pojęcia "budowla", "obiekt małej architektury" oraz "instalacja" i "montaż" w kontekście Prawa budowlanego. Stwierdził, że wolnostojące, trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe są budowlami, a trwałe związanie z gruntem nie oznacza jedynie zagłębionego fundamentu, ale stabilne umiejscowienie uniemożliwiające samorzutne przemieszczanie. Sąd uznał, że wykonanie takiego nośnika jest budową, a nie "instalacją" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy prac związanych z już istniejącymi obiektami. Podkreślono, że nośnik reklamowy o dużych gabarytach i ciężkiej konstrukcji nie może być zaliczony do obiektów małej architektury. W związku z tym, zgłoszenie spółki nie było skuteczne, a realizacja inwestycji wymagała pozwolenia na budowę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wolnostojący nośnik reklamowy, nawet nietrwale związany z gruntem, jeśli jest stabilny i trwale umiejscowiony, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie obiekt małej architektury czy instalację podlegającą zgłoszeniu.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił pojęcia "budowla", "obiekt małej architektury", "instalacja" i "montaż". Uznał, że "trwale związane z gruntem" oznacza stabilne umiejscowienie, a niekoniecznie zagłębiony fundament. Wykonanie odrębnego obiektu budowlanego, jakim jest nośnik reklamowy, to budowa, a nie instalacja na istniejącym obiekcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez budowlę uważa się każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są budowlami.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez obiekty małej architektury rozumie się niewielkie obiekty, w szczególności: a) kultu religijnego jak: kapliczki, krzyże przydrożne, b) figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wykonanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 22 i ust. 2 pkt 6, wymaga dokonania zgłoszenia.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub robót budowlanych, na wykonanie których wymagane jest pozwolenie na budowę.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wolnostojący nośnik reklamowy, nawet nietrwale związany z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie obiekt małej architektury lub instalację podlegającą zgłoszeniu. Pojęcie "instalowania" w Prawie budowlanym dotyczy prac na istniejących obiektach, a nie budowy odrębnego obiektu budowlanego. Duże gabaryty i ciężka konstrukcja nośnika reklamowego wykluczają jego kwalifikację jako obiektu małej architektury.

Odrzucone argumenty

Nośnik reklamowy, nietrwale związany z gruntem, nie jest budowlą, lecz obiektem małej architektury lub instalacją podlegającą zgłoszeniu. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące budowli, obiektów małej architektury i instalacji. Rozmiar nośnika reklamowego nie wyklucza jego kwalifikacji jako obiektu małej architektury.

Godne uwagi sformułowania

"trwale związane z gruntem" nie oznacza tylko i wyłącznie powiązania obiektu poprzez wykonanie fundamentów, czy też innego jego zagłębienia w gruncie, lecz tego rodzaju powiązanie możliwe jest poprzez wprowadzenie innych uniemożliwiających samorzutne przemieszczanie się elementów obiektu. "Instalowanie" nie dotyczy wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz robót budowlanych związanych z już istniejącymi obiektami. O kwalifikacji obiektu pod pojęcie "obiektu małej architektury" nie decyduje li tylko, że jest on "niewielki" pod względem wymiarów ale także decyduje wielkość tego obiektu w konkretnej przestrzeni, porównanie obiektów otaczających budowli, rodzaj przyjętej konstrukcji, czy jest ona ciężka, betonowa, czy też lekka i ażurowa.

Skład orzekający

Grażyna Firek

przewodniczący

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"budowla\", \"obiekt małej architektury\", \"instalacja\" i \"montaż\" w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w odniesieniu do wolnostojących nośników reklamowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam zewnętrznych i wymaga precyzyjnej interpretacji przepisów budowlanych, co jest istotne dla wielu inwestorów i projektantów.

Czy duża reklama wolnostojąca to budowla czy tylko "słup"? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 629/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Grażyna Firek /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Grażyna Firek Sędziowie WSA Aldona Gąsecka- Duda AWSA:Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]2005 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2005 r. Spółka [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...] dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na: "umieszczeniu jednego nośnika reklamowego typu "backlight" o wymiarach tablic 5,90 x 2,90 m, jak napisano, nietrwale związanego z gruntem (podstawa tablicy w formie prefabrykatu postawiona na powierzchni terenu), na działce nr A obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Wobec powyższego zgłoszenia decyzją z dnia [...] 2005 r., znak: [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.), Prezydent Miasta [...] wniósł sprzeciw.
W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta [...] wskazał, że z treści wniosku oraz załącznika w postaci projektu budowlanego wynika, że podstawę dla słupa konstrukcji nośnej przedmiotowej reklamy stanowić będzie prefabrykowany żelbetowy fundament o wymiarach: 380 cm x 220 cm ustawiony na powierzchni terenu.
Zgodnie z art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. za budowlę uważa się między innymi urządzenie reklamowe wolnostojące, trwale związane z gruntem. Zawarte w projekcie rysunki oraz opis przedmiotowego urządzenia reklamowego przedstawiają konstrukcję wsporczą składającą się z: fundamentu, słupa konstrukcji nośnej oraz kasetonu nośnika. Słup zamocowany jest do podstawy żelbetowej. Z rysunków oraz opisu nośnika reklamowego wynika, że zgłoszone roboty nie polegają tylko na zainstalowaniu tablicy (kasetonu) do istniejącej konstrukcji wsporczej, ale obejmują także budowę tej konstrukcji. Zgłoszona tablica reklamowa jest przestrzenną konstrukcją narażoną na parcie wiatru oraz działanie innych czynników atmosferycznych i musi być ona w odpowiedni technicznie sposób powiązana z gruntem - wg projektu konstrukcyjnego sporządzonego przez osobę uprawnioną - nawet jeżeli nie ma fundamentu zagłębionego w ziemi. Zatem budowa konstrukcji wsporczej dla zainstalowania tablicy o powierzchni ekspozycji 5,90 x 2,90 m , której całość znajduje się powyżej terenu jest powiązana z gruntem w sposób trwały i stanowi w ocenie Prezydenta budowlę. Wykonanie takiej budowli wykracza poza zakres objęty art. 29 ust. 2 pkt.6 Prawa budowlanego z 1994 r., który zwalnia podmioty z uzyskania pozwolenia na budowę jedynie instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Prezydent Miasta [...] orzekł jak w sentencji.
Z decyzją tą nie zgodziła się Spółka [...] SA z siedzibą przy ul. [...] w [...] i wniosła od niej odwołanie. Podniosła w nim, że w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r. budowlami. Taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 tej ustawy). Natomiast, urządzenia reklamowe nie związane trwale z gruntem uznać można za obiekty małej architektury, których realizacja wymaga dokonania zgłoszenia, jeżeli mają być usytuowane w miejscu publicznym (art. 29 ust. 1 pkt. 22 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego z 1994 r.). W innych przypadkach realizacja obiektu małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Czynnikiem decydującym o kwalifikacji danego urządzenia reklamowego jest to, czy urządzenie to jest trwale związane z gruntem - tzn. posiada fundament (budowla) czy też nie jest związane trwale z gruntem - tzn. postawione na gruncie (obiekt małej architektury).
Zdaniem odwołującej się przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. nie określają dopuszczalnych rozmiarów urządzeń reklamowych i w żaden sposób nie łączą tej kwestii z wymogiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy dodać, iż osobno należy rozpatrywać wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie reklam świetlnych i podświetlanych. Jeżeli są one usytuowane poza obszarem zabudowanym, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, to wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.). Z kolei wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu na obiekcie budowlanym tablic i urządzeń reklamowych o wysokości powyżej 3m oraz ich remoncie wymaga dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.). Odwołująca się wskazała również, że zgodnie z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 tego przepisu, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenia stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotne - sanitarnych albo wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Odwołanie to nie zostało uwzględnione, gdyż decyzją z dnia [...] 2005 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, że decyzja organu l instancji jest prawidłowa. W swoim odwołaniu skarżąca kwestionuje, że przedmiotowa inwestycja jest obiektem budowlanym. Analiza poszczególnych pojęć Prawa budowlanego z 1994 r. pozwala stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie jest budowlą. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. przez budowlę - należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Podana powyżej otwarta lista zawiera wyliczenie przykładowych obiektów budowlanych zakwalifikowanych przez ustawodawcę do budowli. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że również inne obiekty (np. konstrukcje posiadające fundament nie zagłębiony w gruncie) należy zaliczyć do budowli, nie wymienionych w art. 29 w/w. prawa.
W art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. wymienione zostały obiekty budowlane i roboty budowlane, których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i które mogą być wykonywane w oparciu o zgłoszenie. Zawarty w tym przepisie katalog stanowi zbiór zamknięty. Oznacza to, że tylko budowa tych obiektów i tylko te roboty budowlane są wyłączone spod ogólnej zasady zawartej w art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r., która mówi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niedopuszczalne jest stosowanie w stosunku do listy z art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. wykładni rozszerzającej.
W art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. jest mowa, iż zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są roboty budowlane polegające na ....instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Jak z powyższego wynika ustawodawca objął zwolnieniem tylko prace polegające na instalowaniu i remoncie. Pojęcie remontu jest zdefiniowane w Prawie budowlanym z 1994 r., natomiast nie zdefiniowano pojęcia instalacja. Posługując się w tym zakresie słownikiem języka polskiego należy przyjąć, że instalacja czyli zakładanie czy montowanie jest to łączenie elementów (urządzeń technicznych) w sposób rozłączny za pomocą śrub, wkrętów lub nierozłączny za pomocą spawu, nitów, klei itd.
Natomiast wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r..
W niniejszej sprawie, jak wynika z dołączonego do zgłoszenia opracowania projektowego w celu zrealizowania przedmiotowej inwestycji, inwestor winien wykonać fundament, który ma być postawiony na gruncie.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. za "budowlę" uznaje się między innymi "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Nie decyduje w tym wypadku okoliczność czy przedmiotowa budowa ma na przykład fundamenty, ale czy jest trwale związana z gruntem. Wnioskowana tablica reklamowa jest przestrzenną konstrukcją która jest narażona na parcie wiatru i działanie innych czynników atmosferycznych i musi być w odpowiedni technicznie sposób powiązana trwale z gruntem nawet jeżeli nie ma fundamentu zagłębionego w ziemi.
Reasumując należy stwierdzić, że nośnik reklamowy którego powierzchnię ekspozycji stanowią dwie tablice o wymiarach o wymiarach 6 m x 3 m, którego całość konstrukcji znajduje się powyżej terenu jest powiązany z gruntem w sposób trwały i stanowi "budowlę" w rozumieniu art.3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r..
Wykonanie takiej budowli, nie można zrealizować metodą "instalacji" o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r., a tylko taka inwestycja byłaby zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o ten przepis.
Nie można się zgodzić z zawartą w odwołaniu interpretacją tej inwestycji, iż urządzenie reklamowe nie związane trwale z gruntem - tzn. postawione na gruncie, jest "obiektem małej architektury". W art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. ustawodawca wskazał jakim warunkom winien odpowiadać taki obiekt, określając jego wielość, charakter i cel któremu ma służyć. Przedmiotowa inwestycja nie spełnia żadnego z nich. Nie pozwala to tym samym zakwalifikować zgłoszonej inwestycji jako "obiektu małej architektury".
Ponadto, z dołączonego do zgłoszenia projektu budowlanego wynika, że w stopie słupa umieszczone będą "rury PCV o średnicy 5 cm dla późniejszego wprowadzenia przewodów oświetlenia tablicy" i, że w blasze czołowej stopy słupa należy "pozostawić otwór 0 40 na przewód oświetlenia tablicy w miejscu jego wyjścia z fundamentu".
Jak z powyższego wynika, w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 22 jak i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r., które zwalniałyby przedmiotową inwestycję z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła Spółka [...] S.A. z siedzibą przy ul. [...] w [...]
