II OSK 2157/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnewspólnota mieszkaniowaobowiązki przeciwpożarowezarzuty egzekucyjnebłąd co do zobowiązanegosąd administracyjnyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącą błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków przeciwpożarowych.

Wspólnota Mieszkaniowa S. w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w szczególności błąd co do osoby zobowiązanego. Skarżąca argumentowała, że obowiązki przeciwpożarowe nie powinny obciążać wspólnoty jako całości, lecz osób indywidualnie sprawujących władztwo nad nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut za niezasadny, podkreślając, że błąd co do zobowiązanego dotyczy sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie wskazał osobę zobowiązaną, a nie kwestii faktycznego władztwa nad nieruchomością. Sąd wskazał, że kwestie te powinny być rozstrzygane na etapie postępowania administracyjnego, a nie egzekucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie prawa procesowego, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wspólnota twierdziła, że wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, argumentując, że obowiązki związane z bezpieczeństwem pożarowym powinny obciążać osoby fizyczne sprawujące władztwo nad nieruchomością, a nie wspólnotę jako całość, która nie jest w stanie wykonywać czynności fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzut za całkowicie niezasadny. Sąd wyjaśnił, że błąd co do zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie wskazał osobę zobowiązaną lub doręczył tytuł wykonawczy niewłaściwej osobie. W niniejszej sprawie podmiot, wobec którego wszczęto egzekucję (Wspólnota Mieszkaniowa S. w W.), był tożsamy z podmiotem wskazanym w decyzji administracyjnej nakładającej obowiązki. Sąd podkreślił również, że tryb zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych i prawnych zawartych w ostatecznej decyzji administracyjnej. Kwestie dotyczące tego, kto faktycznie odpowiada za wykonanie obowiązków, powinny być podnoszone na etapie postępowania administracyjnego, a nie egzekucyjnego. W związku z tym, Sąd Wojewódzki prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może być skutecznie podniesiony w takiej sytuacji. Błąd ten dotyczy sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie wskazał osobę zobowiązaną lub doręczył tytuł wykonawczy niewłaściwej osobie. Kwestie faktycznego władztwa nad nieruchomością i odpowiedzialności za wykonanie obowiązków powinny być rozstrzygane na etapie postępowania administracyjnego, a nie egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że błąd co do zobowiązanego dotyczy sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie zidentyfikował dłużnika. W analizowanej sprawie podmiot egzekwowany był tożsamy z podmiotem decyzji administracyjnej. Kwestie faktycznego władztwa nad nieruchomością i odpowiedzialności za wykonanie obowiązków powinny być podnoszone w postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd Wojewódzki prawidłowo oddalił skargę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący zarzutu błędu co do zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący zarzutu błędu co do zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 34 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez uznanie przez Sąd, iż nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, podczas gdy analizując stan faktyczny sprawy istnieje wątpliwość co do zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa procesowego w postaci art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., w związku z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez uznanie przez Sąd, iż wystąpił nie błąd co do osoby zobowiązanego, podczas gdy analizując stan faktyczny sprawy nie sposób przyjąć ww. argumentu za zasadny, gdyż co najmniej istnieje wątpliwość co do zobowiązanego, a naruszenie wyżej wymienionych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż winno prowadzić uwzględnienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

nie można było stwierdzić, aby mógł mieć ten przepis zastosowanie do okoliczności niniejszej sprawy. Błędnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że kwestia faktycznego władztwa nad częściami wspólnymi nieruchomości bądź wyodrębnionymi lokalami, mogła mieć znaczenie na etapie ustalania osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym. tryb uregulowany w art. 33 i 34 u.p.e.a. nie służy zwalczaniu okoliczności przyjętych w decyzji ostatecznej nakładającej egzekwowane obowiązki.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia błędu co do zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym oraz granice stosowania zarzutów egzekucyjnych w kontekście ostatecznych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym w administracji i odpowiedzialnością wspólnot mieszkaniowych za obowiązki nałożone decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie dla zarządców nieruchomości i wspólnot mieszkaniowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, precyzyjna analiza przepisów jest cenna dla prawników.

Kiedy wspólnota mieszkaniowa nie jest 'tym właściwym' zobowiązanym? NSA wyjaśnia granice zarzutów w egzekucji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2157/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Anna Szymańska
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2242/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-27
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2242/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 sierpnia 2021 r. znak ... w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2242/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 sierpnia 2021 r. znak WZ.5593.9.1.2021 w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione.
Wspólnota Mieszkaniowa S. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości i w oparciu o podstawę prawną określoną w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego w postaci art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z dnia z dnia 13 stycznia 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 479 - dalej u.p.e.a.), w związku z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez uznanie przez Sąd, iż wystąpił nie błąd co do osoby zobowiązanego, podczas gdy analizując stan faktyczny sprawy nie sposób przyjąć ww. argumentu za zasadny, gdyż co najmniej istnieje wątpliwość co do zobowiązanego, a naruszenie wyżej wymienionych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż winno prowadzić uwzględnienia skargi.
Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Całkowicie niezasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Zdaniem strony skarżącej prawidłowe było uznanie w sprawie, że odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest Wspólnota Mieszkaniowa S. w W. Jednocześnie wskazano, że utrzymywanie konkretnych urządzeń w stanie pełnej sprawności jest powinnością osób indywidualnie określonych, sprawujących władztwo nad miejscem i mieniem, w którym one się znajdują (części wspólne nieruchomości bądź odrębna własność) i nie pozostaje zasadne nakładanie obowiązków w tym zakresie na Wspólnotę Mieszkaniową jako całość, która nie będąc osobą fizyczną nie ma możności wyrażania wolnej woli i wykonania czynności o charakterze fizycznym (faktycznym).
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślić należy, że nie dotyczy on sytuacji unormowanej w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.
Stosownie do wymienionego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. błąd co do zobowiązanego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej trafnie przytoczono stanowisko, zgodnie z którym zasadniczo błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek (zob. D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex 2015, komentarz do art. 33).
Kierując się przytoczonym powyżej, prawidłowym rozumieniem art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., nie można było stwierdzić, aby mógł mieć ten przepis zastosowanie do okoliczności niniejszej sprawy.
Błędnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że kwestia faktycznego władztwa nad częściami wspólnymi nieruchomości bądź wyodrębnionymi lokalami, mogła mieć znaczenie na etapie ustalania osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym w związku ze stwierdzeniem niewykonania części obowiązków określonych decyzją Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 3 września 2014 r.
W powołanej decyzji ostatecznej nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową S. w W. nakaz wykonania oznaczonych w punktach 1-6 obowiązków. Wobec ustalenia niewykonania określonych w tej decyzji obowiązków skierowano do Wspólnoty Mieszkaniowej S. upomnienie, a następnie wobec niej wystawiono tytuł wykonawczy. Nie ma żadnych wątpliwości, że podmiot wobec którego podjęto czynności egzekucyjne jest tożsamy z podmiotem określonym w decyzji administracyjnej, na podstawie której wszczęto egzekucję.
W takim stanie sprawy nie mógł być skutecznie postawiony zarzut z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., co zostało wykazane w uzasadnieniu postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 6 sierpnia 2021 r.
Ponadto słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż tryb uregulowany w art. 33 i 34 u.p.e.a. nie służy zwalczaniu okoliczności przyjętych w decyzji ostatecznej nakładającej egzekwowane obowiązki. Decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności, jako ostateczna, podlega wykonaniu i nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Jeżeli więc zdaniem skarżącej, za wykonanie obowiązków poza częściami wspólnymi nieruchomości odpowiadają inne podmioty, a nie Wspólnota Mieszkaniowa, to kwestia ta winna być podniesiona w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji, a nie na etapie egzekucji. W konsekwencji prawidłowo Sąd Wojewódzki podjął rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI