II OSK 2154/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-11
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęlinia elektroenergetycznawstrzymanie wykonaniapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAnieruchomość

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia GINB uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, uznając brak przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Skarżący obawiali się znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków związanych z budową linii elektroenergetycznej. Sąd uznał jednak, że zaskarżone postanowienie ma jedynie skutki procesowe i nie rodzi bezpośredniego niebezpieczeństwa, a potencjalne szkody mogą powstać dopiero po wydaniu merytorycznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W związku z tym wniosek o wstrzymanie wykonania został oddalony.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek A. B. i E. B. o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2021 r. Postanowienie to uchyliło wcześniejsze postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, które dotyczyło pozwolenia na budowę dwutorowej linii elektroenergetycznej. Skarżący argumentowali, że realizacja inwestycji na ich nieruchomości spowoduje znaczną szkodę (usunięcie sadu) i trudne do odwrócenia skutki. Sąd, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), podkreślił, że wstrzymanie wykonania jest dopuszczalne jedynie w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA stwierdził, że zaskarżone postanowienie GINB ma charakter wyłącznie procesowy i nie rodzi bezpośrednich skutków materialnych ani nie powoduje szkody. Potencjalne negatywne konsekwencje mogą pojawić się dopiero po wydaniu merytorycznej decyzji przez organ odwoławczy w sprawie pozwolenia na budowę, która będzie mogła podlegać odrębnej kontroli sądowej. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a ich obawy dotyczą przyszłej decyzji, a nie obecnego postanowienia. W konsekwencji, wniosek o wstrzymanie wykonania został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie uchylające zawieszenie postępowania ma jedynie skutki procesowe i nie rodzi bezpośredniego niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie jego wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie uchylające zawieszenie postępowania odwoławczego nie jest aktem, którego wykonanie mogłoby spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Dopiero przyszła decyzja merytoryczna organu odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę może rodzić takie konsekwencje. Skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie GINB ma charakter wyłącznie procesowy i nie powoduje bezpośredniej znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Potencjalne szkody związane z budową linii elektroenergetycznej mogą powstać dopiero po wydaniu merytorycznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia.

Odrzucone argumenty

Budowa linii elektroenergetycznej na nieruchomości skarżących spowoduje znaczną szkodę (usunięcie sadu) i trudne do odwrócenia skutki.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wywołuje jedynie skutki procesowe same obawy skarżących [...] nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na etapie postępowania kasacyjnego, zwłaszcza gdy akt ma charakter procesowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wstrzymania domaga się wykonania postanowienia uchylającego zawieszenie postępowania, a nie decyzji merytorycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kiedy można wstrzymać budowę? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2154/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1946/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. B. i E. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. B. i E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1946/21 w sprawie ze skargi A. B. i E. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1946/21 oddalił skargę A. B. i E. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. B. i E. B.. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że nieuprawniona budowa dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej [...] kV relacji O. – O. O. – P. (...) na terenie należącej do nich nieruchomości stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i to także po stronie inwestora. Posadowienie bowiem słupów wysokiego napięcia o znacznych gabarytach na nieruchomości skarżących związane będzie z koniecznością usunięcia drzewostanu istniejącego sadu, którego odtworzenie do stanu sprzed realizacji inwestycji nie będzie możliwe. Ponadto usunięcie takich słupów z nieruchomości skarżących stanowić będzie również duży koszt finansowy dla inwestora.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77).
Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. A zatem cel instytucji wstrzymania wykonania sprowadza się do zapobieżenia skutkom wywołanym wykonaniem zaskarżonego aktu.
W rozpatrywanej sprawie skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r. uchylającego postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego z odwołań od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2021 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej [...]kV relacji O. – O., O. – P. o długości około [...] km wraz z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej [...] kV na odcinku od [...] do słupa nr [...] w W.. Postanowienie to w swej istocie oznacza, że podjęte zostaną przez organ odwoławczy dalsze czynności w postępowaniu administracyjnym, które dotąd nie mogło się toczyć, albowiem organ uznał, że istnieje konieczność rozpoznania zagadnienia wstępnego dotyczącego kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień czy też obowiązków. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących lub drugiej strony postępowania. Dopiero w wyniku toczącego się postępowania administracyjnego wydana zostanie odrębna decyzja organu odwoławczego rozstrzygająca kwestię prawidłowości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Rozstrzygnięcie to będzie mogło podlegać odrębnej kontroli sądowej, w ramach której, na ogólnych zasadach, skarżący będą posiadali nowe uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślić zatem należy, że postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r. wywołuje jedynie skutki procesowe. Natomiast ewentualne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może dopiero powstać po wydaniu decyzji organu odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Dodać również należy, że także uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. sprowadza się do wykonania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, która to decyzja nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
A zatem uznać należy, że skarżący nie przedstawili konkretnych danych, które przemawiałyby za tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub wyrządzi znaczną szkodę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że samo złożenie wniosku rozumianego jako zgłoszenie samego żądania bez przedstawiania jakichkolwiek twierdzeń na jego poparcie, w sytuacji gdy okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynikają w sposób oczywisty z akt sprawy, nie może odnieść zamierzonego skutku. Same obawy skarżących dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków sprowadzające się w zasadzie do obawy przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI