II OSK 2162/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-16
NSAbudowlaneŚredniansa
roboty budowlanenadzór budowlanydecyzja nakazującawstrzymanie wykonaniawniosek o zmianę postanowieniaPrawo budowlaneP.p.s.a.skutki finansowenieodwracalne skutki

NSA oddalił wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej roboty budowlane, uznając brak zmiany okoliczności i nieudowodnienie znaczących skutków finansowych.

NSA rozpoznał wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, w tym demontaż balkonu i zamurowanie okien. Strona skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki i wysokie koszty. Sąd uznał jednak, że nie nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę wcześniejszego postanowienia, a podnoszone argumenty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji nie mogły być rozpatrywane na tym etapie. Dodatkowo, strona nie wykazała znaczących skutków finansowych ani nieodwracalności ewentualnych szkód.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek A. K. o zmianę postanowienia z dnia 11 października 2022 r., którym odmówiono wstrzymania wykonania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. Decyzja ta, utrzymana w mocy przez WSA w Kielcach, nakazywała m.in. demontaż istniejącego balkonu i zamurowanie otworów okiennych w budynku mieszkalnym. Strona skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków, wysokich kosztów (ok. 16000 zł za okna, 5000 zł za balkon) oraz utraty funkcji mieszkalnej pomieszczeń. Sąd, powołując się na art. 61 § 4 P.p.s.a., stwierdził, że wniosek o zmianę postanowienia może być uwzględniony jedynie w przypadku zmiany okoliczności. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał takiej zmiany. Argumentacja dotycząca merytorycznej zasadności decyzji (np. brak opinii biegłego, wpływ na konstrukcję budynku) nie mogła być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania. Sąd podkreślił, że strona nie wykazała również, aby skutki finansowe wykonania decyzji były "znaczne" i nieodwracalne, nie przedstawiając dowodów swojej sytuacji majątkowej. W związku z brakiem przesłanek, NSA oddalił wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie podlega uwzględnieniu, ponieważ skarżący nie wykazał zmiany okoliczności uzasadniającej zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zmiana postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest możliwa tylko w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Skarżący nie wykazał takiej zmiany, a podnoszone argumenty dotyczyły merytorycznej zasadności decyzji, co nie jest przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 51 § ust. 3

Ustawa – Prawo budowlane

Dotyczy wydania decyzji w oparciu o wykonanie nałożonego obowiązku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Likwidacja balkonu uniemożliwi jego ponowne odtworzenie. Brak opinii biegłego co do wpływu usunięcia balkonu na konstrukcję budynku. Demontaż okien i montaż nowych będzie kosztował ok. 16000 zł. Zamurowanie otworów okiennych spowoduje, że pomieszczenia przestaną mieć funkcję mieszkalną. Samo obcięcie balkonu skarżący wycenił na kwotę 5000 złotych.

Godne uwagi sformułowania

nie ma w sprawie opinii biegłego kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, ponieważ doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu" To od inwestora zależy wybór technicznego sposobu wykonania takiego nakazu, tak aby nie doprowadzić do uszkodzenia konstrukcji budynku budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w sytuacji braku zmiany okoliczności oraz niewykazania znaczących i nieodwracalnych skutków finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania, a nie samego wstrzymania wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy administracyjne podchodzą do wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji, podkreślając znaczenie zmiany okoliczności i dowodzenia potencjalnych szkód. Jest to typowa, ale ważna kwestia proceduralna dla prawników.

Kiedy sąd zmieni decyzję o wstrzymaniu wykonania? Kluczowe zasady NSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2162/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 2090/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-15
II SA/Ke 114/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-05-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia Sądu
Sentencja
Dnia 16 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. K. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2162/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. i E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 114/22 w sprawie ze skargi A. K. i E. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 14 stycznia 2022 r., znak: WINB-WOA.7721.5.11.2021 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 114/22, oddalił skargę A. K. i E. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 14 stycznia 2022 r., znak: WINB-WOA.7721.5.11.2021, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich z dnia 23 listopada 2021 r., znak: PINB.5141.7.21, nakazującą inwestorowi A. K. wykonanie w terminie do 30 maja 2022 r. robót niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i [...] w miejscowości N. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, tj.:
- demontaż istniejącego okna o wymiarach 1,42 x 1,12 m w ścianie południowej budynku i zamurowanie tego otworu materiałem ściennym o odpowiedniej odporności ogniowej;
- demontaż istniejących drzwi balkonowych o wymiarach 0,85 x 2,12 m w ścianie południowej budynku i zamurowanie tego otworu materiałem ściennym o odpowiedniej odporności ogniowej;
- demontaż istniejącego okna o wymiarach 0,83 x 0,52 m w ścianie południowej budynku i zamurowanie tego otworu materiałem ściennym o odpowiedniej odporności ogniowej;
- rozbiórkę płyty balkonowej o wymiarach 0,88 x 4,10 m w ścianie południowej budynku od strony działki [...], a po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora sprawdzone zostanie wykonanie nałożonego obowiązku i wydana zostanie decyzja w oparciu o art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. K. i E. K., zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazano, że wykonanie tej decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków.
Postanowieniem z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2162/22, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z tej przyczyny, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony.
W piśmie procesowym z dnia 27 września 2023 r. A. K. ponownie zawnioskował o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że likwidacja balkonu uniemożliwi jego ponowne odtworzenie oraz nie ma w sprawie opinii biegłego, że usunięcie balkonu nie spowoduje naruszenia konstrukcji budynku. Ponadto wskazano, że demontaż starych okien i montaż nowych okien będzie wynosił około 16000 złotych, a zamurowanie otworów okiennych spowoduje, że pomieszczenia przestaną mieć funkcję mieszkalną.
W odpowiedzi na ww. wniosek (pismo z 5 listopada 2023 r.) uczestnik postępowania – E. W. wniosła o nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie podlega uwzględnieniu.
W związku z tym, że aktualnie przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony po wydanym przez ten Sąd postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie znajduje zastosowanie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie (na obecny etapie postępowania sądowoadministracyjnego chodzi tu o przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.). Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący A. K. nie wykazał, by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności, w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a., doszło. Skarżący nie uprawdopodobnił, że w stosunku do niego zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przywołana obecnie w uzasadnieniu ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co prawda, skupia się na skutkach związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, ale jednocześnie opiera się na kwestionowaniu legalności zaskarżonej decyzji, skoro skarżący zakłada, że w związku z uwzględnieniem skargi kasacyjnej niemożliwym będzie odtworzenie płyty balkonowej, czy też wymagane będzie wstawienie nowych okien. Jednak kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, ponieważ doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu". Ponadto w odniesieniu do kwestii rozbiórki płyty balkonowej to brak jest podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju nakaz sam w sobie w okolicznościach niniejszej sprawy miałby naruszyć konstrukcję budynku. To od inwestora zależy wybór technicznego sposobu wykonania takiego nakazu, tak aby nie doprowadzić do uszkodzenia konstrukcji budynku. Poza tym jeżeli skarżący stoi na stanowisku, że organy nakładając ten nakaz nie uzyskały stosownej opinii biegłego, to także są to kwestie merytoryczne, które nie mogą być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania, o czym wyżej już była mowa. Podobnie należy ocenić argumentację wniosku wskazującą, że zamurowanie otworów okiennych (w ścianie południowej budynku) spowoduje utratę przez budynek funkcji mieszkalnej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że sam nakaz w ww. zakresie spowoduje taki skutek, tym bardziej, że budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju. Skarżący zaś nie wykazał aby wszystkie pokoje w budynku nie spełniały norm nasłonecznienia. Co do zaś skutków finansowych, to skarżący wskazał na kwotę 16000 złotych, jednak na tą kwotę miałyby się składać nie tyle koszty wykonania nakazu zamurowania otworów okiennych i likwidacji płyty balkonowej, lecz – także ewentualne koszty zakupu i montażu nowych okien. Samo zaś obcięcie balkonu skarżący wycenił na kwotę 5000 złotych. Jednak jeśli chodzi o skutki finansowe wykonania decyzji, to należy wskazać, że dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). To zaś oznacza, że strona wnioskująca powinna wykazać swoją sytuację majątkową, w tym swoje możliwości finansowe. W tej zaś sprawie skarżący nie przedstawił chociażby rocznego zeznania podatkowego, które by jednoznacznie wskazywało na uzyskiwany przez niego dochód lub – jak kształtuje się dochód w jego gospodarstwie domowym. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze.
Tym samym nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 61 § 4 p.p.s.a. i zmiany dotychczasowego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI