II OSK 2137/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-27
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonia komórkowaochrona środowiskapola elektromagnetyczneochrona zabytkówplan zagospodarowania przestrzennegoNSAprawo budowlanepostępowanie administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu z przepisami ochrony środowiska i zabytków.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku w obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, wskazując na błędy w ocenie wpływu inwestycji na środowisko i naruszenie przepisów o ochronie zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę kasacyjną inwestora. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły parametry techniczne stacji bazowej pod kątem wpływu na środowisko oraz zgodność z przepisami o ochronie zabytków, a pozwolenie konserwatorskie zostało wydane prawidłowo.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję Wojewody Podlaskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd I instancji wskazał na błędy w ocenie wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności dotyczące skumulowanej mocy anten i poziomu hałasu, a także naruszenie przepisów o ochronie zabytków, ponieważ inwestycja miała być realizowana na terenie wpisanym do rejestru zabytków, a pozwolenie konserwatorskie zostało wydane na niewłaściwej podstawie prawnej. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał je za uzasadnione. Sąd podkreślił, że organy administracji prawidłowo oceniły parametry techniczne stacji bazowej pod kątem wpływu na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskazując, że należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny, a nie sumę mocy wszystkich anten. NSA stwierdził również, że pozwolenie konserwatorskie zostało wydane prawidłowo, a Wojewoda Podlaski nie naruszył przepisów prawa, opierając się na tej decyzji. Sąd uznał, że inwestycja nie narusza przepisów o ochronie zabytków ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a pozwolenie konserwatorskie wydane przez PWKZ było wystarczające. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji prawidłowo oceniły, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a pozwolenie konserwatorskie zostało wydane zgodnie z prawem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły parametry techniczne stacji bazowej pod kątem wpływu na środowisko, stosując właściwe przepisy rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd podkreślił, że należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny, a nie sumę mocy wszystkich anten. Ponadto, NSA stwierdził, że pozwolenie konserwatorskie zostało wydane prawidłowo, a inwestycja nie narusza przepisów o ochronie zabytków ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

r.p.m.z.o.ś. art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Dotyczy kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałującego na środowisko.

r.p.m.z.o.ś. art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Dotyczy kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

r.p.m.z.o.ś. art. 3 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Wskazuje na konieczność uwzględnienia sumowania parametrów dla przedsięwzięć tego samego rodzaju.

u.o.z.o.z. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Określa warunki uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.

u.o.z.o.z. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

pkt 10 - umieszczenie urządzeń technicznych na zabytku; pkt 11 - działania mogące prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku.

u.o.z.o.z. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wymóg uzyskania pozwolenia konserwatorskiego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

r.d.p.p.e.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

r.d.p.h.ś.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

m.p.z.p. art. 12 § 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Drohiczyn

Dotyczy ochrony układu urbanistycznego miasta jako zabytku.

m.p.z.p. art. 12 § 5

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Drohiczyn

Dotyczy zasad kształtowania współczesnych elementów zagospodarowania na terenie obszarów wpisanych do rejestru zabytków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły wpływ inwestycji na środowisko, stosując właściwe przepisy rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Pozwolenie konserwatorskie zostało wydane prawidłowo na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z. Inwestycja nie narusza przepisów o ochronie zabytków ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności w zakresie sumowania mocy anten. Sąd I instancji błędnie ocenił podstawę prawną wydania pozwolenia konserwatorskiego.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że organy administracji niedokładnie wyjaśniły stan faktyczny w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, zgodności projektu z MPZP, dopuszczalnego poziomu hałasu oraz zgodności z przepisami ochrony środowiska i zabytków.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Usprawiedliwiony charakter mają te zarzuty skargi kasacyjnej, które łączą się z przypisaniem Sądowi I instancji naruszenia prawa procesowego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22 odnośnie do przedstawionego do rozstrzygnięcia [...] zagadnienia prawnego, czy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko [...] przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych [...] jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, czy też sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych [...] na podstawie ww. przepisów jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania stacji bazowych telefonii komórkowej na środowisko, kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także stosowania przepisów o ochronie zabytków w kontekście inwestycji budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego interpretacja przepisów ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu wpływu stacji bazowych na środowisko i ochronę zabytków, a także pokazuje złożoność procedur administracyjnych i sądowych w takich przypadkach.

Stacja bazowa na zabytkowym terenie: NSA rozstrzyga spór o wpływ na środowisko i ochronę dziedzictwa.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2137/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bk 579/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-04-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 35 ust. 1 pkt 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 pkt. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2021 poz 710
art. 36 ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 579/21 w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 27 maja 2021 r. nr AB-II.7840.5.10.2020.MM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1.uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r., II SA/Bk 579/21, w wyniku rozpoznania skargi H. G., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Podlaskiego z 27 maja 2021 r., nr AB-II.7840.5.10.2020.MM oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Siemiatyckiego z 14 sierpnia 2020 r., nr 232/2020 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji wskazał, że w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z 16 czerwca 2020 r. Starosta Siemiatycki, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił ww. inwestorowi pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...].
W toku postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem złożonym przez H. G., właścicielkę sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr ew. [...], Wojewoda Podlaski decyzją z 27 maja 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając wszystkie ustalenia przyjęte przez Starostę Siemiatyckiego odnośnie do spełnienia przez inwestora wymagań, od których uzależnione jest uwzględnienie jego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, w szczególności sporządzenia kompletnego projektu budowlanego, którego rozwiązania są zgodne z postanowieniami uchwały Nr XXXI/222/13 Rady Miejskiej w Drohiczynie z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Drohiczyn (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r. poz. 4474), dalej: m.p.z.p., a także wymaganiami ochrony środowiska mającymi związek z oddziaływaniem akustycznym obiektu, jak też realizowaniem inwestycji w Obszarze Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Podlaski Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: PWKZ) decyzją z 19 lutego 2020 r., znak Z.5174.13..2019.JT udzielił zgody na ww. inwestycję położoną na terenie ujętym w rejestrze zabytków, wobec czego projektowane zamierzenie nie narusza przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710), dalej: u.o.z.o.z. Zdaniem organu, inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku biurowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] pozostaje zgodna z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448), dalej: r.d.p.p.e., a przy tym w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), dalej: r.p.m.z.o.ś., nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie zachodzi obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Skargę na ww. decyzję Wojewody Podlaskiego wniosła H. G., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 84 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie wynikające z niepowołania biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność potwierdzenia, czy w sprawie mamy do czynienia z prefabrykatami budowlanymi w odniesieniu do budynku, na którym ma stanąć stacja bazowa telefonii komórkowej, czy też nie; 2) art. 38 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.); dalej: u.p.z.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2019 r. w sprawie sporządzania audytów krajobrazowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 394) i ustaleń wynikających z m.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i całkowite pominięcie, skutkiem czego utrzymano w mocy decyzję organu I instancji; 3) art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.), dalej: p.o.ś., przez błędną wykładnię uznającą, że posadowienie stacji bazowej na sąsiedniej działce nie ograniczy miejsca dostępnego dla ludzi; 4) art. 10 § 1, art. 78 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. przez całkowite pominięcie skarżącej w sprawie przed PWKZ.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W piśmie procesowym z 27 września 2021 r. również uczestnik postępowania – [...] sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi.
Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nawiązał do ciążących na organie architektoniczno-budowlanym obowiązków mających na celu sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego i wskazał, że jednym z obowiązków w tym zakresie jest zbadanie zgodności zaproponowanych w projekcie budowlanym rozwiązań z wymaganiami ochrony środowiska. Weryfikacja wymagań ochrony środowiska obejmuje m.in. ustalenie, czy dla wnioskowanej inwestycji istnieje prawny obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jeżeli taką ocenę przeprowadzono, czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami wskazanymi w tej ocenie, mającej sformalizowaną postać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd I instancji wskazał, że w wydanych decyzjach organy powołały się na ustalenia zawarte w dokumencie sporządzonym na zlecenie spółki pt.: "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o rozporządzenie RM". Opracowanie to jakkolwiek odwołuje się do r.p.m.z.o.ś., to nie uwzględnia treści jego § 3 ust. 2 pkt 3. Organ odwoławczy w ślad za ww. dokumentem odwołał się do maksymalnej wartości EIRP wyznaczonej dla poszczególnych anten, nie biorąc pod uwagę, że w ramach projektowanego przedsięwzięcia przewiduje się montaż sześciu anten sektorowych, po dwie anteny na jednym azymucie (0°, 120° oraz 240°). O ile faktycznie maksymalne wartości EIRP dla pojedynczych anten mieszczą się w przedziałach przewidzianych w § 2 ust. 1 pkt 7 do r.p.m.z.o.ś., o tyle organ nie poczynił ustaleń, czy po uwzględnieniu łącznej, skumulowanej mocy dwóch anten umiejscowionych na tym samym azymucie miejsca dostępne dla ludności znajdują się w przewidzianych przepisami r.p.m.z.o.ś. odległościach od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania. W konsekwencji wniosek organu odwoławczego, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym projektowane zamierzenie budowlane nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest przedwczesny i wymaga doprecyzowania o wyżej powołane kwestie. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że jakkolwiek, odnosząc się do kwestii hałasu emitowanego przez stację bazową (tj. szafę aparaturową Ericsson), organ odwoławczy wyjaśnił, iż jego poziom (40 dB) nie będzie przekraczał norm ustalonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014, poz. 112), dalej: r.d.p.h.ś., to jednak nie uwzględnił hałasu generowanego dotychczas przez urządzenia chłodnicze istniejącego budynku, na dachu którego ma być zlokalizowana stacja bazowa. O ile rację ma organ odwoławczy, że kwestia jego ewentualnej ponadnormatywnej emisji należy do właściwości innych organów, o tyle w kontrolowanym postępowaniu należałoby zweryfikować, w jakim stopniu praca szafy aparaturowej wpłynie na podwyższenie dotychczasowego poziomu hałasu oraz, czy w kumulacji z nim, nie przekroczy dopuszczalnych poziomów. Odnosząc się do dokonanej przez organ weryfikacji spełnienia przez projekt wymagań ochrony środowiska, Sąd I instancji zwrócił równocześnie uwagę, że powołane przez organy obu instancji rozporządzenie Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. Nr 10/05 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu" (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2005 r. Nr 54, poz. 723); dalej: rozporządzenie Nr 10/05, zostało uchylone z dniem 20 maja 2020 r. na mocy § 6 pkt 3 uchwały Nr XVIII/215/2020 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu" (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2020 r. poz. 2245), dalej: uchwała Nr XVIII/215/2020, co oznacza, że już w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji akt ten pozbawiony był mocy obowiązującej. Natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłoszenia oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1193), dalej: r.z.o.p.l., zostało uchylone w toku postępowania odwoławczego, tj. z dniem 2 października 2020 r. na mocy art. 18 i art. 1 pkt 57 ppkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 239), a materia będąca jego przedmiotem uregulowana jest obecnie w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie przeszkód lotniczych, powierzchni ograniczających przeszkody oraz urządzeń o charakterze niebezpiecznym (Dz. U. z 2021 r. poz. 264), dalej: r.p.l. Rację ma zatem skarżąca, że organy bazowały w ww. zakresie na pozbawionych mocy prawnej aktach prawnych, co stanowi istotne naruszenie art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, organy niemal zupełnie pominęły okoliczność, że działka inwestycyjna leży na terenie części miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków (obszar układu urbanistycznego miasta XV-XIX w.), przez co podlega szeregowi uregulowań szczegółowych, zawartych w rozdziale 5 m.p.z.p. Ochronie w tym względzie podlega zachowany stary układ ulic i placów, stanowiący zabytek urbanistyki, o czym mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p., kwalifikującym teren ten jako zabytek nieruchomy na terenie miasta [...]. Sąd stwierdził, że jego wątpliwości budzi lakoniczne stwierdzenie organu odwoławczego, że planowana inwestycja nie narusza przepisów u.o.z.o.z., który to wniosek został oparty wyłącznie na pozwoleniu PWKZ z 19 lutego 2020 r. na umieszczenie urządzeń technicznych (systemów antenowych i radioliniowych, urządzeń sterujących, konstrukcji wsporczej oraz masztu) na dachu budynku biurowego na działce nr ew. [...], sprostowanym postanowieniem PWKZ z 19 maja 2020 r., nr Z.5174.13.2019.JT. Sąd zwrócił uwagę, że pozwolenie to zostało wydane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z., tymczasem przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku umieszczenia urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych na zabytku indywidualnie wpisanym do rejestru zabytków, podczas gdy w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z urządzeniem technicznym umieszczanym na dachu budynku współczesnego, nie wpisanego do rejestru zabytków, ale znajdującego się na terenie układu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków. Wszelkie działania, które mogłyby prowadzić do zmiany wyglądu zabytkowego układu urbanistycznego wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, ale wydawanego nie na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z., lecz na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. Spółka nie legitymuje się pozwoleniem wydanym w oparciu o ww. podstawę prawną. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca zasadnie podniosła brak dopuszczenia jej do udziału w sprawie dotyczącej wydania ww. pozwolenia, okoliczność ta z uwagi na to, iż dotyczy innego postępowania prowadzonego przez inny organ - nie mogła jednakże ani stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji (wydanej w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę), ani też nie mogła doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia PWKZ wydanego w odrębnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z. Sąd stwierdził, że opierając się wyłącznie na pozwoleniu wydanym przez PWKZ, organy obu instancji pominęły zapisy m.p.z.p. zawierające ustalenia dotyczące ogólnych zasad kształtowania współczesnych elementów zagospodarowania na terenie obszarów wpisanych do rejestru zabytków oraz ustalenia w zakresie ochrony zabytków nieruchomych, do których analizy były zobowiązane treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.
Uczestnik postępowania – [...] sp. z.o.o. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji publicznej niedokładnie wyjaśniły stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie ustalenia, czy możliwe byłoby zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami m.p.z.p., dopuszczalnego poziomu emisji hałasu generowanego przez urządzenia chłodnicze (choć nie wchodzą w skład przedmiotowej inwestycji), jak również zgodności inwestycji z przepisami ochrony środowiska i ochrony zabytków nieruchomych, podczas gdy organy I i II instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w niniejszej sprawie, na kanwie którego poczyniły wyczerpujące ustalenia faktyczne;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań i wytycznych przy jej ponownym rozpatrzeniu, które nie znajdują oparcia w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy;
3) art. 35 ust. 1 pkt 1 i 4 p.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieuprawnionym przyjęciu, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. z uwagi na niespełnienie wymogów w nim zawartych, podczas gdy inwestycja skarżącej jest zgodna z ww. przepisem;
4) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt. 3 r.p.m.z.o.ś. polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy w ocenie Sądu możliwe byłoby zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego; jednocześnie nie jest możliwe dokonywanie sumowania parametrów tego typu inwestycji (parametry pojedynczej anteny nie sumują się z parametrami innej anteny), a co za tym idzie nie jest możliwe zastosowanie wytycznych wskazanych przez Sąd;
5) § 16 ust. 10 pkt 1 i 2 oraz § 13 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 m.p.z.p. w świetle wymogów nałożonych art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 ze zm.), dalej: u.w.r.u.s.t., poprzez ich błędną interpretację przez Sąd I instancji i uznanie, że pomimo wprost przewidzianej w planie możliwości lokalizacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej, jak również urządzeń technicznych i instalacji, z uwagi na zawarte w planie zasady ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków i dóbr kultury współczesnej istnieje możliwość, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji nie jest w pełni zgodny z ustaleniami m.p.z.p., co w ocenie Sądu wymaga poczynienia dalszych ustaleń przez organy administracji publicznej;
6) art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że skarżąca powinna legitymować się w niniejszej sprawie pozwoleniem konserwatorskim wydanym na innej podstawie prawnej, tj. w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z., podczas gdy pozwolenie konserwatorskie z 19 lutego 2020 r., nr Z.5174.13.2019.JT zostało wydane na kanwie prawidłowych ustaleń faktycznych, iż budynek, na którym posadowione są urządzenia skarżącej, nie jest wpisany do rejestru zabytków i gminnej ewidencji zabytków, a niezależnie od wskazanej podstawy prawnej PWKZ wyraził zgodę na posadowienie urządzeń skarżącej zgodnie z projektem budowlanym. Ponadto Sąd I instancji błędnie uznał, że skarżąca powinna być stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego, podczas gdy nie posiada ona interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, lecz co najwyżej ma interes w ochronie własnej nieruchomości sąsiadującej z inwestycją przed ewentualnym oddziaływaniem robót budowlanych i może go realizować w oparciu o przepisy p.b., nie zaś u.o.z.o.z., albowiem w postępowaniu z zakresu ochrony zabytków posiada ona jedynie interes faktyczny a nie prawny;
7) przepisów r.d.p.h.ś. poprzez nieprawidłowe uznanie, że organ odwoławczy nie uwzględnił hałasu generowanego dotychczas przez urządzenia chłodnicze istniejącego budynku, podczas gdy organ prawidłowo ustalił maksymalny poziom hałasu emitowany przez szafę aparaturową Ericsson, który nie przekracza 40 dB i nie był zobligowany do badania poziomów hałasu emitowanych przez inne urządzenia, których posadowienie nie było przedmiotem niniejszego postępowania.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie merytoryczne skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach.
Usprawiedliwiony charakter mają te zarzuty skargi kasacyjnej, które łączą się z przypisaniem Sądowi I instancji naruszenia prawa procesowego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wynikającego z nieprawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że Wojewoda Podlaski, dokonując niewystarczających ustaleń faktycznych, przeprowadził wadliwie postępowanie dowodowe dotyczące wyjaśnienia, czy zaprojektowana inwestycja polegająca na realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na dachu budynku biurowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...] spełnia wszystkie warunki umożliwiające udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę dla ww. przedsięwzięcia. Niedopełnienie wymogu dokonania w sposób poprawny tychże ustaleń, nadające wydanemu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygnięciu charakter rozstrzygnięcia podjętego "przedwcześnie", stanowiło w niniejszej sprawie wniosek, który Sąd I instancji sformułował, dokonując błędnej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w skardze kasacyjnej.
Nie stanowi przedmiotu sporu stanowisko, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Następuje to w szczególności poprzez ustalenie, czy ze względu na charakter i rozmiar inwestycji, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Konieczność uzyskania takiej decyzji jest uzależniona od zakwalifikowania objętego wnioskiem inwestora przedsięwzięcia do przedsięwzięć wskazanych w r.p.m.z.o.ś. - przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Do stacji bazowych telefonii komórkowych odnosi się powołany w podstawie skargi kasacyjnej § 2 ust. 1 pkt 7 r.p.m.z.o.ś., wskazujący parametry, które nakazują uznać, że stacja ta stanowi przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Parametrami tymi są równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości oznaczonej w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Przepis ten wskazuje, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Parametry przedsięwzięcia tego samego rodzaju (stacja bazowa telefonii komórkowej) mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wskazano z kolei w § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. W tym przepisie także parametrem podlegającym ocenie jest równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Zatem, aby powstał obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze. zm.), dalej: u.o.o.ś., należy na podstawie danych przekazanych przez inwestora dotyczących parametrów technicznych anten, jakie mają być zainstalowane w zaprojektowanej stacji bazowej, wyliczyć równoważną moc promieniowaną izotropowo takiej instalacji oraz ustalić, czy i w jakiej odległości od osi głównej wiązki promieniowania danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej w zakresie, w jakim wskazuje ono, że przedstawione przez inwestora we wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę parametry techniczne przedsięwzięcia wraz z analizą środowiskową, wbrew odmiennemu poglądowi Sądu I instancji, umożliwiały prawidłowe zbadanie tego, czy przedsięwzięcie zaprojektowane na działce nr ew. [...] w [...] zalicza się do kategorii inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o przedstawiony przez stronę dokument kwalifikacji przedsięwzięcia przyjąć należy, że dla projektowanej instalacji dla sześciu anten sektorowych L081, L082, L083, U091, U092 i U093, skierowanych na azymuty 0°, 120° i 240° wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) w przypadku wszystkich anten zawiera się w przedziale 500-1000 W, a zatem zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c r.p.m.z.o.ś., który powinien w sprawie zostać wzięty pod uwagę, ocena, czy inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uzależniona jest od stwierdzenia, czy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania zaprojektowanych anten. Z przedstawionych rzutów (przekrojów) pionowych rozkładu osi głównych wiązek promieniowania (rys. 2-3, s. 85-86) wynika, że opisany warunek (niewystępowanie miejsc dostępnych dla ludności) został spełniony dla każdej z anten sektorowych wobec stwierdzenia, iż przy maksymalnym ich pochyleniu (tilt 10°) w podanych odległościach od środka elektrycznego, oś główna wiązek znajduje się w przestrzeni ponad działkami na wysokości nie niższej niż 16,92-18,15 m powyżej terenu. Twierdzenie skarżącej, że znaczna część działki nr ew. [...] znajdzie się w strefie ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego na środowisko, co tym samym znacząco negatywnie ma wpływać na możliwość korzystania z tej nieruchomości, pozostaje bezpodstawne, uwzględniając, że ponadnormatywne pola elektromagnetyczne będą występowały, co potwierdza włączone do akt opracowanie odwołujące się do wymagań r.d.p.p.e., wyłącznie na działce inwestycyjnej, a przy tym jedynie w obrysie istniejącego na niej budynku.
Zasadnie skarżąca kasacyjnie spółka stwierdziła, że na potrzeby rozważenia w sprawie tego, czy jako inwestor powinna uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne było dokonanie oceny nie tyle całego przedsięwzięcia, ale wyłącznie parametrów poszczególnych urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej [...]. Pogląd ten należy uznać w całości za prawidłowy. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22 odnośnie do przedstawionego do rozstrzygnięcia na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r., III OSK 703/21 zagadnienia prawnego, czy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, czy też sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie ww. przepisów jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Przemawiać za tym ma wykładnia, jaka powinna być nadawana tym przepisom, jak również uznanie, że § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia do analizowanego rodzaju instalacji nie może mieć zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu podjętej uchwały wskazał, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej kwalifikowanej pod kątem instalacji radiokomunikacyjnej z § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa z antenami sektorowymi i antenami radiolinii i urządzeniami doprowadzającymi jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. Sformułowana przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku ocena prawna dotycząca kwalifikacji prawnej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] zasadnie jest podważana przez skarżącą kasacyjnie spółkę, została bowiem oparta na przeciwnym do przywołanego założeniu dotyczącym przepisów r.p.m.z.o.ś., ponieważ Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie wnioskowane na działce nr ew. [...] w [...] oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest uwzględnienie kumulacji oddziaływania każdej z trzech grup anten sektorowych tak, aby to zsumowane parametry charakteryzujące tak rozumiane przedsięwzięcie pozwalały określić, jaki wpływ ono wywiera na otoczenie, w tym nieruchomość skarżącej.
Podzielić również należy stanowisko skarżącego kasacyjnie w zakresie, w jakim wskazuje, że ocena organów administracji architektoniczno-budowlanej odnosząca się do obowiązku sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.) nie mogła być kształtowana poziomem hałasu emitowanego przez inne urządzenia niż te, których realizacja została objęta wnioskiem inwestora. Stwierdzenie, że źródłem dźwięku wynikającym z wykonania spornego przedsięwzięcia będzie wyłącznie szafa aparaturowa, powodowało, iż ustalenie, że nie będzie ona w świetle przepisów r.d.p.h.ś. emitowała nadmiernego hałasu (powyżej wartości progowych określonych dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) nakazywało organom administracji architektoniczno-budowlanej uznać przedsięwzięcie za odpowiadające prawu.
Poprawnością cechuje się ogólny pogląd Sądu I instancji, że uczynienie podstawą prawną wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji przepisu, którego niemożność zastosowania w sprawie wynika z derogacji przez ustawodawcę aktu prawnego, którego tenże przepis jest częścią, stanowi o wadliwym działaniu tego organu. Z zasady praworządności (legalizmu), określonej w art. 6 k.p.a., wywodzić należy bowiem związanie organów administracji obowiązującym prawem, co oznacza, że kształtowanie sytuacji prawnej adresata decyzji w załatwianej sprawie administracyjnej może opierać się wyłącznie na przepisach, które w dacie orzekania posiadają cechę stosowalności i mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia. O ile Sąd I instancji był uprawniony do stwierdzenia, że odwołanie się w kontrolowanej sprawie przez Wojewodę Podlaskiego i Starostę Siemiatyckiego do przepisów rozporządzenia Nr 10/05 oraz r.z.o.p.l. stanowiło odwołanie się organów do pozbawionych mocy prawnej aktów normatywnych, o tyle bezzasadne było stwierdzenie w zaskarżonym wyroku, iż sytuacja ta jest równoważna istotnemu naruszeniu art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., jeżeli przyjmowanym przez Sąd ustaleniom walidacyjnych nie towarzyszyło wyjaśnienie, w czym przejawiało się "bazowanie" – posługując się określeniem Sądu, organów na przepisach tychże aktów i jaki wpływ na wynik sprawy - w świetle regulacji przyjętej w uchwale Nr XVIII/215/2020 i przepisach r.p.l. - miało nieprzywołanie w zaskarżonej decyzji obowiązujących w dacie orzekania aktów prawnych.
Jeżeli uwzględni się, że wskazana uchwała dotycząca Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu" ma na celu czynną ochronę ekosystemów polegającą na zachowaniu różnorodności biologicznej doliny Bugu oraz kompleksów leśnych Puszczy Mielnickiej i Puszczy Nurskiej posiadających wysokie walory przyrodnicze, krajobrazowe, kulturowe i wypoczynkowe (§ 3 uchwały Nr XVIII/215/2020), z czym wiąże się m.in. wprowadzony zakaz zabijania na terenie chronionego obszaru dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor i legowisk, zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, czy też dokonywania zmian stosunków wodnych (§ 4 pkt 1, 2, 4 i 5 uchwały Nr XVIII/215/2020), a równocześnie brak jest wystarczających powodów, by projektowany obiekt z uwagi na jego niewielką wysokość kwalifikować jako przeszkodę lotniczą, której budowa nakładałaby na inwestora na podstawie art. 871 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 871 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970) określone obowiązki prawne dotyczące jej zgłoszenia, jak też właściwego oznakowania, błąd, którego dopuściły się w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie orzekające organy, pozbawiony był doniosłości prawnej. Zagadnienia mieszczące się w materii regulowanej przywołanymi przez Sąd aktami prawnymi, mając na uwadze charakterystykę zamierzenia budowlanego, nie są bowiem kwestiami, które mogłyby w jakikolwiek uchwytny sposób determinować kierunek podejmowanego rozstrzygnięcia i wymagałyby dokonania przez Wojewodę Podlaskiego uzupełniających ustaleń, co pozwalałoby Sądowi wydanie zaskarżonej decyzji powiązać z naruszeniem wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Uznanie na podstawie art. 1, art. 2 i art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami (Dz. U. R.P. Nr 29, poz. 265) terenu części miasta [...] za zabytek decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 7 stycznia 1957 r., Nr Kult.V-2b-2-79-57, wywierające skutek wpisania ww. zabytku do rejestru w rozumieniu u.o.z.o.z. (art. 142 ust. 1 u.o.z.o.z.), aktualizowało po stronie inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia PWKZ na realizację spornego zamierzenia związanego z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w granicach chronionego terenu, którego spełnienie powinno podlegać weryfikacji organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 39 ust. 1 p.b.). Wskazany przepis stanowi, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że postępowanie prowadzone przez wojewódzkiego konserwatora zabytków ma charakter autonomiczny względem postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., II OSK 1624/21). Autonomia kompetencyjna organów ochrony konserwatorskiej w procesie inwestycyjnym wyraża się przyznaniu tym organom kompetencji do samodzielnej oceny dopuszczalności wykonania przez inwestora robót budowlanych mogących spowodować uszczerbek dla wartości zabytku, co powoduje, że stwierdzenie istnienia tego rodzaju zagrożeń, znajdujące swój formalny wyraz w odmowie wydania pozwolenia konserwatorskiego, uniemożliwia wydanie zgody budowlanej, a w konsekwencji legalne prowadzenie przez inwestora zaprojektowanych robót budowlanych. Decyzja wojewódzkiego konserwatora zabytków jest wydawana w oparciu o przedłożony przez inwestora projekt budowlany, stanowiąc władcze działanie wyspecjalizowanego organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Odrzucić należy zapatrywanie Sądu I instancji, że w kontrolowanej sprawie sytuacji prawnej skarżącego kasacyjnie nie kształtowała treść rozstrzygnięcia zamieszczonego w decyzji PWKZ z 19 lutego 2020 r., znak Z.5174.13..2019.JT, sprostowanej postanowieniem z 19 maja 2020 r., jeżeli nie ulega wątpliwości, iż zostało w nim udzielone skarżącemu kasacyjnie jako inwestorowi pozwolenie konserwatorskie na zrealizowanie zamierzenia budowlanego, które będąc przedstawione w przedłożonym przez inwestora do zatwierdzenia projekcie budowlanym, stanowiło przedmiot analizy organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Ocena prawna Sądu zamieszczona w zaskarżonym wyroku pomija, że w granicach sprawy, która podlegała rozpoznaniu w następstwie wniesienia przez skarżącą skargi na decyzję Wojewody Podlaskiego z 27 maja 2021 r., mieściło się wyłącznie ustalenie, czy inwestor przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskał pozwolenie na prowadzenie tychże robót wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, ponieważ tylko to zagadnienie w świetle dyspozycji art. 39 ust. 1 p.b. w zw. z art. 36 ust. 1 u.o.z.o.z. jest objęte granicami wskazanej sprawy w znaczeniu materialnym. O ile to, czy inwestycja przedstawiona przez inwestora w projekcie budowlanym jest tożsama z inwestycją, odnośnie do której wypowiedział się organ ochrony zabytków, powinno podlegać badaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej, a w następstwie poddania jego decyzji kontroli legalności – może stać się przedmiotem szczegółowych rozważań sądu administracyjnego, jeżeli kwestia ta ma charakter sporny, o tyle wykracza poza zakres kontroli sądowej sprawdzanie poprawności prowadzenia przez organ ochrony zabytków postępowania w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego, a tym bardziej dokonywanie weryfikacji prawidłowości decyzji załatwiającej merytorycznie tę sprawę. Tak tymczasem należy postrzegać uwagi Sądu I instancji poddające krytyce przyjętą przez PWKZ podstawę prawną wydanej w dniu 19 lutego 2020 r. prawomocnej decyzji administracyjnej (art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z.), motywowane uznaniem przez Sąd, że charakter wnioskowanej inwestycji - zgodnie z założeniami, które można, zdaniem Sądu, przypisywać ustawodawcy - nie odpowiada umieszczeniu na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, ale zamiarowi podjęcia innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru w znaczeniu opisanym w art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z.
Sąd I instancji formułując swoje zastrzeżenia i nadając tym zastrzeżeniom charakter mających wpływ na wynik sprawy, nie nadal znaczenia temu, że brak jest jakichkolwiek istotnych powodów, by dokonywać na gruncie uwarunkowań faktycznych rozpatrywanej sprawy, w której PWKZ w swojej decyzji wyraźnie stwierdził, iż uznaje sporne zamierzenie za dopuszczalne z konserwatorskiego punktu widzenia, oceny różnicującej materialne przesłanki wydania pozwolenia dla wyżej wymienionych dwóch postaci zachowań poddawanych reglamentacji. Istotę stanowiska PWKZ jako organu, któremu przysługiwała kompetencja do wypowiedzenia się odnośnie do zaznaczonej kwestii, nie stanowiło bowiem stwierdzenie, że zamiar umieszczenia konstrukcji wsporczej, masztu oraz pozostałych urządzeń (systemu anten i szafy sterującej) na dachu budynku znajdującego się przy ul. [...] w [...] nie prowadzi do uszczerbku dla wartości zabytkowych tego obiektu budowlanego, ale wiążące przesądzenie, iż tenże zamiar inwestycyjny nie ingeruje znacząco w zabytkowy układ urbanistyczny miasta, albowiem nie udaremnia realizacji celów, które stoją za wpisem terenu części [...] jako zabytku urbanistycznego do rejestru. Ta przesłanka przyjętego wnioskowania jest niewątpliwie zbieżna z przedmiotem ocen, jakie organ powinien sformułować w świetle dyspozycji art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z.
Ten zarzut skargi kasacyjnej, który łączy się z wykazywaniem, że Sąd I instancji uchybił w toku kontroli zaskarżonej decyzji § 16 ust. 10 pkt 1 i 2 oraz § 13 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 m.p.z.p. jest nieusprawiedliwiony w zakresie, w jakim przypisywany Sądowi błąd przy wykładni ww. przepisów aktu prawa miejscowego ma związek z nieuwzględnieniem "wprost przewidzianej w Planie możliwości lokalizacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej, jak również urządzeń technicznych i instalacji". Ustalenie dotyczące zasad uzbrojenia terenu, wskazujące na dopuszczalność lokalizacji w przestrzeni publicznej urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej, nie oznacza, że możliwości zlokalizowania tego rodzaju obiektów w konkretnym miejscu nie będzie sprzeciwiać się potrzeba uwzględnienia przyjętych w m.p.z.p. szczegółowych zasad kształtowania współczesnych elementów zagospodarowania na terenie obszarów wpisanych do rejestru zabytków (§ 12 ust. 5 m.p.z.p.). Skarżący kasacyjnie zasadnie jednakże przyjmuje, że w zaskarżonej decyzji ta płaszczyzna ustaleń nie powinna być traktowana jako obarczona wadliwością wynikającą z poczynienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej niewystarczających wyjaśnień. Wydając decyzję z 19 lutego 2020 r. PWKZ z uwagi na potrzebę zapewnienia zgodności tego aktu indywidualnego z przepisami powszechnie obowiązującymi niewątpliwie miał na uwadze zakres i sposoby ochrony układu urbanistycznego miasta, wynikające z m.p.z.p. Przyjęcie przez Wojewodę Podlaskiego stanowiska zbieżnego ze sformułowanym w tym zakresie przez PWKZ nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. Uwaga Sądu, że ocena ta pozostaje "pobieżna i wybiórcza" nie jest usprawiedliwiona, uwzględniając, że w zaskarżonym wyroku Sąd nie wskazał postanowień m.p.z.p., które powinny być uznane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej za przeszkodę do uwzględnienia wniosku inwestora.
W tych warunkach, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił wniesioną przez skarżącą skargę na zaskarżoną decyzję Wojewody Podlaskiego, uznając, że odpowiada ona prawu.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI