II OSK 2164/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneNSAskarga kasacyjnamapa zasadniczauzbrojenie terenudecyzja administracyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy, uznając, że brak aktualnej mapy zasadniczej i zapewnienia o uzbrojeniu uniemożliwia wydanie decyzji.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Inwestor nie dostarczył aktualnej mapy zasadniczej ani zapewnienia o wystarczającym uzbrojeniu terenu, co było podstawą odmowy przez organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że brak aktualnych dokumentów uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie analizy i stwierdzenie spełnienia wymogów ustawowych.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M.W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podstawą odmowy było nieprzedłożenie przez inwestora aktualnej mapy zasadniczej z oznaczeniem terenu inwestycji oraz aktualnych opinii gestorów sieci dotyczących uzbrojenia terenu. Organ I instancji umorzył również postępowanie w części działki objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. WSA w Poznaniu uznał te rozstrzygnięcia za prawidłowe, wskazując, że aktualna mapa jest niezbędna do przeprowadzenia analizy funkcji i cech zabudowy, a brak zapewnienia o uzbrojeniu uniemożliwia wydanie decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, k.p.a. oraz u.p.z.p. Sąd podkreślił, że w przypadku objęcia terenu planem miejscowym, nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji, a brak aktualnej mapy zasadniczej uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie analizy warunków zabudowy zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd nie stwierdził również istotnego wpływu zarzucanych uchybień proceduralnych na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, brak aktualnej mapy zasadniczej uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie analizy funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu, a tym samym stwierdzenie spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Podobnie, brak aktualnego zapewnienia o wystarczającym uzbrojeniu terenu uniemożliwia spełnienie wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aktualna mapa zasadnicza jest niezbędna do prawidłowego przeprowadzenia analizy warunków zabudowy, a jej brak uniemożliwia wydanie decyzji. Podobnie, brak aktualnych opinii gestorów sieci dotyczących uzbrojenia terenu stanowi przeszkodę w ustaleniu warunków zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać mapę zasadniczą lub ewidencyjną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującą teren wniosku i obszar oddziaływania. Mapa ta powinna być aktualna, aby odzwierciedlać stan faktyczny i prawny.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest uzależnione od spełnienia szeregu warunków, w tym m.in. zapewnienia odpowiedniego uzbrojenia terenu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasady ochrony interesów w toku, zaufania do władzy, niestosowania prawa wstecz (lex retro non agit).

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 52 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek wystarczającego uzbrojenia terenu uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia zostanie zagwarantowane w drodze umowy z inwestorem.

u.p.z.p. art. 62 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego daje podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy dotyczące wniosku o ustalenie warunków zabudowy mają odpowiednie zastosowanie.

u.p.z.p. art. 65 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Posiadanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku uchwalenia planu miejscowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podania podstaw prawnych i uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 141 § § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie wniosku o zwrot kosztów.

u.s.g. art. 4 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Plan miejscowy jako kluczowy instrument polityki przestrzennej gminy.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej jako zadanie własne gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak aktualnej mapy zasadniczej uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie analizy warunków zabudowy. Brak aktualnych opinii gestorów sieci dotyczących uzbrojenia terenu stanowi przeszkodę w ustaleniu warunków zabudowy. Objęcie części terenu planem miejscowym uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tej części. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała istotnego wpływu zarzucanych uchybień proceduralnych na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasady ochrony interesów w toku, zaufania do władzy, niestosowania prawa wstecz, pacta sunt servanda). Naruszenie art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. przez błędną interpretację i odmowę zastosowania. Naruszenie art. 52 ust. 3 u.p.z.p. Naruszenie art. 35 § 3 in fine k.p.a. Naruszenie art. 10 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

mapa zasadnicza powinna być aktualna, aby odzwierciedlać stan faktyczny i prawny nieruchomości nie sposób doszukiwać się zachowań mających znamiona naruszenia zasady ochrony interesów w toku w okolicznościach, w których organy gminy sporządzają i uchwalają plan miejscowy brak uregulowań z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego przewidujących instytucję przyrzeczenia publicznego, która gwarantowałoby niezmienność prawnoplanistycznego statusu nieruchomości dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie tej zasadzie uniemożliwiło skarżącej kasacyjnie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Sawuła