W skardze zarzuciła Wojewodzie [...] naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez możliwości uprzedniego wypowiedzenia się w kwestii zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji i tym samym prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający strony prawa aktywnego w nim udziału. Do naruszenia takiego doszło również, zdaniem strony skarżącej przed organem l instancji.
Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego z 1994 r.,, poprzez błędną wykładnię oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 i 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez ich niezastosowanie.
W skardze przedstawiła interpretacje tych przepisów. Wywiodła, że budowlą, w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r., są obiekty budowlane nie będące budynkami oraz obiektami małej architektury. W przykładowych wyliczeniach obiektów będących budowlami wymieniono nośniki reklamowe trwale związane z gruntem. Skarżąca podnosi więc, że kierując się regułami wykładni należy stwierdzić, iż skoro ustawodawca kwalifikację nośnika reklamowego uzależnia od trwałości związania z gruntem i tylko nośnik trwale związany zakwalifikowany został jako budowla, to uzasadniony jest wniosek, że nośnik nietrwale związany z gruntem budowlą nie jest. Zdaniem strony skarżącej dokonując dalszej analizy przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. należy dojść do wniosku, że skoro nośnik reklamowy nie związany z gruntem nie jest budowlą, a także ściśle w ustawie zdefiniowanym budynkiem, to należy go zakwalifikować jako obiekt małej architektury. Zgodnie z regułami należytego projektowania nośnik reklamowy nietrwale związany z gruntem to taki, który konstruowany jest w taki sposób, aby pomimo jego niezwiązania z gruntem wykazywał stabilność i opór siłom zewnętrznym. Opór ten jest konieczny z uwagi na niebezpieczeństwo powszechne. Niedorzecznością wydaje się dla strony skarżącej argument, że z uwagi na fakt, że jest obiektem stabilnym odpornym na czynniki atmosferyczne to uzasadnia to wniosek "odpowiednio technicznym powiązaniu z gruntem". Nie można uznać, zdaniem strony skarżącej, za powiązanie z gruntem tylko na tej podstawie, że nośnik stoi na gruncie swoim ciężarem i się nie przewraca nawet przy bardzo silnym wietrze. Wynika to z uwzględnienia takich technicznych parametrów, jak moment wywracający nośnik względem krawędzi fundamentu, moment mement utrzymujący nośnik, współczynnik pewności na przewrócenie nośnika, współczynnik pewności na przesunięcie etc. Tego rodzaju kwestii organy l i II instancji w ogóle nie uwzględniły. Strona skarżąca stwierdziła, że jest to spełnienie podstawowego wymogu bezpieczeństwa i niepodobnym jest stawianie nośników reklamowych, które nie będą się opierały np. sile wiatru. W żadnym jednak stopniu nie może to stanowić o powiązaniu nośnika z gruntem. Podniosła, że istnieje stosunkowo łatwa (np. za pomocą dźwigu) możliwość usytuowania go w innym miejscu. Z projektem takiej właśnie konstrukcji mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Strona skarżąca zarzuciła także, że argumentacja organu, iż nośnik reklamowy nie może być uznany za obiekt małej architektury nie została w sposób właściwy uzasadniona. Organ nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie rozmiary nośnika uzasadniają taką konstatację. Argumentacja taka, to jedynie podanie stwierdzenia bez jego należytego uzasadnienia, co naraża na zarzut dowolności, a zatem niedopuszczalnego interpretowania przepisów prawa przez organ administracji.
W ocenie strony skarżącej nie można z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. wyciągać wniosku, iż za obiekty małej architektury można uznawać tylko obiekty enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Z zawartego w art. 3 pkt 4 w/w. przepisów sformułowania: "w szczególności" nie można więc powiedzieć, że obiektami małej architektury mogą być tylko kultu religijnego, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej czy użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Z pewnością za takie można uznać niewielkie obiekty, przy czym w praktyce również spotykane są krzyże, czy inne wymienione w art. 3 pkt Prawa budowlanego z 1994 r. obiekty o wielkości takiej jak nośnik reklamowy Skarżącej. Nośnik reklamowy Skarżącej mógł być i może być zakwalifikowany jako obiekt małej architektury.
Dokonane zatem przez stronę skarżącą zgłoszenie zamiaru montażu nośnika reklamowego należy zakwalifikować jako budowę obiektu małej architektury, zgodnie z art. 29 ust. 1 pakt 22 Prawa budowlanego z 1994 r. Nie można w sytuacji jego nietrwałego powiązania z gruntem kwalifikować go do budowli.
Dopuszczalna jest i taka interpretacja, że umieszczenie nośnika reklamowego to instalacja nośnika nietrwale z gruntem powiązanego, co nie wymaga pozwolenia na budowę. Rozmiar prac związanych z jego posadowieniem nie może być znaczny. Słup i fundament, podobnie jak sama tablica są elementami składowymi urządzenia reklamowego.
Urządzenie to ma być w istocie zainstalowane w określonym miejscu. Właściwy jest więc, w ocenie strony skarżącej tryb zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pakt 6 Prawa budowlanego z 1994 r.
Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji względnie o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. została ustanowiona generalna zasada, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 do 31 Prawa budowlanego z 1994 r.
Stosownie do art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na:
pkt 6 - instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym;
pkt 15 - instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych.
Wykonanie powyższych robót, o których mowa w pkt 6 art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. obciążone zostało obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r.. Budowa natomiast urządzeń na obiektach budowlanych wymaga zgłoszenia jedynie w przypadku, gdy urządzenia te przekraczają wysokość 3 m. (art. 30 ust. 1 pkt 3b).
Podstawową zatem kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie znaczenia wyrażenia "instalowania" używanego w tekście prawnym - Prawa budowlanego z 1994 r.
W art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego z 1994 r. ustawodawca zawarł definicję robót budowlanych, przez które należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W świetle art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Z analizy art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika również, że do robót budowlanych zaliczyć należy także prace polegające na instalowaniu.
Pojawia się zatem drugie zagadnienie do rozstrzygnięcia, ustalenie znaczenia wyrażenia "montażu" i jego wzajemnej relacji do pojęcia "instalowania".
W przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. nie ma definicji legalnej zarówno pojęcia "montażu" jak i "instalowania".
Skoro w tekście ustawy nie ma definicji tych pojęć sięgnąć należy do ich znaczenia w języku potocznym.
Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego PWN pod red Mieczysława Szymczaka, Warszawa 2002; tom 1, s. 745, słowo "instalować" oznacza "zakładać montować urządzenia techniczne: instalować aparaturę pomiarową, lampy oświetleniowe, liczniki elektryczne, maszyny. Instalować centralne ogrzewanie." "Instalacja" natomiast znaczy: "zakładanie, montowanie jakiś urządzeń technicznych".
"Montować" z kolei to tyle co "składać, zespalać części lub zespoły w dalsze zespołu lub w całość". Jako przykłady powyższego podaje się montaż budowli, maszyn, silników, konstrukcji mostu, montaż kadłuba statku, instalacji elektrycznej, urządzeń sanitarnych (tom 2, s. 199).
Wskazane wyżej przykłady pomimo swojej bliskości znaczeniowej naprowadzają na występujące w ich używaniu różnice. Pozwala to uznać, że cechą charakterystyczną "montażu" jest tworzenie z szeregu elementów pewnej całości. Jeżeli nawet przyjąć, że w potocznym rozumieniu pojęcia "montażu" i "instalowania" funkcjonują jako tożsame lub bliskoznaczne, to na gruncie Prawa budowlanego z 1994 r. brak podstaw do przyjęcia, że ustawodawca w tekście ustawy używa ich zamiennie.
Sprzeciwia się temu jedna z podstawowych reguł wykładni prawniczej -założenie racjonalności ustawodawcy. Wyklucza ona przyjęcie, że dla opisania tego samego zjawiska w tekście prawnym użyto dwóch różnych sformułowań.
Powyższe znajduje potwierdzenie w tekście Prawa budowlanego z 1994 r.
W art. 29 ust. 2 pkt 14 - 15 Prawa budowlanego z 1994 ustawodawca w pkt 14 tego przepisu posługuje się pojęciem instalowania krat na obiektach budowlanych, w jego pkt 15 mowa jest natomiast o instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych.
