II OSK 2145/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 125 000 zł na P. sp. z o.o. za nielegalne użytkowanie hali wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej. WSA uznał, że kara z art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego jest ściśle powiązana z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, a takie naruszenie nie występuje, gdy inwestor dopuścił się samowoli i toczy się postępowanie legalizacyjne. NSA przychylił się do tej argumentacji, stwierdzając, że przepisy dotyczące kar za nielegalne użytkowanie nie pozwalają na ich nałożenie w sytuacji, gdy inwestor nie może skutecznie dopełnić obowiązków związanych z zawiadomieniem o zakończeniu budowy lub uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie z powodu toczącego się postępowania legalizacyjnego. Sąd podkreślił, że orzecznictwo wypracowane na gruncie uchylonego art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego pozostaje aktualne, a sama konstrukcja przepisu wiążąca możliwość nałożenia kary z naruszeniem art. 54 i 55 nie uległa zmianie. W związku z tym, skarga kasacyjna inspektora została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że postępowanie legalizacyjne samowoli budowlanej wyłącza możliwość nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu w trakcie jego trwania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne. Nie wyłącza możliwości nałożenia kary po zakończeniu tego postępowania bez uzyskania legalizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, ma zastosowanie do obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, w stosunku do których wszczęto postępowanie legalizacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, w stosunku do których toczy się postępowanie legalizacyjne.
Uzasadnienie
Zastosowanie kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest ściśle powiązane z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego. W przypadku samowoli budowlanej inwestor nie może skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy ani ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie przed zakończeniem procedury legalizacyjnej. Dlatego też, w toku trwania postępowania legalizacyjnego, nie istnieje prawna możliwość przypisania inwestorowi naruszenia obowiązku wynikającego z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) może być podstawą skargi kasacyjnej, gdy w istocie skarżący kwestionuje niezastosowanie przepisu prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nawet jeśli zarzut sformułowany jest jako naruszenie przepisów postępowania, jego treść, odczytana w świetle uzasadnienia skargi kasacyjnej, może wymagać potraktowania go jako odnoszącego się do obrazy prawa materialnego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Uzasadnienie
Skarżący kasacyjnie organ nie kwestionował ustaleń faktycznych, ale polemizował z niezastosowaniem przepisu prawa materialnego. W związku z tym, mimo sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jego istota odnosiła się do błędnej wykładni lub niezastosowania przepisów prawa materialnego.
Przepisy (25)
Główne
P.b. art. 59i § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 57 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59f § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59g § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59i § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego nie może być nałożona w trakcie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej, ponieważ naruszenie art. 54 i 55 Prawa budowlanego jest niemożliwe do przypisania przed zakończeniem procedury legalizacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego jest możliwe nawet w przypadku toczącego się postępowania legalizacyjnego, gdyż inwestor dopuścił się nielegalnego użytkowania obiektu. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
zastosowanie art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego jest ściśle powiązane z naruszeniem wskazanych w art. 59i ust. 1 Prawa budowlanego przepisów. • w toku trwania postępowania legalizacyjnego nie istnieje prawna możliwość przypisania inwestorowi naruszenia obowiązku wynikającego z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż jest niemożliwe dopełnienie tego obowiązku przed legalizacją obiektu. • wypracowane na gruncie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego orzecznictwo, pozostaje aktualne także w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. • sama konstrukcja tego przepisu ściśle wiążąca możliwość nałożenia kary z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego nie uległa zmianie i została powtórzona w art. 59i ust. 1 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
członek
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie legalizacyjne samowoli budowlanej wyłącza możliwość nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu w trakcie jego trwania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne. Nie wyłącza możliwości nałożenia kary po zakończeniu tego postępowania bez uzyskania legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i kar z nią związanych, a interpretacja przepisów Prawa budowlanego przez NSA jest kluczowa dla praktyki organów nadzoru budowlanego i inwestorów.
“Samowola budowlana: Czy kara za nielegalne użytkowanie grozi w trakcie legalizacji?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.