sędzia

Jan Szuma

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w szczególności dotyczących aktualności mapy zasadniczej i zapewnienia o uzbrojeniu terenu. Potwierdzenie, że brak tych dokumentów uniemożliwia wydanie decyzji. Interpretacja zasady czynnego udziału strony i wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualnych dokumentów formalnych. Nie stanowi przełomu w wykładni przepisów, lecz potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego zajmujących się planowaniem przestrzennym i warunkami zabudowy. Wyjaśnia kluczowe wymogi formalne wniosku i konsekwencje ich niespełnienia.

Brak aktualnej mapy może zrujnować Twoje plany budowlane – NSA wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2164/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Robert Sawuła
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1165/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 52 ust. 3, art. 62 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 65 ust. 2,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1165/20 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2020 r., nr SKO.GP.4000.168.2020 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1165/20, oddalił skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 6 kwietnia 2020 r., nr SKO.GP.4000.168.2020 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją Prezydenta Miasta Poznania z 30 stycznia 2020 r., nr 21/2020, odmówiono ustalenia na rzecz M.W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Q., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 1 budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej, przewidzianej do realizacji na zachodniej części działki nr [...], ark. [...], obręb M., położonej przy ul. H. w P. oraz umorzono postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej, przewidzianej do realizacji na wschodniej części działki nr [...], ark. [...], obręb M., położonej przy ul. H. w P., objętej ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M. – R. – U." klin zieleni w rejonie H. w P.
8 listopada 2019 r. wezwano inwestora do dostarczenia aktualnej mapy zasadniczej z czerwoną pieczęcią urzędową przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego wraz z oznaczeniem terenu inwestycji, obejmującą teren w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działek objętych wnioskiem, nie mniej jednak niż 50 m, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588, dalej: "rozporządzenie MI"). W aktach sprawy znajduje się mapa datowana na rok 2017, która zawiera nieaktualne dane. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji wnioskodawca nie dostarczył wymaganej mapy zasadniczej. W związku z powyższym, nie można było wykonać poprawnie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu objętego wnioskiem na aktualnej mapie zasadniczej. Tym samym nie można było stwierdzić czy spełniony jest warunek art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.").
Z uwagi na braki formalne podania odstąpiono od sporządzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie załączono również części graficznej decyzji, o której mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia MI, z uwagi na brak mapy zasadniczej, której nie dostarczył inwestor, mimo wspomnianego wyżej wezwania.
Ponadto wskazano, że uzbrojenie jest niewystarczające dla zamierzenia budowlanego (zgodnie z nieaktualną już opinią A. S.A. nr DW/IBM/345/10942/2017 z 22 lutego 2017 r.).
Organ wyjaśnił też, że w związku z objęciem zachodniej części działki nr [...] ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M. – R. – U.", postępowanie w odniesieniu do warunków zabudowy tej części działki stało się bezprzedmiotowe, zatem zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), należało je umorzyć.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M.W.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na częściowe objęcie działki inwestycyjnej ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, umorzenie w tym zakresie było prawidłowe. Również odmowa ustalenia warunków zabudowy w stosunku do pozostałej części działki jest – zdaniem Kolegium – prawidłowa. Kolegium podniosło, że zarówno mapa, w oparciu, o którą sporządza się analizę w celu ustalenia warunków zabudowy dla nowopowstałych obiektów, jak również stanowiska właściwych podmiotów w kwestii zagwarantowania uzbrojenia koniecznego do realizacji wnioskowanej inwestycji powinny być aktualne.
Decyzja Kolegium została zaskarżona przez M.W., reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Prezydenta Miasta Poznania, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym i o kosztach zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów o terminach załatwiania spraw, a w szczególności art. 35 § 3 in fine k.p.a.;
2. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu zakodowanej w art. 10 k.p.a.;
3. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP");
4. zasady dochodzenia prawdy materialnej zakodowanej w art. 7 k.p.a.;
5. art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. przez błędną jego interpretację;
6. art. 52 ust. 3 u.p.z.p. przez jego zignorowanie.
Zdaniem skarżącej przepis art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie stanowi nic na temat tego, że mapa dołączona do wniosku o ustalenie warunkach zabudowy ma być aktualna. Powołany przepis formułuje jedynie wymóg, by mapa dołączona do wniosku o ustalenie warunków zabudowy została "przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego". Ponadto skarżąca wskazywała organowi I instancji, że gdy składała 27 marca 2017 r. wniosek o ustalenie warunków zabudowy, dołączona do jej wniosku mapa była aktualna. Jeśli więc w ocenie Prezydenta Miasta Poznania mapa zasadnicza dołączona przez skarżącą do jej wniosku o ustalenie warunków zabudowy straciła na aktualności z przyczyn, za które skarżącej winy przypisać nie można, to w takiej sytuacji organ lokalizacyjny powinien był spowodować by w aktach sprawy znalazła się mapa aktualna.
W ocenie skarżącej w świetle art. 52 u.p.z.p. brak jest również podstaw prawnych dla żądania od wnioskodawcy stanowisk tzw. gestorów mediów.
W odniesieniu do umorzenia postępowania podniesiono, że SKO w Poznaniu nie ustosunkowało się do głównego zarzutu odwołania, polegającego na naruszeniu art. 2 Konstytucji RP, a ściślej do wywodzonych z tego przepisu zasad składowych zasady demokratycznego państwa prawnego: zasady ochrony interesów w toku, zasady niepodważania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz stanowionego przez nie prawa oraz zasady niestosowania nowo ustanowionego prawa do zdarzeń, które zaczęły się zanim to nowe prawo zostało ustanowione i dalej pozostają w toku.
Skarżąca podniosła też, że organ nie zapewnił jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nie umożliwił jej także wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zgromadzonych w sprawie materiałów i dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd wziął pod uwagę, że organ I instancji wezwał M.W. m.in. do złożenia wyjaśnień, jaki teren jest objęty wnioskiem. W przypadku korekty tego wniosku przez wykreślenie obszarów objętych planem miejscowym niezbędna będzie korekta koncepcji wniosku oraz ewentualnie przedmiotu wniosku, przedłożenie aktualnej mapy zasadniczej, przedłożenie w terminie 30 dni aktualnych opinii właściwych miejscowo gestorów sieci, co do możliwości obsługi planowanej inwestycji w zakresie infrastruktury wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej oraz gazowej, bowiem znajdujące się w aktach sprawy dokumenty utraciły ważność.
Sąd zaznaczył też, że tylko wyznaczenie obszaru analizowanego na aktualnej mapie gwarantuje, że ocena przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. zostanie dokonana na podstawie rzeczywistego stanu zagospodarowania terenu wokół nieruchomości, na której zaplanowano inwestycję.
W ocenie Sądu, organy słusznie odmówiły wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albowiem nie można było wykonać poprawnie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu objętego wnioskiem na aktualnej mapie zasadniczej. Tym samym nie można było stwierdzić czy spełniony jest warunek art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 52 ust. 3 u.p.z.p. Sąd wskazał, że art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od stwierdzenia, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p., warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Zatem w aktach sprawy winno znajdować się aktualne zapewnienie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. W związku z tym prawidłowo wezwano inwestora do uzupełnienia akt sprawy o aktualne zapewnienia dostawców mediów dotyczące zaopatrzenia w wodę oraz energię elektryczną, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego.
Zdaniem Sądu prawidłowe było umorzenie postępowania w stosunku do zachodniej części działki nr [...], która została objęta jest ustaleniami planu miejscowego.
Sąd uznał również, że organy administracji obu instancji, wydając w niniejszej sprawie decyzje, prawidłowo przeprowadziły postępowanie z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., zaś w rozstrzygnięciach przytoczyły podstawy prawne i uzasadnienie prawne, zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a także art. 11 k.p.a.
Co do potencjalnego naruszenia przepisu z art. 10 k.p.a., Sąd podniósł, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Sąd uznał, że skarżąca nie wskazała, by naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem II instancji uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz jaki wpływ miało to uchybienie na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten jest źródłem konstytucyjnych zasad:
a. ochrony interesów w toku,
b. niepodważania przez władze publiczne zaufania obywateli do władz publicznych oraz stanowionego przez nie prawa,
c. niestosowania nowo ustanowionego prawa do zdarzeń, które zaistniały zanim nowe prawo zostało ustanowione,
d. pacta sunt servanda polegające na nieprawidłowym ich zastosowaniu przez bezzasadną odmowę ich zastosowania;
2. art. 35 § 3 in fine k.p.a.;
3. art. 10 k.p.a. – polegające na nieprawidłowym jego zastosowaniu przez bezzasadną odmowę zastosowania go w niniejszej sprawie;
4. art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz
5. art. 52 ust. 3 u.p.z.p. – polegającym na błędnej jego interpretacji i w konsekwencji błędnej odmowie jego zastosowania w przedmiotowej sprawie, co w efekcie doprowadziło do zignorowania przez organy lokalizacyjne obu instancji oraz przez Sąd I instancji normy zakodowanej w powołanym wyżej przepisie.
Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższymi naruszeniami prawa tak procesowego, jak i materialnego skarżony kasacyjnie wyrok zaskarżono w całości oraz wniesiono o:
1. jego uchylenie w całości;
2. uchylenie utrzymanej tym wyrokiem w mocy decyzji nr SKO.GP.4000.168.2020 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 21 kwietnia 2021 r. oraz
3. uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Poznania o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie;
4. rozpatrzenie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie;
5. orzeczenie o kosztach postępowania, w tym i o kosztach zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zakwestionowano zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP zasad: ochrony interesów w toku, niepodważania przez władze publiczne zaufania obywateli do władz publicznych oraz stanowionego przez nie prawa, lex retro non agit oraz pacta sunt servanda.
Porządek prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak też w dacie wydania utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, przewidywał że ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków jego ewentualnej zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jedynie w przypadku braku planu, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (z wyłączeniem lokalizacji inwestycji celu publicznego) ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli planowane zamierzenie spełnia wymogi określone w przepisach u.p.z.p. oraz w przepisach odrębnych. Zatem w przypadku objęcia danego terenu ustaleniami planu miejscowego, nie jest możliwe określenie sposobów zagospodarowania tego terenu, w tym jego zabudowy, w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie hamuje procesu sporządzania i uchwalania planu miejscowego. Przeciwnie, podjęcie przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego daje podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy (art. 62 ust. 1 u.p.z.p.).
Nie sposób doszukiwać się zachowań mających znamiona naruszenia zasady ochrony interesów w toku w okolicznościach, w których organy gminy sporządzają i uchwalają plan miejscowy będący, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. kluczowym instrumentem kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, zmierzającej do urzeczywistniania idei ładu przestrzennego, który został ulokowany na pierwszym miejscu zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej, a których zaspokajanie, w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, powierzono organom gminy w ramach zadań własnych. Wypada też podkreślić, podzielając stanowisko NSA wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 maja 2022 r. (II OSK 1898/19, LEX nr 3365708), że tak w ówczesnym, jak i w obecnym stanie prawnym, brak jest uregulowań z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego przewidujących instytucję przyrzeczenia publicznego, która gwarantowałoby niezmienność prawnoplanistycznego statusu nieruchomości.
Natomiast zasada ochrony praw nabytych w ramach szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego, została wyrażona w art. 65 ust. 2 u.p.z.p., z którego wynika, że posiadanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w przypadku, gdy dla terenu objętego ustaleniami tej decyzji uchwalono plan miejscowy, nawet jeżeli ustalenia tego planu są odmienne od ustaleń w niej zawartych. Ochrona ta nie dotyczy zaś przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, w odniesieniu do których nie doszło do wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym bardziej decyzji o warunkach zabudowy.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 35 § 3 in fine k.p.a. Strona nie wykazała bowiem ani w skardze ani w skardze kasacyjnej, że zarzucane organowi odwoławczemu niezałatwienie sprawy w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania (uznane w skardze kasacyjnej jako naruszenie prawa materialnego) miało wpływ na wynik sprawy.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 10 k.p.a.
Z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie tej zasadzie uniemożliwiło skarżącej kasacyjnie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie powinna zatem wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (por. wyroki NSA z: 18.05.2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157; 24.05.2007 r., II GSK 4/07, LEX nr 351055; 23.11.2007 r., I OSK 1614/06, LEX nr 418155; 20.04.2023 r., II OSK 842/20, LEX nr 3608911, 18.05.2023 r., III OSK 6/22, LEX nr 3591191; 6.06.2023 r., II GSK 1536/21, LEX nr 3589012; 20.06.2023 r., II OSK 2157/20, LEX nr 3604958).
W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie nie wykazała, by wskazane przez nią uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiła argumentacji mającej wykazać, że Sąd I instancji powinien był uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie przepisu wskazanego w tym zarzucie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie nie doszło również do naruszenia art. 52 ust. 2 pkt 1 oraz art. 52 ust. 3 u.p.z.p. Z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., który w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ma odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy, wynika wprost, że wniosek inwestora powinien zawierać mapę zasadniczą lub, w przypadku jej braku, mapę ewidencyjną, pochodzące z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującą teren, którego wniosek dotyczy, wraz z obszarem, na który inwestycja będzie oddziaływać. Wypada zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w zaskarżonym wyroku, że mapa, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., powinna być aktualna, aby odzwierciedlać stan faktyczny i prawny nieruchomości zlokalizowanych na obszarze, na który będzie oddziaływała planowana zabudowa. Wymóg ten wynika przede wszystkim z zasady prawdy obiektywnej ujętej w art. 7 k.p.a. To zaś, że mapa ta jest elementem wniosku o ustalenie warunków zabudowy, o czym świadczy brzmienie art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., sprawia że tezę postawioną w skardze, w myśl której, organ lokalizacyjny powinien spowodować by w miejsce mapy dostarczonej przez skarżącą w aktach sprawy znalazła się mapa aktualna, należało uznać za błędną.
Skoro zaś art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., mający zastosowanie przy ustalaniu warunków zabudowy, przewiduje że wniosek inwestora powinien zawierać mapę, to nie można uznać, iż wezwanie do uzupełnienia tegoż wniosku o aktualną mapę, stanowi zobowiązanie wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków w rozumieniu art. 53 ust. 3 u.p.z.p.
Nie jest też trafne odwoływanie się przez skarżącą kasacyjnie do art. 53 ust. 3 u.p.z.p. na okoliczność mającą dowodzić, braku podstaw do nakładania na inwestora obowiązku dołączenia do wniosku o ustalenie warunków zabudowy stanowiska tzw. gestorów mediów (s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Zresztą sama skarżąca kasacyjnie wskazuje, że organ powinien wezwać wnioskodawcę "do przedłożona umowy zawartej z właściwą jednostką zapewniającej wykonanie brakującego elementu infrastruktury" (tamże), zaś składając wniosek o ustalenie warunków zabudowy, dołączyła niezbędne opinie gestorów sieci, które jednak z uwagi na upływ czasu utraciły ważność.
Wprawdzie to organ, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. jest obowiązany do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, to jednak strona, na której żądanie zostało wszczęte postępowanie powinna współdziałać z organem w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych, szczególnie w sytuacji, gdy ustalenie wypełnienia ustawowego warunku, jakim w tym przypadku jest stwierdzenie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, może być zastąpione na podstawie w art. 61 ust. 5 u.p.z.p., zagwarantowaniem wykonania uzbrojenia terenu w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
Nieskutecznym okazał się też zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a., aczkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ustosunkowano się expressis verbis do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, to jednak odniesienie się do sytuacji, w której teren mający być przedmiotem ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy został objęty planem miejscowym oraz do związanych z tym faktem konsekwencji, zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyrok (s. 13), co przeczy twierdzeniu skarżącej kasacyjnie o całkowitym zignorowaniu wartości zakodowanych w art. 2 Konstytucji RP. Stąd też dostrzeżone przez skarżącą kasacyjnie niedostatki, związane z brakiem bardziej szczegółowego przedstawienia motywów uznania za nietrafny zarzutu naruszenia zasad wynikających z przywołanego przepisu, należało uznać za naruszenie niemające istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oddalono na podstawie art. 209 p.p.s.a., wobec niewykazania przez wnioskującego wysokości poniesionych kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI