II OSK 2131/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Spółka kwestionowała prawo sąsiadki, A. W., do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że nie była stroną pierwotnego postępowania i nie wykazała interesu prawnego. NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być wszczęte na żądanie strony, a przymiot strony przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja. W tym przypadku, A. W., jako właścicielka sąsiedniej działki, miała interes prawny, ponieważ ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce sąsiedniej mogło wpłynąć na możliwość zagospodarowania jej własnej nieruchomości, w tym na linię zabudowy i wysokość budynków. NSA wskazał, że przepisy prawa materialnego, takie jak art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dają podstawę do ochrony interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zaakceptował stanowisko SKO co do legitymacji A. W. do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, a tym samym wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej były nieuzasadnione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie legitymacji procesowej sąsiada w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie był stroną pierwotnego postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o warunkach zabudowy mogła wpływać na zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej poprzez ustalenie linii zabudowy i parametrów budynków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości sąsiedniej posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, jeśli realizacja tej inwestycji może wpływać na jego interes prawny związany z zagospodarowaniem jego nieruchomości.
Uzasadnienie
Interes prawny sąsiada wynika z przepisów prawa materialnego (np. art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.) i prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.), które chronią prawo własności i możliwość zagospodarowania nieruchomości. Ustalenia warunków zabudowy dla działki sąsiedniej mogą wpływać na linię zabudowy, wysokość budynków i funkcje na sąsiedniej nieruchomości, co uzasadnia legitymację do żądania kontroli decyzji.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga ustalania stanu faktycznego sprawy, czy jedynie oceny prawidłowości zastosowania prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a jedynie ocenę wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa, nie dokonując uzupełniających ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i skupia się na wadach prawnych decyzji, a nie na ponownym merytorycznym rozstrzyganiu sprawy. Organ ocenia, czy w świetle istniejącego stanu faktycznego i materiału dowodowego, normy prawne zostały zastosowane prawidłowo.
Czy ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce sąsiedniej, która obejmuje część drogi dojazdowej do nieruchomości strony, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji w zakresie przekraczającym wniosek inwestora (obejmującym drogę dojazdową) oraz bez uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
SKO stwierdziło nieważność decyzji z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz przepisów o ustalaniu warunków zabudowy, w tym przekroczenie wniosku inwestora i objęcie terenu inwestycji części drogi dojazdowej.
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób, co uzasadnia interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, wskazując na posiadanie interesu prawnego lub obowiązku.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 52 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 52 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.g.r.i.l. art. 7 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.i.l. art. 7 § 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa treść i granice prawa własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Reguluje immisje, czyli wpływ korzystania z nieruchomości na nieruchomości sąsiednie.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
rozporządzenie art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
rozporządzenie art. 7 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel nieruchomości sąsiedniej posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie był stroną pierwotnego postępowania. • Realizacja inwestycji zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy może wpływać na zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej, co uzasadnia interes prawny sąsiada.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że A. W. ma przymiot strony w sprawie. • Sam fakt bycia sąsiadem działki inwestycyjnej nie daje automatycznie interesu prawnego właścicielowi sąsiedniej działki. • Ustalenie nieważności decyzji wymagałoby dokonywania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu nieważnościowym.
Godne uwagi sformułowania
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Kluczowa w tej sprawie, w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, jest kwestia legitymacji wnioskodawczyni do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wz. • Poza wszystkim norma art. 157 § 2 k.p.a. w sytuacji stwierdzenia wad kwalifikowanych decyzji administracyjnej, zawsze daje uprawnienie do wszczęcia takiego postępowania z urzędu, niezależnie od legitymacji wnioskodawcy. • Przepis bowiem art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przymiotu strony postępowania, a ustalenie interesu prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. • Co do zasady stroną w sprawach o ustalenie warunków zabudowy są: inwestor oraz właściciel terenu inwestycyjnego, a także właściciele i użytkownicy wieczyści działek przyległych do terenu, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, a nawet właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej. • To przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie "nieważnościowym". • Dopuszczana decyzją wz zabudowa na działce sąsiedniej i przyjęte parametry zabudowy oddziałuje bezpośrednio na sytuację prawną nieruchomości sąsiednich, w tym na działkę wnioskodawczyni.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej sąsiada w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie był stroną pierwotnego postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o warunkach zabudowy mogła wpływać na zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej poprzez ustalenie linii zabudowy i parametrów budynków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej sąsiada w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla wielu inwestycji budowlanych i planistycznych. Pokazuje, jak szeroko sąd interpretuje pojęcie strony i interesu prawnego.
“Sąsiad może zablokować Twoją inwestycję? NSA wyjaśnia, kto ma prawo kwestionować decyzję o warunkach zabudowy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.