II OSK 2148/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę parkingu, potwierdzając, że spółdzielnia mieszkaniowa miała prawo samodzielnie dysponować nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę parkingu dla Spółdzielni Mieszkaniowej. A. O. zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a., twierdząc, że spółdzielnia nie miała prawa dysponować nieruchomością wspólną bez zgody współwłaścicieli. NSA oddalił skargę, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. (II OPS 2/15), zgodnie z którą spółdzielnia ma prawo dysponować nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę parkingu, chodnika i infrastruktury technicznej dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". A. O., będąca współwłaścicielką części nieruchomości wspólnej, kwestionowała prawo spółdzielni do samodzielnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane bez jej zgody, zarzucając rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kwestia pozbawienia udziału w postępowaniu administracyjnym może być dochodzona jedynie w trybie wznowienia postępowania, a nie jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do kluczowego zarzutu dotyczącego prawa spółdzielni do dysponowania nieruchomością wspólną, NSA powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt II OPS 2/15). Zgodnie z tą uchwałą, spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Sąd uznał, że projektowana inwestycja (parking, chodnik, kanalizacja, oświetlenie) służyła eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej, a zatem spółdzielnia nie musiała uzyskiwać zgody wszystkich współwłaścicieli. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. (II OPS 2/15), która precyzuje zakres uprawnień spółdzielni. Inwestycja (parking, chodnik, infrastruktura) służyła eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej, co oznacza, że spółdzielnia mogła samodzielnie złożyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity
Wymagania dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku spółdzielni mieszkaniowej zarządającej nieruchomością wspólną, oświadczenie to może być złożone samodzielnie w określonym zakresie.
u.s.m. art. 27 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
Reguluje zarząd nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową. Kluczowy przepis dla ustalenia zakresu uprawnień spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity
Definicja dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obejmująca m.in. zarząd nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową w zakresie eksploatacji i utrzymania.
u.p.b. art. 33 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity
u.p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity
Dotyczy stron postępowania o pozwolenie na budowę. W kontekście sprawy, kwestia czy współwłaściciel lokalu jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę inwestycji na nieruchomości wspólnej.
k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji (rażące naruszenie prawa). W kontekście sprawy, rozważano czy brak udziału strony w postępowaniu stanowi rażące naruszenie.
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Przesłanka wznowienia postępowania (strona nie brała udziału w postępowaniu). Sąd wskazał, że jest to właściwy tryb do dochodzenia tej kwestii.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył braku odniesienia się do kwestii udziału strony w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa wyrażoną w uzasadnieniu NSA. Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niezastosowania się do wcześniejszej oceny WSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Interpretacja oświadczeń woli. Podniesiono w skardze kasacyjnej, że umowa z dnia 26 marca 2008 r. powinna być badana zgodnie z zasadami współżycia społecznego i zwyczajami, a nie tylko dosłownym brzmieniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielnia mieszkaniowa ma prawo dysponować nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Projektowana inwestycja (parking, chodnik, infrastruktura) służyła eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozbieżna interpretacja przepisów prawa nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Spółdzielnia nie miała prawa dysponować nieruchomością wspólną na cele budowlane bez zgody wszystkich współwłaścicieli. Złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez spółdzielnię było arbitralne i naruszało prawa skarżącej. Naruszenie art. 7, 8, 77, 80, 107 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku WSA. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną [...] posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane [...] w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Fakt podjęcia tej uchwały po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji skarżonego wyroku pozostaje wiążący dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną. Postępowania nadzwyczajne [...] są względem siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamienne, czy też łącznie. Wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową.
Skład orzekający
Maria Czapska-Górnikiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak-Kubiak
sędzia
Teresa Zyglewska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, zwłaszcza w kontekście budowy infrastruktury towarzyszącej budynkom mieszkalnym."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale 7 sędziów NSA, co nadaje mu dużą wagę, ale jego zastosowanie może być ograniczone do specyficznych sytuacji związanych z zarządem nieruchomościami przez spółdzielnie i definicją 'eksploatacji i utrzymania'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach wielorodzinnych zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i rozstrzyga kluczową kwestię praw spółdzielni do inwestowania w infrastrukturę bez zgody wszystkich mieszkańców.
“Spółdzielnia zbuduje parking bez zgody mieszkańców? NSA wyjaśnia granice zarządu nieruchomością wspólną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2148/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2028/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-05-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 1222
art. 27 ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2028/14 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent Miasta Białegostoku zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. pozwolenia na budowę parkingu dla samochodów osobowych w ilości 47 miejsc postojowych i chodnika do obsługi budynków mieszkalnych wielorodzinnych, rozbudowę istniejącej kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wpustami, budowę kablowej linii oświetleniowej, przebudowę urządzeń teletechnicznych, na części działek o nr ew. [...] w B.– zgodnie z przedłożonym projektem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda Podlaski – po rozpatrzeniu wniosku A. O.– na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., jednakże rozstrzygnięcie to uchylił w całości Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r., umarzając jednocześnie postępowanie organu I instancji z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1567/13) uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że realizacja przedmiotowej inwestycji w sposób oczywisty wpływa na ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, której skarżąca w zakresie części wspólnych jest współwłaścicielką, a wobec tego posiada w sprawie przymiot strony.
Ponownie rozpoznając odwołanie A. O., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, odwołująca się posiada odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej nr ew. [...] oraz w części budynków i urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynoszącym [...] (§ 3 umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności). Zgodnie z ww. wyrokiem skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., a z przedłożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działkami o nr [...] na cele budowlane jednoznacznie wynika, kto je złożył, jakich nieruchomości dotyczy i z czego wynika przysługujący do nich tytuł prawny. Fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw uzasadniających wątpliwość co do złożonego oświadczenia. Nie doszło zatem do rażącego uchybienia przepisom art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym). Ponadto, inwestor dysponował ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia [...] lutego 2012 r. ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Badana decyzja nie narusza również warunków rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w tym § 19 ust. 1 pkt 2 ani innych przepisów Prawa budowlanego. Nie wystąpiła również żadna inna przesłanka z art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. O., wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zarzucając im naruszenie art. 7, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Analizując przesłankę "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), Sąd stwierdził, że nie zaistniała ona w niniejszej sprawie. Inwestor, składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, spełnił warunki i wymagania art. 32 ust. 4 pkt 1 i art. 35 Prawa budowlanego, przy czym ocena organu w tym zakresie jest szczegółowa, właściwa i zgodna z prawem. Inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działkami o nr [...] na cele budowlane, wskazując jednocześnie z czego prawo to wynika. Ponieważ nie było co do treści tego oświadczenia wątpliwości organ nie miał obowiązku jego weryfikacji. Skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego i współwłaścicielką nieruchomości wspólnej, będącej w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" sprawowanym na podstawie art. 27 ust 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Wobec tego, że treść powyższego artykułu budziła wątpliwości interpretacyjne naruszenie tej normy prawnej nie może być, w ocenie Sądu, uznane za rażące. W kwestii samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną, będącą współwłasnością Spółdzielni, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt II OPS 2/12), stwierdzając, iż wykonywany przez Spółdzielnię Mieszkaniową na podstawie art. 27 ust. 2 ww. ustawy zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. Również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 marca 2014r. podjętej w sprawie III CZP 122/13, przyjał, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną (art. 27 ust 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r.).
Wskazując na powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, a skarga nie jest zasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. O., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego i błędne przyjęcie przez WSA, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, że:
• arbitralnie wypełnienie przez Spółdzielnię oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez uprzedniego uzyskania zgody współwłaścicieli w tym skarżącej, a następnie wystąpienie z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, powołując się na sprawowany zarząd powierzony ogranicza prawa skarżącej jako współwłaścicielce/stronie (odrębna własność lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz części budynków i urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli lokali) do pełnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu;
• oświadczenie woli skarżącej z § 6 umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności z dnia 26 marca 2008 r. sporządzonej przed notariuszem [...], z którego Spółdzielnia wywodzi rzekome upoważnienie Spółdzielni do nieograniczonego prawa do dysponowania nieruchomością na cel budowlane, należy badać zgodnie z zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami w kontekście okoliczności towarzyszących złożonemu oświadczeniu woli.
Ponadto przy umowach najistotniejszym kryterium jest zamiar stron i cel umowy, a dopiero na końcu powinno być badane dosłowne brzmienie umowy – w tym wypadku ogólne sformułowanie umowne, które zostało skarżącej narzucone przez Spółdzielnię i nigdy nie było przedmiotem wspólnych uzgodnień (art. 65 K.c.);
2. art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w zw. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 77 § 1, art. 7, art. 8, art. 80, art.107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia przejawiające się w braku skonfrontowania oświadczenia inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym;
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia (faktycznego i prawnego), mogącego być przedmiotem kontroli kasacyjnej w szczególności brak merytorycznego odniesienia się do faktu, iż skarżąca na skutek braku jednolitości w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) bez własnej woli nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia [...] czerwca 2012 r., a tym samym w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Powyższe jednocześnie stanowi także zbieg przesłanek dwóch postępowań nadzwyczajnych - nieważnościowego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) i wznowieniowego (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), co również nie zostało w
ogóle przeanalizowanie przez WSA w kontekście przedmiotowej sprawy;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) tj. art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych polegające na błędnym niezastosowaniu się przez Sąd pierwszej instancji do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1567/13 i w konsekwencji błędne uznanie, że złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez uprzedniego uzyskania zgody współwłaścicieli, w tym skarżącej i tym samym nie branie udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nie ingeruje w uprawnienia właścicielskie skarżącej.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, tj. zasądzenie ze źródeł Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych, gdyż nie zostały one opłacone ani w całości ani w części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na ustaleniu, czy przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania zgody wszystkich podmiotów będących właścicielami wyodrębnionych lokali, czy też mieści się w granicach prawa wynikającego z zarządu przysługującego Spółdzielni. W tym zakresie skarżąca stwierdziła, że popiera pierwszy z ww. poglądów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w B., wnosząc o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, jako bezzasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (zarzut 3). Podkreślić przede wszystkim trzeba, że fakt pominięcia kogoś w postępowaniu administracyjnym mógł być dochodzony jedynie poprzez żądanie jego wznowienia. Postępowania nadzwyczajne, jak wielokrotnie podkreślano tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie są względem siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamienne, czy też łącznie. Naruszenie tej zasady może w okolicznościach konkretnej sprawy prowadzić nawet do zaistnienia w odniesieniu do takiego trybu postępowania przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzut pozbawienia udziału w postępowaniu administracyjnym może być, zatem rozpoznawany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt IV SA/Wa 988/97, LEX 45673; z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 343/01, LEX nr 55741; z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 120/08, LEX nr 485364; z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 184/10, LEX nr 992502 oraz B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 2014, str. 566- 567). Wbrew zatem twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie argumentacja, że bez własnej winy skarżąca nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę nie mogła być oceniana w ramach niniejszego postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzić trzeba, że wszystkie one nawiązują do jednej kwestii, a mianowicie czy złożone wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę oświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działek nr [...] rażąco naruszyło normę art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Jak konkludowała to skarżąca w uzasadnieniu kasacji, podstawowa na tle niniejszej sprawy pozostaje kwestia, czy wybudowanie przedmiotowego parkingu oraz chodnika i infrastruktury technicznej wymagało zgody wszystkich właścicieli wyodrębnionych lokali, czy też Spółdzielnia Mieszkaniowa w ramach przysługującego jej zarządu na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych mogła oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością objętą zamierzeniem budowlanym złożyć samodzielnie.
Analizując powyższą kwestię, słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych był przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego zawartych w uchwałach odpowiednio z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OPS 2/12 oraz z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt III CZP 122/13. Stanowisko to należy jednak uzupełnić wskazaniem, że po wydaniu skarżonego wyroku z uwagi na dalsze wątpliwości co do treści ww. przepisu Naczelny Sąd Administracyjny podjął kolejną uchwałę w składzie 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt II OPS (opubl. ONSAiWSA z 2016 r., z. 2, poz. 16). Fakt podjęcia tej uchwały po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji skarżonego wyroku pozostaje wiążący dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną. Zgodnie z nią: "Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej". Jak przyjęto w uzasadnieniu tej uchwały, spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną ma tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń objętych współwłasnością. "Roboty budowlane mogą więc obejmować nie tylko remont, ale także przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jeżeli dotyczą eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, zarówno co do części budynku, jak i urządzeń budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Za takim rozumieniem art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z przepisami Prawa budowlanego przemawia także to, że powierzenie zarządu nieruchomością wspólną spółdzielni mieszkaniowej jest ograniczeniem prawa własności pozostałych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, ale, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, jest to dopuszczalne z uwagi na konieczność ochrony wolności i praw innych osób. (....) Wyważenie tych interesów przemawia za tym, że działania spółdzielni wykonującej zarząd nieruchomością wspólną na gruncie Prawa budowlanego nie mogą wykraczać poza eksploatację i utrzymanie nieruchomości wspólnej, bez względu na to, czy działania te określi się jako czynności zwykłego zarządu, czy czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Istota sprawy tkwi zaś w tym, jakie czynności dotyczące robót budowlanych służą eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej".
Powyższe rozważania należało również odnieść do trybu postępowania, w którym prowadzone było kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie. Mianowicie, powołanie się na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowych, gdzie takie naruszenie jest oczywiste i nie wynika z błędnej czy niejednolitej interpretacji przepisów. Nie dotyczy to natomiast sytuacji, kiedy przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Wówczas wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową. Tym samym, skoro zakres uprawnień przysługujący Spółdzielni Mieszkaniowej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wywoływał spory w wykładni, to już z tego powodu stwierdzenie nieważności badanej decyzji było niemożliwe.
Niezależnie od powyższego, uwzględniając przede wszystkim przedmiot inwestycji objętej decyzją badaną ("budowa parkingów dla samochodów osobowych w ilości 47 miejsc postojowych, budowa chodnika, rozbudowa istniejącej kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wypustkami, budowa kablowej linii oświetleniowej, przebudowa urządzeń teletechnicznych przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych") oraz treść uchwały z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt II OPS 2/15 to stwierdzić trzeba, że projektowana inwestycja służyła eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej. Inwestor stwierdza to zresztą wprost w opisie do projektu zagospodarowania terenu, że "parkingi niezbędne są do obsługi budynków mieszkalnych wielorodzinnych" i w tym zakresie nie budzi ta kwestia żadnych wątpliwości. Oznacza to, że inwestor posiadał prawo do dysponowania objętą przedmiotowym zamierzeniem budowlanym nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, zaś udzielone pozwolenie na budowę nie narusza art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Odpowiadając tym samym na postawione w rozpoznawanej kasacji przez stronę skarżącą pytanie, stwierdzić należało, że w okolicznościach niniejszej sprawy, inwestor nie musiał uzyskiwać zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na terenie której zaplanowano realizację przedmiotowej inwestycji.
Z tych też przyczyn, jako niezasadne należało ocenić zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 3 pkt 11 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (zarzut 1) oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. art. 151 P.p.s.a. i art. 77 § 1, art. 7, art. 8, art. 80, art. 107 § 1 i § 3, a także art. 138 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzut 2). Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (zarzut 4), bowiem kwestia prawidłowości złożenia w niniejszej sprawie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie została przesądzona w uprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1567/13.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Odnośnie wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) wskazać należało, że jest ono przyznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI