II OSK 2130/23

II OSK 2130/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Po 898/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 183 par. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 898/22 w sprawie ze sprzeciwu R. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 21 października 2022 r. nr SKO.430.1395.139.2022 w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. oddalił sprzeciw R. J. (dalej również jako "skarżący") od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie (dalej również jako "SKO") z dnia 21 października 2022 r., w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia 21 października 2022 r., SKO w Lesznie, po rozpatrzeniu odwołania X. sp. z o.o. z siedzibą w W., uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Lipno (zwanego dalej "Wójtem") z dnia 3 sierpnia 2022 r. - odmawiającą odwołującej się ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją teletechniczną dla światłowodów) na działce nr [...] i części działki nr [...], obręb G. – oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia 8 listopada 2022 r. R. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw od powyższej decyzji Kolegium wnosząc o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił sprzeciw.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podzielił zarzut Kolegium, że w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji z dnia 3 sierpnia 2022 r., Wójt nie przeprowadził, ani nie sporządził, prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Wymagana analiza powinna – zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. – obejmować ustalenie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Dopiero w wyniku takiej oceny, organ rozpoznający sprawę ma możliwość określenia warunków i zasad zagospodarowania terenu. Sąd zaznaczył, że analiza, o której mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p., powinna być przygotowana przed sporządzeniem projektu decyzji, gdyż jej wnioski powinny być zawarte w uzasadnieniu przyszłego rozstrzygnięcia.
Sąd wskazał również, że w niniejszej sprawie projekt decyzji nie został uzgodniony z odpowiednimi organami z uwagi na odmowę ustalenia lokalizacji dla planowanej inwestycji. Wójt powinien jednak wystąpić o uzgodnienia do wszystkich wymaganych przepisami prawa organów uzgadniających. Decyzje w sprawach lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z organami określonymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. W tym zakresie istotne jest, aby Wójt ustalił czy dla przedmiotowej działki, na której planowana jest inwestycja, wydane zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalające inne niż rolne przeznaczenie gruntu (teren inwestycji obejmuje grunty oznaczone symbolem RIVb, RV i RVI). Jeśli nie, projekt decyzji powinien być uzgodniony z organem właściwym w zakresie ochrony gruntów rolnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wobec zaskarżonego wyroku podniesiono następujące zarzuty:
- nieważność postępowania - art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), polegająca na pozbawieniu skarżącego możności obrony jego praw przed "tut. sądem";
- naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegające na zastosowaniu naruszonego przepisu przez organ II instancji - SKO Leszno, mimo braku ziszczenia sią przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym. W § 3 tego przepisu stwierdza się, że na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.
Należy przypomnieć, że przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w złożonej skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut nieważności postępowania w oparciu o art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. wskazujący na sytuację gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. W ocenie pełnomocnika sytuacja ta nastąpiła na skutek braku poinformowania skarżącego o terminie posiedzenia niejawnego, na którym zapadł zaskarżony wyrok, a także niezrozumiałej informacji o prawie do złożenia pisemnego stanowiska w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W odniesieniu do pierwszej z powyższych kwestii należy wskazać, że w świetle art. 91 § 2 p.p.s.a., obowiązek informowania o planowanym terminie posiedzeń dotyczy tylko posiedzeń jawnych. Sąd I instancji nie może zatem naruszyć prawa informując strony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne bez podania daty tego posiedzenia. Abstrahując jednak od powyższego należy podkreślić, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji poinformował skarżącego pismem z dnia 15 marca 2023 r. o terminie i składzie posiedzenia niejawnego (k. 75 i 77 akt sądowych). Skarżący odebrał osobiście to zawiadomienie o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji podpisane 31 marca 2023 r. (k. 88).
Odnośnie do kwestii niezrozumiałego pouczenia o możliwości złożenia pisemnego stanowiska należy wskazać, że faktycznie pierwotne zawiadomienie z dnia 6 marca 2023 r. (k. 67) zawiera niezrozumiałe pouczenie, natomiast pouczenie prawidłowe zostało doręczone skarżącemu dopiero w dniu 21 kwietnia 2023 r., czyli w dniu wydania wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa okoliczność nie miała jednak wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.
Wprawdzie Sąd pierwszej instancji w istocie nie pouczył prawidłowo skarżącego o możliwości przedstawienia dodatkowego stanowiska w sprawie, jednakże okoliczność ta nie może – sama w sobie – prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania. Skarżący posiadając wiedzę o terminie posiedzenia i zawiadomienie zawierające ewidentnie niezrozumiałe pouczenie, mógł skontaktować się telefonicznie z sądem i wyjaśnić jego treść. Zauważyć należy, iż nawet gdyby skarżący został prawidłowo pouczony i złożył stosowne pismo, to nie znaczy to, że rozstrzygniecie Sądu pierwszej instancji byłoby inne. Przedstawienie przez skarżącego swojego stanowiska nie oznacza, że zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści niż oddalenie sprzeciwu. Należy zauważyć, ze skarżący przedstawił uzupełniające stanowisko w piśmie z dnia 27 kwietnia 2023 r. i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogłoby ono zmienić rozstrzygnięcia Sądu I instancji, gdyby Sąd ten mógł się z nim zapoznać przed wydaniem wyroku w dniu 21 kwietnia 2023 r.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, czyli naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a., NSA uznał, że on również nie jest zasadny. Zarzut ten koncentruje się na argumencie, że organ II instancji mógł sam przeprowadzić wszelkie czynności procesowe, których brak lub wadliwość stwierdził. Tymczasem Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wyraźnie wskazał, że "w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji z dnia 3 sierpnia 2022 r., Wójt nie przeprowadził, ani nie sporządził, prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji", oraz "Wójt powinien jednak wystąpić o uzgodnienia do wszystkich wymaganych przepisami prawa organów uzgadniających. Decyzje w sprawach lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z organami określonymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p". Powyższe czynności nie mogły zostać w żaden sposób uzupełnione przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postepowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.