Z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika z kolei, że jednym z rodzajów robót budowlanych jest montaż obiektu budowlanego. Art. 3 pkt 13 tejże ustawy, stanowiąc w swoim końcowym fragmencie: "(...) a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu (...)" naprowadza, że montaż, to metoda realizacji obiektu budowlanego z pewnych odrębnych elementów w całość.
Do takich samych wniosków prowadzi analiza przepisu art. 34 ust. 3a Prawa budowlanego z 1994 r., w którym mowa jest o montażu obiektu budowlanego. Pojęcia montaż ustawodawca użył także w treści art. 21 a pkt 10 Prawa budowlanego z 1994 r. mówiąc o montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.
Montaż zatem to rodzaj robót budowlanych polegających na wytworzeniu nowego obiektu budowlanego z gotowych, połączonych ("montowanych"), w jedną, funkcjonalną całość elementów. Jest to wykonywanie obiektu w sposób kompleksowy, od podstaw i bez powiązania z innym, istniejącym wcześniej.
Takie rozumienie pojęcia "montażu" jest adekwatne do procesu powstawania budowli jako odrębnego obiektu budowlanego, którymi są, stosownie do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1993 r., wolnostojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe. Trwale z gruntem związane nie oznacza jednak tylko i wyłącznie powiązania obiektu poprzez wykonanie fundamentów, czy też innego jego zagłębienia w gruncie, lecz tego rodzaju powiązanie możliwe jest poprzez wprowadzenie innych uniemożliwiających samorzutne przemieszczanie się elementów obiektu. Zresztą o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przesądza także nie wymienienie obiektu lub robót w zamkniętym katalogu budów i robót budowlanych, wyszczególnionych w art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. Każda inna budowa lub roboty budowlane nie wymienione w tym przepisie jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wymienione zarazem w art. 30 Prawa budowlanego z 1994 r. jako wymagające jedynie dokonania uprzedniego zgłoszenia ich realizacji w myśl generalnej zasady ustanowionej w art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrażenie "trwale związane z gruntem" interpretować należy więc jako "umiejscowienie na stałe", a nie w sensie "nierozerwalnie związane". Przekonuje o tym definicja tymczasowego obiektu budowlanego w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 r., gdzie brak trwałego powiązania nie decyduje wyłącznie o zaliczeniu obiektu do tej kategorii, lecz decyduje czasowość jego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej.
Zakres pojęcia "instalowanie", wyznaczony na podstawie przypadków zawartych w Prawie budowlanym z 1994 r. wskazuje na zasadnicze odmienności w relacji tego pojęcia do pojęcia "montażu".
Użyty w przywołanym już przepisie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. termin "instalowania" nie dotyczy wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz robót budowlanych związanych z już istniejącymi obiektami. Ze wzmiankowanych powyżej przepisów art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika, że traktują one o instalowaniu krat i urządzeń na obiektach budowlanych. Brak zatem w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. przypadku, w którym pojęcie "instalowania" odnosiłoby się do wykonywania odrębnego obiektu budowlanego.
Zdaniem Sądu powyższe daje podstawę do przyjęcia, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się wyłącznie do prac polegających na umieszczeniu nośnika reklamowego na istniejącym obiekcie budowlanym.
Będą mieścić się więc w tym zakresie przypadki przytwierdzania tablic reklamowych, czy też urządzeń reklamowych do ściany budynku lub innego obiektu budowlanego.
Poza zakresem regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. pozostawać natomiast będą budowy, montaż tablic i urządzeń reklamowych powstających jako odrębny obiekt budowlany - budowla - w postaci wolnostojącego, trwale z gruntem związanego urządzenia reklamowego, tak jak w niniejszym przypadku.
W ocenie Sądu prawidłowo dostrzegły to organy orzekające w tej sprawie i swoje stanowisko trafnie uzasadniły. Przy dzisiejszej technice wznoszenia obiektów budowlanych, pewne prefabrykowane elementy budynków także podlegają montowaniu. Nie można jednak powiedzieć, jak to zdaje się wykazywać w skardze strona skarżąca, że tego rodzaju prace połączeniowe poszczególnych elementów to "instalowanie", o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r.
Na marginesie dodać także należy, że o powyższym przekonuje wprowadzenie, wprawdzie już po zakończeniu kontrolowanego postępowania, przepisu art. 29 ust. 2 pkt 16 Prawa budowlanego z 1994 r. ( dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.; Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1364 zmieniającej Prawo budowlane z 1994 r. z dniem 26 września 2005 r.), który to mówi o montażu wolno stojących kolektorów słonecznych. Zatem również i ten przepis przewiduje sytuację, w której obiekt powstały w wyniku montażu nie jest związany z innym obiektem. Podobnie jak i nadanie nowej treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. , (mocą również art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.; Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1364 zmieniającej Prawo budowlane z 1994 r. z dniem 26 września 2005 r.), z której wynika, że tryb zgłoszenia wykluczony jest w odniesieniu do instalowania tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, przekonuje, że chodzi tu o instalowanie urządzenia, czy nośnika, ale na istniejącym już obiekcie budowlanym.
W żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej, iż przedmiotowy obiekt może być zaliczony do obiektu małej architektury. Przez tego rodzaju obiekty rozumieć należy małe obiekty, w szczególności jak: a) kultu religijnego jak: kapliczki, krzyże przydrożne, b) figury, posągi wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Istotnie nie jest to katalog zamknięty lecz wyliczenie przykładowe. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ odwoławczy nie zinterpretował tego przepisu w ten sposób, że ustawodawca dokonał w nim enumeratywnego wyliczenia obiektów jakie należy uznać za obiekty małej architektury. Ustawodawca zawęził jednakże kategorie obiektów, które mogą mieścić się w zakresie tego pojęcia do "małych obiektów". Przyznać należy, że jest to pojęcie nieostre. Nie mniej jednak o kwalifikacji obiektu pod pojęcie "obiektu małej architektury" nie decyduje li tylko, że jest on "niewielki" pod względem wymiarów ale także decyduje wielkość tego obiektu w konkretnej przestrzeni, porównanie obiektów otaczających budowli, rodzaj przyjętej konstrukcji, czy jest ona ciężka, betonowa, czy też lekka i ażurowa (por. wyrok WSA z 20 lipca 2006 r., II SA/Bk 213/06, LEX nr 194610). Z pewnością biorąc pod uwagę konstrukcję przedmiotowego nośnika reklamowego (stopa betonowa, słup nośny, kaseton nośnika), ciężar poszczególnych jego części (stopa betonowa o ciężarze dla jej wymiarów - 13780 kg, kaseton o ciężarze - 275 kg, kotwy fundamentowe o ciężarze 85,60 kg), jego umiejscowienie w przestrzeni, trudno zaliczyć go do obiektów małej architektury. Nie może być on zaliczony do obiektów związanych z architekturą ogrodową bo, nie tylko, że nie znajduje się w, takim miejscu, ale i w żaden sposób nie podnosiłby jego waloru, nie służy codziennej rekreacji, utrzymaniu porządku, ani tym bardziej nie jest związany z kultem religijnym. Poza tym jest obiektem ciężkim i o dużych gabarytach.
Dokonane więc przez inwestora zgłoszenie nie mogło być uznane za skuteczne. Dotyczy ono bowiem inwestycji, której realizacja wymaga pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA z 15 listopada 2004 r., IV SA 1844/03, LEX nr 164723).
W takim razie art. 30 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. miał w pełni zastosowanie.
W ocenie Sądu przy wydawaniu decyzji w obu instancjach organy administracji nie naruszyły zatem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Cały materiał dowodowy był znany stronie kwestionującej decyzje obu organów. Nie był też uzupełniany. Wobec tego nie nastąpiło uchybienie przepisom postępowania w takim stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
W decyzjach tych nie tkwią również wady, które by skutkowały koniecznością wznowienia postępowania lub stwierdzeniem nieważności tych aktów.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI