II OSK 2136/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-28
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanestan technicznydylatacjabłąd projektowynakaz usunięcia wadnadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji w sprawie nakazu usunięcia wad technicznych lokalu, uznając, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wad wynikających z błędów projektowych.

Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego lokalu mieszkalnego, spowodowanych przebiegającą przez niego dylatacją, która została zakwalifikowana jako błąd projektowy. Organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie robót budowlanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał te decyzje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak zaskarżony wyrok i decyzje, stwierdzając, że art. 66 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wad wynikających z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę, a jedynie do wad powstałych w wyniku niewłaściwego użytkowania obiektu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej W. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzje organów niższych instancji nakazywały W. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. (...) w W., polegających na zabudowie dylatacji i uszczelnieniu jej, co miało na celu przywrócenie lokalu do właściwego stanu technicznego. Nieprawidłowości te wynikały z przebiegającej przez lokal dylatacji, która została zakwalifikowana jako błąd projektowy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że właściciel lokalu ma obowiązek usunięcia tych wad na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, niezależnie od przyczyn powstania nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Sąd stwierdził, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie do wad powstałych w wyniku niewłaściwego użytkowania obiektu, a nie do wad wynikających z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę. Ponieważ stwierdzone nieprawidłowości były efektem wadliwego projektu budowlanego, NSA uznał, że organy i WSA błędnie zastosowały art. 66 Prawa budowlanego. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wad wynikających z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę, a jedynie do wad powstałych w wyniku niewłaściwego użytkowania obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 66 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji zużycia technicznego obiektu lub zdarzeń po oddaniu go do użytkowania, a nie wad wynikających z wadliwego projektu budowlanego zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę. Konsekwencje błędów projektowych nie mogą być zrównane ze skutkami nieprawidłowości powstałych po oddaniu obiektu do użytkowania związanych z jego eksploatacją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Prawo budowlane art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ma zastosowanie do wad powstałych w wyniku niewłaściwego użytkowania obiektu, a nie do wad wynikających z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Prawo budowlane art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Może stanowić podstawę do podjęcia działań przez organ, gdy roboty budowlane są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, ale mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 66 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wad wynikających z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę. Nieprawidłowości stanu technicznego wynikające z błędów projektowych nie mogą być normatywnie zrównane ze skutkami nieprawidłowości powstałych po oddaniu obiektu do użytkowania związanych z jego eksploatacją.

Odrzucone argumenty

Organy i WSA prawidłowo zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, ponieważ stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny lokalu, niezależnie od przyczyn jego powstania. Budynek został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem, a stwierdzone uszkodzenia lokalu wynikają z korzystania z niego przez właściciela i wprowadzonych modyfikacji.

Godne uwagi sformułowania

Konsekwencje błędów projektowych popełnionych w fazie przygotowania inwestycji do realizacji nie mogą być normatywnie zrównane ze skutkami nieprawidłowości powstałych po oddaniu obiektu do użytkowania związanych z jego eksploatacją. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, dotyczy z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście wad wynikających z błędów projektowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wady wynikają bezpośrednio z błędów projektowych zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę, a nie z późniejszego użytkowania obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotną różnicę między wadami wynikającymi z błędów projektowych a wadami powstałymi w wyniku użytkowania, co ma kluczowe znaczenie dla odpowiedzialności właścicieli i organów nadzoru budowlanego.

Błąd projektowy to nie zawsze podstawa do nakazu remontu z Prawa budowlanego – NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2136/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2306/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2306/20 w sprawie ze skargi W. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2020 r. nr 1167/20 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2020 nr IIIOT/248/2020, 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. w W. kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2306/20, oddalił skargę W. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 października 2021 r., nr 1167/20, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 9 lipca 2020 r., nr IIIOT/248/2020, nakazującą W. w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...) w W., przez wykonanie w terminie 6 miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych w lokalu nr [...] wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej sporządzonej w styczniu 2020 r. przez mgr inż. B. .K. oraz mgr inż. T. B., tj: a) zabudowy dylatacji poprzez wybudowanie ścianki w osi nr [...] w części południowej lokalu mieszkalnego na całej długości pomieszczenia, gdzie przylegają one w miejscu styku bezpośrednio do ściany klatki schodowej. W ten sposób dylatacja zostanie ukryta za ścianką, którą należy zamocować do elementów konstrukcyjnych umiejscowionych w linii osi nr [...], tj. po stronie zachodniej szczeliny dylatacyjnej; b) w części środkowej, jak i południowej mieszkania należy wykonać nie tylko stosowne uszczelnienia dylatacji, ale również dokonać ich zamaskowania poprzez zamontowanie odpowiednich systemowych listew dylatacyjnych zależnych od miejsca ich wbudowania.
Ze wskazanych rozstrzygnięć wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...) w W., zostało wszczęte na wniosek A. R. - właściciela lokalu. W dniu 12 sierpnia 2019 r. przeprowadzono czynności kontrolne, w wyniku których ustalono, że przy ul. (...) w W. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny wybudowany w 2013 r., podpiwniczony o IV-V kondygnacjach nadziemnych o konstrukcji żelbetowo-murowanej. W poziomie II piętra budynku, klatka nr II, znajduje się lokal mieszkalny nr [...]. Lokal posiada 4 pokoje mieszkalne, kuchnię, łazienkę, WC, przedpokój. Wzdłuż lokalu nr [...] (w centralnej części) przebiega szczelina dylatacyjna. W obszarze tego miejsca na powierzchni ścian, stropu pomieszczeń kuchni, przedpokoju, pokoju mieszkalnego - widoczne są pęknięcia kształtu podłużnego oraz miejscami nieregularnego, ukośnego, towarzyszą im pęknięcia włosowate.
Postanowieniem z 1 października 2019 r. organ pierwszej instancji nałożył na W. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego lokalu nr [...]. W dniu 31 stycznia 2020 r. przedłożono ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. T. B. oraz mgr inż. B. K., z której wynika, że stan techniczny elementów konstrukcji budynku względem lokalu nr [...] jest dobry i nie zagraża bezpieczeństwu jego dalszego użytkowania pod względem konstrukcyjnym. Stwierdzono jednak, iż dylatacja budynku przebiegająca przez cały budynek, ze względu na jej umiejscowienie wpływa negatywnie na użytkowanie lokali mieszkalnych znajdujących się w jej obrębie, zarówno pod względem izolacyjności akustycznej, termicznej, przeciwpożarowej oraz estetycznej. Projektant branży architektonicznej projektując dylatacje odpowiednio je rozmieścił, natomiast nie dokonał już stosownego podziału lokali mieszkalnych i ich przegród. Umiejscowienie dylatacji w lokalu nr [...] stanowi błąd projektowy, za który odpowiada projektant. Uznano, że dylatacja budynku jest niepoprawnie zaprojektowana, jak i wykonana (pomimo, że zgodnie z dokumentacją projektową). Dlatego m.in. w lokalu nr [...] występują uszkodzenia elementów wykończeniowych przegród w miejscu, gdzie przebiega dylatacja. Złe umiejscowienie dylatacji niesie za sobą duże zagrożenie dla użytkowników, wpływa na estetykę wykończenia lokali oraz możliwość pojawienia się uszkodzeń elementów wykończenia przegród w obrębie przebiegu dylatacji. Dylatacje pomiędzy osiami mieszkań nr [...] i [...] oraz nr [...] i [...] przebiegające przez cały obiekt zostały zaprojektowane niezgodnie ze sztuką budowlaną ze względów funkcjonalnych mieszkań. Istnieje możliwość przedostawania się powietrza pomiędzy lokalami mieszkalnymi, brak szczelności przeciwpożarowej przegrody, wychładzania przestrzeni lokalu. Stwierdzono, że obecny stan nie zagraża bezpieczeństwu użytkowemu pod względem konstrukcyjnym, który oceniono jako dobry, ale wpływa na bezpieczeństwo pożarowe budynku, gdyż nie posiada on w miejscach przebiegu dylatacji odpowiednich zabezpieczeń.
Organ pierwszej instancji ustalił także, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. (...) w W. został oddany do użytkowania na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 sierpnia 2013 r., nr 322/U/2013.
W oparciu o powyższe ustalenia, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w związku ze stwierdzonymi podczas oględzin nieprawidłowościami, których istnienie potwierdzono w ekspertyzie technicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nałożył na właściciela obiektu wymienione w sentencji obowiązki, których wykonanie ma na celu przywrócenie tej części obiektu do właściwego stanu technicznego.
Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że na podstawie art. 61 Prawa budowlanego, na W. (jako właścicielu obiektu) ciąży obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez należyty stan techniczny obiektu budowlanego rozumieć należy sprawność techniczną obiektu jako całości, a także poszczególnych jego elementów, wyznaczoną na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a także zasad wiedzy technicznej. Z kolei art. 66 Prawa budowlanego konkretyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61. Jeśli właściciel obiektu nie utrzymuje go w należytym stanie technicznym, dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany korzystając z uprawnień wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie nie są istotne przyczyny z jakich dany obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i z czyjej winy powstały te nieprawidłowości.
Powyższą ocenę podzielił organ odwoławczy podkreślając, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny lokalu nr [...], co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję W. zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż budynek, który został wykonany zgodnie z przepisami prawa i normami technicznymi jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wyjaśnił, że będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Gdy wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Do wydania takiej decyzji wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny lokalu nr [...] oraz prawidłowo formułuje zakres robót niezbędnych do wykonania. Ponadto, jako adresata decyzji słusznie wskazano W. mimo, iż wykonana dylatacja powodująca uszkodzenia w lokalu nr [...] została zakwalifikowana jako błąd projektowy. Spółdzielnia mieszkaniowa jest odpowiedzialna za stan techniczny elementów należących do części wspólnych budynku położonego przy ul. (...) w W., a takim elementem jest dylatacja przebiegająca w osi nr [...] i [...]. Obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywają na właścicielu budynku, którym jest W.. Fakt, że budynek został wykonany zgodnie z pozwoleniem budowlanym nie stanowi przeszkody do uznania, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Materiał dowodowy wykazał niezbicie, że wykonana zgodnie z projektem dylatacja powoduje uszkodzenia w lokalu nr [...]. Uszkodzenia te wpływają niekorzystnie na walory użytkowe i estetyczne tego mieszkania.
W skardze kasacyjnej W. zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, opierając się na podstawach kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.), zarzuciła:
- rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i skrajnie nieobiektywny, poprzez dokonanie ustalenia, które nie zostało poparte dogłębną analizą materiału dowodowego i jest jednostronne, dowolne oraz wykraczające poza swobodną ocenę dowodów;
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię wskazując, że organy dokonały prawidłowego ustalenia, że budynek, który został wykonany zgodnie z przepisami prawa i normami technicznymi jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Uzasadniając zarzuty kasacyjne skarżąca podkreśliła, że budynek przy ul. (...) w W. odpowiada normom prawnym i budowlanym, a przede wszystkim został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. Stwierdziła, że prawidłowa wykładnia art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinna prowadzić do wniosku, że zgodność stanu technicznego budynku z przepisami techniczno – budowlanymi wyklucza możliwość określenia, że jest on w nieodpowiednim stanie technicznym. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, organy nie wykazały, aby przerwa dylatacyjna stanowiła nieprawidłowość w zakresie konkretnych norm prawa budowlanego, w tym wymogów technicznych, dlatego też nie można było stwierdzić, że budynek jest w nieprawidłowym stanie technicznym. Szczelina dylatacyjna została tak określona w projekcie budowlanym, zatwierdzona w decyzji o pozwoleniu na budowę i następnie potwierdzona w pozwoleniu na użytkowanie. Zdaniem skarżącej, uszkodzenia lokalu nr [...] wynikają wyłącznie z korzystania z niego przez właściciela i wprowadzonych przez niego modyfikacji.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto, w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku wniesiono o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty zarówno naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Pomimo tego, że podstawy kasacyjne sformułowano w sposób nieprecyzyjny nie wiążąc zarzucanych organom naruszeń prawa z naruszeniem przepisów przez Sąd pierwszej instancji, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w treści skargi kasacyjnej przedstawiono istotę zarzutów w sposób dostatecznie zrozumiały, który umożliwiał ich ocenę. Nieprecyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych czy też ich nieporadne uzasadnienie, które jednak oddaje istotę zarzucanych naruszeń, w świetle wykładni prawa wynikającej z uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, nie może być uznane za takie uchybienie skargi kasacyjnej, które uzasadniałoby jej oddalenie bądź odrzucenie. Zgodnie bowiem z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania tak postawionych zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty procesowe sformułowane w skardze kasacyjnej nie podważyły ustaleń stanu faktycznego w zakresie, który odzwierciedlił rzeczywisty stan budynku przy ul. (...) w W. i usytuowanego w nim lokalu nr [...] i który pozwolił na ocenę zarzucanych naruszeń materialnoprawnych. Ustalone zostały bowiem fakty istotne z punktu widzenia oceny prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie normy prawnej wynikającej art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nie podważono ustaleń wynikających z oględzin, oceny stanu technicznego autorstwa W. Z. i ekspertyzy B. K. i T. B. w zakresie, w którym potwierdzono, że w budynku przeprowadzono dylatacje, które przebiegają przez środek lokalu nr [...], co spowodowało pęknięcia, powstawanie szczelin w podłodze, ścianach i suficie. Wyraźnie stwierdzono, że stan ten jest skutkiem błędów projektowych, za które odpowiada projektant, i wykonania wadliwego projektu budowlanego, który przewidział układ mieszkań w sposób nieuwzględniający przebiegu dylatacji. Stwierdzono, że układ mieszkań powinien być tak wykonany, aby przegrody konstrukcyjne i wypełniające przy dylatacji nie przechodziły przez lokal mieszkalny, lecz stanowiły jego przegrody zewnętrzne osłaniające lokal od kolejnych lokali i części zewnętrznych budynku. Powyższy materiał dowodowy potwierdził związek przyczynowy pomiędzy wdrożonymi przy realizacji budynku rozwiązaniami projektowymi w zakresie dylatacji a stanem budynku i lokalu nr [...]. Skarżąca kasacyjnie ustaleń i ocen w tym zakresie nie podważyła dowodami przeciwnymi.
W tych okolicznościach usprawiedliwiony okazał się zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, prowadzący w istocie do zaakceptowania jego zastosowania w sytuacji, gdy ujawnione nieprawidłowości stanu technicznego są efektem wykonania wadliwego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę.
Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego konkretyzuje obowiązki w zakresie użytkowania obiektów budowlanych wynikające z art. 5 ust. 2 i art. 61, które odnoszą się do fazy poprojektowej i powykonawczej procesu inwestycyjnego obejmującej już wyłącznie użytkowanie. Zarówno art. 61, jak i art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zmierzają do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, dlatego ten ostatni przepis znajduje zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, dotyczy z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Umiejscowienie przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w rozdziale 6 poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych potwierdza i wymaga, aby przepis ten stosować wyłącznie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych (argumentum a rubrica; wyrok NSA z 23 stycznia 2018 r., II OSK 861/16).
Z tego wynika, że samo wystąpienie w obiekcie budowlanym nieprawidłowości w stanie technicznym nie jest przesłanką wystarczającą do zastosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nie bez znaczenia bowiem pozostają okoliczności związane ze sposobem, w który doszło do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, a więc czy został on zaaprobowany w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę czy wynika z robót budowlanych wykonanych po oddaniu obiektu do użytkowania. Dopiero uwzględnienie ustaleń w tym zakresie umożliwia weryfikację możliwości zastosowania odpowiedniej normy prawa materialnego, w tym przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Skoro w niniejszej sprawie ustalono, że stwierdzony stan techniczny budynku przy ul. (...) w W. i lokalu nr [...] w tym budynku jest wynikiem robót budowlanych wykonanych przez inwestora na podstawie wadliwego projektu budowlanego zatwierdzonego przez organ architektoniczno - budowlany i udzielonego pozwolenia na budowę, zaakceptowanych następnie w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to nie było podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Konsekwencje błędów projektowych popełnionych w fazie przygotowania inwestycji do realizacji nie mogą być normatywnie zrównane ze skutkami nieprawidłowości powstałych po oddaniu obiektu do użytkowania związanych z jego eksploatacją. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu, choćby powiązany faktycznie z wykonaniem zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę wadliwego projektu budowlanego, nie podlega usunięciu w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten może być wykorzystywany tylko do usunięcia nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu, a nie do likwidacji nieprawidłowości spowodowanych realizacją wadliwego projektu budowlanego.
Organy i Sąd a quo stwierdzając, że w sytuacji, gdy wystąpią nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu, zastosowanie znajduje zawsze przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, bez względu na przyczyny tego stanu, dopuściły się wadliwej wykładni powyższego przepisu a w konsekwencji nieprawidłowego jego zastosowania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy bezspornych w zakresie stwierdzenia, że źródłem stwierdzonego stanu technicznego obiektu i lokalu są wady projektowe a nie użytkowanie obiektu. W tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej uznano za trafne.
Wskazać przy tym należy, że wybudowanie wadliwie zaprojektowanego obiektu budowlanego na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę o ile nie daje podstaw do ingerencji w zakresie wyznaczonym hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego ze względu na niezgodność z przepisami do momentu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (tak wyrok NSA 16.05.2024 r., II OSK 2029/21), o tyle nie wyklucza zastosowania przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego. W art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymienia się sytuację, która polega na tym, że roboty budowlane są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę podjęcia działań przez właściwy organ administracji publicznej także wtedy, gdy roboty budowlane są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (tak wyroki NSA: z 9.12.2015 r., II OSK 927/14, z 12.02.2008 r., II OSK 2041/06).
Skoro w sprawie nie miał zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to nie są zasadne te podstawy kasacyjne w zakresie przepisów postępowania, które odnoszą się do niewyjaśnienia okoliczności związanych ze stosowaniem ostatnio powołanego przepisu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy oraz że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. W związku z tym, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kwotę 1707 zł, na którą składają się: kwoty uiszczonego wpisu sadowego od skargi (500 zł), od skargi kasacyjnej (250 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), opłata sądowa od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika za występowanie przed Sądem I i II instancji (łącznie 840 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI